286.

288.

ա) 7 ժամ
բ) 2 ժամում
գ) 60 կմ/ժ
դ) 45կմ/ժ
ե) 3 ժամ

289.

Երկարություն	48	24	16	12	8
Լայնություն	1	2	3	4	6

291.

296.

Լուծում

Պատ՝. 30 տ

36։6=216:36

36×36=1296

21×6=1296

1296=1296

5000×15=75000
75000:100=750

750×10=7500
7500:100=75

Պատ․՝ 75 դրամ

Լուծում

100։20=5

5×15=75

Պատ․՝ 75

Պատ․՝ Այո

Պատ․՝ 49 և 32

Упр.1 Какие гласные нужно выбрать, если известно спряжение глагола? Запишите слова.

1. Режешь (I спр.), отвечаешь (I спр.), манишь (II спр.).
2. Вертите (II спр.), крутите (II спр.), думаете (I спр.).
3. Терпят (II спр.), клеят (II спр.), борются (I спр.).

Упражнение 2.

Спишите пословицы. Вставьте пропущенные буквы и объясните их написание.

1) За двумя зайцами погонишься — ни одного не поймаешь. 2) Много будешь знать — скоро состаришься. 3) Правда глаза колит. 4) Конь вырвется — догонишь, слова сказанного не воротишь. 5) Руки не протянешь, так и с полки не достанешь. 6) Дождь вымочит, а солнышко высушит.

Вставьте пропущенные буквы и измените по лицам глаголы спорить,ездить ,плакать.

Чистить, молвить, портить, мылиться, опостылеть, значить, спорить, обезлюдить, обезумить, таить, править, верить, кашлять, плакать, ездить, каяться, заметить, надеяться, завесить, обидеть.

Упражнение 2.

Вставьте пропущенные буквы.

(Он) подыщет работу, (он) дополнит ответ, дышится легко, засеешь поле, обклеишь обоями, вытрешь насухо, колышется знамена, народ борется, снег тает, все зависят от обстоятельств, бродишь по аллеям, он ненавидит ложь, сказанного не воротишь, ты все можешь, солнце греет, ты слышишь все шорохи, хочется выиграть.

Սեպտեմբեր

Չիպոլինոյի արկածները

Հովհաննես Թումանյանի ժանրեր

Թնկաբերդի առումը

Պաղպաղակե աշխարհ

Անցած նյութերից կազմված հարցաշար

Հայրենիք և Հայրենասիրություն

Հոմանիշ, հականիշ, համանուն, հարանուն

Իմ ստեղծած խաղալիքը

Գոյական անուն

Ածական անուն

Կոմիտասյան օրեր

Դարձվածքներ

Ուրբաթ օր ընթերցանություն

Հոկտեմբեր

Ուղղագրություն և ուղղախոսություն

Մայրենի լեզվի մասին

Ուսուցչի դերը մեր կյանքում

Իմ ամենանվիրական երազանքը

Կարքախոսը իմ կյանքում

Աֆորիզմներ

Ըստ ինձ թերի և թույլ կողմերը

Իմ ամենասիրելի կենդանին

Իմ Երևանը

Բառի ուղիղ և փոխաբերական իմաստ

Աշուն

Ծույլի հանգստյան օրը

Անդաստան

https://forms.gle/8uvd98JEKrGaxzv28

B 1. Targets band

2. 4 people

C 1.  F

2. T

3. F

4. F

5. F

Ես Եվան եմ և այսօր ձեզ կպատմեմ սերմահավաքի մասին։ Ես և իմ դասարանը գնացել էինք սերմահավաքի Տիկին Շողիկի մոտ։ Նա մեզ տարբեր սերմեր տվեց նաև շատ օգտակար բույսի սերմ։ Ես իմ դասընկերներով և դասընկերուհիններով հավաքեցինք շատ գեղեցիկ բույսերի սերմեր, որպեսզի տնկենք մեր բակում և նրանք աճեն։ Տիկին Շողիկը նաև մեզ բացատրեց, թե, ոնց է պետք ճիշը տնկել և խնամել բույսերը։ Դա շատ հետաքրքիր էր։ Մենք շաբաթը մեկ անգամ գնում ենք սերմահավաքի և տարբեր բան էր ենք սովորում բույսերի մասին։ Ես գիտեմ, որ սերմահավաքը անում են աշնանը, որովհետև աշնանը բույսերը չորանում են և սերմերը ավելի հեշտ է հավաք էլ։ Այսքանը սերմահավաքի մասին հաջողություն👋

Աշուն

Դալուկ դաշտեր, մերկ անտառ…
Մահացողի տըխո՜ւր կյանք…
Անձրև, քամի, սև կամար…
Սրտակտուր հեկեկանք։

Միգում շողաց մի ցուրտ լույս.
Օ՜, արդյոք կա՞ վերադարձ.
Մահացողի անզոր հույս,
Վհատ սրտի տխուր հարց…

Անուժ ցավի ցուրտ կապար…
Մահացողի տխուր կյանք.
Անմխիթա՜ր, անսպա՜ռ
Վհատության հեկեկանք…

Դալուկ֊Դժգույն, գույնը գցած, գունատ:

Հեկեկանք֊լաց, սուգ, ողբ,

Հարցեր
• Որտե՞ղ է գտնվում Միջագետքը։ Ինչու՞ է այն կոչվում այդպես։

Միջագետքը Եփրատ և Տիգրիս գետերի միջև ընկած տարածքն է. սկսվում է Հայկական լոռնաշխարհի հարավից և ձգվում մինչև Պարսից ծոց:

• Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրե՛ք Սարգոն արքայի գործունեությունը։

Սարգոնը նվաճեց Շումերը և հիմնադրեց Աքքադ պետությունը, նա դարձավ սմբողջ Միջագետքի արքան և նվաճեց այլ շատ երկրներ դրա համար ստոցավ Աշխարհի չորս կողմերի արքա տիտղոսը:
•Ե՞րբ և որտե՞ղ էր ստեղծվել Բաբելոնի թագավորությունը։ Ու՞մ օրոք այն հզորացավ։

Միջագետքի կետնրոնում Ք. ա. II հազարամյակին ստեղծվեց Բաբելոն թագավորությունը: Այն հզորացավ Համմուրապի թագավորի օգնությամբ՞

• Ինչո՞վ են նշանավորվել Միջագետքի պետությունների մեջ Շումերը, Աքադը և Բաբելոնը։

Նրանք դարձել են Միջագետքի գլխավոր առևտրական կենտրոնները:

Աղբյուրներ

համաշխարհային պատմության դասագիրք, էջ 25-28

տեսաֆիլմ

տեսաֆիլմ

Անդաստան

Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Բառարան

կայլակի-կհոսի

թող ըլլա-թող լինի

ցորյանի-ցորենի

աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ

Առաջադրանքներ

1․ Այս բառերն էլ ի՛նքդ բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր․

Ակոս-Երկար գծաձև փոս հողի վերին շերտում, որ բացում է խոփը:

կոչնակ-Եկեղեցի հրավիրող կոչնազանգ

գյուղակ-Փոքրիկ գյուղ

բերրիություն-Բերրի լինելը

ցող-Բարակ մանր անձրև

արածանին-տալ խաբխբել

օրհներգություն-Օրհներգը որպես գրականության և արվեստի ժանր

գերանդի-Երկար կոթի վրա ամրացվող սուր՝ խոտ և հացաբույսեր հնձելու համար

ամբար-Զանազան մթերքներ պահելու շենք կամ դրա մի մասը, շտեմարան

բերկրություն-Նույնն Է՝ Բերկրանք

հորդել-Հորդությամբ հոսել, հորդանալ, վարարել

2․ Չորսից վեց նախադասությամբ արձակ փոխադրի՛ր բանաստեղծությունը։  ոչ արյուններ, քրտինք հոսին:
Լայն երակին մեջ ակոսին: Արյուններ թող չհոսեն, քրտինքը թող հոսի ծառի փոսի մեջ: Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա

3․ .Ինչպիսի՞ հայրենիք է ուզում ունենալ քնարական հերոսը, ի՞նչն է կարևորում: Ինքը ուզում է, որ խաղաղություն ըլլա, բերրիություն, առատություն և պտղաբերում։

4․ Ի՞նչը կփոխեիր կամ ի՞նչ կավելացնեիր (կպակասեցնեիր): Ես ոչինչ չէի փոխի, որովհետև Հայրենիքը նկարագրող բոլոր հատկանիշները կան։

5. Մաղթանքներից մեկն ընտրի՛ր որպես վերնագիր. պատճառաբանի՛ր ընտրությունդ։ Ես ընտրել եմ 《խաղաղություն թող ըլլա》-ն, որովհետև, եթե լինի խաղաղություն, կլինի և՛ բերրիություն, և՛ առատություն և մնացած բոլոր ամեն ինչը։

Ընտրիր շրջանաձև դիագրամը:

• Առաջինը

Նայիր տվյալ դիագրամին:

Դիագրամի անվանումը՝ Սյունակաձև

Աշակերտներին հարցրին, թե ո՞րն է նրանց սիրած միրգը և արդյունքները ներկայացրին այս աղյուսակի տեսքով:

Սիրած միրգը	Աշակերտների թիվը
խնձոր	16
տանձ	24
խաղող	41
ծիրան	68
դեղձ	46
սալոր	13
բալ	35
թուզ	2
անանաս	5
բանան	10

Ծիրան սիրում է 68 

 աշակերտ:

Նայիր դիագրամին և ընտրելով ճիշտ պատասխանները՝ լրացրու աղյուսակը:

Առարկա	Աշակերտների թիվը
Աշխարհագրություն	39
Ֆիզիկա	8

1. Մաթեմատիկայից «չորս» գնահատականը ստացել է/են.

• Գևորգյանը +
• Սարյանը
• ոչ ոք
• Մելոյանը

2. Մաթեմատիկայից «հինգ» գնահատական ստացել է/են.

• Գևորգյանը
• Թանգյանը
• Ավագյանը
• ոչ ոք
• Վանյանը +

Օգտվելով սյունակաձև դիագրամից՝ ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

«Երկու» գնահատականը ստացել է  Բարսեղյանը

Երկրագնդում ապրող մարդկանց  46 % -ի արյան խումբը 0-ն է, մոտ 34 %-ինը А-ն է, մոտ 17 % -ինը՝ B-ն է և մոտ 3 % -ն ունի ամենահազվագյուտ արյան խումբը՝ АВ-ն:

Ո՞րն է այս տվյալներն արտահայտող շրջանաձև դիագրամը:

• Առաջինը

Աշակերտները պատասխանեցին «Ո՞րն է քո ամենասիրած առարկան» հարցին: Արդյունքները ամփոփված են հետևյալ դիագրամում:

Քանի՞ աշակերտ է համարում Սպորտը իր ամենասիրած առարկան:

Պատասխան՝ 112

 աշակերտ:

Ներքևիդիագրամը ցույց է տալիս «Ո՞րն է քո մեքենայի մակնիշը» հարցման արդյունքները: Մուգ կանաչով նշված են կանանց պատասխանները, իսկ բաց կանաչով՝ տղամարդկանց:

Ո՞ր մեքենայի դեպքում է տղամարդկանց ու կանանց թվերի տարբերությունը ամենամեծը:

Պատասխան՝ Lada

Ծույլի հանգստյան օրը

Մի ծույլ մարդ կար: Ողջ օրը անց էր կացնում թաղտին պարկած: Այս անբանը մի օր երազում տեսավ, որ ինքը դաշտում, քրտինքի մեջ կորած, աշխատում է: Առավոտյան արթնացավ թե չէ, կանչեց կնոջն ու պատվիրեց.

-Ինձ այլևս ծույլ չասես: Ողջ գիշեր աշխատել եմ:

Ասաց ու իրենից գոհ՝ պառկեց:

Հենց այդ ժամանակ պատուհանի մոտով անցնող հարևանը մի կտոր գաթա դրեց լուսամուտի գոքին ու ասաց.

-Տեղիցդ վե՛ր կաց, մոտեցի՛ր լուսամուտին: Քեզ համար այնտեղ գաթա եմ դրել:

-Ի՜նչ ես ասում, ես այսօր տեղիցս չեմ շարժվելու, քանի որ ողչ գիշեր աշխատել եմ: Այսօր իմ հանգստյան օրն է:

2.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բարդ բառեր:
Հորդահոս֊բառախոս, սառնորակ֊վատնորակ, անուշահամ֊քաղցրահամ, կենսագիր֊նամակագիր, զբոսանավ֊սուզանավ, կարմրազգեստ֊դեղնազգեստ, գայլաձուկ֊շնաձուկ:
3. Տրված բառերի վերջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստացի՛ր նոր բառեր:
Բարձրախոս֊բարձրաբերձ, դեղնակտուց֊դեղնավուն, ջրաղաց֊ջրափոս, աշխարհամարտ֊աշհարագետ, ծովածոց֊ծովափնյա, լեռնագնաց֊լեռնային, սրբավայր֊սրբություն:

C. Complet the sentences with ‘m, ‘re or,’s.

1 I’m an acnor, not a tennis player.

2 He’s a film star, not a footballer.

3 You’re right, Sue. Good!

4 She’s a great teacher.

D. Write negative sentenses.

1 He’s from Italy. He isn’t from italy.

2 She’s, a film star. She’s not a film star.

3 You’re the winner. You’re doesn’t winner.

4 I’m a tennis player. I’m doesn’t tennis player.

E. Complete the questions whit the words in the box.

Is Are Am

1 Am I right?

2 Are you OK?

3 Is he the winner?

4 Is it a big hotel?

Աշունը շատ գեղեցիկ տարվա եղանակ է ես այն շատ եմ սիրում, որովհետև ոչ շոգ է, ոչ ցուրտ։ Նաև Աշնանը Իմ մայրիկի, եղբոր, մորաքրոջ և դասընկերուհուս ծննդյան օրն է։ Իսկ այստեղ պատկերված են շատ գեղեցիկ աշնան նկարներ։

Ես աշունը սիրում եմ նրա գեղեցկության համար և քնքշության այն չափից ավելի գեղեցիկ է ոչ միայն, երբ արև է այլ նաև, երբ անձրև է

Աշնանը, երբ արև է կարելի է գնալ զբոսնելու ընտանիքի հետ և ոչ միայն ընտանիքի։ Արդեն հոկտեմբերն է, բայց բավականին ցուրտ է դրա համար պետք է զբոսնել կամ առավոտը կամ սեպտեմբերին այդ ժամանակ շատ մեղմ եղանակ է։

Կան բառեր, որոնք օգտոգործվում են բացի ուղիղ իմաստը նաև փոխաբերական իմաստով։ Փոխաբերական իմաստ ասելով հասկանում ենք շրջված խոսք։ Փոխաբերությունները շատ են հանդիպում գեղավերստական խոսքում։ Փոխաբերությունները համարվում են նաև դարձվածքները։ Թթու ուտեստ ֊  Թթու դեմք, Սև պաստառ ֊ սև սիրտ ծանր քար ֊ ծանր խոսք, քայլել֊ երջանկությունից քայլել, լողալ լոգարանում ֊ լողալ փողի մեջ, պարտեզի ծաղիկ ֊ ծաղիկ հասակ, ոսկի զարդ ֊ ոսկի ձեռք

Ես շատ եմ սիրում թթու դրա համար  շատ եմ սիրում մայրիկի պատրաստած թթու ուտեստը։

Նրա թթված դեմքի համար հյուրերը չցանկացան ներս նտնել։

Նրա սև պաստառը նման էր նրա սև սրտին։

Այս ծանր քարը այնքան ծանր է, որքան 9րդ դասարանի մաթեմատիկայի դասատույի խոսքերը 2րդ դասարանի համար։

Ես քայլում եմ երջանկությունից ավելի և ավելի։

Ես շատ եմ սիրում քայլել, բայց իմ եղբայրը բավականին շուտ է հոգնում։

Իմ մայրիկը շատ է սիրում լողալ լոգարանի մեջ, բայց ես չեմ սիրում։

Իլոն Մասկը այնքան հարուստ է, որ իմ կարծիքով նա լողում է փողի մեջ։

Երբ ես գնում էի պառտեզ այնտեղի ծաղիկների բույրը շատ համեղ էր։

Ես, երբ գնացի խանութ այնտեղ տեսա մի շատ բոյով տղամարդ, ոնցոր պարտեզի հասակի բոյ ունի։

Իմ տատիկը տարին երկու անգամ Մայրիկիս և ինձ ոսկի զարդեր է նվիրում։

Իմ մայրիկը այնքան համեղ է պատռաստում, որ ես արդեն կասկածում եմ, որ իրա ձեռքերը ոսկուց չի։

Սև զգեստ, սև օր

Հարսանիքին համարյա բոլոր մարդիկ սև զգեստ էր ունեն։

Ես մտածում եմ, որ բոլորս մեր կյանքում ունեցել ենք սև օր։

Կանաչ տերև, կանաչ ճանապարհ։

Ամռանը շատ են ծառերը իսկ նրանք վրա շատ կանաչ տերևները։

Ես մաղթում եմ նրան կանաչ ճանապարհ։

Վարդագույն սենյակ, վարդագույն ակնոց։

Ես երբ փոքր էի երազում էի ունենալ վարդագույն սենյակ, բայց հիմա չցանկացա ունենալ այդ գույնի։

Իմ ընկերուհին ամենինչին նայում է վարդագույն ակնոցներով։

2.В каком ряду все существительные являются одушевленными?

А) буйвол, воробей, зверь +

Б) народ, труп, студенчество

В) робот, покойник, туз

Г) черт, эгоист, леший

3. В каком ряду все слова являются именами существительными?

1.Учительская , холодно,белый;

2.Бег,приморский ,лесник;

3.Переход ,множество,острый;

4.Роща,набережная ,комната. +

4.В каком ряду расположены  имена существительные, которые употребляются только в  форме  множественного числа?

ножницы, туфли, очки;

именины, шорты, торты;

потемки, городки, духи; +

дома, сливки, игры.

В каком ряду расположены  имена существительные, которые употребляются  только в форме  единственного числа?

человек, листок, смелость;

серебро, пшено, молоко; +

родственник, молодец, родня;

молодежь, железо, вопрос.

6.Просклоняйте следующие существительные по падежам:

собака

Именительний-кто собака

Родительний-кого собаки

Дательний- кому собаке

Винительний-кого собаку

Творительний-кем собакой

Предложный-о ком о собаке

стол-чему столу, чего стола, что стол, что стол, чем столом.

море-чему море, чего морю, чего море, что море, что море, чем морем.

7.Напишите род существительных.

Конь-мужской,море-средний,стакан-мужской,день-мужской,станция-женский,дом- мужской,
пальто- средний,площадь- женский,обжора- общий, папа-мужской,петух-мужской,собака-женский,ночь-женский,окно-средний.

Ответить на вопросы:

1. Почему запрещена охота на журавлей? Один охотник потерял глаз, когда хотел схватить раненого журавля.

Теперь охота на журавлей в нашей стране запрещена



2. Каков внешний вид журавля?Журавль очень высок на ногах. У него большие крылья и длинные перья. Клюв журавля крепкий и острый.

3. Где гнездятся журавли?Гнездо журавль вьет прямо в ямке на поле

4. Чем опасен ранний журавль?Раненый журавль бросается на спину и бьет собаку ногами и клювом. 

5.Как можно озаглавить рассказ? ОПАССНЫЙ ЖУРАВЛЬ

Задания.

Выпишите из текста имена собственные.

Приведите примеры одушевленных и неодушевленных существительных. Одущевлённые буйвл, ворона, тигр, неодущивлённый стол, стул, одежда.

Выпишите по 3-4 примера существительных. Охотник-мужской, глаз-мужской, страна-женская.

Определите их род.

Найдите в тексте существительные, которые не изменяются по числам. Определите их род. Народ-мужской, трава-женский, клюв- мужской.

8/20 կոտորակը ներկայացրու տոկոսի տեսքով:

Լուծում՝

100:20=5

8×5=40

Պատ.՝ 40%

20 մետր բրդե գործվածքից կտրեցին 3 մ: Որոշիր, թե բրդե գործվածքի քանի՞ տոկոսը կտրեցին:

Լուծում՝

100:20=5

3×5=15

Պատ.՝15%

Կոտորակը գրիր տոկոսի տեսքով:

100:20=5

21×5=105

21/20=105%

Հաշվիր, թե պատկերի ո՞ր տոկոսը ներկված չէ կապույտ գույնով:

Պատ.՝ 10%

1. Ընտրիր ճիշտ շարունակությունը՝ 1կմ-ը հավասար է

100 մ

1000 մ

10000 մ

10 մ

2. 5 կմ-ի 42% =

Թվի 3/4 -րդ մասը ներկայացրու տոկոսի տեսքով և համեմատիր 76% տոկոսի հետ:

100:4=25

25×3=75

75%<76%

Խանութը ստացավ 400 կգ գազար: Աննան գնեց ամբողջ գազարի5%-ը, իսկ Արմենը՝ 1%-ը: Քանի՞ կգ գազար գնեց նրանցից յուրաքանչյուրը:  

400:100=4

4×5=20

4×1=4

Աննան գնեց 20կգ գազար:

Արմենըգնեց 4կգ գազար:

Դետալի պատրաստման վրա ծախսվում է 1600 դրամ: Նոր տեխնոլոգիաների ներդրման միջոցով հաջողվեց դետալի ծախսը իջեցնել 2%-ով: Որքա՞ն դարձավ դետալի նոր գինը:

Լուծում՝

1600:100=16

16×2=24

1600-24=1576

Պատ.՝ 1576 դրամ:

Հաշվիր, թե ի՞նչ գումար կլինի բանկային հաշվի վրա մեկ տարի հետո, եթե հիմա հաշվի վրա կա 7000 դրամ և տարեկան այն ավելանում է 4% տոկոսով:

Լուծում՝

7000×4=28000

Պատ.՝ 28000 դրամ:

Հաշվիր 900-ի 5%-ը:

Լուծում՝

900:100=9

5×9=45

Պատ.՝ 45

Տղան կարդաց գրքի 209 էջ, որը կազմում է ամբողջ գրքի 19%-ը: Քանի՞ էջ կա գրքում:

Լուծում՝

209×100:19=1100

Պատ.՝ գրքում կա 1100 էջ:

Գտիր թիվը, եթե նրա 2% -ը հավասար է 14 -ի:

Լուծում՝

14:2=7

Պատ.՝7

Գտիր այնպիսի թիվ, որի 29%-ը 203-ն է:

Լուծում՝

29×203=5887

Պատ.՝5887

Տատիկը թխեց 175 կարկանդակ, որոնցից 14-ը կերավ Հայկը:Որոշիր, թե կարկանդակների քանի՞ տոկոսը կերավ Հայկը:

Լուծում՝

175×14=2450

2450:100=24

100:5=20

24×20=480


Պատ.՝ Հայկը կերավ կարկանդակների 480%-ը:

Ես շատ եմ սիրում Երևանը դա իմ ծննդավայրն է։ Երևանը շատ գեղեցիկ քաղաք է ինչպես նաև Հայաստանի յրաքաղաքը։ Երևանի կենտրոնը շատ գեղեցիկ վայր է, ես այնտեղ եղել եմ մոտավորապես 50+ անգամ։ Դա կմ ամենասիրելի զբոսանքավայրն է ընտանիքի հետ։ Քառտեզով Հայաստանը շատ փոքրիկ է, բայց երբ Երևան մտնես կտեսնես, որ ինքը շատ մեծ է ինչպես նաև սրտով և հոգով։

Պատասխանել հարցերին

Ո՞ր նյութերն են կոչվում օքսիդներ:

Թթվածնի և այլ նյութերի միջև տեղի ունեցած ռեակցիաները օքսիդացման ռեակցյաներ են: Դրանց հետևանքով առաջացած նյութերին անվանում են օքսիդներ

Ո՞րն է օքսիդացման ռեակցիան:

Թթվածնի և այլ նյութերի միջև տեղի ունեցած ռեակցիաները օքսիդացման ռեակցյաներ են:

Ի՞նչ կիրառություն ունեն ձեզ ծանոթ օքսիդները:

Ավազից և չհանգած կրից ստանում են շինանյութեր, ալյումի օքսիդը կավի բաղադրության հիմնական նյութն է, երկաթի օքսիդից ստանում են երկաթ:

Հե՛յ, պարոննե՛ր, ականջ արեք
Թափառական աշուղին,
Սիրո՛ւն տիկնայք, ջահե՛լ տըղերք,
Լա՛վ ուշ դըրեք իմ խաղին։

Մենք ամենքըս հյուր ենք կյանքում
Մեր ծնընդյան փուչ օրից,
Հերթով գալիս, անց ենք կենում
Էս անցավոր աշխարհից։

Անց են կենում սեր ու խընդում,

Գեղեցկություն, գանձ ու գահ,
Մահը մերն է, մենք մահինը,
Մարդու գործն է միշտ անմահ։

Գործն է անմահ, լա՛վ իմացեք,
Որ խոսվում է դարեդար,
Երնե՜կ նըրան, որ իր գործով
Կապրի անվերջ, անդադար։

Իմ կարծիքը այս բառակափակթության մասին *գործն է անմահ*։ Այստեղ նաև ասվում է *

Երնե՜կ նըրան, որ իր գործով
Կապրի անվերջ, անդադար։

Այս ճիշտ է, որովհետև գործ, եթե անես կապրես ավելի շատ և քո կյանքը կերկարի։

136. Ուղղանկյան մակերեսը 900 սմ2 է։ Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 1 %-ը: Քանի՞ քառակուսի սանտիմետր է նրա մակերեսի 16 %-ը։

Լուծում
900։100=9
9.1=9
9.16=144

Պատ՝. 1%=9, 16%=144

137. Որքա՞ն է 536-ի 100 %-ը։

Պատ՝ 536

138. Զամբյուղում կա 300 խնձոր։ Գտե՛ք խնձորների քանակի 20 %-ը։

Լուծում
300։100=3
3.20=60

Պատ՝. 60

139. Մի գյուղացին իր այգուց հավաքել է 1500 կգ խաղող, իսկ մյուսը՝ 30 %-ով պակաս։ Ընդամենը քանի՞ կիլոգրամ խաղող են հավաքել երկու գյուղացիները։

Լուծում
1500։100=15
15.30=450
1500-450=1050
1050+1500=3550

Պատ՝. 3550կգ

141. Ո՞րն է ավելի շատ՝ 900-ի 15 %-ը, թե՞ 800-ի 20 %-ը։

Լուծում
900։100=9
9.15=135
800։100=8
8.20=160
135<160

Պատ՝. 800-ի 20%

142. Զբոսաշրջիկն անցել է ճանապարհի 1/4-ը։ Ճանապարհի քանի՞ տոկոսն է նա անցել։

Լուծում
100։4=25

Պատ՝. 25%

143. Պատասխանե՛ք հետևյալ հարցերին.

ա) 1 մետրի քանի՞ տոկոսն է 1 դեցիմետրը. 10%

1մ=10դմ
100։10=10
10.1=10

բ) 10 տոննայի քանի՞ տոկոսն է 1 ցենտները. 10%

10տ=100ց
100։10=10
10.1=10

գ) 1 քառակուսի մետրի քանի՞ տոկոսն է 1000 քառակուսի սանտիմետրը։ 10%

1քմ=10000քսմ
10000։1000=10

146. Ո՞րն է ավելի քիչ՝ 150-ի 80 %-ը, թե՞ 100-ի 120 %-ը։

Լուծում
150.80=12000
12000։100=120
100.120=12000
12000։100=120
120=120

Պատ՝. Երկուսն էլ հավասար են

abc

1. True or false?

Read and circle true or false for these sentences.

Yesterday I interviewed my grandfather about when he was a child for a school project. I asked him lots of questions! ‘Where did you live? ‘Did your house have electricity? ‘Did your parents help you with homework? What games did you play with your friends?’

He interviewed his grandfather.

true+

false

b. He asked him about when he had a job.

true

false

He asked him, ‘Where did your friends live?» He asked him, ‘Did your school have electricity? d.

C.

true

false+

e. He asked him, What games did you play with your friends?»

true+

false

abc

2. Choose the answer!

Read the sentence. Circle the correct answer.

a.

Where did you go for your last holiday? went/go/to go

b. What did she have for dinner last night? do / did/ done

C.

Did you have fun at school yesterday? Did / Do/Were

d. Who did he play football with last week? playing / played/play

e. Did they watch TV yesterday? watch/watched / watching

f. What presents did you get. for your last birthday? got /get/had

9. Did we have any maths homework? having/had/have

h. When did you start learning English? do / did/ are

Իմ ամենասիրելի կենդանին կատուն է և նապաստակը։ Նրանք շատ շատ փափուկ են ես ունեցել եմ ինչպես և կատու ինչպես և նապաստակ։ Ես նրանց շատ եմ սիրել բայց խխճում եմ, որ նրանց հանդեպ վատ եմ եղել և լավ չեմ պահպանել նրանց կյանքը։ Մի քիչ տխուր ստացվեց, բայց ես փորձում եմ կիսվել ձեզ հետ։ Հիմա ես ունեմ գերմանամուկ և շուն նրանց էլ եմ շատ սիրում, և ինչքան կարող եմ լավ պահել։

Իմ թերիությունը դա ասել *ոչ* օրինակ՝ երբ ինձ խնդրում են ինչ, որ բան տալ իսկ ես չեմ ուզում ես չեմ կարող ասել ոչ, որովհետև դա իմն է և ես չեմ ուզում կիսվել։

Թուլություն իմ թուլությունը դա սարդերն են ես ահավոր սարսափում եմ սարդերից, նրանք թունավոր, եթե չեն ես մեկա վախենում եմ։ Նրանք շատ վախենալու են և սարսափելի։ Դա իմ ամենամեծ վախն է ես շատ թուլություններ ունեմ բայց սա ամենամեծն է։

Հայաստանն աստվածաշնչյան երկիր է։ Նրա ընդերքում եռում է կյանքը։ Դրա համար էլ այստեղ այսքան տաք հող է, այսքան տաք ջուր։ Հայաստանի ընդերքում ես կյանք եմ զգում։ ԱՆԴՐԵՅ ՏԱՐԿՈՎՍԿԻ

Հայ ազգը ցավ չի զգում։ ԱՎԵՏԻՔ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ

Մինչև 474  թվականը, հռոմեական կայսրերը իրենց թիկնապահներին ընտրելիս, հաշվի առնելով մարդկանց արժանիքները, նախապատվությունը տալիս էին հայերին։ ՊՐՈԿՈՊԻՈՍ ԿԵՍԱՐԱՑԻ

Մի խոտոր ու անհնազանդ ազգ կա մեր մեջ… ՄՈՐԻԿ ԿԱՅՍՐ  

Հայերին բոլոր հնարավոր միջոցներով շահագրգռել և օժանդակել, որտեղ անհրաժեշտ է՝ նրանց մուտքը ավելի խրախուսելու համար: ՊԵՏՐՈՍ ՄԵԾ

Հայերին անհնար է հաղթել, նրանց կարելի է բաժանել… ԴԱՐԵՀ ԱՌԱՋԻՆ

Հայ ժողովրդի պատմությունը համատարած փորձություն է` գոյատևման փորձություն… ՖՐԻՏՅՈՖ ՆԱՆՍԵՆ  

Մենք հիացած ենք Հայաստանի հին մշակույթի հռչակով։ Այդպիսի հին ձեռագրեր Չինաստանում շատ քիչ են։ ՄԱՈ ԴՈՒՆ

Հայաստանը գիրք է, որով սովորել են առաջին մարդիկ… ՕՍԻՊ ՄԱՆԴԵԼՇՏԱՄ

Բավական է հրավիրել հարյուր հայի և նրանք կջախջախեն թշնամուն: ԴԵՆԻՍ ԴԱՎԻԴՈՎ

Այդ ազգը ընտելացրել է ձիերին և մշակել ցորեն․ ես պատիվ ունեմ պատկանելու այդ ազգին: ՆԻԿՈՂԱՅՈՍ ՄԱՌ

Прочитайте и обсудите рассказ.
Расскажите.

Шли по узенькой горной тропинке два путника: один с горячим сердцем, а дру­гой с холодным. Шли они в далекие стра­ны и хотели найти человеческое счастье.

– Посмотри, какие вокруг нас величе­ственные и прекрасные горы, – сказал че­ловек с горячим сердцем.

– Ничего особенного, просто кучи ог­ромных камней, – ответил человек с хо­лодным сердцем.

– Посмотри, какой нежный цветочек выглядывает из трещины в камне, как трудно ему, наверное, расти здесь без земли, – сказал человек с горячим серд­цем.

– Ха, нашел красоту. Что, я цветов до­ма не видел, – сказал человек с холод­ным сердцем.

Пошли они по горам дальше и увиде­ли горное озеро.

Человек с горячим сердцем востор­женно воскликнул:

– Какое оно прозрачное, голубое и ти­хое, такое тихое, что белые снежные вер­шины гор в нем отражаются, как в зерка­ле. А тебе нравится? – спросил он попут­чика.

– Ничего особенного, – ответил че­ловек с холодным сердцем, – просто ог­ромная лужа воды. А снег я и в прошлом году видел.

– Но, может быть, ты чувствуешь ка­кой здесь чистый, прохладный и свежий воздух, который хочется вдыхать всей грудью, – спросил человек с горячим сер­дцем.

– Ну вот ещё, придумал. Воздух вез­де одинаковый, что в городе, что в лесу, что в горах, – возразил человек с холод­ным сердцем.

Так долго шли по лесам и горам че­ловек с горячим и человек с холодным сердцем в поисках счастья и красоты, по­ка не повстречалась им пещера в кото­рой жил мудрый и добрый старик-от­шельник. Старик жил вдалеке от людей и был очень беден, но радушно принял гос­тей и пригласил их обедать к столу. Но на столе стоял лишь кувшин с прохлад­ной родниковой водой и лежал свежевы­печенный еще теплый хлеб. Человек с го­рячим сердцем, сев за стол, с радостью вдохнул запах хлеба, удивился чистоте и необычайному вкусу воды и поблагодарил старика за скромную еду, а человек с холодным сердцем, поморщившись, попробовал хлеб с водой и остался едой недоволен.

После обеда старик узнал у путников, что они ищут счастье, и сказал им обо­им: «Один из вас уже давно нашел счас­тье, а другому еще долго предстоит свое счастье искать. Ключ к счастью в наших сердцах. Счастлив тот, чьё горячее откры­тое сердце легко чувствует красоту и ра­достно отзывается на нее. Но тому, кто не замечает красоту вокруг себя, кто не дает своему сердцу радоваться красоте, тому очень тяжело найти счастье в жиз­ни. Счастье старается обойти стороной тех, кто сердцем холоден».

Так узнали человек с горячим и чело­век с холодным сердцем, что счастье не за горами, не в богатствах и королевских дворцах спрятано, а внутри каждого че­ловека находится. Но найти его можно лишь имея в груди горячее сердце, ра­дующееся красоте.

2. Ответьте на вопросы.
Что такое человеческое счастье? То что внутри например доброта.

Люди бывают оптимистами и пессимистами, что это? Оптимист считает, что все будет прекрасно. Оптимист полон веры в людей, видит во всем только положительные стороны и всегда надеется на лучшее.

Пессимист же не ждет от жизни ничего хорошего. Он всегда находит повод для уныния и недовольства.

Что для вас счастье? Доброта, семья и близкие люди.

Тема урока: Синонимы

Антонимы

Задания из учебника:

15 к существительным первого столбика подберите антонимы из второго. Напишите их парами.

Добро зло

Счастье горе

Ночь день

Правда ложь

Друг враг

Вежливость грубость

Утро вечер

Подьём спуск

Юность старость

5.

Составьте словосочетания с данными существительными.

Образец: будильник — мой новый будильник.

Мальчик гонял футбольный мяч с друзьями до самого вечера. 2. Мяч покатился в
сарай и притаился в тёмном углу. 3. Незнакомый мальчик дома положил мяч на письменный стол рядом с будильником. 4. Тот, у кого живёт мяч, не учит уроки . 5. Мальчик из школы вернулся весёлый, с пятёрками в дневнике. 6. Зря будильник называл мяча бездельником.




6. Найдите в тексте антонимы данных слов.

Хвалить, войти, проснуться, слабый, светлый, полезный, грустный.

хвалить — ругать
войти — выйти
проснутся — заснуть
слабый — сильный
светлый — тёмный
полезный — бесополезный
грустный — весёлый

7. Дополните предложения словами из текста.

Урок, дневник, друг, двойка, окно, утро, соседка, школа, игра, двор, мальчик, чтение, стол.

Последний урок, личный дневник, лучший друг, пятая двойка, разбитое окно, доброе утро, вредная соседка, большая школа, интересная игра, тёмный двор, маленький мальчик, внимательное чтение, квадратный стол.

Բարությունը կփրկի աշհարհը

Ես շատ եմ սիրում բարություն անել օրնակ՝ երբ ես և իմ ընտանիքը գնում է զբոսնելու ես և եղբայրս փող ենք վերցնում և երբ տեսնում ենք մարդկանց, որոնց օգնությունն է պետք փող ենք տալիս։ Ես գիտեմ, որ բարությունը հետ կգա բարությունով, բայց ես դրա համար չեմ օգնում այլ, որ մարդիկ իրար լավ զգան։ Ես ունեմ մեկ երազանք դա լինել հարուստ, բայց ես դրա համար չեմ ուզում, որ տներ շատ ունենալ կամ մեքենաներ ես ուզում եմ լինել հարուստ, որ անտուն մարդկանց տներ նվիրեմ և շատ փող տամ։ Ես էլ եմ ինձ լավ զգում երբ մարդիկ ժպտում են ինձ դա երջանկացնում է։ Նաև բարությունը միակ դրա մեջ չէ կա նաև ուրիշ բարություն։ Դա երբ կիսվում ես ինչ, որ մեկի հետ։ Դե այսքանը հաջողություն։

1.Образуйте существитнельные с помощью суффиксов

Барабан-барабанист,трактор-тракторист, журнал-журнальист; программа-прпграмист, учить-учитель, воспитать-воспитатель, смотреть-смотретель; музыка-музыкант, оркестр-оркесттрист; фокус-фокусник, гриб-грибник, весть-вестник

Домашнее задание :

1.От глаголов образуйте названия человека (лица по действию). Запишите полученные слова.

Образец. Строить. Человек, который строит, — строитель.

Мечтать.человек, который мечтает-мечтатель, искать-человек, который искает-искатель. переводить.-человек, который переводит-переводчик, победить.-человек, который побеждает-победтель, подражать.-человек, который подражает-подражатедь, погонять.-человек, который погоняет-погонатель, читать-человек, который читает-читатель.

2.Назовите одним словом.

Тот, кто печёт хлеб —хлебник; тот, кто любит книги — книжник; тот, кто выписывает газеты, журналы —журналист

3.От данных слов образуйте слова с различными оттенками:

·  с уменьшительно-ласкательными: рука, сестра, воробей, птенец, дочь, перо;

рука-ручка, сестра-сестрёнка, воробей-воробейчик, птенец-птенёнок, дочь-доченка, перо-пёрашко

·  с пренебрежительным: волк, лошадь.

волк-волчёнок, лошадь-лошадка.

4.Замените данные словосочетания одним словом.

1. Детёныш слона-слонёнок, детёныш коровы-бурёнок, детёныш лошади-жеребёнок, детёныш курицы-цеплёнок, детёныш утки-утёнок.

2. Продавать товар-продовец, покупать товар-купец, жить в доме-житель, творить стихи-писатель, работать на подъёмном кране-крановщик, отправлять почту-почталён.

Автор А. С. Пушкин Стихотварение «СКАЗКА О ЦАРЕ САЛТАНЕ»

Имена сушествительные

вой, берег, боготиря,  велеканы, дядка, Чернамор.

Род сушествительных

Мужской род-вой, берег, боготырья, велеканы, дядка, Чернамор

Число сушествитьельных

Единственное число-вой берег дядка Чернамор

Множествинное число- боготыря вельекны

Упражнение 2

Суди о людях не по словам, а по делам-предложний падеж. Не за своё дело не берись а за своим делом не ленись-винительнй падеж. Почин дороже дела-родительний падеж. Устал но не от дела а от без делья-родительний падеж. Не спиши языком торпись делом-винительнй падеж. Пошло дело на лад и сам тому рад-винительнй падеж.

Упражнение 3

Выйти к лесной опушке-2скл. предл.п. Расположились н ане большой поляне-1скл. предл. п. Край берёзовой рощи-3скл. предл. п. Нигде нет настоящей тени-3скл. предл. п. Скрываться в буйной поросле трав-1скл. предл. п. Запах горькой поляни-3скл. предл. п. Играют в пышной зелени-3скл. предл. п. Купаются в солнечном блеске-2скл. предл. п. Удевительно радостно на сердце-1скл. предл. п.

83. Գնացքն ամբողջ ճանապարհի 3/4-ն անցնում է 6 ժամում։ Ինչքա՞ն ժամանակում այն կանցնի ամբողջ ճանապարհը։

Լուծում՝

3/4:6=1:x

3/4xx=6.1

6:3/4=8

Պատ.՝ 8 ժամում

85. 500 կգ հանքաքարից ստացել են 77 կգ պղինձ։ Ինչքա՞ն պղինձ
կստացվի 300 կգ հանքաքարից։

Լուծում՝

x/300=500/77

300×500=15000

xx77=15000

15000:77=212ամբ.90/77

212ամբ.90/77=7142/77

Պատ.՝ 7142/77

88. 160 գ ծովի ջրում պարունակվում է 8 գ աղ։ Քանի՞ գրամ ծովի ջուրն
է պարունակում 56 գ աղ։

Լուծում՝

160:8=20

56×20=1120

Պատ.՝ 1120գ:

Ես Եվան եմ և այսօր կպատմեմ իմ երազանքի մասին։ Իմ երազանքը դա, որպեսզի մեր երկրում չլինի պատերազմ և որպեսզի մենք վերակագնենք մեր ծովերը և մեր տաճարները, հողերը։ Իսկ հիմա կարող եմ պատմել թե ինչ եմ դառնալու։ Ես ուզում եմ դառնալ Ռուսերենի դասատու գիտեմ, որ դա օտար լեզու է բայց ես այն շատ եմ սիրում Հայերեն լեզվից հետո։ Ես ինքնակրթվում եմ օրինակ՝ տարբեր հեքիաթներ, բանաստեղծություններ, տեքստ էր և տարբեր խաղեր էր խաղալով(ռուսերեն)։ Ես այդ լեզուն գիտեմ 2 տարեկանից բայց շատ լավ էի խոսում 4֊5 տարեկանում։ Դե այսքանը իմ մասնագիտության և երազանքի մասին։ Հաջողություն🇦🇲

1. Choose the correct sentence!

Read the sentences and underline the correct one.

1. I wented to the park yesterday.

I went to the park yesterday. +

I goed to the park yesterday.

2. Last night I did play with my little sister.

Last night I didn’t played with my little sister.

Last night I played with my little sister. +

3. We didn’t ate all the cake yesterday.

We didn’t eat all the cake yesterday. +

We not eat all the cake yesterday.

4. My parents watched me play in a tennis match at the weekend. +

My parents did watch me play in a tennis match at the weekend.

My parents didn’t watched me play in a tennis match at the weekend.

5. Last Christmas I writed a long letter to Santa!

Last Christmas I did write a long letter to Santa!

Last Christmas I wrote a long letter to Santa! +

2. Find the mistake!

Find the mistake, underline it and write the correct sentence.

a. We visit our grandparents last month. We visited our grandparents last month.

b. Last weekend I not did any sport.. Last weekend I didn’t do any sport.

c. I didn’t wanted to get up this morning! I didn’t want to get up this morning!

d. My dad drinked all the milk yesterday! My dad drank all the milk yesterday!

e. Yesterday my parents didn’t went out. Yesterday my parents didn’t go out.

A. Answer these questions.
1. Where did Mrs. Briggs live?

In London.
2. Why was Mrs. Briggs surprised?

Because the machines don’t put the plates in the cupboard.

3. Did Mrs. Briggs’s dishwasher dry the plates and other things?

No.
4. Did it put them away?

No.
5. Did Mrs. Williams’s dishwasher put the things in the cupboard?

Yes
6. Who was Mrs. Williams’s dishwasher?

She’s man.

B. Write these sentences. Put one of these words in each empty place:
an any no none some
1. Mrs. Briggs was rich, but Mrs. Williams was not. Mrs. Briggs had
some beautiful carpets, but Mrs. Williams didn’t have none .
2. Mrs. Briggs had an expensive furniture, but Mrs. Williams had not.
3. Mrs. Briggs had some expensive dishwasher, but Mrs. Williams did
not have no machines in her kitchen.
4. Mrs. Briggs had any nice roses in her garden, but Mrs. Williams had
none flowers in hers.
5. Mrs. Briggs had any big trees in her garden too, but Mrs. Williams
had none .

C. Write this story. Put one of these words in each empty place:
he him his her it its she
Mrs. Williams had a good baby: him never cried, and his clothes were
always clean. Mrs. Briggs was very surprised and said, ‘When my daughter
was small, I gave her lots of food, but she cried a lot, and her clothes were
always dirty. Why is your baby so different? How do you do its ?’
‘Well,’ answered Mrs. Williams, ‘my first child was a boy. I always gave
him a lot of food, his got very fat, and its stomach was always full. He
cried a lot and was dirty. Now I give my new baby much less, and he is
happy and clean.’

Սովորական ուսուցիչը պատմում է: Լավ ուսուցիչը բացատրում է: Բարձրակարգ ուսուցիչը ցույց է տալիս: Հանճարեղ ուսուցիչը ոգեշնչում է: 


ՈՒԻԼՅԱՄ ՈՒՈՐԴ


Վատ ուսուցիչը մատուցում է ճշմատությունը, լավը սովորեցնում է դա գտնել: 

ԱԴՈԼՖ ԴԻՍՏԵՐՎԻԳ


Ուսուցիչն աշխատում է ամենապատասխանատու խնդրի վրա`նա ձևավորում է մարդուն: 


ՄԻԽԱՅԻԼ ԿԱԼԻՆԻՆ


Ուսուցչի համար լավագույն պարգևը իր աշակերտին հաջողության հասած տեսնելն է։ 


Երջանիկ են այն ուսուցիչները, ովքեր մնում են իրենց սաների հիշողություններում…

Իմ ամենասիրելի ուսուցչուհին դա Ընկեր Վիկտորիան է ես նրան շատ եմ սիրում, որովհետև ինքը ռուսերենի դասատու է, իկս ես ռուսերեն առարկան շատ եմ սիրում։ Բայց ես նրան մենակ առարկայի համար չեմ սիրում, այլ նրա բնավորության ինքը շատ բարի է, գեղեցիկ, նուրբ և հումորով։ Նա Մայր դպրոցում չէ այլ Հարավային։ Նաև Հարավային դպրոցում կա էլի լավ ուսուցիչ ինքը Մաթեմատիկայի դասատուն է։ Նրա անունը Լյովա է ինքն էլ էր շատ շատ հումորով և շատ լավ մասնագետ։ Դե այսքանը իմ շաատ սիրելի ուսուցիչների մասին։ Մայր դպրոցում այդքան էլ լավ չեմ ճանաչում բոլորին դրա համար դեռ չեմ գրել։ Դե այսքանը հաջողություն։

Սովորել` Վառելանյութ։ Վառելանյութի տեսակները

Պատասխանել հարցերին

Ի՞նչ է վառելանյութը։

Վերոհիշյալ հեշտ բռնկվող նյութերը, որոնք այրվելիս անջատում են մեծ քանակությամբ ջերմություն կոչվում են վառելանյութեր։

Բնապահպանակ տեսակետից վառելիքի ո՞ր տեսակներն են ավելի առավել նախընտրելի։

Առավել նախընտրելի են գազային վառելիքները։

Հիմնականում ի՞նչ նյութեր են առաջանում վառելանյութերի այրման արդյունքում։ Մոխիր։

Ես Եվան եմ և այսօր կպատմեմ մեր լեզվի մասին։ Դա ՀԱՅԵՐԵՆ լեզուն է։ Ես մտածում եմ, որ շատ լավ է իմանալ օտար լեզուներ, բայց ամենալավը ծետք է լինի, քո մայր լեզուն, դա շատ կարևոր է։ Ամեն մարդ ճանաչվում է իր մայրենի լեզվով: Ինչ կլիներ, եթե չլիներ մայրենի լեզուն ու մայրենի բարբառը:
Հազարամյակների պատմություն ունի հայոց լեզուն`այդ բարբարոս ու ճկուն լեզուն: Մոռանալ մայրենի լեզուն նշանակում է մոռանալ և կրոնը, և հայրենիքը և այն ամենը, ինչ որ հոգեհարազատ է մարդուն:Սուր է եղել մեր լեզուն, որով մենք պաշտպանել ենք մեզ և մեր ազգը: Անփոխարինելի է հայոց լեզուն. այդ հստակ, տոկուն և առնական լեզուն: Ինչքան գեղեցիկ է հնչում, երբ կարդում էս հին դարերում պատմիչների կողմից գրված այդ կախարդական ու առեղծվածային գրերը…

Ուղղագրուցյունը֊ճիշտ գրել

Ուղղախոսություն֊ճիշտ արտասանել

Բ, պ, փ

Համբույր

Ես շատ եմ սիրում համբույրել իմ մայրիկին։

Աղբ

Շատ են հիմա ախտոտում տարածքը դրա համար մենք շատ հաճախ հավաքում ենք աղբը։

Գոմաղբ

Իմ մայրիկը շատ է սիրում գոմաղբի բույրը բայց ես այդքան չեմ սիրում։

Սուրբ

Սուրբ ծնունդը շատ լավ տոն է, որովհետև այդ օրը իմ հայրիկի ծննդյան օրն է:

Աղբյուր

Աղբյուրի ջուրը շատ համեղ է բայց նաև սառը:

Խաբելև

Նա բոլորին խաբում էր դրա համար նրան, որոշ մարդիկ չէին սիրում:

Նուրբ

Իմ վարսավիրը շատ նուրբ և դանդաղ էր աշխատում։

Նրբերշիկ

Այսօրվա նրբերշիկը շատ լավն էր:

Ուրբաթ

Ուրբաթ օրը իմ ամենասիրելի օրն է շաբաթվա մեջ, որովհետև այդ օրից հետո շաբաթ և կիրակի օրերն են:

Գ, կ, ք

Հոգի

Մեր դասարանում մեկ հոգի բացակա է։

Կարագ

Ես նախաճաշին ուտում եմ հաց կարագ։

Երգ

Ես շատ եմ սիրում երգի դասը, բայց ամենաշատը Մայրենիի։

Միրգ

Մեր ընտանիքում միշտ ընթրիքը մրգերն են, որովհետև բոլորը շատ են սիրում միրգ ուտել։

Թագավոր

Մեր ընտանիքում թագավորը ոչ թե հայրիկն է այլ իմ Եղբայրը։

Շոգ

Այս ամառ այդքան էլ շոգ չէր բայց ես և եղբայրս օրը պետք է 2 անգամ պաղպաղակ ուտել։

Մուգ

Իմ ընկերուհու տաբատը շատ մուգ գույնի է։

Ավագ

Իմ հին դպրոցում միշտ ես էի լինում ավագը։

Երգչուհի

Երգչուհին համերգի ժամանակ ամբողջովին տրվել էր երգին:

Դ, Տ, Թ

Կարդալ

Ես շատ եմ սիրում կարդալ հետաքրքիր  գրքեր։

Վարդ

Այսօր ուսուցիչներին շատ գեղեցիկ ծաղիկներ են նվիրել ամենաշատը վարդերն էին։

Դդում

Մեր ամենասիրելի ուսուցիչը միշտ տղաններին ասում է դդում կամ էլ դդմաշեն։

Դդմաշեն

Մեր ամենասիրելի ուսուցիչը միշտ տղաններին ասում է դդում կամ էլ դդմաշեն։

Օդ

Ես շատ եմ սիրում անձրևից հետո օդը։

Զարդ

Ես շագ եմ սիրում զարդեր, որովհետև նրանք շատ գեղեցիկ են։

Կենդանի

Ես շատ եմ սիրում բոլոր կենդանիներին հատկապես շներին։

Մարդ

Ուղղաքայլ մարդ անվանումից հետո մարդիկ ստացան բնական մարդ անվանումը:

Ձ ծ ց

Օձ

Իմ հայրիկը չի սիրում օձերին։

Աղցան

Իմ ամենասիրած աղցանը դա ձիդապտղայինն է։

Դեղձ

Ես շատ եմ սիրում դեղձ հատկապես ճաշարանում։

Քաղցր

Ես և եղբայրս չենք սիրում քաղցրավենիքներ։

Ի՞նչ գիտեք Շանիդար հնավայրի մասին։

Այն երկրի վաղ հողագործական և վաղ անասնապահական առաջին հնավայրերից է:

Բացատրե՛ք նեոլիթյան հեղափոխության էությունը

Նոր քարի դարի ժամանակ ցեղերի միավորումներ ստեղծվեցին:

Մի քանի նախադասությամբ պատմե՛ք Ոսկե եռանկյունու մասին։

Այստեղից սկզբնավորվել է այսօրվա համաշխարհային քաղակակնությունը:

Ներկայացրե՛ք պղնձի-քարի դարի էությունը։ Էնեոլիթյան ի՞նչ հուշարձաններ կարող եք թվարկել։


Առատաշեն, Թեղուտ:

Դասագիրք էջ 21-24

1.

Գրիր համեմատություն:

9 -ի հարաբերությունը 90 -ին հավասար է 2 -ի հարաբերությանը 20 -ին: 9/90=2/20

2.

Նշիր այն հարաբերությունները, որոնք 11:5 հարաբերության հետ կազմում են ճիշտ համեմատություն:

11:6

110:50

66:30

66:5


3.

Նշիր ճիշտ համեմատություն կազմած հավասարությունները:

30:12=10:3

10:4=100:40

30:12=100:40

30:12=10:4

10:3=100:40


4. Պարզիր, թե արդյո՞ք 6/6=48/24 հավասարությունը կազմում է ճիշտ համեմատություն: Այո
5. Նշիր m/x=c/d համեմատության եզրային անդամները:
6.


Հաշվիր փոփոխականի արժեքը:

35=30r

Պատասխան՝ r =30


7.

Գտիր համեմատության անհայտ անդամը

16=a54

Պատասխան՝ a=9


8.

Արդյո՞ք ճիշտ է համեմատությունը՝

20:4=31:6

Պատասխան ոչ քանի որ 20.4 հավասար չէ 31.6

Անուն*
Եվա

Ազգանուն*
Միքայելյան

Դասարան*

առաջին

երկրորդ

երրորդ

չորրորդ

հինգերորդ

վեցերորդ+

յոթերորդ

ութերորդ

իններորդ

տասներորդ

տասնմեկերորդ

տասներկուերորդ

ուսանող

ծնող

այլ

Դպրոց*

Արևելյան դպրոց-պարտեզ

Արևմտյան դպրոց-պարտեզ

Հարավային դպրոց-պարտեզ

Հյուսիսային դպրոց-պարտեզ

Միջին դպրոց+

9-րդ դասարանի մեկամյա կրթություն

Ավագ դպրոց

Քոլեջ

Այլ

Էլեկտրոնային  հասցե*
eva-miqayelyan@mskh.am

1. Երեք կարմիր և մեկ սև ուլունքները  քանի՞ ձևով կարող ենք թելի վրա շարել: 4

2. Ոզնին և սկյուռը  ձմեռվա համար սունկ էին հավաքում, ընդ որում, ամեն մեկն իր պարանի վրայից (տե՛ս նկարը):  Յուրաքանչյուրը քանի՞ սունկ հավաքեց:
Սկյուռ֊10

Ոզնի֊8

3.Արմանը ճիշտ լուծեց 2 խնդիր, Հայկը՝ 3, իսկ Լիլին՝ 5 խնդիր: Յուրաքանչյուր ճիշտ լուծած խնդրի համար նրանք ստացան նույն քանակի կոնֆետներ: Երեխաները միասին հավաքեցին 20 կոնֆետ: Քանի՞ կոնֆետ ստացավ նրանցից յուրաքանչյուրը:

4. Ստեփանը 10, 7, 9, 3, 13, 5, 15 թվերը դասավորեց  աճման կարգով։ Ո՞ր թիվը եղավ մեջտեղում: 9

5. Քանի՞ տարբեր թվանշաններ կարելի է գրել աստղանիշի փոխարեն, որ ստացված  երկնիշ թիվը մեծ լինի 43-ից:6 հատ

6. Արշավի ժամանակ Թեղենիս լեռ բարձրացան երկու անգամ ավելի շատ սովորող, քան Արտենի լեռ: Երբ 8 սովորող էլ միացավ Արտենի լեռ բարձրացողներին, բարձունք հաղթահարողների թիվը հավասարվեց: Քանի՞ սովորող է բարձրացել Թեղենիս: 12

7. Վեց շրջան շարված է եռանկյունու տեսքով (տե՛ս նկարը)։  Նվազագույնը քանի՞ շրջան պետք է տեղաշարժել, որ ստացվի  աջ կողմի նկարը: 4

8. Կարմիր, ոսկեգույն, կանաչ ձկները  լողում էին երեք տարբեր ջրավազաններում: Կարմիր ձուկը  լողում էր ո՛չ շրջանաձև, ո՛չ էլ եռանկյունաձև ջրավազանում: Ոսկեգույն ձուկը  լողում էր ո՛չ քառակուսի , ո՛չ էլ եռանկյունաձև ջրավազանում: Ո՞ր ջրավազանում էր լողում կանաչ ձուկը: Եռանկյունաձև

9. Կարենը 4 խնձոր ավելի ունի, քան Նանեն: Կարենը  քանի՞ խնձոր պետք է տա Նանեին, որպեսզի ունենան հավասար քանակությամբ խնձորներ: 4

10. Նարեն ամեն օր  ուտում է երեք անգամ: Քանի՞ անգամ  նա կուտի երկու շաբաթվա ընթացքում: 36

Բարև ձեզ ես Եվան եմ։ Եվ այսօր քանի, որ ընթերցանության օրն է ես երեկ գնել եմ նոր գիրք »Չարլին և շոկոլադի գործարանը»։ Գրողը «Դալ Ռոալդ»։ Ես կարդացի 20 էջ, բայց տանը ավելի կկարդամ(կարող է և երկարօրյաին)։ Ես կարդացի այդքանը, բայց արդեն շատ հետաքրքիր է իմ կարծիքով 3 կամ 2 օրում կկարդամ։ Շաբաթ և կիրակի օրերին ես կարդացի մինչև 80 էջը, քանի, որ դպրոցում չեմ կարող կարդալ տանն եմ կարդում։ Այսքանը իմ ընթերցանության մասին։ Հաջողություն։

Բարև ձեզ։ Արդեն ուրբաթ օին է։ Եվ ես էլի ընտրել եմ այս գիրքը*ՇՈԿՈԼԱԴԻ ԳՈՐԾԱՐԱՆԸ*

Ես այդ գիրքը շատ եմ հավանել արդեն 102 էջն եմ հասել։ Հիմա ես ուզում եմ ընթերցել մինջև 150 էջը։ Իմ ամենասիրելի հատվածը այս գրքում դա 11 գլուխն է այդտեղ Չարլին գտնում է տոմսը։ Այդտեղ ինքնել է ուրախանում և ես, որովհետև ես այն շատ եմ սպասել այդ պահը։ Իսկ հիմա ես շատ հետաքրքրված եմ այս գրքով։ Մյուս ուրբաթ ես կբերեմ իմ ամենասիրելի գիրքը այդ գրքերն էլ էր շատ շատ հետաքրքիր։

A. Answer these questions.
1. Why did Beryl want to buy Dave a new shirt?

Because he had only one nice shirt
2. Why didn’t Dave want his wife to throw any of his old shirts away?

Because he loved his old shirts
3. Why didn’t Dave like the sleeves of his new shirt?

Because there was too big
4. What did Beryl say about the sleeves?

‘They’ll get shorter when she wash the shirt.’
5. Why didn’t Dave like the collar of the shirt?

Because it very small
6. What did Beryl say about the collar?

‘It’ll get bigger when he wear the shirt
B. Opposites. Write these sentences. Put one word in each empty place.
1.New clothes do not have holes in them, but old ones sometimes
do.
2. Sleeves don’t get longer when you wash them. They get shorter.
3. Good shirts are not cheap. They are expansive.
4. The neck of Dave’s shirt wasn’t too big. It was too small.
5. Dave loved his old shirts, but he didn’t like his new one.

Ոսկու սիրտ֊Նրա սիրտը ոսկուց է։

Ոսկուց ձեռք էր֊Ես մտածում եմ, որ իմ մայրիկի ձեռքերը ոսկուց են։

Գլուխը քոր է գալիս֊Երբ իմ եղբայրը դաս է անում ես նկատում եմ, որ նա անընդհատ նրա գլուխը քոր է տալիս։

Գլուխը գովել֊Մեր դասարանում կա մի աղձիկ, որը անընդհատ գլուխ է գովում և ասում, որ նա շատ շատ հարուստ է։

Գետինը մտնել֊երբ ես լսում եմ, որ մեկը 3×3 չեն իմանում ես եմ իրենց փոխարեն գետինը մտնում։

Ծանր ու թեթև անել

Նա ամեն րոպե գլխի մեջ ծանր ու թեթև էր անում:

Ջրի խաբար

Գարիկը հասկացավ, որ իրեն ջրի խաբարներ են պատմում:

Ջրի տարած

Բոլորը կարծում են, որ նա ջրի տարած երեխա է:

Էշի ականջի մեջ քնած

Նա այնքան անտեղյակ է ամեն ինչից, կարծես էշի ականջում քնած լինի:

Dave married, and when his new wife saw the clothes in his cupboard, she said,
‘Dave, you have only got one good shirt. The others arc very old, and they’ve got
holes in them. I’m going to buy you a new one this afternoon.’
Dave liked his old shirts, but he loved his wife too, so he said, ‘All right,
Beryl, but please don’t throw any of the old ones away.’
Dave went to work, and when he came back in the evening, Beryl said to
him, ‘Look, Dave, I’ve bought you a nice shirt. Here it is. Put it on.’
Dave put the shirt on, and then he said, ‘Look at the sleeves, Beryl. They’re
too long.’
‘That’s all right,’ Beryl answered. ‘They’ll get shorter when I wash the shirt.’
Then Dave said, ‘But the neck’s too small.’
‘That’s all right,’ Beryl answered. ‘It’ll get bigger when you wear the shirt,
Dave.’

Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում քայքայման։

Այն ռեակցյաները որոնց ընթացքում որևէ բարդ նյութ քայքայվում է առաջացնելով տարբեր նյութեր որոնք կարող են լինել պարզ կամ բարդ:

Ո՞ր քիմիական ռեակցիաներն են անվանում միացման ։

Միացման ժամանակ երկու և ավել նյութեր միանում են և ստացվում է մեկ այլ նյութ:

Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությամբ ջուրը տրոհվում է ջրածնի և թթվածնի։Ի՞նչ քիմիական ռեակցիա է տեղի ունենում։

Քայքայման:

Բերվածներից որո՞նք են միացման ռեակցիա։

ա) C+O2 =CO2 բ)CH4=H2+C

գ)H2+S=H2S դ) FeS=Fe+S

1. Բերե՛ք քիմիական ռեակցիայի օրինակներ։

Լուցկու այրվելը, կաթվի թթվելը, նեխած ձվի հոտը և այլ:

2. Լուսասինթեզը համարվու՞մ է քիմիական ռեակցիա:

Այո:

3. Նյութերին ի՞նչ կարևոր պայման է պետք միմյամց հետ փոխազդելու համար։

Հպումը:

Պատասխանել հարցերին

1. Ինչպիսի՞ երևույթ է մոմի այրվելը։

Մոմի այրվելը քիմիական երևույթ է:

2. Որո՞նք են ֆիզիկական երևույթների տարատեսակները։

սառույց հալվի և դառնա հեղուկ վիճակ ջուրը միևնույն է չի փոխվի:

3. Արևի լուսավորելը,գիշերային երկնքում աստղերի առկայծումը ,կայծակի բռնկումներով երկնքի լուսավորվելը ,այսպիսի երևույթները ի՞նչպես են անվանում։

Այս երևույթները անվանում են լուսային երևույթներ:

Ինչ գիտենք հայ ազգի սոխաք Կոմիտասի մասին։

Կոմիտաս (Սողոմոն Գևորգի Սողոմոնյան, սեպտեմբերի 26 (հոկտեմբերի 8), 1869, Քյոթահիա — հոկտեմբերի 22, 1935[1][2][3] կամ հոկտեմբերի 21, 1935[4], Փարիզ, Ֆրանսիա[1]), հայ երգահան, երգիչ, երաժշտական էթնոլոգ, երաժշտագետ, վարդապետ և ուսուցիչ, բանահավաք, խմբավար, մանկավարժ, հայկական ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիր։ 1881-1893 թվականներին սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։ 1894 թվականին ձեռնադրվել է աբեղա և ստացել Կոմիտաս անունը։ 1895 թվականին Կոմիտասին շնորհվել է վարդապետի հոգևոր աստիճան։ 1895-1896 թվականներին Թիֆլիսում կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանի ղեկավարությամբ ուսումնասիրել է երաժշտական տեսական առարկաներ, որից հետո՝ 1896-1899 թվականներին, ուսումը շարունակել է Բեռլինի Ֆրիդրիխ Վիլհելմ արքունի համալսարանում (ներկայումս Հումբոլդտի համալսարան) և Ռիչարդ Շմիդտի մասնավոր կոնսերվատորիայում։

Աշուն օր


Սևուկ ամպեր վար եկան
Օրան, օրան,
Սարի վրա շար եկան։
Ծագեց առավոտ
Պաղեց, սառավ օդ։

Գոռաց երկինք, բուք արավ,
Հևաց, հևաց.
Ծերուկ երկիր սուգ արավ։
Ճաքեց հեռուն ամպ,
Երկիր դողաց-բա՛մբ։

Բողբոջ արև շող կապեց,
Դողաց, սողաց,
Արյուն-ամպից քող կապեց։
Վառեց լեռան լանջ,
Լեռան ցավատանջ։

Տեղաց անձրև մաղ տալով,
Մարմանդ-մարմանդ,
Հոգնած տերև շաղ տալով։
Երկիր քուն դրավ,
Եվ թռչուն թռավ։

Հուզված առուն փախ տվավ
Սողուն-սողուն,
Ձորում մշուշ կախ տվավ։
Քամին ելավ վեր,
Արավ տարուբեր։

Մոխիր ամպեր ժիր եկան
Դալուկ-դալուկ,
Սարի վրա ցիր եկան։
Հալեց աշուն օր
Կյանքիս սևավոր։

ԱՐԵՎ, ԱՐԵՎ, ԵԿ, ԵԿ

Արև, արև, ե՛կ, ե՛կ, զիզի քարին վեր եկ,

Սև-սև ամպեր հեռացեք, արևին ճամփա բացեք:

Թողեք նա գա մեզ մոտ, նրա լույսին ենք կարոտ,

Կարմիր արև, եկ, եկ, զիզի քարին վեր եկ:            

Արև հաղթեց ամպերին՝ շողքը գցեց սարերին,

Զիզի քարը տես, տես, պսպղում է ոսկու պէս:   

Ես սիրում եմ այս երգը, որովհետև այն ես շատ փոքր տարիքից լսում եմ։

Մենք ամփոփեցինք ածականների և գոյականների անունները խաղի տեսքով

Ածականները ցույց են տալիս ինչպիսություն և որպեզսություն։ Ածակնները լինում են՝ որակական և հարաբերական։ Հարաբերական ածականները ունենում են համեմատության աստիճաններ։ Դրական֊լավ, գեղեցիկ

բաղդադական֊ավելի լավ, ավելի գեղեցիկ

գերադրական֊ամենալավ։ Ամենագեղեցիկ

Ածական անուն֊Քաջ, գեղեցիկ, չքեղ

Մեր զինվորները շատ քաջ են, որ մեր համար պաշտպանում են մեր հայրենիքը։

Ես իմ բլոգը փորձում եմ գեղեցկացնել, որովհետև այն իմ համար շատ շքեղ չէ։

Պարզ բառ֊Լեզու, մարդ, մաշկ։

Իմ մայրիկը շատ լեզուններ գիտի։

Ես ուզում եմ դառնալ ամենախելացի մարդը դրա համար փորձում եմ անհնդհատ զարգանալ։

Իմ մաշկը միշտ սպիտակ է բայց երբ ամառն է գալիս ես սևանում լինում է որ վառվում եմ։

Ածանցավոր բառ. Ան

Ես հանկարծակի երեկ ամանը գցեծի գետնին։

Բարդ բառ. Մայրաքաղաք

Մեր Մայրաքաղաք Երևանը երեկոյան շատ գեղեցիկ է, բայց երբ վերևից էս նայում այն ավելի շքեզ է որքան ներքևից։

Ջուր֊լուր֊մուր֊սուր֊սար֊լար

Запишите форму множественного числа существительных.

Торт , судно , фронт, мать , утёнок, месяц, утенок , катер , собака, курица, камень, сон, телефон, зуб, язык, врач, мяч, класс, друг, родитель, карта, нож, орел.

Торты, суда, фронты, матери, утёнки, месяцы, катера, собаки, курицы, камушки, сны, телефоны, зубы, языка, врачи, мячи, классы, друзья, родители, карты, ножы, орла.

2.Подчеркни имена существительные, которые употребляются только в форме множественного числа:

 ученицы, брюки+, кресла, ножницы+, весы+, птицы, ворота+, улицы, шашки+.

3.2.Подчеркни имена существительные, которые употребляются только в форме единственного числа:

кофе+, кот, молоко+, гора, какао+, парта, мед+, сливки+, сахар+,чай+,

Գոյական անուն

Գոյականը ունի 2 տեսակ հասարակ գոյական և Հատուկ գոյական։ Այն պատասխանում է հետևյալ հարցերին ի՞նչ, ինչե՞ր, ո՞վ, ովքե՞ր։ Հասարակ գոյականը դա առարկան երն են օրկնակ՝ կատու, գրիչ, սեղան, վագր։ Հատուկ գայականները դա այն բատերն են, որոնք գրվում են մեծատառով օրինակ՝ լճերի անուններ, գետերի անուններ, Մարդկանց անուններ և այլն…։

Հատուկ և հասարակ

Հատուկ գոյական-Արագած, Հայաստան, Վրաստան

Մեր Հայսատանի ամենաբարձր Սարը դա Արագածն է։

Ես և իմ ընտանիքը այս ամառ գնացել ենք Վրաստան։

Հասարակ գոյական-ընտանիք, մնջախաղ, հոսանք։

Մեր տանը հաճախ են հոսանքը անջատում և մենք ընտանիքով խաղում ենք մնջախաղ, իսկ դա շատ զվարճալի է։

Կատարիր կոտորակների գումարումը:

Կոտորակը մի կրճատիր:

5\13+10\13=15\13

Հաշվիր՝

5+6\7=41\7

Կատարիր գործողությունը.

1 5\19−1=5\19

Կատարիր հանումը.

11−12\13=36\13

Գտիր տարբերությունը:

1 8\11−9\11=10\11

Գումարիր խառը թվերը՝

2 2\11+7 3\11 =9 5\11

Կատարիր խառը թվերի հանումը:

18 2\11−14 9\11=37\11

Կատարիր գումարումը՝

30 1\10+8\10=309\10

Կատարիր գումարումը:   

Խառը թվի կոտորակային մասը անկրճատելի կոտորակ է:

8 1\8+1 1\10=281\40

Հաշվիր տարբերությունը՝

1 1\14−3\4=29\28

Stop wasting food! Campaign update

The campaign to reduce food waste is in its third week, and we’re already seeing some great results. We’d like every student and teacher to join in the campaign at school and at home, so if you haven’t started yet, read our blog and join in!

---

Stop wasting food at school

According to school lunch director Marge Kaplan, ‘the children are making a big effort to think in a sensible way about the food they put on their plates. We now have about 15% less waste and we think this percentage will grow as more children join in the campaign.’

The school canteen now offers two portion sizes for all main meals: small and large. This week they’ll replace single bread rolls with slices of bread. You can take as many slices as you want, but one at a time to save waste.

 Latest news!

From next week you’ll be able to put any waste from fresh fruit and vegetables into the special green bin at the back of the canteen. Miss Norris, the school gardener, will empty the bin each day into a giant compost container in the school’s vegetable garden.

---

Stop wasting food at home

Every year, we waste about a third of our food. A lot of this waste is cereals, fruit and vegetables. In the UK, more than 97% of food waste ends up in a landfill site. That’s a lot!

Come to a special meeting with supermarket owner Carlos Rodriguez to learn how we can save food and money at home!

 Campaign meeting!

How to save food and money at home

• When: Friday 12 May, 5 – 6 p.m.
• Where: School hall
• Who: Carlos Rodriguez
• What: Top tips on how to store food, measure sensible portion sizes and cook tasty meals from leftovers

Fanny and Ethel worked in the same office, and, they were neighbours at home.
Fanny was rather a careless girl, and he often lost things. Then she usually went
to Ethel to borrow more from her.
Ethel was a kind girl, but she sometimes got tired of lending things to her
friend.
One Saturday afternoon Fanny knocked at Ethel’s front door, and when
Ethel came to open it, Fanny said to her, ‘Oh, hullo, Ethel. Please lend me a bag.
I’ve lost mine. I’m going to the shops, and I feel very stupid when I haven’t got
anything in my hand when I go out in the street.’
Ethel laughed and answered, ‘Well, Fanny, go down to the end of the
garden. You’ll find a nice wheelbarrow in the shed there. Take that when you go
down to the shops. Then you’ll have something in both of your hands.’
Word outside the 1000: wheelbarrow

A. Answer these questions.
1.Why did Fanny often lose things?

Beacuase she was rather a careless.
2.Why did Ethel lend things to Fanny?

She often lost things, and  usually went
to Ethel to borrow more from her.
3.Why didn’t Fanny want to go to the shops without a bag?

She feeled very stupid when she haven’t got
anything in her hand when she go out in the street.
4.Why didn’t Ethel lend her a bag?

< և > նշաններից ո՞րը պիտի լինի աստղանիշի փոխարեն:

2 5\6∗3 2\7

Ընտրիր ճիշտ նշանը:

• >
• < +

Ընտրիր խառը թվերից ամենամեծը:

• 2 3\120
• 3 1\160 +
• 1 1\780

Խառը թվերից ո՞րն է մեծ`

6 20\50, թե՞ 4 26\80

Ընտրիր ճիշտ պատասխանը:

• 4 26\80
• 6 20\50+

Համեմատիր 7 4\29 և 7 4\13 խառը թվերը:

Ընտրիր ճիշտ անհավասարությունը:

• 7 4\29<7 4\13+
• 7 4\29>7 4\13

Համեմատիր 114\7 անկանոն կոտորակը և 16 2\7 խառը թիվը:

Պատ.՝ Հավասար են

Համեմատիր կոտորակները:

5\27 < 27\5

Համեմատիր խառը թվերը:

Տեղադրիր >, < կամ = նշանը:

12 3\44 < 12 5\33

214\7 անկանոն կոտորակը համեմատիր 30 բնական թվի հետ:

214\7 > 30

Տրված խառը թվերը դասավորիր աճման կարգով:

8 5\18, 2 7\15, 5 7\15, 10 5\18, 15 7\15, 4 5\18

2 7\15;

4 5\18;

5 7\15;

8 5\18;

10 5\18;

15 7\15;

I am doing (present continuous)

She’s eating She isn’t reading

It’s raining

The sun is shining

They’re running They aren’t walking

The present continuous am/is/are doing/exting/running/writing etc.

1

he

am (not)

is (noc)

I’m working. I’m not watching TV.

Maria is reading a newspaper.

she

-ing

She isn’t eating. (or She’s not eating) a The phone is ringing

are (not)

We’re having dinner.

You’re not listening to me for You aren’t listening) The children are doing their homework

you they

am/is/are + -ing something is happening no

I’m working

she’s wearing a hat they’re playing football I’m not watching television

Please be quiet.

The weather in rice. It’s not raining

Where are dr children? «They’re playing in the purk

wearing it now)

for the phone) We’re having dinner now Can I phone you later?

You can turn off the television. I’m not watching it

I’m working ( I’m working now)

Look, there’s Sarah. She’s wearing a brown cout. (=she is wearing it now)

he weather is nice. It’s not raining.

‘Where are the children?’ «They’re playing in the park.

(on the phone) We’re having dinner now. Can I phone you later?

You can turn off the television. I’m not watching it.

3.1 She’s eating an apple.

He was waiting for the bus.

They playing fotball.

He lie on the floor.

They have breakfast.

She siting on the table.

3.2 Where’s John? Hes in the kitchen. He is cooking.

You stand on my foot. Oh, I’m sorry

Look! Somebody swims in the river.

We’re here on holiday. We will stay in the central hotel.

‘Where’s Sue?’ ‘Sheis having a shower.’

They are building a new hotel in the city centre at the moment.

I am going now. Goodbye.

3.3 She is siting on the floor.

She isn’t read a book.

Jane isn’t playing the piano.

She’s laughing now.

She’s wearing a hat.

Jane isn’t wrating a letter.

1. k-ի բերված արժեքներից ընտրիր այնպիսինները, որոնց դեպքում 35\43−k կոտորակը կանոնավոր է:

• 8
• 7+
• 2+
• 1+
• 4+
• 5+
• 9
• 3+
• 6+

2. Ներկայացրու 5 ամբ. 8\12  խառը թիվը անկանոն կոտորակի տեսքով:

5 ամբ. 8\12=17\3

3. n-ի բերված արժեքներից ընտրիր այնպիսինները, որոնց դեպքում 24−n\20 կոտորակը անկանոն է:

• 2+
• 7
• 1+
• 9
• 6
• 5
• 8
• 3+

Կար մի աղջիկ, ում անունն էր Եվա, մի օր նա իր մայրիկի հետ գնաց խանութ և գնեց մի տիկնիկ: Այդ տիկնիկով նա ամբողջ օրը խաղում էր, բայց նաև մտածում էր, որ ինչ, որ բան պակաս է: Մյուս օրը նա հասկացավ, որ այդ տիկնիկը ոչինչ չի կարողանում. ոչ խոսում է, ոչ լուսավորում: Եվ նա միանգամից մտածեց այնպես անել որ տիկնիկը կարողանա տունը հավաքել ու պատրաստել: Այսպես նա ստեղծեց դայակ, որը և խոսում էր ,և հավաքում, և ուտելիք պատրաստում: Նրա անունն է Հասմիկ: Բայց նա ոչ միայն իմ թվարկած աշխատանքներն էր կատարում այլ նաև մեզ լսում էր և արձագանքում: Մենք նրան շատ սիրեցինք…

Домашнее задание:

1.Учебник стр. 23 упражнение 9

Употребите данные существительные со словом мой или моя. Запишите
в два столбика отдельно слова мужского и женского рода.

Лагерь, букварь, кровать, день, камень, конь, лошадь, гость, рубль,
календарь, жизнь, словарь, медведь, морковь.

М.р
Лагерь
Букварь
День
Камень
Конь
Гость
Рубль
Календарь
Словарь
Медведь

Ж.р

Кровать
Жизнь
Лошадь
Морковь

2.Составь сочетания имен существительных со словами мой, моя, мое, укажи род.

Моя Свеча ж.р , Моë полотно с.р, Мой друг м.р, Мой взгляд м.р, Моя дочка ж.р, Моя вьюга ж.р, Моë ружье с.р, Моë озеро с.р, Мой кроссворд м.р, Моë жилище с.р.

3.Определи род существительных, запиши слова в три столбика. Над столбиками напиши :м.р., ж.р, ср.р.

Жидкость, кино, киносъëмка, килограмм, рассада, питье, свет, поездка, новоселье, подъезд, троллейбус.

М.р

Килограмм
Свет
Подъезд
Троллейбус

Ж.р

Жидкость
Киносьëмка
Рассада
Поездка

С.р

Кино
Питьë
Новоселье

Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար և ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկ

Սովորական կոտորակի գաղափարը 

Կոտորակների գումարումն ու հանումը

Թվի մասը որոշելը և թվի որոշելը տրված մասով

Ճանապարհի երկարությունը 56 կմ է: Ասֆալտապատել են ճանապարհի 2\7 -ը:

Որոշիր, թե քանի՞ կիլոմետր են ասֆալտապատել:

Պատասխան՝ ասֆալտապատել են 16

 կմ:

Մարզադպրոցում կա 72 գնդակ: Դրանց 38 -ը վոլեյբոլի գնդակներ են, բասկետբոլի գնդակները 4 -ով շատ են վոլեյբոլի գնդակներից, իսկ մնացածը՝ ֆուտբոլի գնդակներ են:

Քանի՞ գնդակ կա յուրաքանչյուր տեսակից:

Պատասխան՝ 

վոլեյբոլի գնդակներ՝ 

 27 հատ,

բասկետբոլի գնդակներ՝ 

31 հատ,

ֆուտբոլի գնդակներ՝ 

14 հատ:

Սոնան իր տանձերի 5\9-ը տվեց իր ընկերուհուն: Քանի՞ տանձՍոնան տվեց ընկերուհուն, եթե նա ուներ ընդամենը 27 տանձ:

Պատասխան՝ Սոնան ընկերուհուն տվեց 

15 տանձ:

Բազմապատկիր:

2\13⋅4=53\6

Կատարիր գործողությունը.

20\21:4=10\42

Գտիր արտահայտության արժեքը:

(1−6\7):9=1\63

Կատարիր կոտորակների գումարումը:

3\9+2\9=5\9

Կատարիր կոտորակների հանումը:

8\9−6\9=14\9

Գումարիր կոտորակները:

Գրիր անկրճատելի կոտորակ:

1\25+1\15=8\5

Հոմանիշ

Դուստր, աղջիկ։ Երեկ կմ դուստրը դեռ աղջիկ էր։

Սպիտակ ճերմակ։ Սպիտակ ձին վազում էր 156կմ ժամում այն շատ արագ էր։

Մամա Մայր: ՄԱՅՐ, երբ լսում ես այս բառը, արդեն մնացած ամեն ինչ իմաստը կորցնում է:

Հականիշ

Վատ լավ։ Ես շատ վատ եմ նկարում բայց իմ լավ շրջապատը այդպես չի մտածում։

Մեծ փոքր։ Իմ համար մեր հովաշուն փոքրիկը բայց երբ մեզ հյուր են գալիս ուժեղ զարմանում են որ այն այդքան մեծ է։

Գեղեցիկ տգեղ: Քիչ-քիչ մոտենում էր մայրամուտը, և արևը իր գեղեցիկ գույներով գեղեցկացնում էր երկինքը:

Համանուն

Գլուխ գլուխ: Ես արդեն իմ գրքի տասնվեցերորդ գլուխն եմ հասել:

Ավել ավել: Անկյունում դրված էր մի հին ավել։

Խմորում խմորում: Քիմիական նյութերի ազդեցությամբ սկսվեց խմորում։

Հարանուն

ջրում է-նա ջրում է ծաղիկները:
գնում է-նա քայլում է նրա ընտանիքի հետ:

Գնել-Ես որոշեցի գնել իմ մայրիկին նվեր:
Գրել-իմ եղբայրը շատ է սիրում գրել:

Պարել- Ես շատ եմ սիրում պարել:

Կարել- Ես կարող եմ կարել խաղալիք առջուկ:

Տատիկը գնեց 4 կգ 400 գ շաքարավազ և դրա 7/11-ով կեռասի մուրաբա պատրաստեց:

 

Հաշվիր, թե որքա՞ն շաքար օգտագործվեց մուրաբա պատրաստելու համար:  

 

Պատասխան՝ 2 կգ 800  գ

Գործվածքի կտորը 192 մ է: Կտորի 3/8-րդ մասը օգտագործեցին զգեստ կարելու համար, իսկ 7/24-ը՝ տաբատ:

Որոշիր, թե որքա՞ն գործվածք օգտագործեցին զգեստ և տաբատ կարելու համար:  

 

 

Պատասխան՝

 

Զգեստ կարելու համար օգտագործվեց 1533/8  մ գործվածք:

 

Տաբատ կարելու համար օգտագործվեց 4601/24  մ գործվածք:

Որոշիր, թե ինչպե՞ս է կոչվում մետրի մեկ տասներորդ մասը:

 

Դեցիմետր

Իմ սուրբ հայրենիք, դու սրտիս մեջ ես,
Դու սրտիս մեջ ես, ոչ լեզվիս վրա,
Իմ սրտի միջից, թե սիրտս ճեղքես՝
Դրոշիդ բոցը պիտի հուրհրա։
Չեմ ուզում գոռալ իմ սիրո մասին,
Սակայն, իմացիր, հայրենի՛ք իմ մեծ,
Քեզ հարյուր տեղով խոցեց թշնամին,
Բայց հազար տեղով իմ սիրտը խոցվեց։
Ես ամբողջովին քոնն եմ, հայրենիք,
Եվ մոմի նման, ճամփեքիդ վրա
Քո փառքի համար թե մի օր վառվեմ,
Մոխրաբիծ անգամ ինձնից չի մնա։

 Հովհաննես Շիրազ

Ես իմ Հայրենիքը սիրում եմ նրա համար, որ նա չի հանձնվել և համարյա բոլոր պատերազմներին հաղթել է նաև շատ գեղեցիկ բայց փոքրիկ երկիր է բայց մենք այն շատ ենք սիրում նա մեր սրբությունն է և ծննդավայրը և ծննդավայրը։

Մենք այն շատ ենք սիրում,

Որովհետև չի հանձնվում

Միշտ առաջ է գնում և հաղթում

Մեր Հայրենիքը պաշտպանում

1. Հաշվիր ԱԸԲաժ(33;21)-ը:

 

Պատասխան՝ ԱԸԲաժ(33;21)=3

2. Գտիր ԱԸԲազ [77;20]-ը

 

Պատասխան՝ ԱԸԲազ [77;20]=154

3. Որոշիր 60, 70 և 80 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը:

 

Պատասխան՝ ԱԸԲաժ(60;70;80)=10

Մարզադպրոցի համար գնել են 172 կարճ թևերով և 387 երկար թևերով մարզաշապիկներ: Մարզաշապիկները բաժանել են կոմպլեկտների, այնպես որ յուրաքանչյուրում լինեն միևնույն թվով մարզաշապիկներ երկու տեսակներից և օգտագործվեն բոլոր մարզաշապիկները:

 

1. Ամենաշատը քանի՞ մարզիկ կստանա իր կոմպլեկտը: 172

 

2. Քանի՞ մարզաշապիկ կա յուրաքանչյուր կոմպլեկտում:

 

Պատասխան՝

 

մարզիկների ամենամեծ թիվը՝ 172 հոգի,

 

յուրաքանչյուր կոմպլեկտի մարզաշապիկների թիվը՝ 2  հատ

Ստվարաթուղթն ունի 152 սմ երկարությամբ և 56 սմ լայնությամբ ուղղանկյան տեսք: Այն պետք է անմնացորդ բաժանել հավասար քառակուսիների:

 

Որքա՞ն կլինի ամենամեծ քառակուսիների կողմը: 19

Քանի՞ այդպիսի քառակուսի կստացվի: 8

 

Պատասխան`

 

Ստվարաթղթից կարելի է ստանալ 19 սմ կողմով քառակուսիներ:

 

Դրանց քանակը կլինի 8 հատ:

1.Поставьте существительные в родительном падеже.

Собака, лодка, море, диктант, лётчик, вода, корова, молоко, дедушка, дорога, инженер, бабочка.

Собаки, Лодки, Моря, Диктанта, Лётчика, Воды, Коровы, Молока, Дедушки, Дороги, Инжинера, Бабочки.

2. 2. Запиши словосочетания с данными существительными. Обозначь падеж существительных.

Привет (кому?) (брат, сестра)_брату, сестре__________________________­­­­­­­­­­­­­_______________
Радовался (чему?) (весна, праздник)_______весне, празднику____________________________
Писать (чем?) (перо, мел)___________пером, мелом__________________________________
Рассказывать (о ком?) (лиса, сова)______________о лисе, о Сове____________________
Урожай (чего?) (овёс, пшеница)________овёс, пщениц_______________________________
Рассказ (кого?) (ветеран)________Ветерана_______________

3.Впиши подходящие по смыслу предлоги, укажи все падежи существительных.

Добежать до реки, подъехал к заводу, летел над полем, читал о животных, смотрел на картину, нашёл в портфеле, поставил на полку, ушёл с другом, поздравление от мамы, поскакал по дороге.

Предлоги: над, на, от, по, с, в, к, о, до.

1. Թումանյանը ի՞նչ ժանրերով է ստեղծագործել։

2. Որ բառերն են բայեր։

Վատ, շնչել, վազել, ծառ, գրել, համակարգիչ, սեղան, աթոռ, քայլել։

3. Գրիր բառեր որոնց մեջ կա 2 ձայնավոր և 2 բաղաձայն։

4. Գտիր ածականներ այս քառյակում։

Ինչքա՜ն ցավ եմ տեսել ես,
Նենգ ու դավ եմ տեսել ես,
Տարել, ներել ու սիրել,-
Վատը` լավ եմ տեսել ես։

5. Քանի տառ կա այս բառում։

Արևմտահայերեն

Պատասխանել հետևյալ հարցերին.

•Ի՞նչ է պատմությունը

•Ի՞նչ է տալիս մարդուն պատմության ուսումնասիրությունը

•Ի՞նչ եղանակներով է մարդն ուսումնասիրում պատմություն

• Ի՞նչ ենք ակնկալում ուսումնասիրել «Պատմություն»  առարկայի շրջանակում

• Ի՞նչ պատմական վայրերում եք եղել, ինչու՞ է այդ վայրը համարվում պատմական նշանակության։

Բարև ձեզ ես Եվա Միքայելյանն եմ և այսօր ձեզ կպատմեմ ինչ ստեղծագործություն ես կգրեի եթե գրող լինեի։ Ես կգրեի *Պաղպաղակի աշհարհ* հեքիաք։ Այնտեղ ամեն ինչ պաղպաղակից է տներն էլ, բայց տները չհալվող պաղպաղակից են նաև մեքենաները, փողոցները, խանութները և այլն… Նույնիսկ մարդիկ են պաղպաղակից, իսկ որպեսզի ընկերանալ պետք է իրարից մի մաս պոկենք և ուտենք, եթե դա չանես ուրեմն կամ կտուգանվես կամ էլ իսկական ընկերներ չեք։ Խանութներում, ոչ միյայն պաղպաղակ էր այլ նաև քաղցրավենիք և սնեդվիչներ։ Բայց ընդհանրհապես ամենաշատը պաղպաղակ էր։ Դե այսքանը հաջողություն։

Ստուգե՛ք ձեր գիտելիքները

1. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում ֆիզիկական: Բերեք օրինակներ: Ապակու կոտրվելը, Սառույցի հալվելը, ջրի գոլորշումը, եղյամի արաջացումը։
2. Ո՞ր երևույթներն են կոչվում քիմիական։ Բերեք օրինակներ: Փայտի վառվելը։
3. Հետևյալ երևույթներից որոնք են ֆիզիկական՝ մոմի այրվելը, բաժակի կո– տրվելը, եղյամի առաջացումը, ջրի եռալը, լուցկու այրվելը, կաթի թթվելը: Բաժակի կոտրվելը, Եղյամի առաջացումը, ջրի եռալը։

Տառ֊Տ

Բառ֊տոն

Բառակապակծություն֊ Վախենալու տոն

Նախադասություն֊Հելլոինը շատ վախենալու տոն է բայց ես սիրում եմ, որովհետև կոնֆետ եմ հավաքում և ոչ ես։

Տեքստ֊Հելլոինի ժամանակ կարելի է բոլորին վախեցնել բայց կարող է ձեզել վախացնեն։ Օրինակ մի օր ես բակով քայլում էի ու մեկել բոլորը վախենալու տեսք ունեին։ Երբ մենք ապրում էինք շենքում մեկը դուռը ծեծեց ես ու Մայրիկս բացեցինք ու ուժեղ վախեցանք ես դա շատ լավ եմ հիշում, որովհետև իսկապես վախեցանք իսկ այդ վախենալու մարդը ուղակի կոնֆետ էր ուզում😂

Հովհաննես Թումանյան

Հե՛յ, պարոննե՛ր, ականջ արեք
Թափառական աշուղին,
Սիրո՛ւն տիկնայք, ջահե՛լ տըղերք,
Լա՛վ ուշ դըրեք իմ խաղին։

Մենք ամենքըս հյուր ենք կյանքում
Մեր ծնընդյան փուչ օրից,
Հերթով գալիս, անց ենք կենում
Էս անցավոր աշխարհից։

Անց են կենում սեր ու խընդում,

Գեղեցկություն, գանձ ու գահ,
Մահը մերն է, մենք մահինը,
Մարդու գործն է միշտ անմահ։

Գործն է անմահ, լա՛վ իմացեք,
Որ խոսվում է դարեդար,
Երնե՜կ նըրան, որ իր գործով
Կապրի անվերջ, անդադար։

Չարն էլ է միշտ ապրում անմեռ,
Անե՜ծք նըրա չար գործքին,
Որդիդ լինի, թե հերն ու մեր,

Թե մուրազով սիրած կին։

Ես լավության խոսքն եմ ասում,
Որ ժըպտում է մեր սըրտին.

Ո՞վ չի սիրում, թեկուզ դուշման,
Լավ արարքը, լավ մարդին։

Է՜յ, լա՛վ կենաք, ակա՛նջ արեք,
Մի բան պատմեմ հիմի ձեզ,
Խոսքըս, տեսեք, ո՞ւր է գընում,
Քաջ որսկանի գյուլլի պես։

Հոմանիշներ֊Անվերջ անդադար, անց կենալ գնալ, Անմեռ անմահ,

հականիշներ֊Մահ Անմահ, Գալ գընալ

Jack was a young sailor. He lived in England, but he was often away with his
ship.
One summer he came back from a long voyage and found new neighbours
near his mother’s house. They had a pretty daughter, and Jack soon loved her
very much.
He said to her, ‘My next voyage will begin in a few days’ time, Gloria. I love
you, and I’ll marry you when I come back. I’ll think about you all the time, and
I’ll write to you and send you a present from every port.’
Jack’s first port was Freetown in Africa, and he sent Gloria a parrot from
there. It spoke five languages.
When Jack’s ship reached Australia, there was a letter from Gloria. It said,
‘Thank you for the parrot, Jack. It tasted much better than a chicken.’

Անուն Ազգանուն: Եվա Միքայելյան

Երկարօրյա: Մնում եմ

2 անգամյա սնունդ: այո

Տրանպորտ: չեմ օգտվում

Ընտրություն: Անգլերեն

Մարզաձև: Սեղանի տենիս

Թումանյանը ստեղծագործել է հետևյալ ժանրերով ՝ բանաստեղծություն, առակ, պոեմ, քառյակ, հեքիաթ և բալլադ:

Բանաստեղծուցություն

ԵՐԳՉԻ ՎՐԵԺԸ

Ծանր հեծության ժամանակների
Եվ ճընշումների անըզգա որդիք,
Կամեցա սիրել, սակայն դուք բարի
Սիրտըս ու հոգիս զայրույթով լցրիք։

Բայց դրա համար ես այնպես կերգեմ,
Որ այդ ձեր սիրտը ցավից պատառի,
Տըխուր ձայներով կըթունավորեմ
Հանգստությունը գալոց օրերի։

Հուսահատության թախծալի երգով

Լեղի կըդարձնեմ ձեր կյանքը բոլոր,
Եվ դուք կարտասվեք լիացած աչքով,
Խնջույքների մեջ նստած գըլխակոր։

Եվ խիստ վըրեժը զայրացած երգչի
Ձեզ կըհետևի մինչև գերեզման,

Ձեր սիրտը կայրի, հոգին կըտանջի…
Եվ կըտառապեք այսպես հավիտյան։

Առակ

ՉԱՐԻ ՎԵՐՋԸ

Լինում է մի սար,
Էն սարում մի ծառ,
Էն ծառում փըչակ,
Փըչակում մի բուն,

Բընում երեք ձագ,
Ու վըրեն Կըկուն։
— Կո՛ւկու, կո՛ւկու, իմ կուկուներ,
Ե՞րբ պիտի դուք առնեք թևեր,
      Թըռչե՜ք, գընաք,
      Ուրախանաք…
Երգում էր մարիկ Կըկուն.
Մին էլ, ըհը՛, Աղվեսն եկավ.
      — Էս սարը իմն է,
      Էս ծառը իմն է,
      Ծառում փըչակ կա,
      Փըչակում՝ մի բուն,
      Էս ո՞վ է եկել
      Տիրացել թաքուն։
Ախ դու Կըկու, հիմա՛ր Կըկու,

Քանի՞ փոքրիկ ձագ ունես դու։
— Երեք հատ ձագ, աղա Աղվես։
— Երեք հատ ձագ ցույց կըտամ քեզ։
Ու չե՞ս ասել, դու, անամոթ,
Մինը ծառա ղըրկես ինձ մոտ։

Ձըգի շուտով մի հատը ցած,
Թե չէ՝ կացինս հըրեն սըրած,
      Գընամ բերեմ,
      Ծառը կըտրեմ…
      — Վա՜յ, չըկտրես,

Աստված սիրես,
      Էս մինն ահա
      Տար քեզ ծառա,
      Միայն թե էդպես
      Մի ջընջիլ մեզ

Բընով–տեղով,
      Ամբողջ ցեղով։
Խնդրեց մարիկ Կըկուն ու ձագերից մինը ձգեց ներքև։
Աղվեսը՝ հա՛փ, առավ գնաց։
      — Վայ–վա՜յ, դու–դո՜ւ,

Իմ լավ կուկու.
      Ո՞ր սև սարում,
      Ո՞ր անտառում,
      Ո՞ր թըփի տակ
      Կորար մենակ…

Վայ–վա՜յ, դու–դո՜ւ,
      Իմ խեղճ կուկու…
Լաց էր լինում մարիկ Կըկուն, մին էլ, ըհը՛, Աղվեսը ետ եկավ։
      — Էս սարը իմն է,

Էս ծառը իմն է,
      Ծառում փըչակ կա,
      Փըչակում՝ մի բուն,
      Էս ո՞վ է եկել
      Տիրացել թաքուն։

Ախ դու Կըկու, հիմար Կըկու,
Քանի՞ փոքրիկ ձագ ունես դու:
— Երկու հատ ձագ, աղա Աղվես:
— Երկու հատ ձագ ցույց կըտամ քեզ:
Ա՛խ, չարամիտ դու ավազակ,

Ի՜նչ խաբար է, երկո՜ւ հատ ձագ.
Ի՜նչ, ուզում էս էստեղ զոռով
Լըցնես ամբողջ կըկուներո՞վ…
Ձըգի շուտով մի հատը ցած,
Թե չէ՝ կացինս հըրեն սըրած,

Գընամ բերեմ,
      Ծառը կըտրեմ…
      — Վա՜յ, չըկտրես,
      Աստված սիրես,
      Էս էլ առ տար,

Ու թող դադար՝
      Վերջինը գեթ
      Մընա ինձ հետ…
Աղաչեց մարիկ Կըկուն ու երկրորդ ձագն էլ ձգեց ներքև:
Աղվեսը՝ հա՛փ, էս էլ առավ ու գնաց:

— Վայ-վա՜յ, վույ-վո՜ւյ,
      Ընչի՞ համար
      Եկա ես սար,
      Բուն շինեցի,
      Ձագ հանեցի…

Աղվեսն եկավ,
      Տարավ, կերավ,
      Երկու, երկու,
      Կուկու… կուկու…
      Լաց էր լինում մարիկ Կըկուն:

Էս միջոցին — ղա՜, ղա՜, ղա՜, Ագռավն անց էր կենում
էն կողմերով: Լսեց Կըկվի լացի ձայնը:
      — Էդպես տխուր ու զարհուրիկ
      Ի՞նչ ես լալիս, Կըկու քուրիկ:
      — Ինչպես չըլամ, ա՛ սանամեր.

Աղվեսն եկավ էն սըրտամեռ,
      Գըլխիս էսպես փորձանք բերավ,
      Ձագուկներըս տարավ, կերավ:
      — Վո՜ւյ իմ աչքին, անխելք Կըկու,
      Ինչպես իզուր խաբվել ես դու

Սուտ խոսքերից չար Աղվեսի:
      Ոն՜ց թե սարը իմն է՝ կասի:
      Ո՞վ է տըվել էն լըրբին սար.
      Սարն ամենքիս է հավասար…
      Ո՞վ կըթողնի վեր կենա նա

Ամբողջ սարին գա տիրանա,
      Անունը տա սըրած կացնի,
      Սրան-նրան սուտ վախեցնի,
      Ու մինն էսօր, մյուսը—երեկ,
      Ձագեր տանի, ուտի մեկ-մեկ…

Սև գրողի էն տարածին
      Ո՞վ է տըվել սըրած կացին:
      Մին էլ որ գա ու սպառնա,
      Մի՛ վախենա, քըշի գնա:
      Էսպես ասավ Ագռավն ու թըռավ գընաց: Ահա կրկին

Աղվեսն եկավ:
      — Էս սարը իմն է,
      Էս ծառը իմն է…
      Հազիվ էր ասել, Կըկուն բնից գլուխը հանեց՝
— Սուտ ես ասում, դու խաբեբա,

Անխիղճ գազան, անկուշտ, ագահ:
Ո՞վ է տվել էստեղ քեզ սար,
Սարն ամենքիս է հավասար:
Ի՜նչ ես եկել սուտ տեր դարձել,
Ես էլ հիմար՝ ճիշտ եմ կարծել,

Ձագուկներըս տըվել եմ քեզ…
Կորի՛, գընա, դու չար Աղվես,
Հերիք ինչքան սուտ ես ասել.
Հիմի գիտեմ, չեմ վախում էլ.
Կացին չունես ծառը կըտրես:

— Ո՞վ ասավ քեզ:
      — Ագռավն ասավ:
      — Ագռա՞վը, լա՜վ:
Ու Ագռավի վրա բարկացած Աղվեսը պոչը քաշեց,
հեռացավ: Գնաց մի դաշտում սուտմեռուկի տվավ, վեր

ընկավ, իբրև թե սատկել է: Ագռավն էլ կարծեց՝ իրավ
սատկել է, թռավ եկավ վրեն իջավ, որ աչքերը հանի:
Աղվեսը՝ հա՛փ, հանկարծ բռնեց:
      — Ղա՜-ղա՜, ղա՜-ղա՜,
      Աղվես աղա…

— Ա՛յ դու կռավան չարալեզու,
Ո՜նց թե Կըկվին ասել ես դու,
Թե ես կացին չունեմ սըրած…
Կացին չունե՜մ… դե՜ հիմի կա՛ց…
— Վա՜յ, քեզ մեղա,

Աղվես աղա,
Ես եմ ասել, չեմ ուրանամ,
Ինձ քըրքըրի, ինձ կեր հում-հում,
Տո՛ւր ինչ պատիժ սիրտըդ կուզի,
Բայց մի վերջին խոսքըս լըսի:

Ես էն սարում, հենց դեմ ու դեմ,
Էնպես մի թանկ պահուստ ունեմ,
Որ չես գըտնի դու քո օրում
Ոչ մի թառում կամ անտառում:
Ընչի՞ համար էն ահագին

Գանձը կորչի հողի տակին:
Արի գընանք, հանեմ տամ քեզ,
Էնքան ուտե՜ս, էնքան ուտե՜ս…
Թե չըլինի ու սուտ դուրս գամ,
Ես հո էստեղ միշտ կամ ու կամ…

— Գնա՛նք, ասավ Աղվեսը: Թե կըլինի, շատ լավ,
թե չի լինի, էլի քեզ կուտեմ:
Գնացին:
      Վերևից թռչելիս Ագռավը նկատել էր, որ մի թփում
պառկած էր գյուղացու շունը: Աղվեսին տարավ, տարավ,

դուրս բերավ ուղիղ էն թփի վրա:
      — Ա՛յ, ասեց. էս թփումն է իմ պահուստը:
      Աղվեսն ագահ վրա ընկավ թփին. շունը վեր
թռավ, կոկորդից բռնեց ու դրեց տակին: Աղվեսը
խեղդվելով սկսավ խռխռալ.

— Ա՜խ, ե՜ս… ա՜խ, ե՜ս…
      Զգույշ Աղվես,
      Փորձանքի մեջ
      Ընկնեմ էսպե՜ս…
      Ա՜խ, անիրա՜վ

Դու սև Ագռավ…
      — Ինչքան էլ որ լինիս զգույշ,
      Չարի համար թե վաղ, թե ուշ,
      Էդ է պահված, Աղվես աղա,
      Ղա՜, ղա՜, ղա՜, ղա՜…

Պատասխանեց Ագռավն ու թռավ:

Պոեմ

Հին կռիվը

Մենք կարծում էինք, թե իր շանթերով Հըսկում է աստված Սասմա սարերին. Մենք ասում էինք՝ անթիվ նավերով Կըգան օգնության մեր ծանըր օրին… Ավա՜ղ մեր պայծառ հույսերի համար. Ահա խորտակված, և ահա կըրկին Նայում ենք անհույս, մենա՛կ, դալկահար՝ Մորթող թըշնամու արյունոտ ձեռքին։ Երկրի մեծերը չեն փոխում իրենց Մեռելի ոսկրին ողջ ազգը հայի, Մեր տունն են ուզում, մեր տեղն են ուզում, Մեր բուն երկիրը՝ մեզնից ամայի… Նա էլ, որ աստծու անունով եկավ, Փըրկչական խաչով, խոսքով գըթության, Նա էլ աստըծուն՝ կանգնեց՝ փառք տըվավ, Որ մենք հոշոտված, տանջված ենք էսքան… Ու հոսո՜ւմ, հոսո՜ւմ, հոսում է անմեղ Արյունն-արցունքը տարաբախտ ազգի, Հոսում ամեն օր, հոսում ամեն տեղ, Եվ դեռ սոսկալին չի եկել իսկի…



Եվ ահա մենակ, խոցված ու ցավոտ, Թե մարմնով տանջված՝ հոգով առավել, Մենք միտք ենք անում մինչև առավոտ․ — Տե՜ր ամենագետ, մենք ի՞նչ ենք արել… IՀայի չար բախտը ինձ ներքև բերավ Բարձըր Գուգարքի ծաղկոտ սարերից, Իմ հոգին լըցրեց հառաչանք ու ցավ, Տըխուր երգերի քընար տըվավ ինձ։ Դե՛, հեծծի՛ր, իմ երգ, ինչպես կըհեծծի Բուքն իմ ամայի աշխարհքի վըրա, Անքուն կարոտի դուռը կըծեծի, Թե՝ քու անբախտը չըկա ու չըկա… Դե՛, հեծծի՛ր, իմ երգ, ինչպես սըգավոր Հայի հեծեծանքն ու բողոքն անվերջ, Ինչպես պանդուխտի թառանչ սըրտախոց Օտար դըռներում, անհայտ ճամփի մեջ… IIԻմ միտքն էլ, ավա՜ղ, շըրջում է մոլոր Հայի հալածված պանդուխտի նըման, Մենակ ամեն տեղ, տըխուր ամեն օր, Ցավերով լըցված պանդուխտի նըման։ Կորցրել է վաղուց ամենն, ինչ ուներ, Փընտրածն էլ, էսպես, չի գըտնում բընավ, Անքուն ջըրի պես գընում է երեր, Աշխարհքից աշխարհք, մի ցավից մի ցավ։ Ու, ինչպես օտար աշխարհքից դարձող Կարոտած ճամփորդ, նըկատում է նա՝ Հեռո՜ւ, մըթան մեջ, վառ կարմիր լուսով Ծաղկում է ծանոթ լուսամուտն ահա… Մենակ ու խաղաղ ճըրագի առջև, Չոր ձեռքը տըված դալուկ ճակատին, Մըտքի ծովն ընկած մըտածում է նա,



Հին տառապանքի, հին ցավի որդին։ Գըլխի վերևը տըխուր պատկերներ, Գըրքե՜ր ու գըրքեր իր շուրջը բոլոր… Ու ներս է մտնում մի բարի ըստվեր, Իր մայրը ցամքած, մայրը սևաշոր։ — Ի՞նչ ես միտք անում, Վահա՛ն ջան, էդքան, Ասա՛, քեզ ղուրբան, քո մըտքին ղուրբան, Ի՞նչ ես միտք անում ու հալվո՜ւմ, հալվո՜ւմ… — Բան չըկա, մայրի՛կ, գըլուխս է ցավում… — Չէ՛, սուտ ես ասում, ինձ չես խաբիլ էլ. Էդ ո՞վ է, ասա՛, քո քունը կըտրել, Էդ ո՞ր սիրունը, ո՞ր անուշ հոգին… — Հա՛, գըտա՛ր, մայրի՛կ… սիրում եմ մեկին… — Տեսա՞ր, որ ասի՝ չես խաբիլ ինձ էլ, Տեսա՞ր, ինչպես եմ ցավըդ իմացել… Ինչո՞ւ ես հապա ծածկում ինձանից, Ծածկում ինձանից— քեզ սիրող նանից… Դե ո՞վ է, ասա՛, ես էլ կըսիրեմ… Դե ո՞ւր է, ասա … ո՞ւր է, որ բերեմ. Բերեմ, որ էդքան միտք չանես էլ ղու… — Չես կարող, մայրի՛կ, նա շատ է հեռու… Նա շատ է հեռու, գերության միջում, Դու չես իմանում, դու չես ճանաչում… Էնպես մի դըժար տեղ եմ սիրել ե՜ս… Չես կարող հասնես, չես կարող բերես…» Ու դուրս է գընում հուսահատ, մոլոր Իր մայրը ցամքած, մայրը սևաշոր, Աղոթում իրեն Վահանի համար, Աշխարհքի համար, ամենքի համար… IIIՀայտնըվեց ապա մի օտար տըղա, Մի ուրիշ տրղա երևաց էլի, Խոսում են անքուն գիշերներն երկար, Խոսում են տաք-տաք, մո՜ւթ, կասկածելի… — Ո՞վ են, Վահա՛ն ջան, գալիս են քեզ մոտ,



Էդ ինչ տղերք են՝ գունա՜տ, անծանոթ… Երնեկ իմանամ՝ էդ ինչ եք ուզում, Էդ ի՞նչ եք էդքան խոսո՜ւմ ու խոսում… — Պանդուխտ են, մայրի՛կ, ընկեր տըղերք են, Քըշված, հալածված, ընկած դես ու դեն. Տուն ու տեղ չունեն, ինձ մոտ են գալիս, Զըրույց ենք անում, իրար սիրտ տալիս… — Իմ անբախտ զավակ, մանկուց վըշտակոխ. Ընկերներդ էդպես հալածված, անհող, Սիրածըդ հեռու, գերության միջում… Խոսում է մայրը, խոսում, հառաչում, Ու դուրս է գընում կըրկին շըվարած… Ամեն տեղ քընած, ամենքը լըռած… Մենակ՝ մընում է իր անհոգ մարդուն, Չի գալիս նա էլ, դեռ չի գալիս տուն. Իր պեսների հետ էլի՛ էն անտեր Գինետանն ընկած ու խոսում է դեռ… IV(Գինետանը)Կըտրել է վաղուց ամեն ձեն ու ձուն։ Գիշերվան կես է։ Հոգնած ու անքուն, Գըլուխը գինոտ դազգահին դըրած՝ Գինետան տերն էլ քուն մըտավ թըմրած։ Կեղտոտ լամպարի աղոտ լուսի տակ, Մեջտեղը մի գավ, աղքատ ու անկարգ Սեղանի շուրջը, իրենց անկյունում, Երեք ծերունի զըրույց են անում։ — Ցավ-կըրակ դառավ էս լակոտն, ախպե՛ր, Էլ բան չի ասվում, հետը չի խոսվում, Ուշքըն ու միտքը միշտ հեռու տեղեր՝ Չես էլ հասկանում, թե ինչ է ուզում… Հավան չի կենում աշխարհքի կարգին. Ասում է՝ մարդիկ բըռնության տակին…



Միտս էլ չի գալիս՝ ինչպես է ասում, Խըրթին, գըրաբառ բաներ է խոսում,— Էս մեկն՝ էսպես է, էն մեկելն՝ էնպես… Երկուսից մինը— կամ նըրանք, կամ ես… Սո՛ւս կաց, ասում եմ, էդ ի՞նչ ես անում… Թե՝ դու հին մարդ ես, դու չես հասկանում… — Հա՛, հա՛, հա՛, հա՛, հա՛. Ա՛յ քեզ նոր տըղա՛… Դե բաժակըդ բե՛ր, Մարտիրոս ախպեր, Բեր մի-մի բերան Կյանք խընդրենք դըրան։ Էդ, ինչ որ դու ես խաբարը տալիս, Մի ուրիշ տեսակ բան է դուրս գալիս… Բարի հիշատակ լինի քեզ համար, Տունըդ շեն պահի ու ծուխըդ վարար։ Ածում են կոնծում ընկեր ծերերը, Բայց նոր է բացվել պատմության ծերը։ — Հա՛, ախպե՛ր, ուրիշ բան է դուրս գալիս. Ես էլ հենց էդ եմ գըլխիս վայ տալիս, Թե սըրա վերջը ուր պիտի գընա. Տանից ու բանից եղած ավարա, Աշխարհքի դարդը շալակն է առել՝ Ամենքի համար դարդաքաշ դառել… Ընկեր թե օտար, ծանոթ, անծանոթ– Ով վեր է կենում— վազում է իր մոտ. ― Վահա՛ն, ի՞նչ անենք… Վահա՛ն, ո՞նց կենանք… Վահա՛ն, ի՞նչ կասես… Վահա՛ն, ե՞րբ գընանք… Գըլխի՞ եք ընկնում՝ «էնտե՜ղ» են գընում… «Էնտեղ» հո գիտե՜ք, լավ եք իմանում… — «Էնտե՜ղ», օ՜ֆ, «էնտե՜ղ»— Կըրակ է անթեղ… Դե բաժակըդ բե՛ր, Մարտիրոս ախպեր, Արի՛, մի սըրտանց



Կյանք խընդրենք դըրանց… Ջահել ժամանակ ի՜նչքան եմ ես էլ Էդ ճամփի վըրա անքուն երազել, Ի՜նչքան եմ ուզել թե փախչեմ ծածուկ… Հիմի դըրանցն եք թարիֆ անում դուք… Ուր գընան՝ աստված բանները աջի, Չարը խափանի, բարին առաջի… Ածում են կոնծում ընկեր ծերերը, Բայց հեռու է դեռ պատմության ծերը։ — Շընորհակալ եմ, ողջ կենաք, ախպե՛ր, Էս տեսակ մի բան չեմ տեսել ես դեռ. Տեղ ունես թե չէ՝ մըտիկ չեն տալիս, Տասը գընում են՝ քըսանը գալիս, Ինչ որ ճանկում են՝ ուտում են, թափում, Ամբողջ գիշերը վիճում, աղմըկում, Ամպի պես ծըխով սենյակը լըցնում… Էլ ոչ մահճակալ, ոչ տեղ են հարցնում.— Մինը բարձրանում՝ սեղանին պառկում, Մյուսը հատակին լեն-արձակ ձըգվում… Ոչ աղբ են նայում, ոչ փոշի, ոչ ցեխ, Պառկում են էստեղ, պառկում են էնտեղ… — Հա՛, հա՛, հա՛, հա՛, հա՜. Թամաշա է հա՜… Դե բաժակըդ բե՛ր, Մարտիրոս ախպեր, Արի՛, մի սըրտանց Կյանք խընդրենք դըրանց. Շատ լավ տըղերք են, ես ու իմ հոգին. Հավան եմ կենում դըրանց արարքին,— Մարդը նա հո չի՝ հենց իրեն նայի, Մարդը նա է, որ աշխարհքը շահի… Տեր աստված պահի իրեն խընամում… Ածում են՝ վերջին բաժակն էլ քամում, Չեն հասնում սակայն պատմության ծերը, Ու միշտ ընկնում է էգուց գիշերը։



VԴատարկ փողոցով, բարձըր հազալով, Ինքը իրեն հետ մենակ խոսելով, Թըրը՜խկ հա չըրը՛խկ, գիշերվա մըթնում Մարտիրոս ախպերն իր տունն է գընում։ Եվ ուշ գիշերով հասնում է նա տուն։ Ճըրագը վառ է, «նըրանք» էլ զարթուն, Աղմըկում են դեռ կողքի սենյակում, Էն նոր դուրս եկած երգերն են երգում։ Պառավն էլ անքուն իրեն է մընում, Ձեռները ծոցին դուրս ու տուն անում, Ու մարդը շեմքից մըտած-չըմտած՝ Դիմացն է գալիս հանգած ու հատած։ — Բա՛ գիտե՞ս, ա՛յ մարդ, ի՜նչ իմացա ես, Գիտե՞ս ինչիցն է մաշվում երեխես,— Սիրո՜ւմ է մեկին… — Վա՜յ քու կարճ խելքին… Ի՜նչ սիրահարված, բա՜ն գիտես իսկի.— Ազգի համար է միտք անում, ազգի՜. Ուրիշի համար, խեղճերի համար… Ի՜նչ սիրահարված, կարճամիտ հիմա՛ր, Ի՞նչ ես հասկանում՝ ինչ կա աշխարհքում. Ականջըդ մի բաց, տես ինչ են երգում… (Տղերքը երգում են)Սև սարերի ետև նըրանք Տառապում են խավարում, Լույս են ուզում ու ազատ կյանք Աստծու ազատ աշխարհում։ Կանցնենք թափով Սարերն ամպոտ, Կերթանք խրմբով Մենք նըրանց մոտ։



Է՜յ, հերիք էր, լար բռնակալ, Քանի՞ տանջես խեղճերին․ Խեղճը պիտի ապրի դարձյալ, Վայն եկել է քու օրին… . . . . . . . . . . . . Ազատության որդիքն ենք մենք՝ Թըռած դեպի ապագան։ Էսպես խըմբով սըլանում ենք, Ո՞վ կըփակի մեր ճամփան. Կայծակ կըլնենք Կիջնենք ամպից. Հեռո՜ւ ճամփից, Հեռո՜ւ ճամփից… Հե՜յ, գալիս ենք, ո՛վ տանջվածներ, Գալիս ենք մենք զինավառ, Ե՛վ ազատ օր, և՛ կյանք, և՛ սեր— Ողջ բերում ենք ձեզ համար։ . . . . . . . . . . . . VIԴողդոջ ու գունատ պառավները լուռ Ականջ են դընում։ Սարսափ ու սարսուռ Պատել է նրանց, և սարսափահար, Տեղները սառած, նայում են իրար. Ի՜նչ է կատարվում իրենց հին տանը, Ի՜նչ երգ է երգում իրենց Վահանը, Ի՜նչ երգ են երգում էս տղերքը նոր, Ի՜նչ երգ են երգում անզո՜ւսպ, ահավոր… Ամբողջ գիշերր կըրակի վըրի Էն շամփրի նըման, անքուն ու ցավոտ, Պըտուտ են գալիս անկողնի միջին, Պըտուտ են գալիս մինչև առավոտ։ — Վահա՛ն ջան, Վահա՛ն, ի՞նչ երգեր են էդ. Ի՜նչ վըտանգավոր երգեր եք երգում…



Էդ ո՞ւր ես ուզում գընաս դըրանց հետ… Ի՞նչ է պատահել, ի՞նչ կա էն երկրում… — Է՜հ, մայրի՛կ, դու էլ՝ ի՜նչ երգեր են էդ… Ջահել տըղերանց երգեր են, էլի… Ջահել տղերք ենք, միտքներըս թըռչում՝ Հազար մի հեռու տեղ են ման գալի… Ու ժողովները դարձան աղմըկոտ. Աշնան հավքերի էն տարմի նըման, Որ ղըժվըժում է՝ չըվելուց առաջ Դեպի արևոտ կողմերը գարնան։ Մի օր էլ հանկարծ աղմուկը լըռեց, Վահանը չեկավ էն գիշերը տուն։ Չըկա մյուս օրն էլ, չըկա՜ ոչ մի տեղ, Ամեն հարցուփորձ անցավ ապարդյուն։ Եվ ահա նամակ կորած Վահանից։ Բանում են ըշտապ, դողդոջ ձեռքերով. Ասում է՝ իզուր էլ մի՛ փնտրեք ինձ. Էլ մի՛ փնտրեք ինձ ու մընաք բարով… — Դուք ինձ կյանք տըվիք, դուք ինձ մեծացրիք, Բայց քանի էսքան ցավ կա աշխարհքում, Իմ կյանքն իմը չի, իմ սիրտն իմը չի, Չեմ կարող հանգիստ մընալ ձեր գըրկում։ Ցավի աշխարհքում արնոտ ու ահեղ Ուրիշ նոր կյանք է բացվել ինձ համար. Ուրիշ հայրեր են մընում ինձ էնտեղ, Ուրիշ մայրեր են կանչում անդադար… Ներեցե՜ք, որ ձեզ թողնում եմ էդպես Անկա՜ր, անխընդում, ծերության օրով, Ներեցե՜ք ձեր խենթ, խելագար որդուն, Մոռացեք նըրան ու մընա՜ք բարով… VIIՈրդու նամակը ծընկանը դըրած, Արցունքը ցամքած էն մաշված դեմքին, Խաղաղ իրիկվան դեմ ու դեմն ահա



Նըստած է մայրը իր դատարկ շեմքին։   Կատուն է կողքին մըռռում միալար. Փոքրիկ Սերիկն էլ, կուչ եկած իր մոտ, Էնպես միամի՜տ, տխո՜ւր, դալկահար Պռըշկել է մոր դեմքին արցունքոտ։   Նայում է մայրը, նայում է հեռուն, Էն անհայտ հեռուն, ահավո՜ր, անվե՜րջ, Ուր գընաց իրեն զավակը սիրուն, 290 Գընաց «նրանց» մոտ, արյան ծովի մեջ… — Ո՜վ քաղցրահայաց սուրբ Աստվածածին, Ո՜վ արագահաս զինվոր սուրբ Սարգիս, Դուք օգնեք խեղճին, հասնեք նեղվածին, Դուք տաք հովություն արար աշխարհքիս. Հարեհաս լինեք «նրանց», ամենքին, Ամենքի հետ էլ իմ ճար ու մեկին… Աղոթք է անում իր մեկի համար, Աշխարհքի համար, ամենքի համար, Մինչև թըռչում է ճաճանչը ետին, 300 Մինչև որ մութը առնում է գետին… VIIIՄըթնեց։ Կըտրել է ամեն ձեն ու ձուն։ Գիշերվան կես է, խաղաղ լըռություն։ Հին գինետանը, իրենց անկյունում, Երեք ծերունի զըրույց են անում։ — Ի՞նչ ես միտք անում, Մարտիրոս ախպեր. Լա՜վ կըլնի վերջը… բաժակըդ մի բե՜ր… Բե՛ր մի-մի բերան Կյանք խընդրենք նըրան… Տեր աստված բարի ճամփա տա իրեն, 310 Նըրա բաց աչքը լինի միշտ վըրեն… Վատ բանի համար հո չի գընացել… Ի՜նչ ես մոլորված նըստած մընացել, Բաժակդ էլ լիքը առաջիդ է դեռ… Վերցըրո՜ւ, խըմի՜ր, Մարտիրո՛ս ախպեր…



ԵՐԿՐՈՐԴ ԵՐԳՃԱՄՓԻՆՆԱԽԵՐԳԱՆՔՀԱՅՈՑ ԼԵՌՆԵՐՈՒՄՄեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր, Ու մենք անհատնում Էն անլույս մըթնում Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր Հայոց լեռներում, Դըժար լեռներում։ Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին, Մեր գանձերը ծով, Ինչ որ դարերով Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին Հայոց լեռներում, Բարձըր լեռներում։ Բայց քանի անգամ շեկ անապատի Օրդուները սև Իրարու ետև Եկա՜ն, զարկեցին մեր քարվանն ազնիվ Հայոց լեռներում, Արնոտ լեռներում։



Ու մեր քարվանը շըփոթ, սոսկահար, Թալանված, ջարդված Ու հատված-հատված Տանում է իրեն վերքերն անհամար Հայոց լեռներում, Սուգի լեռներում։ Ու մեր աչքերը նայում են կարոտ Հեռու աստղերին, Երկընքի ծերին, Թե երբ կըբացվի պայծառ առավոտ Հայոց լեռներում, Կանաչ լեռներում։



ԵՐՐՈՐԴ ԵՐԳԵՐԿՐՈՒՄՆԱԽԵՐԳԱՆՔՀեքիաթն ասում է, թե՝ մի աշխարհքում Բըխում էր առատ ջուրն անմահական, Բայց ագահ վիշապն առաջը փակում, Ծարավ էր թողնում աշխարհքն աննըման։ Նա զոհ էր ուզում սերուն աղջիկներ, Որ ջուր բաց թողնի ծարավ աշխարհքին. Եվ, անմահության ջըրի փոխարեն, Մարդիկ շատ դարեր արցունք խըմեցին։ Մինչև մի տըղա, Լույս երկրից եկած, Կըռվեց էն գերի աշխարհքի համար, Հաղթեց, ազատեց աղբյուրը փակված, Տանջվող հոգիներ փըրկեց անհամար։ Ո՛չ, հեքիաթ չի սա լիքը հըրաշքով, Եղած թե չեղած Մըթին աշխարհքում, Ճըշգրիտ դեպք է սա տեսած իմ աչքով, Եվ հեքիաթ չըկա մեր անբախտ կյանքում… Մեր երջանկության աղբյուրը փակած՝ Մեր վարդ քույրերին հոշոտում է նա…



Ա՜խ, ի՜նչքան արյուն, արցունք է թափված Մեր սիրուն երկրի սարերի վըրա… I«Լո՛-լո՜, լո՛-լո՜, մերն են սարեր, Ծաղկոտ սարեր Տարոնի, Ծաղկոտ սարեր, ազատ օրեր, Սերն ու գըգվանք սիրունի… Լո՛-լո՜, լո՛-լո՜»… Գըլո՛ւխ տըվեք, գոռոզ սարե՜ր, Անց է կենում Մուսաբեկ, Գըլո՛ւխ տըվեք, վախկոտ հայե՜ր, Չընչին գյուղեր ու օբեք։ Ո՞ւր կա ոսկի, ո՞ւր սիրուն կին, Առաջ բերեք գըլխաբաց. Ո՞վ կա ընդդեմ նըրա կամքին, Ո՞վ է կյանքից կըշտացած… Մըշու երկրում թուր է զարկում՝ Դողում են Վան իր թափից, Դողում են Վան, մինչ Արզըրում, Ահեղ թափից, սարսափից… IIԳըլուխ տըվե՜ք, վախկոտ հայե՜ր. Զըրը՜նգ, եկավ Մուսաբեկ. — Հե՜յ, դո՛ւրս արի, քեշի՛շ բաբա. Ո՞վ կա տան մեջ, դուրս եկե՜ք… Ու սըրահի կեսմութի մեջ Գուճհուպ եկավ քահանան, Դողդոջելով, ծերուկ ու խեղճ,



Բըռնած սարսափն իր մահվան։ — Հավա՞ն ես ինձ, քեշի՛շ բաբա, Հապա նայիր մի վերև… — Աստված է քեզ հավնել, աղա՛, Աստված կյանք տա ու արև. — Դե բե՛ր, հապա՛, որ հավան ես, Աղջիկըդ բե՛ր, տուր ինձ կին. Դե՜հ, շո՜ւտ արա, քեշի՛շ բաբա, Դուրս բեր սիրուն Շողիկին։ Լուռ կանգնած է ծեր քահանան, Դեմքը դեղին, միրքի պես, Ծիծաղո՜ւմ է լացի նըման, Թե լալիս է ժըպտերե՜ս… — Հա՛, հա՛, հա՛, հա՜… Հավա՞ն չես ինձ…» Խընդաց խումբը՝ հա՛, հա՛, հա՜… Ու սոսկալի էն ծիծաղից Սարսափն ընկավ տան վըրա։ — Ո՜վ չի հավան Մուսաբեկին… Մի Մուսաբեկ— մի աշխարհք… Բախտավոր ենք՝ ես… իմ որդին… Ո՞վ է տեսել էսպես փառք… Միայն թե, աղա՛, գութ արա մեզ, Ժամանակ տուր երկու օր, Որ պատրաստվենք բեկին վայել. Ոտիդ հողն ենք նորից նոր… — Մի երկու օ՜ր… բայց իմացի՛ր, Ետ եմ գալու ես նորից. Երկի՜նք թըռիր, գետի՜նն անցիր Չես ազատվիլ իմ ձեռից… «Լո՜-լո՜, լո՜-լո՜, մերն է Տարոն Վայելքներով իր բոլոր… Լո՜-լո՜, լո՜-լո՜…»։ Հանգավ «լո՜ ֊լո՜»-ն Սարի ետև հեռավոր։



IIIԻ՜նչ է ղողանջում զանգակը գուժկան, Գյուղի զանգակը էս անվախտ ժամին․ Կարկո՞ւտ է գալիս մըթնած երկընքից, Հըրդե՞հ է ձըգել գյուղը թըշնամին… — Ի՞նչ է պատահել, ծերունի տերտեր, Ի՞նչ ես վըրդովում էս հոգնած խալխին։ — Եկե՜ք, իմ որդի՜ք, եկե՜ք, իմ որբե՜ր, Երկինքը փըլավ իմ ճերմակ գըլխին… Ու լաց է լինում զանգակը ժամի, Գալիս է կանգնում ամբողջ Տալվորիկ, Ու ձայն է տալի, գոչում ծերունի Իրենց քահանան ձայնով զարհուրիկ։ — Եկե՜ք, ընկե՜ր-հարևաննե՜ր, Իմ Շողիկի հարսնիքին. Ծաղի՜կ բերեք ալ ու կարմիր Իր անթառամ պըսակին… Դուստր եմ պահել ես նազելի, Սըրտիս խընդում, աչքիս լուս. Քուրդը եկավ դուստրըս խըլի, Կյանքը խըլի ծերունուս։ Հայր եք դուք էլ, զավակի տեր, Մի ճար գըտեք իմ ցավին… Ու ծերերը՝ չո՜ր, ալեհե՛ր, Հառաչում են խըմբովին. — Ափսո՜ս Շողիկ, սիրո՜ւն Շողիկ, Մեր աչքի լուս, մեր ալ ծաղիկ… Վա՜յ խե՛ղճ ծընող, ծեր քահանա․ Քըրդի ճամփեն տատասկ դառնա… Հընչում է դարձյալ զանգակը ժամի, Կանչում է, գոչում հայրը ծերունի․ — Հավա՜ր ձըգեք հեռու տեղեր, Ազգ ու ազինք իմանան, Դըրոշ բանան, զորքեր կապեն,



Թող գա՜ն, հասնեն օգնության… Եվ զուր ծերունու աչքերը անզոր Հըրաշք են փընտրում մըշուշոտ հեռվում, Լուռ են ու դատարկ ճամփեքը բոլոր, Փոշի չի ելնում հայոց դաշտերում։ Լալիս է սակայն զանգակը կըրկին Ու գոչում է ծերն առավել ուժգին․ — Լըսի՜ր, աստվա՜ծ, եթե մի օր Բույր եմ խընկել քո անվան, Թե դու էլ ես ծե՜ր, ալևո՜ր, Ու գութ ունիս հայրական… Բայց ծածկում է դեմքը աստված՝ Հայից դարձած ու խրռով, Սև-սև գիշերն իջնում է ցած, Լիքը անքուն ցավերով… IVՀայի գիշե՜ր, հայի գիշե՜ր, Ցավի անդունդ անհատակ… — Աղջի՛կ, ինչո՞ւ չես քընում դեռ, Ի՞նչ ես լալիս տեղի տակ։ — Չիտեմ, մայրի՛կ, ինչու էսպես Քուն չի գալիս էլ աչքիս. Աչքըս քանի փակում եմ ես՝ Քուրդն է կանգնած առաջիս… — Քընի՛ր, բալա՛ս, մի վախենար, Աստված կա դեռ երկընքում. Քուրդ ու տաճիկ, զարկ ու ավար Շատ ենք տեսել մեր կյանքում… — Մայրի՛կ, մայրի՛կ, չե՞ս իմանում, Ո՞վ է լալիս դուրսն անտեր… Մայրի՛կ, մի տես՝ չի լուսանո՞ւմ… Ա՜խ, ինչ ծանր է էս գիշեր…



— Քընի՛ր, բալա՛ս, Որբն[1] է մենակ Իր Սըհակին որոնում, Է՜, քեզ նըման, մի ժամանակ Նա էլ աղջիկ է լինում, Հավանում է չար տաճիկը, Գալիս եղբորն ըսպանում, Ճարը հատած հեգ աղջիկը Աստծուն աղոթք է անում. — Ո՜վ տեր աստված, թևեր տուր ինձ, Թեթև թևեր թռչունի, Թըռչե՜մ, կորչեմ էս աշխարհքից, Անգութ ձեռից դուշմանի… Էն օրվանից ման է գալի Թևեր առած, անդադար, Կանչո՜ւմ, կանչո՜ւմ, ձեն է տալի Իր Սըհակին ջըրատար… Քնի՛ր, բալա՛ս, աստված դեռ կա, Աղոթք ասա մըտքիդ մեջ, Հիմի շուտով լիսն էլ կըգա, Էս գիշերն էլ ունի վերջ… — Թրը՛խկ… թրը՛խկ…              — Ո՞վ է ծեծում Կես գիշերին դուռն էդպես… — Թրը՛խկ, թրը՛խկ…              ― Հե՜յ, չե՞ս լըսում, Վեր կաց, տերտե՛ր, ներս թող մեզ… Ու անլեզու քըրդի նըման Սարսափն հանկարծ ընկավ տուն, Տեղի տակին կըծիկ եկան Մանուկները դեռ անքուն։ Մարեց մայրը լեղապատառ, Աղջիկն հանգավ մոր գըրկում,



Իսկ դուռն ուժգին ու անդադար Հա՛ զարկում են ու զարկում։ Լույսը ձեռքին ծերը գունատ Դողդողում է, երերում… Ձեռքը փակին տարավ հանկարծ, Դուռը բացվեց խավարում, Շառաչեցին, շողշողացին Զենքերն լուսումն էն աղոտ, Ու զինավառ ներս խուժեցին Երեք ջահել անծանոթ։ — Օրհնյա՛ ի տեր, հայի լեզվով Ողջունեցին ու մըտան, Մութ խըրճիթը լըցվեց լուսով Անակընկալ խընդության։ — Էսպես անժամ, ղարիբ եղբա՛րք, Ո՞ւսկից եք դուք գալիս ինձ… — Հեռու տեղից, Կովկասից… — Բայց մեր երկիր ամեն անկյուն Մահվան երկյուղ ու վըտանգ… — Դըրա համար մենք եկանք… — Իսկ դուք չունե՞ք ձեր աշխարհքում Տուն, տեղ, ծընող, քույր կամ կին… — Ունենք, թողինք ամենքին… Հայի գիշե՜ր, անքո՜ւն գիշեր, Լի տանջանքով ու մութով, Հայի գիշե՜ր, անհո՜ւն գիշեր, Լի՜ ահավոր խորհուրդով…

Քառյակ

Ե՛տ եկե՜ք…
Գարնան վարար գետ եկե՛ք
Անցա՜ծ օրեր, խի՛նդ ու սե՛ր,
Դարձե՜ք, իրար հետ եկե՜ք։

Հեքիաթ

ԱՆԲԱՆ ՀՈՒՌԻՆ

Լինում է, չի լինում՝ մի կնիկ։ Էս կնիկը մի աղջիկ է ունենում, անունը՝ Հուռի։ Մի ծույլ, անշնորհք աղջիկ։ Օրը մինչև իրիկուն պարապ-սարապ նստած։

Բանն ինչ կանեմ՝ կեղտոտ է, Բամբակը կորիզոտ է։ Մաստակ պիտի, որ ծամեմ, Կըտերը տիտիկ անեմ, Անցնողին մըտիկ անեմ․ Ուտեմ, խմեմ, Մըթնի, քընեմ։

Հարևանները անունը դնում են Անբան Հուռի։ Ինչ մերն է՝ աղջկանը գովելով ման է գալի․ լիդրը գզող, լիդրը մանող, հա՛մ խճճող, հա՛մ խճուճը հանող, ձևող-կարող, հունցող-թխող, եփող-թափող, մի խոսքով՝ հուրի-հրեղեն, մատները՝ ոսկի։

Էս գովասանքը գնում, մի երիտասարդ վաճառականի ականջն է ընկնում։ Էս երիտասարդ վաճառականն ասում է՝ իմ ուզածն էլ հենց սա է, որ կա։ Գլխապատառ գալիս է Անբան Հուռնին ուզում է, հետը պսակվում, տանում իրենց տունը։ Մի քանի ժամանակից ետը մի տասը-քսան բեռը բամբակ է առնում, տալիս կնկանը, թե՝ ես գնում եմ հեռու տեղեր առուտուրի, դու էլ էս բամբակը գզի, մանի, գամ, տանեմ ծախեմ, հարստանանք։

Անբան Հուռին է, իրեն համար մաստակ ծամելով ման է գալի։ Մի օր էլ գետի ափովն անց կենալիս լսում է, որ գորտերը կոկռում են։  — Փե՛փել․․․ Կե՛կել․․․ Փե՛փել․․․ Կե՛կել․․․

— Վո՛ւյ, աղչի Փեփել, Կեկել,— ձեն է տալի Անբան Հուռին,- որ բամբակը բերեմ ձեզ տամ, կգզե՞ք․․․

— Բե՛ր, բե՛ր, բե՛ր․․․

Անբան Հուռին ուրախանում է։ Գնում է, բամբակը կրում, բերում, ածում գետը։

— Դե գզեց ե՛ք, մանեցե′ք։ Մի քանի օրից ետը կգամ, մանածը կտանեմ, որ ծախենք։

Գնում է, մի քանի օրից ետ է գալի։ Գորտերը էլի կռկոում են,

— Փե՛փել-Կեկել․․․ Փե՛փել-Կեկել․․․

— Աղչի Փեփել, Կեկել, դե մանածը բերեք։

Գորտերը շարունակում են կռկռալ, իսկ մանածը չեն բերում։

Հուռին մին էլ որ նայում է, աչքովն ընկնում գետի ափերին ու քարերին փաթաթված կանաչ մուռը։

— Վո՛ւյ,- ասում է,- քոռանամ ես, տե՛ս, համ գզել ու մանել են, համ խալիչա են գործել իրենց համար։

Ձեռը ճակատին է դնում, ձեն տալի․

— Դե որ խալիչա եք գործել, մեր բամբակի փողը բերեք։

Ձեն է տալի ու ոտը փոխում է, մտնում ջուրը։ Հանկարծ ոտը առնում է մի կոշտ բանի։ Հանում է, տեսնում՝ մի կտոր ոսկի։ Փեփելին ու Կեկելին շնորհակալություն է անում, ոսկու կտորը փեշը դնում, գալիս տուն։ Մարդն էլ առուտուրի տեղիցն է գալիս։ Գալիս է տեսնում՝ իրենց թարեքին մի մեծ ոսկու կտոր։

— Ա՛յ կնիկ, էս ի՞նչ ոսկի է։

Թե՝ բա չես ասիլ, բամբակը Փեփելի ու Կեկելի վրա ծախեցի, բամբակի փողն է։

Մարդը ո՜նց է ուրախանում, էնպես էլ դուք ուրախանաք։ Զոքանչին հրավիրում է, ընծաներ է տալի, գովում է, շնորհակալություն է անում, որ էնպես խելոք, շնորհքով, աշխատասեր աղջիկ է մեծացրել։ Քեֆ է սարքում, նստում են քեֆի։

Զոքանչը խորամանկ կին է լինում։ Իմանում է, թե բանը ինչպես է պատահել, վախենում է՝ փեսեն էլի աղջկանը գործ հանձնի, ու գաղտնիքը բացվի։ Քեֆի լավ ժամանակը մի բզեզ է ներս մտնում ու բռռացնելով պտտվում սենյակում։ Էս զոքանչը վեր է կենում, գլուխ է տալի բզեզին։ Ասում է․

— Բարով եկար, մորքուր ջան, ո՜նց ես, ո՛րտեղ ես, էսքան ժամանակ չես երևում․․․ Ախր քեզ ո՞վ էր ասում՝ էդքան բան անես, որ էդ օրն ընկնես․․․

Փեսեն մնում է զարմացած։ Ասում է․

— Ա՛յ մեր, խելագարվեցի՞ր, քեզ ի՞նչ պատահեց, էդ բզեզին էդ ի՞նչ ես ասում, մորքո՞ւրս որն է․․․

Զոքանչը թե․

— Ա՛յ որդի, քեզանից ինչ թաքցնեմ, դու էլ իմ որդին ես։ Չես ասիլ՝ էս բզեզն իմ մորքուրն է։ Խեղճը շատ աշխատասեր կնիկ էր։ Ամբողջ օրն աշխատում էր, շատ աշխատելուց կուչ եկավ, պստիկացավ, էնքան պստիկացավ, որ դառավ բզեզ։ Մեր ցեղն էսպես է։ Շատ աշխատասեր ենք։ Բայց աշխատելուց պստիկանում, բզեզ ենք դառնում։

Էս որ փեսեն լսում է, վախից քիչ է մնում պռոշը ճաքի․ էն է լինում որ էն, արգելում է Հուռնին ձեռն էլ բանի չտա, որ մորքուրի նման բզեզ չդառնա։

Բալադդ

ՄՈԾԱԿՆ ՈՒ ՄՐՋՅՈՒՆԸ

Գիժ Մոծակի պարի ժամին
Զարկեց հանկարծ աշնան քամին,
Ուժը խըլեց, ուշքը տարավ։
Գիժը մին էլ մըտիկ արավ,

Որ էն արև
Աշխարհքն արդեն պատած ողջ սև,
Լացով, թացով սուգ է անում,
Դողում, պաղում ու դալկանում…
Շուտիկ, շուշտիկ իրեն կինն էլ

Սուսիկ-փուսիկ կողքից կորել,
Ով գիտի՝ ինչ ծակ էր գըտել,
Մինչև գարուն մեջը մըտել։
Սոված, սառած
Ու սալարած

Վեր թըռավ՝ վար, դես ընկավ, դեն,
Ժիր Մըրջյունի տաքուկ ու շեն
Բունը հիշեց, եկավ գընաց,
Դըռան առջև տըխուր տըզզաց.
                  — Բա՛ց արեք, բա՛ց…

Էս տարաժամ թըշվառ ձենից
Կոպիտ, թուխ-թուխ,
Հաստագըլուխ
Մի պահապան զարթնեց քնից,
Ներսի մըթնում մի կերպ արավ,

Փակած դուռը նեղ ծերպ արավ,
Տեսավ՝ սևով, թևով զուգված՝
Դըռան առջև մինը տընկված,
Ոտները թել,
Ինքը մի գել։

— Հե՜յ, ո՞վ ես դու,
Ա՛խպերացու։
— Տը՜զ-պը՜զզ, ասավ, Մոծակն եմ ես։
Բա չե՞ս ասիլ՝ էսպես, էսպես.
Ամառն ամբողջ,

Ուրախ, առողջ,
Պայծառ ու տաք
Արևի տակ
Կինըս աշխույժ սազ էր ածում,
Ես էլ անհոգ խընդում, ցընծում,

Տեսակ-տեսակ պարեր պարում,
Սըրա նըրա թուշն համբուրում
Ու վայելում ամեն բանից,
Ամեն բարուց ու սեղանից,
Լիքը այգում,

Ճահճոտ մարգում,
Ճոխ տըներում,
Պալատներում…
Մի անգամ էլ, երբ որ էսպես
Պարում էի, մինը անտես

Էնպես զարկեց՝ ուշքըս անցավ։
Ուշքի որ գամ՝ ի՞նչ տեսնեմ լավ,—
Երկինքը թուխպ, երկիրը սև,
Դառը քամի, սառը անձրև,
Արար աշխարհ պաղել, փոխվել,

Կողքիցըս էլ կինս է փախել…
Էլ ի՞նչ ասեմ, ողջը մի-մի
Էն ի՞նչ լեզու կարա պատմի
                    Կամ ի՞նչ բերան,
Չըտեսնըվա՜ծ, հըրաշք մի բան…

Հիմի էսպես՝ սոված, մենակ,
Մընացել եմ պատերի տակ,
Տեղ չի ունեմ, կեր չի ճարվում,
Ես էլ եմ հո շատ մըճըրվում.
Բայց ի՞նչ անեմ, ո՞ւր գընամ էլ,

Երեսս էլի ձեզ եմ արել։
Աստծու սիրուն, մի՛ խընայեք,
Էս մի ձըմեռ շահեք, պահեք,
Մինչև նորից գարուն բացվի,
Աշխարհքն էլ ետ բարով լըցվի։

— Դե լա՛վ, դու կաց, ներս գընամ ես,
Տեսնենք ներսից ինչ կասեն քեզ։
Ասավ պահնորդն ու մեջեմեջ
Կոկ սենյակներն անցավ անվերջ,
Մինչև հասավ ներսի տունը,

Ուր ապրում էր մեծ Մըրջյունը՝
Առատ կյանքով,
Իր համայնքով։
Գընաց իրենց լեզվով հայտնեց,
Մըրջյունը լուռ լըսեց, մըթնեց,

Ու ետ դարձավ էսպես ասավ.
— Գիժ Մոծակի համա՞ր եմ ես
Ողջ ամառը արևակեզ՝
Էնքան ջանքով
Ու տանջանքով
Տուն տեղ դըրել, ճամփա հարթել,

Ամբար շինել, պաշար կիտել,
Որ ամառը ծույլ պըտըտի,
Ձմեռը գա նըստի ուտի՞…

Մեր ծույլերին ջարդել ենք մենք,
Ուրիշ ծույլի՞ բերենք պահենք…
Կերթաս կասես էդ անպետքին.
Բանի, գործի ժամանակին
Ով փոխանակ աշխատելու,

Ուշք ու միտքը տա խընդալու,
Պարապ շըրջի, երգի, պարի,
Սրրա նըրա թուշն համբուրի,
Էս կուռ վազի, էն կուռ ցատկի,
Վերջը էդպես պիտի սատկի։

---

Պատասխանել հետևյալ հարցերին.

•Ի՞նչ է պատմությունը

Պատմությունը դա նույն հայրենագիտությունն է բայց ավելի խորացված։

•Ի՞նչ է տալիս մարդուն պատմության ուսումնասիրությունը

Պատմությունը տալիս է մեզ մեր հայրենիքը հարգել, սիրել

•Ի՞նչ եղանակներով է մարդն ուսումնասիրում պատմություն

Այն կարող ենք լսել, կարդալ և նկարներով ուսումնասիրել պատմությունը և քարտեզով։

• Ի՞նչ ենք ակնկալում ուսումնասիրել «Պատմություն»  առարկայի շրջանակում

Պատմության առարկայի ժամանակ մենք անցնում ենք մեր անցյալը և ոչ միայն մեր։

• Ի՞նչ պատմական վայրերում եք եղել, ինչու՞ է այդ վայրը համարվում պատմական նշանակության։

Ես եղել եմ Վրաստանում որը մեր հարևան է։

Գրել կարծիք/վերլուծություն հայտնի մարդկանց հետևյալ ձևակերպումների մասին

•Աշխարհի պատմությունը մեծ մարդկանց կենսագրությունն է։ Թոմաս Կարլայլ

Պատմությունը աշխարհահռչակ մարդկանց արարքների մասին է պատմում

Պատմությունը ժամանակի վկան է, ճշմարտության լույսը, հիշողության կյանքը, կյանքի ուսուցիչը, հնության ավետաբերը։ Մարկ Տուլիուս Ցիցերոն

Նայելով պատմությանը, կարծես հայելու մեջ, ես փորձում եմ փոխել իմ սեփական կյանքը դեպի լավը: Պլուտարքոս

Պատմությունից մենք փորձ ենք քաղում, փորձի հիման վրա ձևավորվում է մեր գործնական մտքի ամենակարևոր մասը: Յոհան Գոթֆրիդ Հերդեր

Պատմությունը մեր գործերի գանձարանն է, անցյալի վկան, ներկայի օրինակ ու դաս, ապագայի նախազգուշացում։ Միգել դե Սերվանտես Սաավեդրա

Ցանկացած ազգի պատմության մեջ կան բազմաթիվ էջեր, որոնք հիանալի կլիներ, եթե դրանք ճշմարիտ լինեին: Դենիս Դիդրո

Կարդալով և ուսումնասիրելով հայտնի մարդկանց մտքերը ես հասկացա, որ պետք է լավ սովորել և ուսումնասիրել պատմությունը։ Այն մեր մշակույթի մասնիկն է մեր արմատների վկան և այդ գիտելիքները մեզ թույլ կտան ապագայում խուսափել սխալներից։

Բարև ձեզ ես Եվան եմ և այսօր ձեզ կպատմեմ իմ սիրած գրողի և իմ սիրած ստեղծագործություննը։ Իմ սիրած գրողը դա Ջաննի Ռոդարի։

Ծնվել է հյուսիսային Իտալիայում, Օրտա լճի ափին գտնվող Օմեն քաղաքում։ Նրա հայրը հացթուխ էր և մահացավ, երբ Ջաննին 10 տարեկան էր։ Ջաննիին և նրա երկու եղբայրներին մեծացրել է մայրը։ Ջաննին ճեմարան է հաճախել Սևեսո քաղաքում և 17 տարեկանում ստացել է ուսուցչի որակավորում, որից հետո դասավանդել է Վարեսե մարզի գյուղական դպրոցներում։ Նա սիրում էր ջութակ նվագել և ընթերցել այնպիսի հեղինակների երկեր, ինչպիսիք են Նիցշեն, Շոպենհաուերը, Լենինը և Տրոցկին։

1939 թ. նա կարճատև ուսանել է Միլանի համալսարանում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա վատառողջության պատճառով ազատվեց զինվորական ծառայությունից։ Ֆինանսական նեղ դրության մեջ լինելով նա աշխատանքի անցավ «Ֆաշիստների տանը»՝ Բենիտո Մուսոլինիի վարչական գրասենյակում։ Նա նաև ֆաշիստական կուսակցության անդամ դարձավ։ Երկու լավագույն ընկերներին և եղբորը՝ Ցեզարին (տանջամահ է եղել գերմանական համակենտրոնացման ճամբարում) կորցնելուց հետո Ջաննին 1944 թ. անցավ ընդհատակյա իտալական կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Շատ հերաքրքիր էր նրա կյանքը բայց նաև մի քիչ տխուր🥲 Իսկ հիմա ինչի է ինձ դուր գալիս Չիպոլինոյի Արկածներ ստեղծագործությունը, Այն շատ հետաքրքիր է ես այն կարդացի 1 շաբաթում շատ անծանոթ բառեր կային բայց ինձ օգնում էր մայրիկս։ Նաև այն շատ արկածայիններ, ես մուլտֆիմն էլ եմ դիտել այն էլ էր շատ հետաքրքիր😊դե այսքանը իմ սիրելի գրողի և սիրած ստեղծագործության մասին

Հաջողություն👋

Հոդված 20.

Սովորողի իրավունքներն ու պարտականությունները

1. Ուսումնական հաստատություններում սովորողներն ունեն հավասար իրավունքներ և պարտականություններ: Դրանք սահմանվում են օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ:

2. Սովորողն իրավունք ունի`

1) ստանալու հանրակրթության պետական կրթական չափորոշչին համապատասխան կրթություն.

2) ծնողի համաձայնությամբ ընտրելու ուսումնական հաստատությունը և ուսուցման ձևը, ինչպես նաև տվյալ ուսումնական հաստատությունում առկա հոսքը, ստանալու կրթական վճարովի ծառայություններ.

3) անվճար օգտվելու ուսումնական հաստատության ուսումնանյութական բազայից.

4) մասնակցելու ներդպրոցական և արտադպրոցական միջոցառումների.

5) պաշտպանված լինելու ցանկացած ֆիզիկական և հոգեբանական ճնշումներից, շահագործումից, մանկավարժական և այլ աշխատողների ու սովորողների այնպիսի գործողություններից կամ անգործությունից, որով խախտվում են սովորողի իրավունքները, կամ ոտնձգություն է արվում նրա պատվին ու արժանապատվությանը.

6) ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված կարգով մասնակցելու ուսումնական հաստատության կառավարմանը.

7) ազատորեն փնտրելու և մատչելիորեն ստանալու ցանկացած տեղեկատվություն, բացառությամբ օրենքով սահմանված դեպքերի.

8) ազատ արտահայտելու սեփական կարծիքն ու համոզմունքները.

9) օգտվելու օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված այլ իրավունքներից:

3. Սովորողը պարտավոր է`

1) կատարել ուսումնական հաստատության կանոնադրության և ներքին կարգապահական կանոններով սահմանված պահանջները.

2) ստանալ հանրակրթության պետական չափորոշիչներին համապատասխան գիտելիքներ, ձեռք բերել և տիրապետել համապատասխան հմտությունների և կարողությունների, բավարարել սահմանված արժեքային համակարգին ներկայացվող պահանջները.

3) հաճախել և մասնակցել ուսումնական պարապմունքներին.

4) կատարել օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված այլ պարտականություններ:

Հոդված 21.

Սովորողների նկատմամբ կիրառվող կարգապահական տույժերը

1. Ուսումնական հաստատությունում կարգապահությունն ապահովվում է օրենքով, ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ և ներքին կարգապահական կանոններով սահմանված կարգով:

2. Ուսումնական հաստատության ներքին կարգապահական կանոնները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու դեպքերում սույն օրենքով և ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված կարգով միջին և ավագ դպրոցների սովորողների նկատմամբ կարող են կիրառվել հետևյալ կարգապահական տույժերը.

1) նկատողություն.

2) խիստ նկատողություն:

3. Սովորողի նկատմամբ կարգապահական տույժ նշանակելու օրվանից հետո՝ մեկ տարվա ընթացքում, կարգապահական տույժը կարող է հանվել, եթե սովորողը կարգապահական նոր խախտում թույլ չի տվել և դրսևորել է իրեն որպես բարեխիղճ, օրինակելի, կարգապահ սովորող:

4. Սույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված կարգապահական տույժը մեկ ուսումնական տարվա ընթացքում նույն սովորողի նկատմամբ կրկնակի կիրառվելու դեպքում ուսումնական հաստատությունը կարող է`

1) առաջարկել ծնողին սովորողին տեղափոխել այլ ուսումնական հաստատություն.

2) դիմել սոցիալական աջակցության բնագավառի լիազոր մարմնին` երեխային սոցիալական աջակցության ծառայություն կազմակերպելու առաջարկով:

5. Եթե ոչ պետական ուսումնական հաստատության, մասնագիտացված հանրակրթական դպրոցի, ինչպես նաև այլընտրանքային ուսուցման համակարգում սովորողը կամ նրա ծնողը չի պահպանել պայմանագրային դրույթները, կամ սովորողը չի ապահովել կրթության բովանդակությանն ու ծավալի յուրացմանը ներկայացվող նվազագույն պահանջները, ապա տվյալ ուսումնական հաստատությունը կարող է միակողմանի լուծել պայմանագիրը՝ այդ մասին տասն օր առաջ տեղյակ պահելով ծնողին:

6. Ուսումնական պարապմունքներից սովորողի հաճախակի անհարգելի բացակայության համար պատասխանատվություն է կրում ծնողը` օրենքով սահմանված կարգով:

Հոդված 22.

Սովորողների առողջության պահպանումը

1. Ուսումնական հաստատությունն ապահովում է կրթական ծրագրի կատարման անվտանգ և ապահով պայմաններ, բնականոն աշխատանքային ռեժիմ, բժշկական օգնություն և սպասարկում, սովորողների ֆիզիկական զարգացման ու առողջության ամրապնդման համար անհրաժեշտ պայմաններ, ձևավորում է անձնական հիգիենայի և առողջ ապրելակերպի հմտություններ՝ համաձայն առողջապահության բնագավառում պետական կառավարման լիազորված մարմնի սահմանած կարգի:

2. Սովորողների առողջության պահպանման և ֆիզիկական ու մտավոր զարգացման դժվարությունները կանխարգելելու, վերականգնելու նպատակով յուրաքանչյուր սովորող տարին առնվազն մեկ անգամ անցնում է բժշկական (պրոֆիլակտիկ) հետազոտություն` ուսումնական հաստատության բժշկական սպասարկման ծառայության կողմից, իսկ դրա անհնարինության դեպքում` տարածքային սպասարկման առողջապահական կազմակերպության կողմից` պետական բյուջեի միջոցների հաշվին:

Հոդված 23.

Սովորողների խրախուսումը

1. Սովորողների համար ուսումնական հաստատության, նրա հիմնադրի, կրթության պետական կառավարման լիազորված մարմնի, տարածքային կառավարման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների, սոցիալական գործընկերների, կազմակերպությունների, անհատների կողմից կարող են սահմանվել բարոյական և նյութական խրախուսման ձևեր` շնորհակալագիր, գովասանագիր, դրամական խրախուսում կամ ուսումնական հաստատության կանոնադրությամբ սահմանված այլ ձևեր։

ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ՀԱՍՏԱՏՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԿՐԹԱԿԱՆ ԳՈՐԾԸՆԹԱՑԻ ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԸ

27. Կրթական քաղաքականության փոփոխման դեպքում կրթության պետական կառավարման լիազորված մարմինը կարող է կազմակերպել ուսուցիչների արտահերթ պարտադիր վերապատրաստում պետական բյուջեի կամ այլ միջոցների հաշվին:

Я Ева Микаелян и сегодня я вам расскажу про осень. Осень очень красивое время года многие еë любят. Осенью есть страшный праздник называется Хеллоин в нашей семье этот праздник не празднует хотя я дома неожиданно всех(мою семью) пугаю. Но ещë есть праздник это День Рождение моего брата 3 ноября. Но не только его а моей тëти и мамы у мамы 29 ноября а тëти 20 ноября. Я если честно люблю осв.м 2ень но больше зиму потому что я люблю холод и новый год ну ещë у меня день рождение зимой и у папы. Осенью очень шикарная погода для прогулки с семьëй и не только. Ну вот сколько я рассказала про осень. До свидание.

Գիրքը կարդալուց հետո՝

• Հարցեր, որոնց պետք է անդրադառնալ գիրքը կարդալիս
  • Ո՞վ է գրքի հեղինակը (գտնել համացանցից տեղեկություններ նրա մասին, էլ ի՞նչ գրքեր է գրել): ինդգրենը ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 14-ին Շվեդիայի հարավում գտնվող Վիմերբյու ավանի մոտ Նէս (Näs) գյուղակում՝ գյուղացու ընտանիքում։ Սամուել Ավգուստ Էրիքսոնի (1881—1969) և Աննա Յոհանսոնի (1887—1961) 2-րդ զավակն է, ունեցել է 2 քույր՝ Հաննա Ինգրիդ Ստին (1911 մարտի 1 — 2002 դեկտեմբերի 27), Ինգեգերդ Բրիտե Սալոմե (1916 մարտի 15 — 1997 սեպտեմբերի 21) և 1 եղբայր՝ Գունար անունով (1906 հուլիսի 27 — 1974 մայիսի 27), ով հետագայում դառնում է Շվեդական խորհրդարանի պատգամավոր։
  • Ո՞վ էր գրքի հերոսը, ինչպիսի՞ն էր նա: Գրքի հերոսը Պիպին էր, նա շատ ուժեղ էր և նաև հարուստ:
  • Գրքից դուրս գրիր մեկ էջի սահմանում քեզ դուր եկած հատվածը, հիմնավորիր, թե ինչու ես ընտրել հենց այդ հատվածը:

Պիպին շատ արտասովոր երեխա էր: Իսկ ամենաարտասովորն այն էր, որ նա
սարսափելի ուժեղ էր: Այնքան ուժեղ, որ ամբողջ աշխարհում չէր գտնվի նույնիսկ նրա չափ ուժեղ
մի ոստիկան:

Ինձ այս հատվածը շատ դուր եկավ, որովհետև մի քիչ ծիծաղելի է, որ աղիկը ոստիկանից ավելի ուժեղ էր:

• Ի՞նչ սովորեցիր այս գրքից: Խիզաղ լինել, չհանձնվել, ցանկացած իրավիճակում կողմնորոշվել, վստահել սեփական ուժերին:
  • Գիրքը քեզ դո՞ւր եկավ, ինչպե՞ս կներկայացնես այս գիրքը, որ քո ընկերներն էլ ցանկանան այն կարդալ: Առաջարկում եմ Երկարագուլպա Պիպիին կարդաք, որովհետև այն Աղջկա մասին էր, որը շատ ուժեղ էր նաև մի քիչ չարաչճի այդ գիրքը նաև ծիծաղելի է սա հղումն է կարող եք կարդալ:
  • Առաջարկիր գիրք, որի մասին լսել ես, բայց մեր ընթերցասրահում չկա: Սուպեռ Նռանե այդ գիրքը շատ շատ հետաքրքիրե է ես այն շատ հաճույքով եմ կարդացել առաջարկում եմ դուք էլ կարդաք չեմ պատմի ինչի մասին էր, որպեզսի ինտրիգան չկորցնեմ:

Նաև ես կարդացել եմ հետևյալ գրքերը.

• Բզեզի դպրոցը
• Անբախտ վաճառականները
• Վինի Թուխը և բոլորը-բոլորը

Hamlet

• Match them up!Draw a line to match the character and their name.
• Hamlet
• Ophelia
• Horatio
• King Hamlet
• Leartes
• Gertrude
• Claudius
• What’s the word?
  Write the word under the pictures.
  

Marry

Ghost

Poison

confused

Play

Worried

Figth

Sword and cut

Drink

3.

3. What’s the order?
   Watch the video and put the pictures in order.
   
4. True or false?
   Circle True or False for these sentences.
   a. Hamlet’s mother gets married again to his father’s brother, Claudius. true false
   b. Hamlet sees the ghost of his friend. true false
   c. The ghost tells him that Claudius killed him with a knife. true false
   d. Hamlet is confused and doesn’t know what to do. true false
   e. When Claudius watches the play he is very happy. true false
   f. Hamlet doesn’t know that Claudius killed his father. true false
   g. Claudius and Laertes want to kill Hamlet. true false
   h. Hamlet and Laertes cut each other with the poisoned sword. true false
   i. Hamlet’s mother drinks the poisoned drink and sleeps. true false
   j. Hamlet cuts Claudius with the sword and gives him the drink and he dies. true false

5. Complete the sentences!
Complete the sentences to retell the story in your own words. Play the matching
game under the video first to help you!
a. Hamlet’s father dies and his mother gets married again to Claudius.
b. The ghost of Hamlet’s father tells Hamlet that “Claudius killed me with poison! Hamlet, you must punish Claudius for me!”.
c. Hamlet asks some actors to perform a play showing
a king poisoned like Hamlet’s father.
d. Claudius runs away from the play so Hamlet knowsthe truth.
e. Claudius and Laertes make a plan to kill Hamlet with poison.
f. Hamlet and Laertes cut each other with it too.
g. Hamlet’s mother drinks with poison.
h. Hamlet cuts Claudius with the poisoned sword and his dies

Think about it!
What do you think? Do you feel sorry for Hamlet? Did he do the right thing? Did
he wait too long to punish Claudius?

I think Hamlet treated him very well. Yes, he waited a long time to punish himself, but I feel so sorry for Hamlet.

1. Match them up!
   Match the family member with their picture and their job!

Brother-Special vet

Father-Scientist

Mother-Dog groomer

Sister-Dolphin trainer

2. Write the missing words in the sentences.
a. My brother is a special vet. He looks after scary snakes_.
b. He says snakes are easy because they don’t have any legs.
c. My father is a scientist who works to save rare birds.
d. Some birds are very clever and can say some words.
e. My mother is a dog groomer. She loves all dogs!
f. Once she styled a poodle to look like a ball.
g. My sister trains dolphins and they practise in the pool.
h. She hears the dolphins talk and sing

3. Fill it in!
   Complete the sentences about your family!
   a.
   My mother is a linguist
   She He knows Russian, English and French
   b. My father is a lawyer
   He jurist
   c.
   My brother is a shcoolman
   And I am a shcoolman

Grammar exercises

Present Simple Tense

I. Make up your own sentences using Present Simple Tense and make these sentences negative(ժխտական) and interrogative(հարցական).

For example: I always water the flowers.

Do I always water the flowers?

I don’t always water the flowers.

1. I sometimes go for a walk.

Do I sometimes go for a walk?

I don’t sometimes go for a walk.

2. I often play gitar.

Do I often play gitar?

I don’t often play gitar.

Present Continuous Tense

I. Make up your own sentences using Present Cont. Tense and make these sentences negative and interrogative.

For example: Ani is reading an interesting book now.

Is Ani reading an interesting book now?

Ani isn’t reading an interesting book now.

1. Eva is playing an interesting game now.

Is Eva playing an interesting game now?

Eva isn’t playing an interesting game now.

2. They are going to read a book now.

Are they going to read a book now?

They aren’t going to read a book now.

Past Simple Tense

I.Make up your own sentences using Past Simple Tense and make these sentences negative and interrogative.

For example: We swam in the swimming-pool last week.

Did we swim in the swimming -pool last week?

We didn’t swim in the swimming-pool last week.

1. I play in the playing-room last day.

Did I playing-room last day?

I didn’t play in the playing-room last day.

2. We sow dolphins in the see last week.

Did we sow dolphins in the see last week?

We didn’t sow dolphins in the see last week.

Future Simple Tense

I.Make up your own sentences using Future Simple Tense and make these sentences negative and interrogative.

For example: They will go to the cinema tomorrow evening.

Will they go to the cinema tomorrow evening?

They won’t go to the cinema tomorrow evening.

I will did my homework tomorrow evening.

Will I did my homework tomorrow evening?

I won’t did my homework tomorrow evening.

We will go to Jeorjia next year

Will we go to Jeorjia nexn year?

We won’t go to jeorjia nexn year.

Антуан де Сент-Экзюпери ,,МАЛЕНЬКИЙ ПРИНЦ,,

«Ж..л да был Маленький принц. Он жил на планете, которая была чуть побольше его самого, и ему очень не хватало друга…» Те, кто понимает, что такое ж…знь, сразу увидели бы, что это гораздо больше похоже на правду.

Но мы, те, кто понимает, что такое жизнь, — мы, конечно, см…емся над номерами и цифрами! Я охотно начал бы эту повесть как волшебную сказку. Я хотел бы начать так:

Ибо я совсем не хочу, чтобы мою книжку читали просто ради забавы. Сер…це мое больно сж…мается, когда я вспоминаю моего маленького друга, и нелегко мне о нем говорить. Вот уже шесть лет, как мой друг вместе с барашком меня покинул. И я пытаюсь рассказать о нем для того, чтобы его не забыть. Это очень печально, когда забывают друзей. Не у всякого был друг. И я боюсь стать таким, как взрослые, которым ничто не интересно, кроме цифр. Еще и потому я купил ящик с красками и цветные карандаши. Не так это просто — в моем возрасте вновь приниматься за рисование, если за всю свою жизнь только и нарисовал что удава снаружи и изнутри, да и то в шесть лет! Конечно, я стараюсь передать сходство как можно лучше. Но я совсем не уверен, что у меня это получится. Один портрет выходит удачно, а другой ни капли не похож. Вот и с ростом то же: на одном рисунке принц у меня чересчур большой, на другом — чересчур маленький. И я плохо помню, какого цвета была его одежда. Я пробую рисовать и так и эдак, наугад, с грехом пополам. Наконец, я могу  ош…биться и в каких-то важных подробностях.  Мой друг никогда мне ничего не объяснял. Может быть, он думал, что я такой же, как он. Но я, к сожалению, не умею увидеть барашка сквозь стенки ящика. Может быть, я немного похож на взрослых. Наверно, я старею.

1. Выпишите выделенные слова и вставьте пропущенные буквы.

• Жил—————
• Жизнь—————
• Смеëмся—————
• Сердце—————
• Сжимается—————
• Ошибиться—————
• —————
• —————

2. Выпишите пары антонимов, которые встречаются в тексте.

Маленький и большой

Снаружи и изнутри

3. Подберите синонимы к словам

• несмышленый-глупый
• схожий-похожий
• чересчур-слишком
• представлять себе-думать
• снисходительный-нетребовательный
• наугад-наудачу

3. Напиши во множественном числе:

• друг-друзья
• человек-люди
• ребенок-дети
• брат-братья
• отец-отца
• цвет-цвета
• грех-греха
• номер-номера
• младенец-младенца

4. Почему автор боялся взрослеть?

Он не хотел забывать старых друзей.

5. Почему автор боялся вновь брать в руки карандаши?

Он думал что у него картина получиться не очень красивой.

Планета баобабов

…На планете Маленького принца, как на любой другой планете, растут травы п…лезные и вредные. А значит, есть там хорошие семена хороших, п…лезных трав и вредные семена дурной, сорной травы.

Но ведь с…мена невидимы. Они спят глубоко под землей, пока одно из них не вздумает проснуться. Тогда оно пускает росток; он расправляется и тянется к со…нцу, сперва такой милый и безобидный. Если это будущий редис или розовый куст, пусть его растет на здоровье. Но если это какая-нибудь дурная трава, надо вырвать ее с корнем, как только ее узнаешь. И вот на планете Маленького принца есть ужасные, зловредные семена… это семена баобабов. Почва планеты вся заражена ими. А если баобаб не распознать вовремя, потом от него уже не избавишься. Он завладеет всей планетой. Он пронижет ее насквозь своими к…рнями. И если планета очень маленькая, а баобабов много, они разорвут ее на кл…чки.

— Есть такое твердое правило, — сказал мне позднее Маленький принц. — Встал поутру, умылся, привел себя в порядок — и сразу же приведи в порядок свою планету. Непременно надо каждый день выпалывать баобабы, как только их уже можно отличить от розовых кустов: м…лодые ростки у них почти одинаковые. Это очень скучная работа, но совсем не трудная.

Однажды он посоветовал мне постараться и нарисовать такую картинку, чтобы и у нас дети это хорошо поняли.

— Если им когда-нибудь придется путешествовать, — сказал он, — это им пригодится. Иная работа может и подождать немного, вреда не будет. Но если дашь волю баобабам, беды не миновать. Я знал одну планету, на ней жил л…нтяй. Он не выполол вовремя три кустика…

Маленький принц подробно мне все описал, и я нарисовал эту планету. Я терпеть не могу читать людям нравоучения. Но мало кто знает, чем грозят баобабы, а опасность, которой подвергается всякий, кто попадет на астероид, очень велика — вот почему на сей раз я решаюсь изменить своей обычной сдержанности. «Дети! — говорю я. — Берегитесь баобабов!» Я хочу предупредить моих друзей об опасности, которая давно уже их подстерегает, а они даже не подозревают о ней, как не подозревал прежде и я. Вот почему я так трудился над этим рисунком, и мне не жаль потраченного труда. Быть может, вы спросите: отчего в этой книжке нет больше таких внушительных рисунков, как этот, с баобабами? Ответ очень прост: я старался, но у меня ничего не вышло. А когда я рисовал баобабы, меня вдохновляло сознание, что это страшно важно и неотложно.

1. Вставьте и объясните пропущенные буквы:

полезный-от слова польза, корнями-от слова корень, клочки, молодые-от слова молодость, лентяй-от слова лень, простой-от слова просто

2. Объясните значения слов:

неотложно-срочно, насквозь-сплошной, нравоучения-мудрые советы, непременно-мгновенно

3. Допишите:

полезная трава, вредные семена, розовый куст, скучная работа, трудная задача, огромное дерево, моë сознание

4. Подберите прилагательные (слова-признаки) к словам:

Толстая книжка, большая планета, маленький росток, красивая комната, яркое солнце, нешуточная опасность, зелëнный кустик, круглая земля, боковые корни

5. Замените выделенные слова синонимами.

Однажды он посоветовал мне постараться и нарисовать такую картинку, чтобы и у нас дети это хорошо поняли.

Однажды-один день

Быть может, вы спросите: отчего в этой книжке нет больше таких внушительных рисунков, как этот, с баобабами?

Быть может-наверное

Встал поутру, умылся, привел себя в порядок — и сразу же приведи в порядок свою планету.

сразу же-неожиданно

6. Чем советует заняться сразу после пробуждения маленький принц? Сравни свою комнату с планетой маленького принца. Что ты должен делать по утрам? Я как он просыпаюсь умываюсь и приважу себя в порядок.

7. Чем грозили баобабы планете маленького принца? Но мало кто знает, чем грозят баобабы, а опасность, которой подвергается всякий, кто попадет на астероид, очень велика — вот почему на сей раз я решаюсь изменить своей обычной сдержанности.

8. Как ты думаешь, во что превратилась планета, на которой жил лентяй? Мне кажется что это планета станет планетой баобабов.

Капризная роза

… На планете Маленького принца всегда росли простые, скромные цветы – у них было мало лепестков, они занимали совсем мало места и никого не беспокоили. Они раскрывались поутру в траве и под вечер ув…дали. А этот пророс однажды из зерна, занесенного неведомо откуда, и Маленький принц не сводил глаз с крохотного ростка, не похожего на все остальные ростки и былинки. Вдруг это какая-нибудь новая разновидность баобаба? Но кустик быстро перестал т…нуться ввысь, и на нем появился бутон.

Маленький принц никогда еще не видал таких огромных бутонов и предчу…ствовал, что увидит чудо. А неведомая гостья, еще скрытая в стенах своей зеленой комнатки, все готовилась, все прихорашивалась. Она заботливо подбирала краски. Она нар…жалась неторопливо, один за другим примеряя лепестки. Она не желала явиться на свет встрепанной, точно какой-нибудь мак. Она хотела показаться во всем блеске своей красоты. Да, это была ужасная кокетка! Таинственные приготовления длились день за днем.

И вот наконец, однажды утром, едва взошло солнце, лепестки раскрылись. И красавица, которая столько трудов положила, готовясь к этой минуте, сказала, позевывая:

– Ах, я насилу проснулась… Прошу извинить… Я еще совсем растрепанная…

Маленький принц не мог сдержать восторга:

– Как вы прекрасны!

– Да, правда? – был тихий ответ. – И заметьте, я родилась вместе с сол…цем.

Маленький принц, конечно, догадался, что удивительная гостья не страдает избытком скромности, зато она была так прекрасна, что дух захватывало! А она вскоре заметила:

– Кажется, пора завтракать. Будьте так добры, позаботьтесь обо мне…

Маленький принц очень смутился, разыскал лейку и полил цветок ключевой водой. Скоро оказалось, что красавица горда и обидчива, и Маленький принц совсем с нею измучился. У нее было четыре шипа, и однажды она сказала ему:

– Пусть приходят тигры, не боюсь я их к…гтей!

– На моей планете тигры не водятся, – возразил Маленький принц. – И потом, тигры не едят траву.

– Я не трава, – обиженно заметил цветок.

– Простите меня… – Нет, тигры мне не страшны, но я ужасно боюсь сквозняков. У вас нет ширмы?

«Растение, а боится сквозняков… очень странно… – подумал Маленький принц. – Какой трудный характер у этого цветка».

– Когда настанет вечер, накройте меня колпаком. У вас тут слишком холодно. Очень неуютная планета. Там, откуда я прибыла… Она не договорила. Ведь ее занесло сюда, когда она была еще зернышком. Она ничего не могла знать о других мирах. Глупо лгать, когда тебя так легко уличить! Красавица смутилась, потом кашлянула раз-другой, чтобы Маленький принц почувствовал, как он перед нею виноват:

– Где же ширма?

– Я хотел пойти за ней, но не мог же я вас не дослушать!

Тогда она закашляла сильнее: пускай его все-таки помучит совесть! Хотя Маленький принц и полюбил прекрасный цветок и рад был ему служить, но вскоре в душе его пробудились сомнения. Пустые слова он принимал близко к сердцу и стал чувствовать себя очень несчас…ным.

– Напрасно я ее слушал, – доверчиво сказал он мне однажды. – Никогда не надо слушать, что говорят цветы. Надо просто смотреть на них и дышать их ароматом. Мой цветок напоил благоуханием всю мою планету, а я не умел ему радоваться. Эти разговоры о к…гтях и тиграх… Они должны бы меня растрогать, а я разозлился… И еще он признался:

– Ничего я тогда не понимал! Надо было судить не по словам, а по делам. Она дарила мне свой аромат, озаряла мою жизнь. Я не должен был бежать. За этими жалкими хитростями и уловками я должен был угадать нежность. Цветы так непоследовательны! Но я был слишком молод, я еще не умел любить.

1. Вставьте и объясните пропущенные буквы в словах:

увидать-от слова вянуть, тянуться-от слова тяга, предчувствовать-от слова чувства, солнце-от слова солнечный, сердце-от слова сердечный, когтями-от слова коготь, несчастный-от слова несчастье

2. Объясните значение слов:

благоухать-приятно пахнуть, неведомо-неизвестно (неведовый), уличить-попасться, напрасно-зря

3. Подберите антонимы:

молод — старый

прекрасный — некрасивый

неведомо, неведомый — известный

крохотный — огромный

неторопливо — торопливо

4. Допишите:

растрепанные волосы, седьмое чудо, таинственный друг, наглая ложь, маленькая хитрость, жалкие уловки

5. Составь словосочетания со следующими словами:

Приятный аромат, Красное сердце, Внешние чувство, Круглая планета, Современный наряд, Острые шипы, бутон, комната

6. Выпишите из текста описание характера цветка.

Какой трудный характер у этого цветка

7. Как цветок готовился ко встрече с маленьким принцем?

Цветок готовился день за днëм.

8. С какими мыслями у чувствами покидал планету маленький принц? Надо было судить не по словам, а по делам. Она дарила мне свой аромат, озаряла мою жизнь. Я не должен был бежать. За этими жалкими хитростями и уловками я должен был угадать нежность. Цветы так непоследовательны! Но я был слишком молод, я еще не умел любить.

Անուն*

Եվա

Ազգանուն*

Միքայելյան

Դասարան*

առաջին

երկրորդ

երրորդ

չորրորդ

հինգերորդ +

վեցերորդ

յոթերորդ

ութերորդ

իններորդ

տասներորդ

տասնմեկերորդ

տասներկուերորդ

ուսանող

ծնող

այլ

Դպրոց*

Արևելյան դպրոց-պարտեզ

Արևմտյան դպրոց-պարտեզ

Հարավային դպրոց-պարտեզ +

Հյուսիսային դպրոց-պարտեզ

Միջին դպրոց

9-րդ դասարանի մեկամյա կրթություն

Ավագ դպրոց

Քոլեջ

Այլ

Էլեկտրոնային  հասցե*

eva-miqayelyan@mskh.am

1. Մանուելը լողավազան մտավ ժամը 12:35 և դուրս եկավ 24 րոպե անց: Մանուելը լողավազանից Ժամը քանիսի՞ն դուրս եկավ:

12:59

2.  Ճամբարականները գնեցին մեկական կիլոգրամ  բալ, դեղձ և ծիրան։  Դեղձի համար վճարեցին 400 դրամով քիչ, քան բալի համար, իսկ ծիրանի համար՝ 400-ով քիչ,  քան դեղձի համար: Ամենաշատը ո՞ր մրգի  համար վճարեցին:

Բալի

3. Տարվա մեջ քանի՞ ամիս կա, որ ունի 28 օր:

12

4. Տուփում կա 5 կարմիր, 10 կապույտ, 15 կանաչ փուչիկներ: Ամենաշատը քանի՞ ճամբարականի կարող ես բաժանել այդ փուչիկները, որ յուրաքանչյուրը երեք գույնի փուչիկներից էլ ունենա։

5

5. Արևմտյան դպրոց-պարտեզի խոհանոցում կա 12 սեղան և 96 աթոռ: Յուրաքանչյուր սեղանի շուրջ դրված են հավասար քանակով աթոռներ: Քանի՞ աթոռ կա յուրաքանչյուր սեղանի շուրջ:

8

6. Արևմտյան դպրոց-պարտեզի սովորողները տարբեր երթուղիներով գնացին Արատես: Առաջին երթուղով տեղ հասան 3 ժամ 20 րոպեում, իսկ երկրորդ երթուղով՝  210 րոպեում։ Ո՞ր դեպքում ավելի քիչ ժամանակ ծախսեցին:

Առաջին երթուղով ավելի շուտ հասան Արատես

7. Բերքահավաքի ժամանակ երկու ճամբարական 3 րոպեում հավաքեցին 4 աման ծիրան: Քանի՞ րոպեում 4 ճամբարական կհավաքեն  8 աման ծիրան, եթե բոլորը աշխատեն նույն արագությամբ:

6 րոպե

8. Աննան ապրում է բարձրահարկ շենքում։ Նրա բնակարանից  վերև կա 9 հարկ, իսկ ներքև՝ 8 հարկ։ Քանի՞ հարկ ունի այդ շենքը:

18 հարկ

9. Հասմիկը երեք պաղպաղակի համար վճարեց 330 դրամ։ Միքայելը երկու կարկանդակի համար վճարեց 240 դրամ: Որքա՞ն վճարեց Դավիթը այդպիսի մեկ պաղպաղակի և մեկ կարկանդակի համար։

230 դրամ

10. Ռաֆայելի ծննդյան տոնի տորթը բաժանեցին 4 մասի, հետո յուրաքանչյուր մաս բաժանեցին երկու կտորի։ Երեխաներից յուրաքանչյուրը կերավ մեկ կտոր տորթ։ Քանի՞ երեխա էր մասնակցում տոնին:

8

Անուն*
Եվա

Ազգանուն*

Միքայելյան

Դասարան*

առաջին

երկրորդ

երրորդ

չորրորդ

հինգերորդ +

վեցերորդ

յոթերորդ

ութերորդ

իններորդ

տասներորդ

տասնմեկերորդ

տասներկուերորդ

ուսանող

ծնող

այլ

Դպրոց*

Արևելյան դպրոց-պարտեզ

Արևմտյան դպրոց-պարտեզ

Հարավային դպրոց-պարտեզ +

Հյուսիսային դպրոց-պարտեզ

Միջին դպրոց

9-րդ դասարանի մեկամյա կրթություն

Ավագ դպրոց

Քոլեջ

Այլ

Էլեկտրոնային  հասցե*

Eva-miqayelyan@mskh.a.

1. Եվան, փազլի 4 կտորները ճիշտ շարելով, ստացավ  հաշվարկի գործողություն պարունակող ուղղանկյուն, (տե՛ս նկարը)։ Գտի՛ր ստացված արտահայտության արժեքը:

15

2. Երեխաները չափեցին ավազե խաղադաշտի երկարությունը քայլերով: Նարեն արեց 15 հավասար  քայլ, իսկ Դավիթը՝ 17:  Ո՞ւմ քայլի երկարությունն էր ավելի մեծ:
Նարեն

3. Ընտանիքում կա վեց երեխա, որոնք 2, 4, 5, 6, 8 և 10 տարեկան են: Նրանցից չորսի տարիքների գումարը 22 է։ Քանի՞ տարեկան են մյուս երկու երեխաները:
5 և 8

4. Չորս ընկեր կերան պաղպաղակ: Կարենը կերավ ավելի շատ, քան Արթուրը, Հայկը կերավ ավելի շատ, քան Դավիթը, բայց՝ Արթուրից քիչ: Ո՞վ կերավ ամենաքիչը:
Դավիթը

5. Եթե Լիլիթի, Մանեի, Անիի տարիքները գումարենք, ապա կստանանք 12: Որքա՞ն կլինի նրանց տարիքների գումարը  2 տարի հետո:
18

6. Պայուսակը ունի հինգ գրպան: Գրպաններում կոնֆետներ դրեցին այնպես, որ դատարկ գրպան չլինի, հինգից ավելի կոնֆետ պարունակող գրպան էլ չլինի, և բոլոր գրպաններում կոնֆետների քանակը  լինի տարբեր: Քանի՞ կոնֆետ դրեցին գրպաններում:

15

7. Արամը և Լուսինեն միասին ունեն 40 խնձոր: Երբ նրանք հավասար քանակությամբ խնձոր կերան, Արամի մոտ մնաց 9 խնձոր, իսկ Լուսինեի մոտ՝ 15:  Արամը սկզբում քանի՞ խնձոր ուներ:

Արամը ուներ 17 խնձոր։

8. Արամը չորսերով (4, 8, 12 և այլն ) հաշվեց մինչև 36-ը, իսկ Գեղամը՝ 50-ից իջավ հինգերով (50, 45,  40 և այլն) մինչև 0-ն: Քանի՞ թիվ երկուսն էլ նշեցին:

Արամ – 9 թիվ, Գեղամ – 11 թիվ

9. Ամառային ճամբարը սկսվում է  2022թ.  մայիսի 30-ից և տևելու է 12 օր: Շաբաթվա ի՞նչ օր կլինի ճամբարի վերջին օրը:

Ուրբաթ

10. Մեկ կիլոգրամ ելակի գնով կարելի է գնել երկու կիլոգրամ լոլիկ: Մեկ կիլոգրամ լոլիկի գնով կարելի է գնել երեք կիլոգրամ վարունգ: Քանի՞ կիլոգրամ վարունգ կարելի է գնել երկու կիլոգրամ ելակի գնով:

6 կգ վարունգ

Բարև ձեզ ես Եվա Միքայելյանն եմ: Եվ այսօր կներկայացնեմ Թումանյանին նվիրված իմ նախագիծը: Այս ուսումնական տարում մենք այցելել ենք Հովհաննես Թումանյանի տուն-թանգարանը: Սովորել ենք հետևյալ ստեղծագործությունները Իմ երգը, Համերգը, Չարի վերջը և այլն: Նաև գրել ենք Թումանյանական բառարանը: Մենք այն ստեղծել ենք Թումանյանի ստեղծագործությունները ընթերցելիս անծանոթ բառերը դուրս գրելով: Գրել ենք ՀՈՎՀԱՆՆԵՍ ԹՈՒՄԱՆՅԱՆի ԵՎ ՂԱԶԱՐՈՍ ԱՂԱՅԱՆի մասին:

Голос 001.m4a

Իսկ այս հղումով կարող եք այցելել իմ բլոգ:

1.Բլոգում տեղադրել բնագիտության բաժնի հղումը:
https://evamiqayelyan.school.blog/category/%d5%a2%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6/

2.Մեր քննարկված ուսումնական նյութերից, որն էր ավելի հետաքրքիր, որն էր ավելի դժվար, որը`հեշտ։ Ինչ թեմաներ կուզենայիր լիներ , որ չկա։ Տեղադրիր այն ուսումնական նյութերի հղումները, որոնց առաջադրանքները կատարել ես։
Մեր քննարկած թեմաներից ինձ հետաքրքրեցին պարարտանյութերը, ամենադժվար թեմա չկա, իսկ ամենահեշտը նույնպես պարարտանյութերը։ Ես կուզեի, որ մենք ունենայինք

3. Գործնական պարապմունքներից որին ես մասնակցել և ինչ ես սովորել։
Ես գործնական պարապմունքներից շատ բան եմ սովորել, բայց ամենալավը ստացվում է ծաղիկներին և ծառերին խնամելը

4. Ստացած գիտելիքներդ կկարողանա՞ս օգտագործել քո առօրյայում, կենցաղում, շրջապատում, այգում։ Բեր օրինակներ։
Ես կարողանում եմ ծառեր և ծաղիկներ տնկել մեր այգում, ստուգել թե ինչքան լավն է հողը։

5. Քանի ֆլեշմոբի ես մասնակցել։
Ես մասնակցել 4 ֆլեշմոբի։

Մաթեմատիկայի հաշվետվություն

Մաթեմատիկայի Մարտյան հաշվետվություն

Մաթեմատիկայի հաշվետվություն

Մաթեմատիկայի Մայիսյան հաշվետվություն

Մաթեմատիկական հարցեր

Ռուբիկ Կուբիկ

Կրկնության ֆայլ

1.Գտեք տրված թվերի ամենափոքր ընդհանուր  բազմապատիկը:

• [12,8]=2x2x3x2=24
• [7,8]=2x2x2x7=56
• [4,5]=5x2x2=20
• [3,11]=11×3=33
• [5,12]=2x2x3x5=60

2.Գտեք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը։

• (15,18)=3
• (24,12)=2x2x3=12
• (180,6)=2×3=6
• (12,18)=2×3=6
• (15,35)=5

3.Գտե՛քթվիբոլորպարզ բաժանարարները  

36=1, 2, 3

48=1, 2, 3

75=1, 3, 5

4.

• կոտորակները ներկայացրու 75 հայտարարով կոտորակների տեսքով:

• կոտորակները բեր ամենափոքրը նդհանուր հայտարարի: Ո՞րը կլինի ամենափոքր ընդհանուր հայտարարը։

5.Կոտորակները դասավորե՛ք

• Աճման կարգով՝ 

• Նվազման կարգով՝

6.

• Գումարեք կոտորակները։

=

=

• Կատարեք կոտորակների հանում։

=

=

• Կատարեք բազմապատկում:

=

=

• Կատարեք բաժանում։

=

=2

7.

• Գումարեք խառը թվերը։

=

• Կատարեք  խառը թվերի հանում։

=

• Կատարեք  խառը թվերի բազմապատկում։

=

• Կատարեքխառըթվերիբաժանում։

=

8. Խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը 132 սմ է։ Գտե՛ք նրա ծավալը։ 

132:12=11

11x11x11=1331

9. Շրջանաձև վազքուղու մեկնարկային կետից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ դուրս եկան երկու հեծանվորդ։ Քանի՞ րոպեից նրանք նորից կհանդիպեն մեկնարկային կետում, եթե նրանցից մեկը մի լրիվ պտույտը կատարում է 8 րոպեում, մյուսը՝ 10 րոպեում։

40ր.

Շատ դարեր առաջ հին Հայաստանում
Տորք-Անգեղ անվամբ մի մարդ էր կենում:
Տորքը չէր նման հասարակ մարդու,
Այլ մի աժդահա եւ շատ ահարկու.
Աչքերը կարծես մի մի կապույտ ծով,
Ճաճանչավորված արեվի լուսով,
Սեւ-սեւ ունքերը մութ ամպի նման
Բարդ-բարդ կուտակված աչքերի վրան
Քիթը կորընթարթ, իբրեւ մի բլուր,
Ատամներն ուրագ, եղունքները թուր.
Կուրծքը կասենաս մի լանջ է լեռան,
Մեջքը սարաժայռ, կռները գերան,
Մի խոսքով մի դեւ եւ ոչ թէ հսկա,
Ոչ ոք տեսած չէր այնպէս աժդահա:
Տգեղ էր դեմքը եւ այդքան դաժան,
Որ զարհուրոըմ էր, ով նայում էր վրան.
Ահռելի էր նա եւ այնքան ուժեղ,
Որ հիսուն գոմէշ չունէին մէկտեղ:

1. Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր տաս ածական:

2. Կետադրի՛ր այս նախադասությունը:

Մեջքը սարաժայռ, կռները գերան

3. Դուրս գրի՛ր բոլոր բայերը:

4. Դուրս գրի՛ր հինգ գոյական:

5. Գրիր բոլոր գրված գույները, որոնք կան բանաստեղծությության մեջ:

Հունվար

Ամանոր և Սուրբ Ծնունդ

Ձմեռային ճամբար

Փետրվար

Առաջադրանքներ

Հովհոննես Թումանյանի քառյակներ

Օտար բառերի բառարան

Քաջ Նազար

Թումանյանական բառարան

Իմ ընկեր Նեսոն

Մարտ

ՄայրենիՀայրենիքում. Չարենցյան բառարան

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն

Ապրիլ

Զատկական սեղանի պատրաստությունը և Զատկական խաղերը

Լինել և ունենալ

Մայրենի

Ջաննի Ռոդարի “Սև քթերի կղզին”

Ինչով են մարդիկ իրար նման

‘Բի’ մոլորակը

Մայիս

Իմ ընկերը

Ճամբորդություն դեպի Չարենցի Տուն֊Թանգարան

Հաշվետու պատում

February

Tina is my / mine sister.

Заполни пропуски, используя present simple или present continuous.

The majic paintbrush

Homework

Diar Diary

March

Buying new boots

Homewok

Dialog

April

Dialog

Question and answer

Easter with my family

To eat, to catch, to watch, to go, to help

Homework

May

Translation

Jack and the beanstalk

My blog

Ծիծեռնակը բույն էր շինում,
Ե՛վ շինում էր , և՛ երգում,
Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝
Առաջվա բույնն էր հիշում:
Մեկ անգամ էր նա բույն շինել
Եվ շատ անգամ կարկատել,
Բայց այս անգամ վերադարձին
Բույնն ավերակ էր գտել:
Այժմ նորից բույն էր շինում,
Ե՛վ շինում էր , և՛ երգում,
Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝
Առաջվա բույնն էր հիշում:
Նա հիշում էր անցած տարին
Իր սնուցած ձագերին,
Որոնց ճամփին հափշտակեց
Արյունարբու թշնամին:
Բայց նա կրկին բույն էր շինում,
Ե՛վ շինում էր , և՛ երգում,
Ամեն մի շյուղ կպցնելիս՝
Առաջվա բույնն էր հիշում:

Ինչպես մեծերի մեջ կան տխմար և իմաստուն մարդիկ, մանուկների մեջ էլ կան տխմարներ ու իմաստուններ։ Իմաստությունը հասակից կախումն չունի, այդ մի շնորհք է, որ Աստված նրան է տալիս, ում ընտրում է ինքը։ Այսպիսի ընտրվածներ շատ քիչ են լինում թվով։ Ամեն մարդ կարող է իմաստությունը սիրել, իմաստասեր լինել, բայց ո՛չ իմաստուն։ Սողոմոն իմաստունը տասներկու տարեկան ժամանակ արդեն իմաստուն էր։ Դանիել մարգարեն նույնպես իմաստուն էր շատ փոքր հասակից։ Այսպիսի իմաստուն մանուկներ հայոց մեջ ևս շատ են եղել։ Եվ թեպետ դրանց պատմությունը հեքիաթների կարգն է ընկել, բայց ճշմարիտ եղած բաներ կան։ Ահա՛ այդպիսի մի մանուկի պատմություն պիտի անեմ։

* * *Թիֆլիս քաղաքի փողոցով մի մարդ էր գնում դեպի քաղաքի շուկան՝ ձվով բարձած մի էշ առաջը գցած։ Նրա հետևից էլ մի ուրիշ մարդ մի գիժ եզն էր առաջն արած տանում դեպի սպանդանոց։ Եզնատերը բղավում է իշատիրոջը.

— Իշիդ կապը բռնի՛ր, մի կո՛ղմ քաշվիր․ եզս գիժ է, հարու կտա^[1]։

Մի քանի անգամ կանչում է այսպես, բայց իշատերը չլսելն է դնում, մինչև եզը հասնում է և իր եղջյուրներով զարկում կթոցներին ու վայր գլորելով կոտրտում ձվանը։ Այս ժամանակ իշատերը բռնում է եզնատիրոջ օձիքը և տանում դատարան։

Այս դեպքին ներկա էին շատ մանուկներ և նայում էին նրանց կռվին։ Մանուկներից մեկը՝ մի աշխույժ և կայտառ երեխա, երբ տեսավ, որ դրանք դատաստանի են դիմում, նրանց հետևից կանչեց.

— Եզնատերը համրանա՛, եզնատերը համրանա՛։

Այս խոսքն իմացավ եզնատերը և, երբ դատավորի մոտ գնացին, իշատերն իր գանգատն արավ, վնասը պահանջեց, դատավորը դարձավ եզնատիրոջը և հարցրեց, թե ի՞նչ ունի ասելու, նա իրան համր ձևացրեց և ձեռքով հասկացրեց դատավորին, որ լեզու չունի։

— Այս մարդը համր է,— ասաց դատավորը,— դու վկաներ բեր, որ քո գանգատը ուղիղ է։

— Տե՛ր իմ,— պատասխանեց իշատերը,— սա սուտ է համր ձևանում, ընդհակառակն՝ քանի անգամ բղավեց հետևիցս, թե՝ մի կո՛ղմ քաշիր էշդ, եզս գիժ է, հարու կտա…

— Շա՛տ լավ, ինչո՞ւ ուրեմն չկատարեցիր այդ մարդու ասածը, ուրեմն, էլ ի՞նչ ես ուզում սրանից։

Հետո դատավորը եզնատիրոջը հարցրեց, թե՝ ինչո՞ւ է համրանում, քանի որ խոսել գիտե։

— Տե՛ր իմ, այս իմ խելքի բանը չէր,— պատասխանեց եզնատերը,— այլ՝ Աստուծո ողորմությունն էր, որ ինձ վրա հասավ մի երեխայի բերանով։ Երբ որ այս մարդը ինձ քաշքշելով ձեզ մոտ էր բերում, մի շնորհալի մանուկ կանչեց հետևիցս. «Եզան տերը համրանա՛»։ Ես էլ նրան լսելով համրացա, և ահա, ինչպես տեսաք, այդ մարդն իր բերանով խոստովանեց, որ ես քանի անգամ կանչեցի իրան, թե՝ էշդ մի կո՛ղմ քաշիր, եզս գիժ է։

— Շա՛տ լավ, գնա՛,— ասաց դատավորը,— դու արդար ես. միայն՝ այն երեխային ուղարկիր ինձ մոտ, ես կուզեմ տեսնել նրան։

Այս դեպքից հետո հայտնի եղավ շատերին, որ իրանց մեջ մի իմաստուն մանուկ կա, և ով որ տեսնում էր նրան՝ գլուխ էր վայր բերում, ինչպես մեծ մարդու, և հարգում ու պատվում նրան, ինչպես Աստուծո ընտրածի։

* * *Բուն բարեկենդանի կիրակի երեկոն էր։ Ամեն տանը մեծ խնդություն և ուրախություն կար։ Տխուր էր միայն քաղաքի մեջ մի նշանավոր կին՝ իր աղախնու և երեխանց հետ։ Դրանք ոչինչ չունեին ուտելու։

Տիկնոջ մարդը երևելի հարուստ վաճառական էր։ Երկար ժամանակ էր, ինչ որ հեռացել էր քաղաքից և կնոջ համար ապրուստ չէր ուղարկել։ Կինն սկսել էր տան կայքը քիչ-քիչ ծախել և նրանով կառավարվել էր մի կերպ, վերջն սկսել էր ձեռագործություն անել, բայց դրանով այնքան վարձատրություն չէր ստանում, որ բավական լինի իր ապրուստին։ Այդ օրվա ձեռագործին ընդամենը երկու շահի^[2] էին տվել, մի շահու յուղ ու հաց էր առնուլ տվել, խաշու^[3] շինել, մի շահու էլ՝ խունկ ու մոմ։

Այս տխրալի րոպեին մեկ էլ հանկարծ դուռը թխկթխկացրին։ Կնոջ ամուսինն էր նա, որ նոր էր եկել օտարությունից։

— Ո՞վ ես,— հարցնում են ներսից, բայց մարդը խորամանկությամբ իր անունը չի տալիս, իր կնոջ հավատարմությունը փորձելու համար։

— Ես եմ,— ասում է,— ի՞նչ եք հարցնում, մի՞թե չեք ճանաչում։— Եվ այս ասում է ձայնը փոխած։

Հարցնողը աղախինն էր, իսկ կինը բաց էր արել պատուհանը, որ եթե օտար մարդ լինի ներս եկողը, իսկույն ինքն իրան վայր գլորե տան երրորդ հարկից։ Այնքան տարի խեղճություն էր քաշել, բայց ոչ ոքի հայտնած չէր իր չքավորությունը, արատավորած չէր իր մաքուր անունը, լավ էր համարել մեռնել, քան թե որևէ անպատվություն բերել իր անվանը։ Մարդը երբ համոզվեց, որ օտարի առջև իր դուռը փակ է եղել, նոր հայտնեց իր անունը իր սեփական ձայնով, թե՝ ես Ավագն եմ, և դուռն իսկույն բացվեց իր առջև։

Ներս գնաց տուն, բարևեց կնոջը՝ չորս կողմին նայելով, և տունն անշուք ու ամեն զարդ ու զարդարանքից զուրկ գտնելով՝ մնաց ապշած, թե այս ինչ է նշանակում։

— Այս ի՞նչ բան է, ինչո՞ւ եք այսպես,— հարցրեց։

— Դո՛ւ ողջ լինիս,— ասաց կինը,— ի՞նչ է եղել։

— Զարմանում եմ,— ասաց մարդը,— մի՞թե մեր այսինչ ծառան քեզ չի հասցրել իմ ուղարկած գոհարը։

— Ոչինչ չեմ ստացել նրանից,— ասաց կինը.— բայց նա այժմ այլևս ծառա չէ, այլ՝ քաղաքիս առաջին հարուստն է. տներ է շինել հոյակապ պալատների նման, շինել է և մի մեծ եկեղեցի իր անունով, թագավորի առաջին սիրելին է այժմ։

— Հասկացա՜. ուրեմն, իմ ուղարկած հարստությունը իրան է սեփականել և ձեզ մատնել այս թշվառությանը։ Շա՛տ լավ, ես կիմանամ, թե վաղն ի՛նչ օյին կբերեմ նրա գլխին։ Հիմա դատարկեցե՛ք խուրջինս^[4], այնտեղ ուտելու բան շատ կա, այս երեկոյիս բավական է մեզ. վաղն Աստված ողորմած է։

Մյուս օրը մեծ պասի երկուշաբթի օրն էր։ Քաղաքի բոլոր թաղերում մի-մի խանություն էին հաստատել, և մեծ-մեծ աղա մարդիկն անգամ բուրդը դուրս մուշտակներ էին հագել, փափախները՝ նույնպես, երեսներին ալյուր քսել, շրջապատվել փառաշներով^[5], որոնք նույնպես ծաղրական շորեր էին հագել։ Ամեն անցնողի կանչում էր խանը և, մի բանում մեղադրելով, նրանից մի տուգանք էր առնում։ Այս խաներից ամենից նշանավորը Մանուկ-խանն էր։

Մեր իմաստուն մանուկին խան էին շինել, և նա դատաստան էր անում ոչ ծաղրածությամբ, այլ՝ բոլորովին լուրջ կերպով։ Բոլոր մեծ ու փոքր մնացել էին հիացած՝ տեսնելով, որ մի տասներկու տարեկան պատանի մարդկանց սրտերի խորքերն է թափանցում, նրանց վատ արարքները երեսներին զարկում և հրամայում իր փառաշներին, որ ծեծեն անխնա և որոշած տուգանքն առնեն։ Բայց և շատերին, որոնք զրկված էին, խեղճ էին և թշվառ, նրանց էլ կանչում էր, մխիթարում, խրատում և հավաքած տուգանքներից մի բան տալիս, որ տանեն իրանց պակասությունը հոգան։

Հենց ա՛յս միջոցին Մանուկ-խանը նկատեց, որ մի մարդ, երեսի գույնը նետած՝ անց է կենում շտապ-շտապ, բռունցքը սեղմելով և պռոշները կծոտելով։ Իսկույն հրամայեց իր փառաշներին, որ բռնեն այն մարդին։ Մարդին բռնեցին և բերին Մանուկ-խանի առջևը կանգնացրին։ Այս մարդը Ավագ վաճառականն էր։

— Ի՞նչ մարդ ես դու և ո՞ւր ես գնում այդպես կատաղած,— հարցրեց Մանուկ-խանը։

Վաճառականը, տեսնելով, որ սա հանաք չի անում և պատրաստ է մինչև անգամ ծեծել տալու, ասաց.

— Խա՛ն, գլխիդ արևիդ մատաղ, ես մի գանգատ ունիմ, արդար դատաստան արա։ Այսինչ ժամանակ այսինչ մարդու ձեռքով ես Բաղդադից մի հրաշալի գոհար ուղարկեցի իմ կնոջ համար։ Երեկ երեկոյին եկա և իմացա, որ մարդը իմ ամանաթս տեղ չի հասցրել։ Այսօր գնացի իրան ասացի, նա թե՝ ես տվել եմ կնոջդ, նա որ շռայլ լինի և վատնե՝ ես ի՞նչ մեղավոր եմ։ Եվ սկսեց կնոջս վրա վատ-վատ բաներ խոսել։ Գնացի թագավորին գանգատվեցի, թագավորը կանչեց նրան, նա էլ՝ իր հետ երեք վկա բերավ, որոնք միաբերան հաստատեցին, որ մարդն իմ գոհարը տվել է կնոջս։ Ի՞նչ է մնում ինձ անել այժմ, թե ո՛չ մահու չափ պատժել կնոջս։ Ահա՛ և այն մարդիկը, որոնք անցնում են։

— Շա՛տ լավ,— ասաց Մանուկը։— Գրագիրնե՛ր, գրեցե՛ք այս մարդու գանգատը, իսկ դուք, փառաշնե՛ր, բռնեցե՛ք այն չորսին էլ և բերե՛ք այստեղ։

Փառաշները բռնեցին երբեմնի ծառա, իսկ այժմ՝ քաղաքի աղաներից մեկին և նրա երեք վկաներին։ Մանուկ-խանը հրամայեց, որ վկաներին հեռացնեն իրարից և ջոկ-ջոկ սենյակում փակեն։ Հետո դառնալով թազա հարուստին՝ ասաց.

— Այս մարդը քեզ ի՞նչ գոհար է տվել, ի՞նչ գույն ուներ, ի՞նչ ձև ուներ, ի՞նչ մեծություն, ի՞նչ ծանրություն և ի՞նչ զորություն։

Մարդն ասաց, որ գոհարը մի քար էր՝ կատվի աչքի չափ և նման։ Ցերեկը խավար էր երևում, իսկ գիշերը փայլում էր։ Թե ի՞նչ ծանրություն ուներ՝ չգիտեմ, չեմ կշռել, և թե ի՞նչ զորություն ուներ՝ նույնպես չգիտեմ, չեմ փորձել։

— Դո՛ւ ասա. ի՞նչ զորություն ուներ գոհարը,— հարցրեց վաճառականին։

— Իմ գոհարն այն զորությունն ուներ, որ ինչ դատարկ քսակում էլ դնեիր, իսկույն ոսկով կլցվեր,— պատասխանեց Ավագը։

— Շա՛տ բարի։ Իսկ դու ի՞նչ արիր այն գոհարը, հանձնեցի՞ր տիրոջը,— հարցրեց մեղադրվողին։

— Այո՛, հանձնել եմ,— պատասխանեց թազա հարուստը։

— Շա՛տ լավ, տարե՛ք սրան մի առանձին սենյակ և բերե՛ք վկաներից մեկին։

— Դու տեսա՞ր,— հարցրեց վկային,— որ այն մարդը այս մարդու կնոջը հանձնեց սրա ուղարկած ամանաթը։

— Այո՛,— պատասխանեց վկան։

— Ի՞նչ բան էր։

— Քար էր։

— Ի՞նչ ձև ուներ։

— Կլոր էր։

— Ի՞նչ գույնի քար էր։

— Սպիտակ։

— Ի՞նչ մեծություն ուներ։

— Ահա՛ այսչափ կլիներ,— ասաց նա՝ ցույց տալով իր ձեռքի բռունցքը։

— Թանա՛ք քսեցեք սրա ամբողջ բռունցքին, և նրանով թող դրոշմե թղթի վրա քարի մեծությունը։

Հրամանը կատարվեց։ Թազա հարուստը, սուտ վկաներ վարձելով՝ նրանց ասել էր, որ քար է եղել իր ստացածն ու տվածը, բայց մոռացել էր ասել, թե ինչպիսի՛ քար էր։

— Հիմա տարե՛ք սրան իր սենյակը և մյուս վկային բերե՛ք։

Մյուս վկան էլ ցույց տվավ, որ քարի մեծությունը մի թաթաչափ էր, ձևը տափակ էր, գույնը՝ սև։

Երրորդ վկան ցույց տվավ, որ քարի մեծությունը եղունգի չափ էր, գույնը՝ կարմիր, ձևը՝ քառանկյունի։

Մանուկ-խանն այս ամենը գրել տվավ և հետո բոլորին երես առ երես բերելով՝ կարդաց ամենքի ցուցմունքները։ Սուտ վկաները սարսափի մեջ ընկան, ամանաթ ուրացողը ամոթահար եղավ։

Բոլոր հանդիսականները միաձայն գոռացին.

— Կախեցե՜ք դրանց, կախեցե՜ք, խեղդեցե՜ք, սպանեցե՜ք։

— Սպասեցե՛ք,— ասաց Մանուկ-խանը և, դառնալով ուրացողին, ասաց.

— Այս րոպեիս ե՛տ դարձրու այս մարդի ապրանքը, և քեզ կազատեմ, եթե ոչ՝ կհրամայեմ, և իսկույն կգլխատեն քեզ։

Թագավորի մոտ գնալիս ուրացողը գոհարը տարել էր հետը, որ եթե բանը բացվի՝ ետ դարձնե։ Ծոցիցը հանեց գոհարը և տվավ Մանուկ-խանին։

Մանուկ-խանն էլ գոհարը հանձնեց տիրոջը և ստորագրություն առավ նրանից, որ իր ապրանքն ստացավ։

Ժողովուրդը շատ գոհ մնաց այդ արդար դատաստանից և Մանուկ-խանին գովասանելով մինչև երկինք բարձրացրեց։ Այս դատաստանի լուրը հասավ մինչև թագավորի ականջը։ Թագավորը կանչեց Մանուկ-խանին և ամեն բան մանրամասն իմանալով՝ մեծ պարգևներ տվավ նրան և իր մեծ իշխանների կարգը դասեց։

Մինչև այսօր էլ Մեծ պասի երկուշաբթի օրը շատերն են խան դառնում Թիֆլիսում, բայց Մանուկ-խանի պես խան միայն մեկ անգամ է եղել և այլևս չի կրկնվել։

Ինչքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս –
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի.
Թե ուզում ես չսուզվել ճահճուտները անհունի –
Պիտի աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս:
Այնպե՜ս արա, որ կյանքում ո՜չ մի գանգատ չիմանաս,
Խմի՜ր թախիծը հոգու, որպես հրճվանք ու գինի.
Որքան աշխարհը սիրես ու աշխարհով հիանաս –
Այնքան աշխարհը անուշ ու ցանկալի կլինի…

Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,
Բոլորը թափվել են փողոց. Լսո՞ւմ եք անուշ մի զնգոց —
Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն։
Դյութում են շրթերը վարդե,
Սրտերը կրակ են ու բոց-
Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն,
Բոլորը թափվել են փողոց։

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։

Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր —
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։

Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։

Վտակը ժայռից ներքև է թռչում,
Թափ առած ընկնում քարերի գլխին,
Զարկում ավազին, շաչում է, ճչում,
Ճչում անհանգիստ, փրփուրը բերնին։

Ինչպես ծերունին, ձենով պառաված,
Ձայնակցում է ժիր թոռնիկի երգին,
Այնպես է ծերուկ անտառը կամաց
Արձագանք տալի ջրի աղմուկին։

Այնինչ բնության զվարթ համերգի

Ունկնդիրն անխոս ու հավերժական,
Ժայռը մտախոհ՝ իր մռայլ մտքի
Ետևից ընկած լսում է նրան։

Գանձեր ունեմ անտա՜կ, անծե՜ր,
Ես հարուստ եմ, ջա՜ն, ես հարուստ
Ծով բարություն, շընորհք ու սեր
Ճոխ պարգև եմ առել վերուստ։

Անհուն հանքը իմ գանձերի,
Սիրտս է առատ, լեն ու ազատ.
Ինչքան էլ որ բաշխեմ ձըրի—
Սերն անվերջ է, բարին՝ անհատ։

Երկյուղ չունեմ, ահ չունեմ ես

Գողից, չարից, չար փորձանքից,
Աշխարհքով մին՝ ահա էսպես
Շաղ եմ տալիս իմ բարձունքից։

Ես հարուստ եմ, ես բախտավոր
Իմ ծընընդյան պայծառ օրեն,

Էլ աշխարհ չեմ գալու հո նոր,
Իր տրվածն եմ տալիս իրեն։

I

Մի խումբ ընկեր երեխաներ էինք։ Գյուղացի երեխաներ։

Ոչ ուսումնարան կար, ոչ դաս, ոչ դաստիարակություն․ ազատ էինք միանգամայն ու խաղում էինք, ի՜նչքան էինք խաղում։ Ու ո՜նց էինք իրար սիրում, ո՜նց էինք իրար սովորել։ Սոված ժամանակներս էլ՝ վազում էինք հացի տաշտիցը մի կտոր հաց առնում, պանրի կարասիցը մի կտոր պանիր ու էլ ետ շտապում իրար մոտ։ Իրիկուններն էլ հավաքվում էինք, ծիծաղ բաներ ասում կամ հեքիաթ պատմում։

Մի ընկեր ունեինք, անունը Նեսո։ Է՜նքան հեքիաթ գիտեր, է՜նքան հեքիաթ գիտեր, ոչ ծեր ուներ, ոչ տուտը։

Ամառվա լուսնյակ գիշերները մեր դռան գերանների վրա շուրջբոլոր նստոտում էինք, հիացած պլշում Նեսոյի՝ ոգևորությունից գեղեցկացած դեմքին։ Ու պատմում էր նա Հուրի փերիներից, Զմրուխտ Ղուշից, Լիս ու մութ աշխարհից․․․

— Նեսո ջան, Նեսո, հիմի էլ Կուր Թագավորի հեքիաթը պատմի, հիմի էլ Թութի ղուշի հեքիաթը պատմի․․․ հիմի էլ Քաչալի ու Քոսակի հեքիաթը պատմի․․․II

Էնպես պատահեց, որ մեր գյուղում ուսումնարան բաց արին։ Ինձ ուսումնարան տվին, ինձ հետ էլ մի քսան-երեսուն երեխա։ Ամեն մի երեխի համար տարեկան երեք ռուբլի վարձ էին ուզում․ էս պատճառով էլ գյուղի երեխաներից շատերը, որոնց ծնողները չէին կարող տարեկան երեք ռուբլի տան, մնացին դուրսը։ Դուրսը մնացին և իմ խաղընկերների մեծ մասը, նրանց հետ և Նեսոն։

Առաջին անգամն էր, որ մեզ ջոկում էին իրարից և ջոկում էին ուսումնարանն ու վարժապետը, առաջին անգամն էր, որ մենք գլխի էինք ընկնում, թե մինս ունևոր ենք, մյուսս աղքատ։ Դեռ էսօր էլ ականջումս է Նեսոյի լացի ձենը, որ իրենց դռանը թավալ գալով գոռում էր, թե՝ ես էլ եմ ուզում ուսումնարան գնամ։ Եվ դեռ ականջումս է նրա հոր ձենը, որ կանչում էր. «Կա ո՜չ, կա ո՜չ, ա՛յ ոչ ու փուչ, որտեղի՞ց տամ․․․ Երեք մանեթ ունենամ՝ կտանեմ, հացի կտամ, կբերեմ կուտեք, հրես մնացել եք սոված նստած․ կա ո՛չ․․․»

Նեսոն ու մյուս դուրսը մնացած ընկերներս գալիս էին ուսումնարանի շեմքում հավաքվում՝ մեզ մտիկ անում, բայց վարժապետը թող չէր անում, էնտեղից քշում էր։ Դասամիջոցներին խաղի ժամանակ էլ չէր թողնում մեզ հետ խաղան, ասում էր՝ կողմնակի, օտար երեխաները իրավունք չունեն աշակերտների խաղերին խառնվելու։ Եվ նրանք գնում էին ուսումնարանի պատի տակին նստոտում՝ սպասում էին մինչև դասներս վերջանար, որ միասին գնայինք։

Էսպեսով էլ առաջին տարին ուսումնարանում ես մոտեցա նոր ընկերների հետ, Նեսոն ու մյուս դուրսը մնացած ընկերներս էլ տարվա վերջը էլ չէին գալիս ուսումնարանի պատի տակին նստոտում ու սպասում ինձ։III

Մի երկու տարի մեր գյուղի ուսսւմնարանումը կարդալուց ետը հերս ինձ տարավ մեր կողմերի գյուղաքաղաքը, էնտեղի ուսումնարանը տվավ։ Էս արդեն բոլորովին ուրիշ աշխարհք էր։ Տները սիպտակ, կարմիր տանիքներով, ժողովուրդը զուգված ու մաքուր, ուսումնարանն էլ մեծ ու գեղեցիկ, ու ոչ թե մի վարժապետ, ինչպես մեր գյուղումն էր, այլ մի քանի վարժապետ ու մինչև անգամ վարժուհիներ, որ նորություն էր ինձ համար ու զարմանալի, սակայն շատ դուրեկան։

Տեղին ու դպրոցին վայել իմ հագուստն էլ փոխեցին։ Քաղաքացի աշակերտի շորեր հագա, գեղեցիկ, մաքուր ու էսպես կերպարանափոխված էլ տոների արձակուրդին վերադարձա մեր գյուղը։

Նեսոն ու հին ընկերներս իմացել էին, թե վերադարձել եմ, առավոտից եկել էին մեր տան չորս կողմը պտտվում էին ու պատատակերիցը ծիկրակում։ Դուրս եկա, գնացի մոտեցա։ Չեմ հիշում ինչպես բարևեցինք, միայն էն է միտս մնացել, որ նրանք էլ առաջվա նման մտերիմ ու համարձակ չէին ինձ հետ։ Ամենից առաջ ուշադրություն դարձրին իմ շորերի վրա։ Նեսոն մինչև անգամ իմ աշակերտական կարճ բլուզն ակնարկելով մի սրախոսություն արավ, մյուսներին դառնալով՝ ասավ․ «Կասենաս՝ պոչատ կաչաղակ ըլի․․․»։ Նրանք ծիծաղեցին։ Ես վշտացա, բայց բան չասացի։ Ապա թե Նեսոն ձեռքը քսեց իմ շորերին, նրան հետևեցին մյուսները ու զարմանք հայտնեցին, թե ինչ փափուկ են։ Էդ օրը առաջին անգամն էր, որ ես էլ ուշք դարձրի նրանց շորերի վրա ու նկատեցի, թե ինչքան էին կեղտոտ ու պատռտված։ Եվ առհասարակ մեր ամբողջ գյուղը թվաց աղքատ ու կեղտոտ։IV

Երկու տարուց հետո էստեղից էլ հերս ինձ տարավ մեծ քաղաք, ավելի մեծ ուսումնարան։ Երբ էնտեղից էլ վերադարձա՝ իմ առաջվա խաղընկերները, որ արդեն մեծ տղերք էին, եկան բարևեցին մյուս գյուղացիների նման ու նրանց հետ էլ հեռու կանգնեցին։ Միայն մի անգամ, խոսակցության մեջ, երբ ուրիշները ինձ հարցնում էին, թե հիշո՞ւմ եմ արդյոք, որ միասին կարդում էինք, Նեսոն էլ հարցրեց թե՝ «Միտդ ա, որ ձեր դռան գերանների վրա գիշերները հեքիաթ էինք ասում․․․»։

— Վա՜, ի՞նչպես չի միտս․․․ Մի՞թե կմոռանամ։ Էդ իմ մանկության ամենալավ հիշողություններից մինն է,— պատասխանեցի ես։

Նեսոն կարծես թե ուրախացավ, բայց դարձյալ մնաց օտար ու հեռու։

Իսկ քաղաք վերադառնալու ժամանակ էնպես պատահեց, որ Նեսոյի հոր ձին վարձեցինք, որ ես հեծնեմ։ Նեսոն էլ պետք է ձիու հետ ոտով գար։ Եվ երբ ճանապարհ ընկանք, ես ձիու վրա, իսկ Նեսոն իր ցնցոտիներով ու պճեղները դուրս պրծած տրեխներով ոտքով՝ ձիու ետևից, ինձ սաստիկ ծանր եկավ։ Մի քիչ անցնելուց հետո հայտնեցի, թե ես ոտով գնալն ավելի եմ սիրում քան ձիով, ու ձիուց իջա։ Եվ այնուհետև կամ միասին ոտով էինք գնում, կամ հերթով էինք ձի նստում։ Նեսոն սրա վրա ուրախացավ, բայց նկատեցի, որ նա իմ արածը վերագրում է ոչ թե իմ բարեսրտությանն ու ընկերական զգացմունքին, այլ իմ հիմարությանը։ Ես վշտացա իմ մեջը, բայց ավելի մեծ վիշտը առաջս էր։

Ճանապարհին մի տեղ իջանք, հանգստացանք ու հաց կերանք։ Ձմերուկ ուտելու ժամանակ իմ գրպանի դանակը հանեցի տվի Նեսոյին, որ ձմերուկը կտրի։ Ճամփա ընկնելու ժամանակ դանակը կորավ։ Նեսոն պնդում էր, թե դանակն ինձ տվավ, գրպանս դրի։ Ես թեև լավ գիտեի, որ ինձ չէր տվել, բայց գրպաններս ման եկա ու ճանապարհ ընկանք։ Ես պարզ նկատեցի, որ նա իմ դանակը տակով արավ, վերջն էլ ուրիշները տեսել էին ձեռին։ Եվ ճանապարհ ընկանք սրտումս մի ծանր վիշտ, որ ոչ թե դանակս եմ կորցնում, այլ մի ուրիշ շատ թանկագին բան, որ Նեսոյի համար անհասկանալի էր․․․ Իսկ երբ տեղ հասանք, ու Նեսոն պետք է ետ վերադառնար՝ ես նրա համար մի ալխալուղացու առա նվիրեցի, բացի ձիու վարձը, իսկ նա ինձ դիմեց թե՝ «Բա մի չայի փող չես բաշխո՞ւմ․․․»։

Ես սաստիկ ամաչեցի ու էդ չայի փողն էլ տվի։ Բայց նրանից հետո, ամեն անգամ, երբ հիշում էի իմ մանկության օրերը և էն երեկոները, գերանների վրա, լուսնյակի տակ նստած մեր խումբը ու Նեսոյին՝ հեքիաթ ասելիս, ամեն անգամ սիրտս լցվում էր ցավով ու ափսոսանքով։V

— Նեսոն աղքատ է․․․ Նեսոն տգետ է․․․ Նեսոն լցված է գյուղական չարքաշ կյանքի դառնություններով․․․ Նա էլ եթե ուսում առներ, կրթվեր, ապահով լիներ՝ լավ մարդ կլիներ, գուցե ինձանից էլ շատ ավելի լավը․․․  Այժմ Նեսոյին հիշելիս միշտ էսպես եմ մտածում ու աշխատում եմ արդարացնեմ, լավացնեմ ու նորից սիրեմ էնպես, ինչպես սիրում էի էն ժամանակ։ Ուզում եմ՝ շարունակ էն խաղաղ, աստղալի լուսնյակ գիշերների Նեսոյի պատկերը լինի աչքիս առաջին, մտքիս միջին, բայց չի լինում, էլ չի լինում․ իսկույնևեթ առաջ է գալիս մի ուրիշ պատկեր, մի շատ ամոթալի ու ցավալի պատկեր։

Երբ արդեն ուսումս ավարտած, կյանք մտած մարդ էի, մի անգամ էլ մեր գյուղը վերադարձա ու գնացի գյուղամեջ։ Գյուղամիջում ժողովուրդը հավաքված աղմկում էր ու աղաղակում, իսկ մեջտեղը մի հաչից թոկով ամուր կապած ու գլխակոր կանգնած էր նեսոն։

Իմ հարցին պատասխանեցին, թե գողություն է արել։ Ես միջամտեցի, բաց թողնել տվի նրան։ Բայց իմ երևակայության մեջ նա դեռ մնում է թեժ արևի տակ թոկերով հաչիցը կապած ու գլխակոր, իսկ շուրջն աղմկում է մեր գյուղը։

Մեր գյուղում սովորական բան է և՛ գողությունը, և՛ հաչիցը կապելը, և՛ ծեծելը, բայց էս մինը իմ աչքի առաջից ու մտքի միջից չի հեռանում, ինչպես չի հեռանում և էն մանուկ Նեսոն, լուսնյակ գիշերներին գերանների վրա նստած հեքիաթ ասող Նեսոն, մաքուր ու միամիտ Նեսոն, իմ մանկության ընկեր Նեսոն։

1. Փայտի մոխիր
Շատ հարմար է բույսերի սնուցման և հիվանդությունների կանխարգելման համար: 1 ճ. գդալի վրա 1 լ. տաք ջուր լցրեք և թրմեք 1 շաբաթ: Կափարիչը պարբերաբար հանեք և խառնեք թուրմը: Բույսերը ջրեք 10 օրը մեկ՝ նախապես ստուգելով՝ արդյոք հողը չոր է:

2. Սխտորի թուրմ
Ամրացնում է բույսերի իմունիտետը՝ պաշտպանելով տարբեր հիվանդություններից: Նաև ուժեղացնում է խոլորձի աճը և ծաղկումը: 4-5 պճեղ սխտորի վրա 1 լ. եռացած ջուր լցրեք և թողեք թրմվի 20 րոպե, քամեք և թողեք սառի: 1 ճ. գ. լուծույթ ավելացրեք 1 լ. միջոց:

3. Սոխի կեղև
Այն հարուստ է օգտակար նյութերով՝ C, PP, E վիտամիններով, հակաօքսիդանտներով և շատ այլ նյութերով: Դրա եփուկը վերացնում է հիվանդագին միկրոֆլորան և վնասատուները:

Եփուկի համար կեղևը չորացրեք: Հետո լցրեք կաթսայի մեջ, վրան տաք ջուր լցրեք (1 մաս կեղևի վրա 2 մաս հեղուկ): Եռացրեք 10 րոպե: Հետո տարան փակեք և թողեք թրմվի 1,5 ժամ: Քամեք և օգտագործեք:

4. Ակվարիումի ջուր
Խթանում է բույսերի աճը:

5. Սուրճի մրուր
Սուրճի մրուրը կգնահատեն բույսերը, որոնք թթու հող են նախընտրում: Օրինակ՝ հորտենզիան այդ դեպքում շատ գեղեցիկ կծաղկի: Պարարտանյութը հողին խառնեք:

6. Հանքային ջուր
Նախքան բույսը հանքային ջրով ջրելը՝ պիտակի վրա նայեք կալցիումի և մագնեզիումի աղերի քանակը: Ոչ բոլոր բույսերն են լավ տանում այս միջոցը: Օրինակ՝ հորտենզիան և ազալեան: Այդպիսի ջուրը պետք է թողնել որոշ ժամանակ նստվածք տա:

7. Կարտոֆիլի եփուկ
Մաքրված կարտոֆիլը եփեք էմալապատ կաթսայի մեջ և քամեք, վրան ջուրը քամեք և թողեք սառի: Հետո ջրեք: Միջոցը հաջորդ անգամվա համար մի պահեք, նորից պատրաստեք:

Февраль:

Что такое хорошо и что такое плохо

Фильм о доброте

Перепишите предложения, употребите глаголы в настоящем времени.

Март

ОБРАЗУЙТЕ СЛОВОСОЧЕТАНИЯ.

Задание

Моё хобби

Приключения Незнайки и его друзей

Апрель

Бриф! Бруф! Браф!

Пасха

Спорт в нашей жизни

Հաշվետու պատում

Բարև: Ես Եվան եմ և այսօր կպատմեմ ձեզ, թե ինչ ենք մենք անցել այս կիսամյակի ընթացքում: Մենք այս կիսամյակում անցել ենք մի շարք գրողների ստեղծագործությունները: Օրինակ՝ Հով. Թումանյան գրողից անցել ենք <<Իմ ընկեր Նեսոն>> պատմվածքը, անցել ենք <<Իմ երգը>>, <<Համերգը>> բանաստեղծությունները: Թումանյանի ծննդյան օրը ընկեր Անահիտի հետ գնացել ենք Թումանյանի տուն-թանգարան: Եղիշե Չարենցից անցել ենք հետևյալ բանաստեղծությունները. <<Ես իմ անուշ Հայաստանի>>, <<Գիտե՞ք, որ գարուն է արդեն>>, <<Ինչքան, որ աշխարհը սիրես>> և շատ այլ բանաստեղծություններ:

Ղազարոս Աղայանից անցել ենք <<Մանուկ Խանը>> :

Բերանացի ասել ենք <<Հիշողություն>> բանաստեղծությունը:

Մենք 2022.05.17 ֊ ին մեր դպրոցում կազմակարպել էինք մրցույթ։ Այդ մրցույթին մասնակցում էին այն մարդիկ, ովքեր գիտեին հավաքել և ովքեր ոչ։ Գիտեին 3 մարդ ես, Հայկը և իմ եղբայր Էդուարդը։ Մենք մրցեցինք և ես առաջին տեղը գրավեցի Հայկը երկրորդ, իսկ Էդուարդը երրորդ։ Հետո մենք բաժանվեցինք 3 խմբի առաջին խմբի ավագը ես էի երկրորդի Հայկը երրորդի Էդուարդը և մենք նրանց սովորեցնում էինք, թե, ոնց հավաքել մեկ գույն։ Մենք խոստացել ենք, որ էլի անպայման կկազմակերպենք հանդիպում և ավելի մանրամասն կսովորեցնենք հավաքել։ Այսքանը հաջողություն։

Once upon a time there was a boy called Jack. He lived with his

mother. They were very poor. All they had was a cow.

Short story

One morning, Jack’s mother told Jack to take their cow to market and sell her. On the way, Jack met a man. He gave Jack some magic beans for the cow.

Jack took the beans and went back home. When Jack’s mother saw the beans she was very angry. She threw the beans out of the window.

The next morning, Jack looked out of the window. There was a giant beanstalk. He went outside and started to climb the beanstalk.

He climbed up to the sky through the clouds. Jack saw a beautiful castle. He went inside.

Jack heard a voice. ‘Fee, fi, fo, fum !’ Jack ran into a cupboard.

An enormous giant came into the room and sat down. On the table there was a hen and a golden harp.

‘Lay!’ said the giant. The hen laid an egg. It was made of gold. ‘Sing!» said the giant. The harp began to sing. Soon the giant was asleep.

Jack jumped out of the cupboard. He took the hen and the harp. Suddenly, the harp sang, «Help, master!

The giant woke up and shouted, ‘Fee, fi, fo, fum!» Jack ran and started climbing down the beanstalk. The giant came down after him.

Jack shouted, «Mother! Help!» Jack’s mother took an axe and chopped down the beanstalk. The giant fell and crashed to the ground. Nobody ever saw him again.

With the golden eggs and the magic harp, Jack and his mother lived happily ever after.

Մենք Արևմտյան դպրոցի հետ ժամը 11։45 գնացինք ճամբորդության։ Ամսի 12_ին շատ լավ էր և զվարթ։ Գնացինք Եղիշե Չարենցի(Եղիշե Սողոմոնյան) տուն֊թանգարանը շատ_ շատ հետաքրքիր էր, ամենահետաքրքիրը վերևի հարկում էր, այնտեղ նրա տունն էր, որտեղ կար նրա աշխատասենյակը, ննջարանը և հյուրասենյակը։ Հետո մենք գնացինք մի տեղ նստեցինք, ընդմիջեցինք և պաղպաղակ կերանք։ Նաև գնացինք Մանկական երկաթուղի, նստեցինք գնացքը, բայց այն այդ օրը չէր աշխատում, դրա համար ուղղակի նստեցինք և երգեցինք տարբեր երգեր։ Այսքանը😊

Հարցեր և առաջադրանքներ

Ի՞նչ կենդանի օրգանիզմներ են հանդիպում հողում: Խլուրդ, անձրևաորդեր, սողուններ։

Ի՞նչ է հողը, իսկ հումո՞ւսը: Հողը երկրագնդի մակերևույթի վերին բերրի շերտն է: Բույսերի մնացորդ։

Ինչո՞ւ է հողի վերին շերտը մուգ գույնի: Հողի այս շերտը պարունակում է նաև տարբեր բույսերի և կենդանիների մնացորդներ:

Ի՞նչ նյութեր են պարունակվում հողում: Առաջին շերտը բաց է քան վերևինը։

Ի՞նչ են պարարտանյութերը: Պարարտանյութերը պարունակում են տարբեր նյութեր և լրացուցիչ սնունդ են բույսի համար:

Ի՞նչ նպատակով են իրականացնում հողի արհեստական ոռոգումը, փխրեցումը: Երբ անձրևները սա­կավ են, անհրաժեշտ է արհեստական ոռոգում, որի համար օգտագործում են լճերի, գետերի, ջրամբարների, ջրանցքների ջրերը: Իսկ թթվածնով հարստացնելու համար հողը փխրեցնում են:

1. These are the most expensive shoes here.
2. I want to buy a cheaper hat as I do not have much money.
3. My room is the hottest place in our house.
4. This blue ball is more expensive than the red one.
5. Can you give me a more interesting book, this one is very boring
6. I can not translate this text because it is the most difficult text in the book.

1.Սրանք ամենաթանկ կոշիկներն են այստեղ:

2.Ես ուզում եմ գնել ավելի էժան գլխարկ, քանի որ(as) ես շատ գումար չունեմ:

3.Իմ սենյակը ամենաշոգ վայրն է(place) մեր տան մեջ:

4.Այս կապույտ գնդակը ավելի թանկ է քան կարմիրը:

5.Կարո՞ղ ես ինձ տալ ավելի հետաքրքիր գիրք, այս մեկը շատ ձանձրալի է(boring)

6.Ես չեմ կարողանում թարգմանել այս տեքստը, քանի որ այն ամենադժվար(difficult) տեքստն է գրքի մեջ:

Մաթեմատիկա 1

Մաթեմատիկա 2

Մաթեմատիկա 3

Մաթեմատիկա 4

Մաթեմատիկա 5

Մաթեմատիկա 6

Մաթեմատիկա 7

Մաթեմատիկա 8

Մաթեմատիկա 9

Մաթեմատիկա 10

Ես Եվան եմ և շատ ընկերներ ու ընկերուհիներ ունեմ, այսօր ձեզ կպատմեմ մեկի մասին։ Նա աղջիկ է։ Շատ գեղեցիկ, խելացի, կուլտուրական և գրագետ։ Նրան բոլորս շատ սիրում ենք’ նրա բարության համար։ Իմ կարծիքով նրանից ավելի բարի մարդ չկա։ Նա նաև շատ ընկերասեր է և կիսվող։ Ինձ թվում է` բոլորդ իմացաք, թե ով է…🥰

Շուշանն է

1. Գտեք զույգ թվերը։

0,3,5,6,9,26,43,59,71,88,92,103։

2. Ավտոմեքենայի ո՞ր անիվը չի պտտվում ընթացքի ժամանակ։

3. Գտնել օրինաչափությունը և շարունակել հաջորդականությունը․

1,1,2,3,5,8,13,21

4. Քառակուսու պարագիծը հավասար է 160 սմ գտեք մակերեսը

5. Նշեք ճիշտ պատասխանը։

10 × 10 — 64 + 35 =

ա) 4

բ) 2

գ) 1

դ) 5

6. Տեղափոխեք մեկ փայտ, որպեսզի ստացվի հավասարություն։

6+4=13

7. Այս հավասարությունը արդյո՞ք ճիշտ է։

2 + 2 × 2 = 8

8. Գտեք այն թիվը, որի

4/7 28 է

9. Գտեք 45-ի բազմապատիկները։

10. Գտեք 24- ի և 72-ի ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

11. Դերձակն ունի 16 մ գործվածք, որից նա օրական կտրում է 2-ական մետր: Քանի՞ օր հետո նա կկտրի վերջին կտորը:

12. Երկու եղբայր ծնվել են նույն տարվա նույն օրը, սակայն երկվորյակներ չեն: Ինչպե՞ս բացատրել:

13. Երկու եղբայր ծնվել են նույն տարվա նույն օրը, սակայն երկվորյակներ չեն: Ինչպե՞ս բացատրել:

14. Գնացքը կազմված է 10 վագոնից: Գայանեն նստած է վերջից հաշված երրորդ վագոնում: Սկզբից հաշված՝ ո՞րերորդ վագոնում է գտնվում Գայանեն:

15. Եթե  Անահիտը գնի 3 տուփ թխվածքաբլիթ, ապա նրա մոտ  կմնա 200 դրամ, իսկ եթե նա ուզենա գնել 5 տուփ թխվածքաբլիթ, ապա նրան պետք կլինի ևս 1000 դրամ։ Որքա՞ն դրամ ունի Անահիտը։

16. Լուծեք

17. Փիղը հինգ անգամ ծանր է գայլից: Գայլը ուտում է հինգ անգամ քիչ փղից: Փիղը օրեկան ուտում է այնքան, ինչքան կշռում է գայլը`40կգ: Որքան է փղի քաշը:

18. Երեխան օրեկան պետք է ճաշեր միանգամից արթնանալուց հետո և 3 ժամը մեկ, իսկ քներ ժամը 9-ին: Այսօր նա արթնացավ ժամը 12:00-ին: Քանի անգամ նա ճաշեց այսօր:

19. Մեքենան գնում էր Երևան-Գյումրի ճանապարհով: Ճանապարհի արագության արգելափակումը 70կմ/ժ-ն է: Մեքենան խախտում է արգելափակված արագությունը և տուգանվում 30.000դր-ով: Յուրաքանչյուր 1կմ ավել խախտում անելու համար տուգանում են 1000դր-ով: Քանի կմ/ժամ է եղել այդ պահին մեքենայի արագությունը:

20. Գաթա պատրաստելու համար Մանեին հարկավոր էր 2կգ ալյուր և 1 ձու: Մեկ գաթան հերիքում էր միայն 5 հոգուն: Մանեին հյուր են գալիս 45 հոգի: Քանի կգ ալյուր է և ձու է հարկավոր Մանեին պատրաստելու իր գաթան:

Ջունգարական գերմանամուկ կամ ջունգարիկ, տարածված ընտանի կենդանի՝ կրծողների կարգից։ Դասվում է Համստերների ենթաընտանիքի մեջ։ Բնության մեջ այս արագավազ կենդանիները հանդիպում են Արևմտյան Սիբիրի[2], Միջին և Կենտրոնական Ասիայի, Հյուսիս-արևելյան Ղազախստանի կիսաանապատային տարածքներում[3][4]։ Հանդիպում են ջունգարական գերմանամկան 19 տեսակ[3]։ Երկար ժամանակ Քեմբելի գերմանամուկը համարվել է ջունգարական գերմանամկան ենթատեսակ։ Վերջերս հաստատվեց տեսակի անկախ լինելը ջունգարիկից։

Այս կրծող կենդանին, որին կենդանաբանները հաճախ անվանում են ջունգարիկ, ունեն 5 սմ հասակ[5] և 45 գրամ քաշ։

Վայրի բնության մեջ ջունգարական գերմանամկները բնակվում են իրենց որջում և ձմեռային քուն չեն մտնում[2][6]։

Ջունգարական գերմանամկները մենակյաց կենդանիներ են և, ի տարբերություն առնետների, չեն ապրում խմբերով։ Նրանք հաճախ թույլ չեն տալիս այլ գերմանամկան մուտքն իրենց տարածք։ Նրանք սիրում են տիրապետող դիրք գրավել իրենց տարածքում՝ լինի դա բնության մեջ, թե տնային պայմաններում։ Նրանք արդեն 2-3 ամսական հասակում կարող են բազմանալ[7]։

Հարցեր և առաջադրանքներ

Կենդանիների միջև ի՞նչ տարբերություններ կան: Բերեք օրինակներ: Կենդանիներն ինրենցից տարբերվում են գույներով, շարժ ու ձևերով, և, որտեղ են ապրում օրինակ ցամաքի կամ ջրի վրա։

Ինչո՞վ է պայմանավորված կենդանիների բազմազանությունը: Կարելի է ասել, որ կենդանիների բազմազանությունը պայմանավոր­ված է այն տարբեր միջավայրերով, որտեղ նրանք ապրում են:

Ի՞նչ է ֆաունան: Որոշակի տարածքում ապրող կենդանիների բազմազան խմբերը միասին անվանում են ֆաունա:

Գիտե՞ք, թե որ կենդանիներն են տալիս ձու, բուրդ, կաթ, միս: Ձուն հավը, բուրդը ոչխարը, կաթը կովը, միսը ճագարը։

Спорт играет важную роль в нашей жизни. Многие люди занимаются спортом, потому что хотят быть здоровыми и сильными.

Физкультура и спорт дарят заряд бодрости и оптимизма, укрепляют иммунитет и спасают человека от различных заболеваний. Спорт напрямую связан с закаливанием, что очень важно, ведь стойкость человека к внешним факторам, таким как низкие температуры, сырость или зной, обеспечивает его хорошее здоровье на протяжении всей жизни.

Чтобы быть здоровыми, люди посещают занятия по йоге и аэробике, делают гимнастические упражнения. Другие играют в футбол, баскетбол, волейбол, в бадминтон или в теннис. Третьи ходят в спортзал и занимаются на тренажёрах. Четвёртые бегают по утрам или по вечерам.

Некоторые люди принимают участие в соревнованиях, другие предпочитают смотреть их по телевизору.

Занятия спортом сначала утомляют. Однако со временем человек начинает ощущать легкость, гибкость, выносливость своего тела и силу мышц. Отличная физическая форма – достойная награда тому, кто с готовностью преодолевает лень и уверенно стремится навстречу собственному совершенству.

2. ПОСЛЕТЕКСТОВЫЕ ВОПРОСЫ И ЗАДАНИЯ

Вопросы:

1. С какого возраста лучше начинать заниматься спортом? Лучше заниматься спортом в 7.
2. Какие виды спорта вы знаете? Я знаю плавание, баскетбол, футбол, волейбол, хоккей и т. д.
3. Как приучить себя к занятиям спортом? Начинать с лëгкого.

Задание 1. Переставьте буквы, чтобы получились названия видов спорта.

• Б А Д И М Н О Т Н, бадминтон
• Ф У Л Т Б О, футбол
• Б А С Б О Л К Е Т, баскетбол
• К О Б С, бокс
• Н И С Т Е Н, теннис
• В О Л Б О Л Е Й, волейбол
• К Е Й Х О К, хоккей
• Б О Л Б Е Й С, бейсбол
• Б О Р Д С Н О У, сноуборд
• П Л А Н И Е В А, плавание

Имя, фамилия, мейл*

Ева Микаелян eva-miqayelyan@mskh.am

Что нужно фигуристам и хоккеистам?*

скакалка

гиря

коньки+

Для какой игры этот мяч?*

волейбол

баскетбол+

футбол

Как называется спортивная площадка для тенниса?*

корт+

ринг

стадион

Какова длина марафонской дистанции?*

40 км 500 м

42 км 195 м+

42 км

В какой спортивной игре используется наиболее тяжёлый мяч?*

теннис

футбол

баскетбол+

Девиз Олимпийских игр – это…*

Быстрее, выше, сильнее+

Спорт – это жизнь

Без спорта никуда

Чем награждали победителей Олимпийских игр в Древней Греции?*

Грамотой

Медалью из золота

Венком из листьев лавра+

Какого хоккея не существует?*

На пляже+

На траве

На льду

В какой стране придумали шахматы?*

Армения

Китай

Индия+

Название какой спортивной командной игры означает «удар с лёта»?*

волейбол+

футбол

баскетбол

14.

1. Jenny is as old as Emma.

2. Mary has the shortest hair of all.

3. Janny is thinner than Emma.

4. Mary is taller than Jenny.

5. Mary is the oldest of all.

6. Emma is shorter than Jenny.

5. 1. In picture A, the doll is taller It has got longer hair Its dress is shorter.

2. In picture A, the elephant is bigger and more expensive.

3. In picture A, the two balls and smaller.

4. In picture A, the clown is happier and fatter.

5. In picture A, the train is bigger.

6. In picture A, the soldiers have different hats.

892. Անկանոն կոտորակը դարձրեք խառը թիվ.

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

է)

ը)

թ)

ժ)

ի)

լ)

խ)

ծ)

կ)

1012.

1007

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

1008.

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

1009.

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

1010.

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

1016.

866. ա) Խանութը ձմերուկ էր ստացել: Մինչև կեսօր վաճառեցին ստացած ձմերուկի

-ը, իսկ կեսօրից հետո

-ը, որից հետո խանութում մնաց 80 ձմերուկ: Քանի՞ ձմերուկ էր ստացել խանութը.

լուծում

բ) Մերկը ծախսեցիր փողերի կեսը և մնացածի

-ը: Դրանից հետո նրա մոտ մնաց դրամ: Որքա՞ն փող կար նրա մոտ սկզբում:

Լուծում

Պատ.՝

1028.

897. Անջատեք կոտորակի ամբողջ մասը.

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

է)

ը)

թ)

ժ)

858.Գտեք այն թիվը, որի

ա)

-ը 5 է = 15

բ)

-ը 21 է = 49

859. Որն է մեծ.

ա) 45 մետրի

-ը. թե՞ 30 մետրի

-ը

Պատ.՝ Երկրորդը

բ)

մետրի

-ը, թե՞

մետրի

-ը

Պատ.՝ Հավասար

Հռոմեական թվերը ստեղծել են հռոմեացիները մոտավորապես մեր թվարկությունից առաջ 5-րդ դարին։

Կոտորակների գործածությունը մաթեմատիկական հաշվարկներում կիրառվել է երեք հազարամյակ առաջ։ Կոտորակներով առաջին գործողությունները վերագրվում են հին հույներին և եգիպտացիներին։ Դեռևս այդ ժամանակ մարդիկ հասկացան, որ ամբողջ թվերն ամբողջությամբ չեն արտահայտում մաթեմատիկական գործողությունները և անհրաժեշտություն կա գտնել թվերի մասը, որոնք էլ արտահայտվում էին կոտորակի կամ տասնորդական թվի տեսքով։

Նածագծի հղումը

Բի մոլորակի վրա գրքեր չկան: Գիտելիքներն անյտեղ վաճառում և գնում են շշերի մեջ:  Պատմությունն, օրինակ, վարդագույն ջուր է, նռան հյութի նման, աշխարհագրությունը՝ անանուխի կանաչ ջուր, իսկ քերականությունը անգույն հեղուկ է, ոնց որ հանքային ջուր լինի:

«Բի» մոլորակի վրա դպրոցներ չկան: Ամեն մեկն իր տանն է սովորում: Առավոտյան բոլոր երեխաները, կախված տարիքից, պետք է մի բաժակ պատմություն խմեն, մի քանի գդալ մաթեմատիկա ուտեն և այդպես՝ շարունակ:

Պատկերացնո՞ւմ եք, այսքանից հետո երեխաները դեռ կամակորություն են անում:

-Խելացի եղիր,-համոզում է մայրը: – Մի՞թե դու չգիտես, թե ինչքան համեղ է կենդանաբանությունը: Ախր այն շատ  քաղցր է, է՛: Հարցրո՛ւ Կարոլինային (Կարոլինան նրանց տան էլեկտրական ռոբոտն էր):

Կարոլինան   համաձայնում է փորձել շշի պարունակությունը: Մի քիչ լցնում է իր բաժակի մեջ, խմում է և վայելում:

— Ի՜նչ համեղ է,- բացականչում է նա և անմիջապես սկսում է շարադրել իր ստացած գիտելիքները. «Կով՝ որոճացող անասուն, սնվում է խոտով և մեզ շոկոլադե կաթ է տալիս…»:
Ա՛յ, տեսնո՞ւմ ես,- ասում է մայրը՝ ինքն իրենից գոհ:

Դե ինչ պիտի անի: Նա մի թեթև գուշակում է, որ խոսքը կենդանաբանության մասին չէ, այլ՝ ձկան յուղի, բայց հետո հավաքում է իրեն, փակում է աչքերը և ծափահարությունների ներքո մի կումով կուլ է   տալիս դասը:

Այնտեղ կան նաև ջանասեր աշակերտներ, կան աշխատասերներ և նույնիկ՝ ուսման ծարավներ: Նրանք արթնանում են կեսգիշերին, զգույշ վերցնում են պատմության շիշը և խմում  մինչև վերջին կաթիլը: Դրանից նրանք շատ կրթված են դառնում:

Մանկապարտեզ հաճախող երեխաների համար էլ ուսումնական կոնֆետներ կան: Դրանք իրենց համով ելակ կամ արքայախնձոր են հիշեցնում և պարունակում են մի քանի պարզ բանաստեղծություն, շաբաթվա օրերի անվանումները, մեկից մինչև տասը թվերը: Իմ ընկեր տիեզերագնացը ինձ այդպիսի մի կոնֆետ տվեց  հիշատակ: Ես այն իմ աղջկան տվեցի, և նա անմիջապես սկսեց «Բի» մոլորակի լեզվով գրված ծիծաղելի բանաստեղծություն կարդալ: Այն մոտավորապես այսպես էր հնչում.

Անտա, անտա, պերո պերո,
Պինտա պինտա, պիմ պերո:

Առաջադրանքներ

Ինչպիսի՞ն էին <Բի> մոլորակի երեխաները։ Արդյոք նմա՞ն էին մեր մոլորակի երեխաներին։ Ոչ նրանք պետք է մի բաժակ պատմություն խմեն, մի քանի գդալ մաթեմատիկա ուտեն և այդպես՝ շարունակ, իսկ մենք տենց չենք անում, որովհետև մենք դպրոց ունենք իսկ նրանք ոչ

Մի քանի նախադասությամբ բնութագրի՛ր նրանց։ Նրանք սիրում էին խմել դասերը դրա համար էլ իմ կարծիքով նրանք խելացի էին:

Ի՞նչ էին անում <Բի> մոլորակի երեխաները դպրոց գնալու փոխարեն։ Հյութ էին վերցնում լցնում բաժակի մեջ և ըմպում մաթեմատիկա, հայոց լեզու և այլն.

Ի՞նչ տեսք ու համ ուներ <Բի> մոլորակի քերականությունը։ Ինչո՞ւ։

Եթե <Բի> մոլորակում դպրոց լիներ, ի՞նչ կանեին այդ դպրոցի սովորողները։ Փորձի՛ր ներկայացնել նրանց առօրյան։ Նրանց ուսուցիչները հյութ էին տալու, որ նրանք խմեին և խելացի լինեին:

Ինչպիսի՞ն էին <Բի> մոլորակի մեծահասակները։ Համուզում էին խմել այդ հյութերը:

<Բի> մոլորակի խանութներում ինչե՞ր էին վաճառում։ Վաճառում են շշեր, որի մեջ կան տարբեր գիտելիքներ:

Նկարագրի՛ր <Բի> մոլորակը։ Այնտեղ կար մանկապարտեզ, որտեղ երեխաներին տալիս էին կոնֆետներ բայց դրանց մեջ, ոնց որ հյութի գիտելիքներ կային, մեկը երբ այն կերավ սկսեց ասել Բի բանաստեղծությունը

Գրի՛ր այն օրենքները, որոնք գործում են <Բի> մոլորակում։ Պետք է խմել հյութը առանց խառնելու այն, որպեսզի չխելագառվել:

11. 1. Cars are safer than motorbikes.
Motorbikes are more dangerous than cars.
Motorbikes as not safe as cars.

2. Planes are faster than ships.
Ships are more slower than planes.
Ships as not fast as planes.

3. Trains are expensive than buses.
Buses are more cheap than trains.
Buses as not expensive as trains.

1.Կարմիր շրջազգեղտը ավելի թանկ է, քան կապույտը:

Red skirt is more expensive than blue.

2.Իմ սենյակը ավելի մաքուր է քան քո սենյակը:

My room is more clean than your room.

3.Իմ պայուսակը ավելի հին է, քան Նարեի պայուսակը:

My bag is more older than Nares bag.

4.Լևոնը ամենաբարձրահասակ տղան է դասարանում:

Levon is tallest boy in class.

5.Այս դասասենյակը ամենակեղտոտն է դպրոցում:

This classroom is dirtyest in school.

Բոլորը իսկույն սկսեցին ծափահարել, որովհերև աղջիկը շատ շատ լավ էր նվագում նվագելու հետ սկսեց երգել և ծափերը շատացան, իսկ տղան, որ քնած էր մտածում էր մայրիկը երգ է միացրել և ավելի խորը քնեց😊💤

To eat, to catch, to watch, to go, to help

To eat

I am eating egg now.

I usually eat eggs after my lessons.

I ate egg the day before yestarday.

I will eat my egg after 1 hour.

To catch

I am catching fish now.

After reading the book l catch sometimes a fish.

I caugth my fish last weekend.

I will catch fish 3 day ago.

To watch

I am watching TV now.

I often watch TV after my homework.

I watched TV last 3 hours.

I will watch TV 2 hours ago.

To go

I am going home now.

I usually go home after my work.

I will go home 2 hours ago.

I went home 4 hours ago.

To help

I am helping my mother now.

I often help my mother after wake up.

I help my mother yesterday.

I will help my mother after one hour.

228. Տրված բառակապակցություններից ամեն մեկի իմաստն արտահայտի՛ր մեկ բառով։ Ի՞նչ է ցույց տալիս սուն ածանցը։

Երեք տասնյակ-երեսուն, չորս տասնյակ-քառասուն, հինգ տասնյակ-հիսուն, վեց տասնյակ-վաթսուն, յոթ տասնյակ-յոթանասուն, ութ տասնյակ-ութսուն, ինը տասնյակ-իննսուն։

229. Զննի՛ր տրված բառաշարքերը և փորձի՛ր պարզել, թե բաղադրյալ թվականներից որո՞նք կից (միասին) գրություն ունեն, և որո՞նք հարադիր (առանձին)։

Ա. Տասնյոթ, քսաներք, երեսունմեկ, քառասունվեց, հիսունչորս, վաթսունինը, յաթանասունհինգ, ութսուներկու, իննսունինը։
Բ. Հարյուր մեկ, երկու հարյուր քսանվեց, հինգ հազար վեց հարյուր երեսունյոթ, չորս միլիարդ ինը միլիոն յոթ հարյուր հազար վեց հարյուր յոթանասունյոթ և այլն։

Ա շարքի թվերը գրվում են միասին։
Բ շարքի թվերը գրվում են առանձին։

230. Տրված թվականները գրի՛ր բառերով։
65-վաթսունհինգ, 48-քառասունութ, 107-հարյուր յոթ, 93-իննսուներեք, 6087-վեց հազար ութսունյոթ, 4321-չորս հազար երեք հարյու քսանմեկ, 786-յոթ հարյուր ութսունվեց։

231. Պարրզի՛ր, թե ինչպես է գրվում ինը։
Ինն անգամ վաթսուն,-կրկնեց նա։
Ինը տարի է՝ ընկերություն ենք անում։
Ինը քսանից տասնմեկով է փոքր։
Երկուսին գումարած ու ինը կլինի՞։
Ինն ես ասում, բայց երկուսին գումարած ութ տասը կլինի։
Ինն ինչի՞ց է մեծ։
Իննսուն տարի է տևել այդ պատերազմը, թե՞ հարյուր
Տատս իննսունմեկ տարեկան է։

232. Առաջին երկու զույգ նախադասությունները համեմատի՛ր և տարբերությունները գրի՛ր։ Մյուս նախադասությունների համապատասխան զույգերը գրի՛ր։

ա) Փոքրիկ իշխանն ապրում էր վեց հարյուր տասնչորսերորդ մոլորակում։-Փոքրիկ իշխանն ապրում էր համար վեց հարյուր տասնչորս մոլորակում։

բ) Տղան համար հարյուր վաթսունմեկ դպրոցն էր ավարտել։-Տղան հարյուր վաթսունմեկերորդ դպրոցն էր ավարտել։

գ) Իմ անունը մատյանում քսաներկուերորդն է։-Իմ անունը մատյանում համար քսաներկուսն է։

դ) Առաջնորդը համար վեց հրամանով անծանոթներին ժպտալն արգելեց։-Առաջնորդը վեցերորդ հրամանով անծանոթներին ժպտալն արգելեց։

ե) Գրքի երեք հարյուր քսանմեկերորդ խնդիրն եմ լուծում։-Գրքի համար երեք հարյուր քսանմեկ խնդիրն եմ լուծում։

զ) Նրա ծանոթն ապրում էր Ծաղկի համար երկու տանը։-Նրա ծանոթն ապրում էր Ծաղկի երկրորդ տանը։

233. Փակագծում տրված թվականներն այնպես գրիր, որ պատասխանեն ոչ թե քանի՞, այլ ո՞ր կամ ո՞րերորդ հարցին։

Տասը օր է, որ բակ չեմ իջել։
Երորդ դասարանցի քույրիկս երկու տարով փոքր է ինձինց։
Երկիր թռչող յուրաքանչյուր երկրորդ նավն ինձ հյուրեր է բերում։
Խաղի երեսունհինգերորդ րոպեում եղբայրս գոլ խփեց։
Մեկից սկսած յուրաքանչյուր տասներկուերորդ թիվն առանց մնացորդի կբաժանվի տասներկուսի։
Յուրաքանչյուր չորս ամսվա քսանութերորդ օրը նվիրում էր աշխատանքային սեղանն ու պահարանը կարգի բերելուն։
Կյանքի ութսուներկուերորդ տարում որոշեց հեծանիվ քշել։
Արդեն տասնվեցերորդ դարում գեղասահքի սիրահարներ կային Հոլանդիայում։
Իմ միակ գործը քեզ սիրով օգնելն է։

234. Սխալները գտի՛ր և ուղղիր։

Համար առաջին տիեզերագնացն աշխարհում Յուրի Գագարին է։-Համար մեկ տիեզերագնացն աշխարհում Յուրի Գագարին է։-Առաջին տիեզերագնացն աշխարհում Յուրի Գագարին է։
Վերջապես, երբ հույսերս կտրել էինք, համար քառասունիններորդ արձանագրության մեջ հարկավոր տեղեկությունը գտանք։-Վերջապես, երբ հույսերս կտրել էինք, համար քառասունինը արձանագրության մեջ հարկավոր տեղեկությունը գտանք։-Վերջապես, երբ հույսերս կտրել էինք։ քառասունիններորդ արձանագրության մեջ հարկավոր տեղեկությունը գտանք։
Հինգերորդ համաի նկարն ուշադրությունս գրավեց։-Համար հինգ նկարն ուշադրությունս գրավեց։-Հինգերորդ նկարն ուշադրությունս գրավեց։
Բակում ինը տղա կա։ Ասածդ տցան ուժով ու ճարպկությամբ համար իններորդն է։-Բակում ինը տղա կա։ Ասածդ տղան ուժով ու ճարպկությամբ համար ինն է։-Բակում ինը տղա կա։ Ասածդ տղամ ուժով ու ճարպկությամբ իններորդն է։
Այդ ուղևորին բաժին ընկավ ութերորդ համարի նավախցիկը։-Այդ ուղևորին բաժին ընկավ համար ութ նավածցիկը։-Այդ ուղևորին բաժին ընկավ ութերորդ նավածցիկը։

Մի անգամ ուսուցիչ Քերականը գնում էր գնացքով և լսում էր խցիկի հարևանների խոսակցությունը: Բանվորներ էին հարավային Իտալիայից, որ արտասահման էին գնացել: Նրանք այնտեղ երկար էին աշխատել և հիմա հարազատներին տեսնելու համար ժամանակավորապես տուն էին դառնում:
-Ես 5 տարի առաջ եմ ուղևորություն ունեցել Իտալիա,- ասաց նրանցից մեկը:
– Իսկ ես Բելգիա եմ ուղևորություն ունեցել, ածխահանքում եմ աշխատել, և դա շա~տ դժվար էր:
Որոշ ժամանակ ուսուցիչ Քերականը լսում էր նրանց ու լռում: Բայց, եթե նրա դեմքին նայեիք, կնկատեիք, թե ինչպես է բարկանում և ինչքան նման է ջրով լիքը թեյնիկի, որն ուր որ է կեռա: Վերջապես ջուրը եռաց, կափարիչը թռավ, և խիստ նայփելով ուղեկիցներին՝ ուսուցիչ Քերականը բացականչեց.
— «Ուղևորությո~ւն եմ ունեցել, ուղևորությո~ւն եմ ունեցել»: Էլի. «լինել» բայի փոխարեն «ունենալ» բայն օգտագործելը հարավցիներիդ սովորությունն է: Մի՞թե դպրոցում ձեզ չեն սովորեցրել, որ պետք է ասել. «Ես եղել եմ Իտալիայում», ոչ թե՝ «Ես ուղևորություն եմ ունեցել Իտալիա»:
Բանվորները լռեցին` հարգանքով լցված այդ սպիտակ մազերով, սև գլխարկով պատկառելի սինյորի նկատմամբ:
– «Ունենալ» բայը չի կարելի այդպիսի կապակցությամբ գործածել,- շարունակեց ուսուցիչ Քերականը,- դա կոպիտ սխալ է: Դա սխալ արտահայտություն է:
Բանվորները հոգոց հանեցին: Հետո նրանցից մեկը հազաց, կարծես համարձակություն էր հավաքում, և ասաց.
– Շատ հնարավոր է, սինյո´ր, որ դուք ճիշտ եք: Դուք, հավանաբար, շատ եք սովորել: Իսկ ես ընդամենը կրտսեր դպրոցն եմ ավարտել, բայց էն ժամանակ էլ ստիպված էի ավելի շատ ոչխար արածեցնել, քան դասագրքով զբաղվել: Շատ հնարավոր է, որ դա սխալ արտահայտություն է:
– Իհարկե, սխալ է:
– Հա-հա: Ու դա, երևի, շատ կարևոր է, չեմ վիճում: Բայց, ինձ թվում է, որ դա նաև շատ տխուր արտահայտություն է, շա՜տ: Ախր, մենք ստիպված ենք աշխատանք փնտրել օտար երկրներում… Ստիպված ենք լինում երկար ժամանակով լքել մեր ընտանիքները, երեխաներին:
Ուսուցիչ Քերականը շփոթվեց.
– Իհարկե…. Ընդհանրապես…Մի խոսքով… Սակայն, ինչ էլ որ լինի, ամեն դեպքում պետք է ասել «եղել եմ», ոչ թե ես «ուղևորություն եմ ունեցել»: Այդպես միայն գերմանացիներն են խոսում: Իսկ մենք պետք է գործածենք այլ բայ` ես եղել եմ, մենք եղել ենք, նա եղել է…
– Էհ,- հարգալից ժպտալով՝ ասաց բանվորը,- ես եղե´լ եմ: Մենք եղե´լ ենք… Գիտե՞ք, թե մենք ամենաշատը որտեղ կուզենայինք լինել: Մեր հայրենիքում: Չնայած մենք ուղևորություն ենք ունեցել Ֆրանսիայում էլ, Գերմանիայում էլ, բայց ամենից շատ կուզեինք այստեղ լինել` Իտալիայում, չհեռանալ այստեղից, աշխատանք, լավ տուն ունենալ և հանգիստ ապրել մեր տանը:
Եվ նա պարզ ու բարի աչքերով նայեց ուսուցիչ Քերականին: Ուսուցիչ Քերականը շատ էր ուզում բռունցքներով ծեծել իր գլուխը: Եվ ինքն իր հասցեին փնփնթում էր. «Տխմա´ր: Դու իսկական հիմար ես, ուրիշ ոչինչ: Սխալներ ես փնտրում… Սխալ արտահայտություննե~ր… Իսկ սխալը, և շատ ավելի լուրջ սխալը, ուրիշ տեղ է»:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

Ինչու՞ էր ուսուցչուհին կոչվում Քերական.

Ինչու՞ բանվորները գնացին արտասահման.

Գտեք՝ 12 ածական.

Գտեք՝ 10 բայ.

Каковы традиции и обычаи Пасхи? Красить яйца, иметь на столе вино и рыбу, печь куличики и посетить церковь.

Что является главным блюдом пасхального стола? Крашенные яйца

Какие подарки принято дарить на Пасху? Гостинцы.

Что должно быть на праздничном столе? Плов с изюмом, красное вино и куличики.

Главный цвет Пасхи. Красный.

В какие пасхальные игры играют  на празднике? Разбивают яйца.

Hello, my name is Eva, today I will tell you how I spent Easter in our family. Easter was yesterday, Sunday, April 17. Like everyone else, we put egg salads with pilaf with raisins and other different foods on the table. We played one egg fighting game. In a word, our Easter was very cheerful and happy։

Բարև ձեզ։ Ես Եվա Միքայելյանն եմ։ Այսօր ես ձեզ կպատմեմ իմ ընտանիքը, ոնց է նշում ԶԱՏԻԿ տոնը։ Ամենակարևորը իհարկե տոնական սեղանն է և նաև Զատկական խաղերը։ Սեղանին մենք դնելու ենք ձուկ, չամիչով փլավ, թարմ կանաչեղեն, քաղցրավենիքներ, թխվացք, աղցաններ, ներկած ՁՈՒ և իհակե այդ ամենը պատրաստելու ենք սիրով և ջերմությամբ։ Մենք խաղում ենք Զատկական խաղ ինչպես բոլորը Հայ ընտանիքներում ձու կռվոցի։

Այսքանը մեր ընտանիքում Զատիկ տոնի մասին հաջողություն և բոլորին ուրախ Զատիկ։

13. Hy Amy. Were you at home last weekend?

No, I don’t. My family and I wentto the beach at weekends.

You’re lucky. Do you have nice time?

Oh yes! I had a great time!

Where did you stay?

We stayed at my grandparents’ house.

Oh. Did dhey live near the beach?

Yes, they do. Thier house be right by the beach.

Wow! That’s cool. And what did you do there?

We walked along the beach and swimed in the sea.

That sounds like a lot of fun.

1260. ABC երանկյան պարագիծը

սմ է։ Հայտնի է , որ |AB|=|BC|, իսկ |CA|=

Գտե՛ք AB և BC կողմերի երկարությունը։
Լուծում

Պատ՝.

1135. Գտե՛ք ստվերագծված քառակուսու մակերեսը։

Լուծում
8 — 2 — 2 = 4
4 x 4 = 16

Պատ՝. 16 սմ²

1391. Երեք խառը թվերից արաջինը

է։ Երկրորդ թվը

-ով մեծ է առաջինից, իսկ երրորդը

-ով մեծ է երկրորդից։ Գտե՛ք այդ երեք թվերի գումարը։
Լուծում

Պատ՝.

1330. Մի քարակուսու պարագիծը

սմ է, իսկ մյուսինը՝

սմ։ Որքանո՞վ է քառակուսիներից մեկի կողմը փոքր մյուսից։
Լուծում

Պատ՝.

սմ

1318. Գտե՛ք այն թիվը, որի՝
ա)

ի

ը հավասար է

բ)

ի

ը հավասար է

գ)

ի

ը հավասար է

դ)

ի

ը հավասար է

Բարև ձեզ: Ես Եվան եմ: Այսօր կպատմեմ ձեզ իմ լրացուցիչ կրթության մասին: Իմ լրացուցիչ կրթությունը լողն է: Այնտեղ ես և մայրիկս հաճախում ենք 11.04.2022 -ից: Մենք ջրի մեջ անում ենք տարբեր վարժություններ: Կարելի է նաև ուղղակի լողալ, եթե չես ուզում անես վարժությունները: Մարզումների օրերն են՝ երկուշաբթի, չորեքշաբթի և ուրբաթ, իսկ կիրակի օրն առանց մարզումների, ուղղակի լող: Մենք մարզումները կատարում ենք երաժշտության տակ:

Այսքանը իմ լրացուցիչ կրթության մասին:

1025.

Յալալի, տերն հարություն է առել,
Յալալի, հավը կարմիր է ածել,
Յալալի, Պողոսն երազ է տեսել,
Յալալի, Պողոս, երազդ ի բարի,
Յալալի, շնորհավոր Ձեր Զատիկ,
Յալալի, Ձեր Զատիկն ու մեր Զատիկ։

Յալալի, ախպերս ուր է, ուր է,
Յալալի, պառկել բաղչան ի քուն է,
Յալալի, նըխշուն բարձը գլխուն է,
Յալալի, ջուր վերևոք անցել է,
Յալալի, նըխշուն բարձը թրջել է,
Յալալի, ախպորս քնից հանել է,
Յալալի, ախպեր, ելի էդ քնից,
Յալալի, գինի խմի էս գավից,
Յալալի, գինին անապակ խմի:
Յալալի․․․

Բարի լույսի զանգեր զարկին
Զընգզընգալեն անու՜շ, անու՜շ,
Լույսը բացվեց մեր աշխարհքին
Ճըղճըղալեն անու՜շ, անու՜շ:

Առուն հովտեն փախուստ կտա
Գըլգըլալեն անու՜շ, անու՜շ,
Բարակ հովը կըշընկշընկա
կըռալեն անու՜շ, անու՜շ,

Կըղկըղալեն անու՜շ, անու՜շ:

Երամ կապած կռունկն եկավ
Կըռկըռալեն անու՜շ, անու՜շ,
Տաղ կըկարդա քարեն կաքավ
Զըլզըլալեն անու՜շ, անու՜շ:

Զա՛րկ, բոլոճիկ, զարկ

Զա՛րկ, բոլոճիկ, զարկ,

Դու զարկ, ես խաղամ: — 2անգամ

Ճաշիկ, դու պաղի,

Սարակ դու քաղի:

Զա՛րկ, բոլոճիկ, զարկ,

Դու զարկ, ես խաղամ: — 2անգամ

Զատկե զատիկ է,

Նավակատիկ է:

Զա՛րկ, բոլոճիկ, զարկ,

Դու զարկ, ես խաղամ: — 2անգամ

Զատկե զատիկ է,

Չամչե հատիկ է:

Զա՛րկ, բոլոճիկ, զարկ,

Դու զարկ, ես խաղամ: — 2անգամ

Զատկի ձուն ներկի,

Դրկիցին տվի:

Զա՛րկ, բոլոճիկ, զարկ,Դու զարկ, ես խաղամ: — 2անգամ

Զնկլիկ

Զնկլիկ, օրոճ եմ շարե,

Զնկլիկ, գոտիս եմ կարե,

Զնկլիկ, պատը ծագեցին,

Զնկլիկ, հարսին հանեցին:

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն,

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն:

Հարսին հանին քողերով,

Զնկլիկ, կարմիր սոլերով,

Զնկլիկ, նախշուն թաթերով,

Զնկլիկ, դեղին մոմերով:

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն,

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն:

Հավարն հասավ վերին թաղ,

Հարսնառն էկավ փախեփախ,

Հարսին առան ու տարան,

Տարան հարի Ապարան:

Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն,Տարան, փող տանին, Զատկին կբերեն:

(Ասլան ապերն ու Ասլան բալան)
Ղազարոս Աղայանի և Հովհաննես Թումանյանի միջև ընդհանուր շատ բան կար: Նրանք երկուսն էլ գյուղից են դուրս եկել: Գյուղից փոխադրվում են քաղաք, սակայն մեկը փախչում է հոր տանից, մյուսը, ընդհակառակը, հոր միջոցով փոխադրվում է Ջալալօղլի և ապա՝ Թիֆլիս՝ ուսման ծարավը հագեցնելու համար: Ապա մեկը տպարանից, մյուսը կոնսիստորիայից շարունակում են իրենց սիրելի գրական գործը: Երկուսն էլ քաղաքից են կին առնում, երկուսն էլ ծանրաբեռնված են ընտանիքով. Աղայանը ասպնջական կյանքով է ապրում, Թումանյանը իր մշտական բնակավայրը հաստատում Թիֆլիսում: Ղ. Աղայանը կապը գյուղից չի կտրում մինչև իր կյանքի վերջը, գյուղի հոգսերն է քաշում, գյուղում եղած տարիներին նրա տունը դառնում է մի կուլտուրական վայր, որտեղ գյուղացիք լսում են նրա խոսքն ու զրույցը: Հովհաննեսն էլ միշտ կապված էր գյուղին, գնում էր հաճախ գյուղ, օգնում էր գյուղացիներին: Գյուղի ամենածանր օրերին իր համարձակ խոսքով ու գործով հաշտություն է քարոզում հայ, թուրք, վրացի ազգերի միջև: Երկուսն էլ, սիրելով իրենց հարազատ ազգը, անկեղծ սիրում էին հարևան թուրք և վրացի ժողովուրդներին:
Ղ. Աղայանի կինը, լինելով քաղաքացի, կապված էր քաղաքի հետ և չէր սիրում Աղայանի՝ գյուղի բարեկամներին: Աղայանը և իր կինը (Նատալյա Բահադրյանը) ազգակցական կապ ունեին. կինը Աղայանի մորեղբոր կնոջ քրոջ աղջիկն էր: Չէր սիրում Աղայանի եղբայրներին՝ բացի մեկից՝ Սարգիս Աղայանից, որ հանդիսանում էր մեր տան պահապան հրեշտակը: Հ. Թումանյանի կինը հակառակն էր: Նա սիրում էր գյուղը և գյուղացիներին մի առանձնահատուկ սիրով և նվիրված էր իր ամուսնուն: Երկուսի դուռն էլ բաց էր գյուղացիների առաջ:
Ղ. Աղայանն ու Հ. Թումանյանն իրար հետ խոսում էին ժողովրդական բարբառով, Ղազարոսը՝ արարատյան, Հովհաննեսը նաև լոռվա: Երկու բանաստեղծների կանայք՝ Օլգան և Նատալյան, իրար մոտ էին, մտերիմ, անչափ իրար սիրում էին, վշտերն ու ուրախությունները բաժանում էին իրար մեջ: Նույն մտերմությունը և սերը կար երկու բանաստեղծների ընտանքիների և զավակների միջև: Աղայանի և Թումանյանի տունը մեկ էր, նրանք մի ընտանիք էին:
Ղ. Աղայանն իր ընտանիքի մեջ նահապետական էր, պահպանողական, նույնիսկ բռնակալ: Նա իր երեխաներին կրթության չտվեց (Հայկանուշին, Հռիփսիմեին և Անահիտին)՝ ասելով. «Ինքնակրթությամբ առաջ գնացեք»: Իսկ Հ. Թումանյանն, ընդհակառակը, իր բոլոր զավակներին կրթության տվեց՝ ուղարկելով մինչև բարձրագույն դպրոցներ, մեծ ուշադրություն դարձնելով մասնագիտականի վրա: Խրախուսում էր իր երեխաներին, երբ տեսնում էր նրանց մեջ տաղանդի նշաններ: Աղայանը նման դեպքերում անուշադիր էր զավակների նկատմամբ: Հ. Թումանյանը չափազանց հյուրասեր էր, ինչպես և Աղայանը: Հյուր եկած ժամանակ Ղազարոսը նշանով կհեռացներ զավակներին. եթե տղամարդ էր գալիս, աղջիկներին չէր թողնի ներս մտնել և կկանչեր այն ժամանակ, երբ հարկավոր էր սպասարկել նրանց: Թումանյանը հյուր եկած ժամաանկ ստիպում էր երեխաներին զբաղեցնել հյուրերին, հավաքում էր բոլորին և պատվիրում ներկա լինել, լսել նրանց ասքն ու զրույցը, հյուրերի հետ միասին նստել, երգել, պարել, հանելուկներ ասել, զանազան խաղեր խաղալ, նվագել:
Ղազարոս Աղայանն ու Հովհաննես Թումանյանը, ունենալով տեսական, գրական, գիտական, լեզվագիտական պաշար, իրար օգնում էին, իրար լրացնում նկատողություններով, խորհուրդներով: Նրանք կխոսեին անվերջ բնության, հասարակական երևույթների մասին, իսկ կենտրոնական նյութը գրականությունն էր: Ղ. Աղայանը երգում էր փոքրուց, լավ, ուժեղ ձայն ուներ: Թումանյանի ձայնն ու լսողությունը համեմատաբար թույլ էին, բայց նա էլ էր երգում: Երկուսն էլ լավ գիտեին մեր շարականները, տաղերն ու մեղեդիները: Երկուսն էլ սիրում էին մեր ժողովրդական հին, լավագույն ծեսերը: Երկուսի մեջ էլ վառ էր հայ ժողովրդի ազատագրության ձգտումը և հավատը:
Երկուսի մեջ էլ գոյություն ուներ հեռավորությունից իրար զգալու երևույթը: Մի անգամ Աղայանը զգում է, որ Հ. Թումանյանը հիվանդ է, և ուշ գիշերին գալիս է նրա բնակարանի առաջ կանգնում և կանչում է: Թումանյանի կինը դուրս է գալիս և հայտնում նրան, որ դրությունը լավացել է: Իսկ ամենանշանակալից դեպքը Թումանյանի հեռազգացողության դեպքն է, երբ իր առանձնասենյակում պարապելիս գրիչը վայր է ձգում և բացականչում է. «Ղազարն ընկա՛վ»… Արտավազդը ներս է գալիս և հայտնում, թե՝ «Պապեն վախճանվել է»…
Մուշեղ Աղայան

12. 1.
A; Did you enjoy the film last night?
B; No, I didn’t it was a horror film.
2.
A; Did you go to work yesterday?
B; No I didn’t I never work on Sundays
3.
A; Did you see Charles yesterday?
B; Yes we had lunch together.
4.
A; Does Colin work at bank?
B; No he doesn’t he works at a post office
5.
A; What time do you start school every day?
B; Eight o’clock. But yesterday we started at eight thirty.
6.
A; What do you do at Weekends?
B; We usually go to the beach.
7.
A; Did you do anything exciting last Saturday.
B; No, not really. I watched TV and read a book.

Հղում

Հղում

Հղում

Հղում

Հղում

Հղում

1396. Հաշվե՛ք

բ)

գ)

1390. Կատարե՛ք խառը թվերի հանում առավել հարմար եղանակով

ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

է)

931.
ա)

բ)

գ)

դ)

1396. Հաշվե՛ք

բ)

գ)

923.
ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

925.
ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

926.
ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

Ответьте на вопросы: 

1. Вам понравилось произведение? Да, мне она очень понравилось.
2. Для чего мальчики придумали этот язык? Они придумали этот язык чтобы их не-кто не понимал.
3.  Мальчики понимали друг друга? Да, они понимали потому что этот язык они создали.
4. Какое у них было настроение? У них было очень классное настроение.
5. Kaк вы думаете, мальчики приняли бы старого синьора в свою компанию? Я думаю что да.
6. Что у него с ними общего? Синьор их понимал.
7. Опишите синьора. Синьор был умным и понимающим человеком.
8. Опишите синьору. Синьора была недовольная.
9. А что мешает старой синьоре общаться с ребятами на новом языке? Синьор был очень пожилым человеком и не мог бы с ними общаться.
10. Как вы думаете, что обозначают слова ,,Бриф! Бруф! Браф»! Мне кажется что это значит Мы лучшие друзья.

1080. Կատարեք գործողությունները.

ա)

բ)

գ)

դ)

1087. Իրար էին խառնել 2լ մորու և 3լ մոշի օշարակներ: 1լ մորու օշարակն արժեր 1000 դրամ, իսկ մոշինը 500 դրամ: Ինչ արժեր 1լ խառնուրդը:

Լուծում

1000 : 2 = 500

500 : 2 = 250

500 + 250 = 750

Պատ.՝ 750 դրամ

1. A: Did you enjoy the film last night?
   B: No, I didn’t. It was a horror film.
2. A: Did you go to work yesterday?
   B: No I didn’t I never work on Saturdays.
3. A: Did you see Charles yesterday?
   B: Yes. We had lunch together.
4. A: Does colin work at a bank?
   B: No, he doesn’t. He work at a post office.

There was once a man who had three sons, and all of them loved the same girl. Each of them asked the girl the same question, “Will you marry me?” All of them were clever, handsome and strong. The girl liked each of the three young men very much and couldn’t decide which of them was the best.

One day the father of the three brothers said, “Here is some money for you. You will go on a long travel. While you are travelling, you must look for a very, very useful thing. When you find it, you will buy it and bring it home”.

The three brothers travelled for a long time, and they bought three very useful things.

The first young man bought a magic carpet. On it he could fly to any place in no time. The second brother bought a magic looking-glass. When he looked into it, he could see anyone and everything that he wanted to see. The third bought a magic lemon. The juice of that lemon could make a dying man or a woman well again.

The three brothers came together and showed their things to one another. Then one of them said, “We are far from our home and far from our dear girl. Let us look into the looking-glass and see her.”

The second brother took out his looking-glass, and they all looked into it. They saw that the girl was very ill. Then the first brother asked the other brothers to sit down on his carpet and all of them were at the girl’s house in no time. The third brother cut his lemon and gave the juice to the girl. The girl drank it and she was well again.

The young men were very happy.

“Now which of us will you marry?” they asked the girl.

“I thank you all, my dear friends,” answered the girl.  “One of the brothers saw me in his looking-glass, and that helped to save my life. His looking-glass is a very useful thing, and he will have it forever. Another brother brought all three of you on his carpet, and that helped to save me, too. It is also a very useful thing, and he will have it forever. And one of you gave me the lemon juice, and now I am well again. But he has no lemon now. He gave all he had to save me. I will be his wife.”

And the other two brothers said, “Yes, the girl is right”.

same-   նույն                                                     in no time-անմիջապես

question — հարց                                                 together-միասին

to marry-ամուսնանալ                                   to be far from-հեռու լինել

handsome-վայելչակազմ                                 ill-հիվանդ

to decide-որոշել                                                   to  save-փրկել

to travel-ճամփորդել                                         forever-ընդմիշտ

useful-օգտակար

Magic carpet-կախարդական

Եվա Միքայելյան Հարավային դպրոց 5.2 դասարան

8:00- Արթնանալ,նախաճաշ

8:30- Միասնական երթ դեպի դպրոց

9:00- Ընդանուր պարապմունք

9:20-13:30 -Մասնակցում եմ ուսումնական պարապմունքներին,նախագծերին

13:30-16:30- Մասնակցում եմ երկարացված օրվա ճամբարին

17:00- Միասնական երթ դեպի տուն

Ընտրությամբ գործունեություն՝Դիզայներ

Լրացուցիչ կրթություն՝ գրում եք, թե կրթահամալիրում լրացուցիչ ինչ պարապմունքների եք մասնակցում, կամ չեք մասնակցում չեմ մասնակցում

Լրացուցիչ կրթություն կրթահամալիրից դուրս

Здравствуйте меня зовут Ева и сегодня я расскажу вам чем я люблю заниматься. Я оооооооооооочень люблю рисовать, плести из биссера, слушать музыку, читать, писать, плавать, гулять со своей собакой и ухаживать. Я люблю рисовать цифровые полотна а также предпочитаю алмазное рисованние, люблю читать на Русском языке, люблю плести из биссера колечки и браслеты.

Сегодня я вам рассказала чем я люблю заниматься в свободное время.

Այս Փետրվար մենք շատ նյութեր ենք ընթերցել և նաև ավելի խոր ենք ծանոթացել Հ. Թումանյանին ու Ե. Չարենցին և կատարել տարբեր առաջադրանքներ: Ընթերցել ենք Հ. Թումանյանի քառյակները, հեքիաթները ու պատմվածքները: Ծանոթացել ենք օտար բառերի բառարանների հետ: Կազմել ենք Չարենցյան բառարան և ընթերցել:

Այսքանը Փետրվարի մասին կհանդիպենք մարտ ամսին:

9.

1. finish/work/ 3/30 pm

finish/work /2:00 pm

2. go /home/ by train

go/home/by taxi

3. eat / dinner / home

eat/dinner / restaurant

4. go/ bed / early

go/ bed / late

1. Edward usually finishes work at 3:30 pm but yesterday, he finished work at 2:00 pm.

2. Edward usually goes home by train but yesterday want home by taxi.

3.Edward usually eats dinner at home but yesterday ate dinner at restaurant.

Edward usually goes to bed early but yesterday want to bed late.

7.

She plays tennis every Sunday.

1 Every morning he drinks a cup of tea.

2 We going to school now.

3 Das talking to Mum at the moment.

4 He usually watches football every Satureday afternoon.

5 I always do my homework.

6 Look! The baby is walking.

1. сегодня хорошая, плохая, тёплая, холодная. Сегодня хорошая погода. Сегодня плохая погода.

2. вчера была прекрасная погода. Вчера была отличная погода. отвратительная, отличная погода

3. завтра будет дождливая, морозная, великолепная, солнечная. Солнечная погода. Дождливая погода.

Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Բոլորը թափվել են փողոց,
Լսո՞ւմ եք անուշ մի զնգոց
Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Դյութում են շրթերը վարդե
Սրտերը կրակ են ու բոց
Գիտե՞ք որ գարուն է արդեն
Բոլորը թափվել են փողոց:

Հարցեր
1.Ո՞րն է քո ամենասիրելի եղանակը: Իմ ամենասիրելի եղանակը աշունն է:
2.Դուրս գրիր մակդիրները: Շրթերը վարդե, սրտերը կրակ են, անուշ զնգոց:
3.Բացատրիր տվյալ տողերը
Դյութում են շրթերը վարդե
Սրտերը կրակ են ու բոց:

Լավ են խոսում
Վառ ու պայծառ

Մթնոլորոտի խոնավությունը: Աշխարհագրական թաղանթի բոլոր ո­լորտներում, այդ թվում և՝ մթնոլորտում, միշտ ջուր կա: Մթնոլորտում ջուրն առաջանում է Երկրի մակերևույթի տարբեր մասերից կատարվող գոլոր­շացման շնորհիվ:

Գոլորշացումը տեղի է ունենում ջրային ավազաններից, հողից, բույսե­րից և այլն: Այս պրոցեսն ընթանում է միշտ, բայց տարբեր չափով: Ինչքան տվյալ մակերևույթը շատ է տաքանում Արեգակից, այնքան գոլորշացումր մեծ է:

Այսպիսով՝ ջերմաստիճանը բարձրանալիս ավելանում է օդում առկա ջրային գոլորշիների քանակր: Սակայն այդ քանակր չի կարող անսահման մեծանալ: Յուրաքանչյուր ջերմաստիճանում գոյություն ունի գոլորշիների առավելագույն չափ:

Այն դեպքում, երբ օդում առկա գոլորշիների քանակր տվյալ ջերմաս­տիճանում հասնում է առավելագույնի և այլևս գոլորշիների նոր քանակ չի կարող րնդունել, գոլորշին համարում են հագեցած: Օդր գոլորշիներով հա­գենալուց հետո առաջանում են տեղումներ:

Ջրային գոլորշիներ պարունակող օդն անվանում են խոնավ: Օդը բնութագրում են բացարձակ և հարաբերական խոնավություններով։

Սակայն բացարձակ խոնավությունր դեռես չի բնութագրում օդի չոր կամ խոնավ լինելու իրական չափը: Դա կախված է ջերմաստիճանից: Օդի խոնավությունր առավել հստակ բնութագրվում է հարաբերական խոնավությամբ, որր ցույց է տալիս, թե տվյալ ջերմաստիճանում ջրային գոլորշին որքա՞ն է մոտ հագեցած լինելուն:

Հարաբերական խոնավությունր չափում են խոնավաչափ կոչվող սարքով: Առավել կիրառականր մազային խոնավաչափն է, որի աշխատանքը հիմնված է խոնավության նկատմամբ մազի զգայնության վրա. խոնավությունից մազը երկարում է, չորանալիս՝ կարճանում: Այդ փոփոխությունը հաղորդվում է սարքի սլաքին, որր ցույց կտա հարաբերական խոնավության համապա­տասխան արժեքը:

Մառախուղ և ամպեր: Երբ օդն սկսում է հագենալ ջրային գոլորշիներով, և ջերմաստիճանր նվազում է, մթնոլորտում գտնվող ջրային գոլորշիներր խտանում են, ինչի հետևանքով առաջանում են մառախուղ և ամպ: Դրանք երկուսն էլ ջրի մանր կաթիլների կուտակում­ներ են. ամպը՝ Երկրի մակերևույթից բարձր շերտերում, իսկ մառախուղը՝ Երկրի մակերևույթին մոտ:

Մառախուղն առաջանում է ուշ երեկոյան կամ վաղ առավոտյան, երբ օդի ջերմաստիճանր կտրուկ նվազում է, ջրային գոլորշիներր, սառչելով, այլևս չեն կարողանում բարձրանալ և կուտակվում են երկրամերձ շերտում:

Մեծ մասամբ մառախուը ձևավորվում է ջրային ավազաններին մոտ: Երբեմն ձմռանը մառախուղներ դիտվում են նաև Երևանում:

Ամպերր տարբերակում են րստ իրենց արտաքին տեսքի և բարձրութ­յան: Կան ամպերի տասնյակ տեսակներ, սակայն առանձնացնում են երեք հիմնական խումբ՝ կույտավոր (առաջացնում են տեղատարափ անձրև ու կարկուտ), շերտավոր (առաջացնում են մանրամաղ անձրև կամ ձյուն) և փետրավոր (տեղումներ չեն առաջացնում):

Ամպերը մեծ ազդեցություն են թողնում օդի ջերմաստիճանի ձևավորման վրա: Հատկապես ամռանը, ամպամած օրերին, ցերեկր ջերմաստի­ճանն ավելի ցածր է, քան անամպ օրերին, որովհետև ամպերր փակում են Արեգակի ճառագայթների ճանապարհը: Գիշերային ժամերին հակառակը՝ ամպամած օրերին ավելի տաք է, քանի որ ամպերը ծածկոցի դեր են կատարում՝ պահելով ցերեկային ժամերին Երկրի մակերևույթի ձեռք բե­րած ջերմությունը:

Հարցեր և առաջադրանքներ

Ե՞րբ է օդը համարվում ջրային գոլորշիներով հագեցած: Ջերմաստիճանը բարձրանալիս ավելանում է օդում առկա ջրային գոլորշիների քանակը։

Ի՞նչ է օդի բացարձակ խոնավությունը:

Օդի խոնավությունր առավել հստակ բնութագրվում է հարաբերական խոնավությամբ, որր ցույց է տալիս, թե տվյալ ջերմաստիճանում ջրային գոլորշին որքա՞ն է մոտ հագեցած լինելուն:

Ի՞նչ է բնութագրում օդի հարաբերական խոնավությունը: Սակայն բացարձակ խոնավությունր դեռես չի բնութագրում օդի չոր կամ խոնավ լինելու իրական չափը: Դա կախված է ջերմաստիճանից: 

Ի՞նչ է խոնավաչափը, ի՞նչ սկզբունքով է աշխատում: Առավել կիրառականր մազային խոնավաչափն է, որի աշխատանքը հիմնված է խոնավության նկատմամբ մազի զգայնության վրա. խոնավությունից մազը երկարում է, չորանալիս՝ կարճանում: Այդ փոփոխությունը հաղորդվում է սարքի սլաքին, որր ցույց կտա հարաբերական խոնավության համապա­տասխան արժեքը:

Ի՞նչ տարբերություն կա ամպի ու մառախուղի միջև: Դրանք երկուսն էլ ջրի մանր կաթիլների կուտակում­ներ են. ամպը՝ Երկրի մակերևույթից բարձր շերտերում, իսկ մառախուղը՝ Երկրի մակերևույթին մոտ:

Թվարկեք և բնութագրեք ամպերի տեսակները: Կան ամպերի տասնյակ տեսակներ, սակայն առանձնացնում են երեք հիմնական խումբ՝ կույտավոր (առաջացնում են տեղատարափ անձրև ու կարկուտ), շերտավոր (առաջացնում են մանրամաղ անձրև կամ ձյուն) և փետրավոր (տեղումներ չեն առաջացնում):

Մրմունջ֊մեղմ ցածր ձայն

Անուրջ֊երազ

Անհուն֊անհատակ

Ջյունապատ֊Ձյան ծածկույթով պատված

Իրիկնամուտ֊Երեկոն ընկնելու՝ սկսվելու ժամանակը

Կորուստ֊կորցնել

https://mskh-my.sharepoint.com/:u:/g/personal/eva-miqayelyan_mskh_am/ERbGjqLppHpBp_a9WyQjClcBWhYvzyLHpUnSuLJ5SBtJUg?e=45Fxwr

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկա 09.02.2022

Մաթեմատիկա 26.02.2022

Մաթեմատիկայի ֆլեշմոբ

Մաթեմատիկա 23.02.2022

Մաթեմատիկա 02.16.2022

Մաթեմատիկա 02.10.2022

Մաթեմատիկա 02.15.2022

Մաթեմատիկա 02.21.2022

Մաթեմատիկա 09.02.2022

693.Կրճատե՛ք կոտորակը
ա)

]

բ)

գ)

դ)

855.
ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

1311.Կատարե՛ք կոտորակների բաժանում
ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

770. ա)

բ)

գ)

դ)

1312.Կատարե՛ք բաժանում
ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

1314.
ա)

բ)

գ)

դ)

1346. ա)

բ)

գ)

դ)

ե)

զ)

է)

ը)

Shop assistant: Hi there. Do you need any help?

Aram: Hi. Er … I really like these boots. How much are they?

Shop assistant: Oh … they’re 8000(eight thousand Armenian Drams)

Aram: OK. Do you have them in a 34?

Shop assistant: I’ll have a look for you.

Aram: Thanks.

Shop assistant: Oh … what colour would you like?

Aram: Green, please.

Shop assistant: OK, just a moment, please. (The assistant goes to look for the boots that Aram wants to try on.) We’ve got a 34 in blue, but not in green.

Aram: Oh … do you have size 35 in green?

Shop assistant: Yeah, sure. Do you want to try them?

Aram: Yes, please. (The assistant gets Aram the boots. Aram boots them on.)

Shop assistant: How are they?

Aram: I like them, but they’re a bit too big.

Shop assistant: Do you want to try the blue ones in your size?

Aram: Mmm, no thanks. I don’t like the blue ones too much.

Shop assistant: Ah, OK. I’m sorry about that.

Aram: Don’t worry … Thanks anyway. Bye.

Shop assistant: Thanks a lot. Bye now. …

https://mskh-my.sharepoint.com/:u:/g/personal/eva-miqayelyan_mskh_am/EToIqR-QISNLkSJ_p3eMvFcB4HuOxVEVIUbhm-On7szdtg?e=5fsRYX

Shop assistant: Hi there. Do you need any help?

Sam: Hi. Er … I really like these trainers. How much are they? Shop assistant: Oh … they’re £45.

Sam: OK. Do you have them in a 10?

Shop assistant: I’ll have a look for you.

Sam: Thanks. Shop assistant: Oh … what colour would you like?

Sam: Black, please.

Shop assistant: OK, just a moment, please. (The assistant goes to look for the trainers that Sam wants to try on.) We’ve got a 10 in white, but not in black.

Sam: Oh … do you have size 11 in black?

Shop assistant: Yeah, sure. Do you want to try them?

Sam: Yes, please. 

(The assistant gets Sam the trainers. Sam tries them on.)

Shop assistant: How are they?

Sam: I like them, but they’re a bit too big.

Shop assistant: Do you want to try the white ones in your size?

Sam: Mmm, no thanks. I don’t like the white ones too much.

Shop assistant: Ah, OK. I’m sorry about that. Sam: Don’t worry … Thanks anyway. Bye. Shop assistant: Thanks a lot. Bye now. …

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ է քամին: Ինչպե՞ս է առաջանում: Ինչպես հայտնի է՝ Երկրի մակերևույթի վրա ջերմության անհավասարաչափ բաշխման պատճառով առաջացել են մթնո­լորտային բարձր և ցածր ճնշման վայրեր: Մթնոլորտային բարձր ճնշման վայրից օդի զանգվածր տեղափոխվում է ցածր ճնշման վայր, և առաջա­նում է քամի:
2. Քամու ի՞նչ տեսակներ գիտեք: Որո՞նք են բնորոշ Հայաստանի տարածքին: Լեռնահովտային քամիներն առավել շատ դիտվում են տարվա տաք սեզոնում՝ երեկոյան ժամերին մեղմացնելով հովիտների տոթը: Դա շատ բնորոշ է Արարատյան գոգավորությանը, մասնավորապես՝ Երևան քաղաքին:
3. Ինչո՞վ են բրիզները տարբերվում մուսսոններից: Ի տարբե­րություն բրիզների և լեռնահով­տային քամիների՝ մուսսոններն ընդգրկում են ընդարձակ տա­րածքներ մայրցամաքների և օվկիանոսների միջև:
4. Ինչո՞ւ պասսատները չեն փոխում իրենց ուղղությունը: Պատճառն այն է, որ արևադարձային լայնություննե­րում մթնոլորտային ճնշումն ամբողջ տարվա րնթացքում միշտ բարձր է, իսկ հասարակածային լայնություններում՝ միշտ ցածր:

ЗАДАНИЕ 1. ОБРАЗУЙТЕ СЛОВОСОЧЕТАНИЯ.

Образец: кофе + молоко = кофе с молоком

Чай + лимон. = чай с лимоном

Рыба + картошка. = рыба с картошкой

Пицца + грибы + ветчина. = Пицца с грибами и с вичиной

Суп + курица. = суп с курицой

Торт + шоколад. = шоколадный торт

Вода + газ. = газированная вода

Сок + лёд. = сок с лдём

Рис + соус. = рис с соусом

Салат + помидоры + огурцы. = Салат с помидорамы и с огруцамы

Бутерброд + колбаса + сыр. = Бутерброд с колбасой и с сыром

Мясо + картофель. = мясо с картофелем

Борщ + сметана. = Борщ со сметаной

Тушёное мясо + овощи. = Тушёное мясо с овощами

Котлеты + грибы. = котлеты с грибами

Компот + сухофрукты. = Компот с сухофруктами

Мороженое + орехи + шоколад. = Шоколадное мороженое с орехами

Суп + фрикадельки. = суп с фрикадельками

Блинчики + сметана + варенье. Блинчики с сметаной и с вареньем.

ЗАДАНИЕ 2. НАПИШИТЕ, КОГДА ЭТО НУЖНО ДЕЛАТЬ, ИСПОЛЬЗУЯ ПРЕДЛОГИ ПЕРЕД И ПОСЛЕ.Всегда мойте руки перед обедом.

Вам не надо волноваться перед экзаменом.

Всегда проверяйте чемодан перед поездки. Я всегда мою посуду после еды.

Я всегда поздравляю свою подругу перед Новым годом. Мама желает доброй ночи ребёнку перед сном.

Студенты иногда ходят в библиотеку после лекции.

Отцу нужно отдохнуть после работы.

Врач посоветовал больному принять успокоительное перед лекарствооперации.

Առաջադրանքներ

Բնութագրի՛ր պատմվածքի գլխավոր հերոսին։ Նեսոն շատ միամիտ էր, տգետ էր ու աղքատ։

Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր գլխավոր հերոսին բնորոշող հատվածները։Բնութագրի՛ր Նեսոյին։։ Բայց էս մինը իմ աչքի առաջից ու մտքի միջից չի հեռանում, ինչպես չի հեռանում և էն մանուկ Նեսոն, լուսնյակ գիշերներին գերանների վրա նստած հեքիաթ ասող Նեսոն, մաքուր ու միամիտ Նեսոն, իմ մանկության ընկեր Նեսոն։

Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր ամենահուզիչ հատվածը և հիմնավորի՛ր ընտրությունդ։

Ինչպիսի՞ ընկեր էր Նեսոն։ Հիմնավորի՛ր պատասխանդ։ Նեսոնը շատ լավ ընկեր էր բայց հետո նա վատը դարձավ։

Պատմվածքի հերոսը ճի՞շտ էր վարվում, որ ներում էր մանկության ընկերոջը։ Այո ճիշտ է անում, որովհետև պետք է ներել ընկերոջը, բայց, եթե էլի նման բան կրկնվի էլ պետք չէ ներել։

Անուն * Եվա

Ազգանուն Միքայելյան

* Դասարան * հինգերորդ

Դպրոց * դպրոց-պարտեզ

Հարավային Էլեկտրոնային

հասցե * eva-miqayelyan@mskh.am

1. Կատարելով թվաբանական գործողությունները՝ գրի՛ր դեղին վանդակներում պակասող շրջանների թիվը:

3

2. Արևմտյան դպրոց-պարտեզի հավերը երկու օրում ածում են քսան ձու: Քանի՞ ձու կածեն հավերը մեկ շաբաթվա ընթացքում: 140

3. Ճիովանին 3 տորթ թխելու համար օգտագործեց 4 ձու: Քանի՞ ձու է անհրաժեշտ այդպիսի ինը տորթ թխելու համար: 12

4. Ութ ընկերներ ձվակռիվ էին խաղում: Ընկերներից յուրաքանչյուրը մյուսների հետ մեկական անգամ ձու կռվացրեց: Կռվի արդյունքում ձվերից մեկը կոտրվում էր, մյուսը՝ ոչ: Քանի՞ ձու կոտրվեց այդ խաղի ժամանակ: 4

5. Չորս ու կես ժամից կլինի ժամը 4:00 կեսգիշերից հետո: Հիմա ժամը քանի՞սն է: 23:30

6. Ավետի հավաքած խորանարդի յուրաքանչյուր երես ուներ 4 տարբեր գույն։ Խորանարդը քանդվել էր, Ավետը ո՞ր համարի խորանարդը պետք է ընտրի, որպեսզի խորանարդն ամբողջանա;

4

7. Նռանեն գրում է «մաթեմատիկա» բառը՝ օրական մեկ տառ: Նա սկսում է գրել չորեքշաբթի օրը: Շաբաթվա ո՞ր օրը կավարտի այդ բառի գրությունը: Շաբաթ

8. Արամը բացեց իր խնայատուփը: Առաջին օրը ծախսեց իր հավաքած գումարի կեսը: Երկրորդ օրը՝ մնացածի կեսը, և իր մոտ մնաց 800 դրամ: Որքա՞ն գումար էր հավաքել Արամը: 3200

9. Կարենը խաղ էր խաղում և ուներ 9 անգամ խոցելու հնարավորություն: Ճիշտ նշանակետին խոցելուց հետո ստանում էր ևս 3 անգամ խոցելու հնարավորություն: Որոշի՛ր, թե քանի անգամ է ճիշտ նշանակետին խոցել Կարենը, եթե գիտենք, որ ընդհանուր դիպչել է 30 անգամ: 10

10. Քանի՞ եռանկյուն կա պատկերում:

13

1354. Երկու ծաղկավաճառ միասին վաճառեցին 80 ծաղիկ, ընդ որում առաջինը վաճառեց երկրորդից 12-ով ավելի: Քանի՞ ծաղիկ վաճառեց ծաղկավաճառներից յուրաքանչյուրը:

Լուծում

80 : 2 = 40

40 + 12= 52

80 — 52 = 28

Պատ.՝ 1 — 52
2 — 28

1355. Մեկ շքամուտք ունեցող տասնչորսհարկանի շենքում բնակարանները,սկսած առաջին հարկից, համարակալված են 1-ից մինչև 84-ը: Ո՞ր հարկում է գտնվում 57-րդ բնակարանը:

Պատ.՝ 10

Diar Diary

My family and I 1)are just back from an amazing holiday in the Bahamas. We had a great time! The weather 2)was fantastic; it 3) was really hot and sunny. My family and I 4) were so happy there. I know it 5) was not that long ago but I 6) am  already missing the sun and sea,especially today because the weather 7) is cold here. On the other hand,of course, it 8) is nice to be back home with all my friends. 

5. Did Peter go for a walk yesterday? Yes, he did.

Did Peter play golf yesterday? Yes, he did.

Did Peter write a letter yesterday? No, he didn’t.

Did Mr and Mrs page play golf yesterday? No, they didnt.

Did Mr and Mrs page wash the car yesterday? Yes, they did.

Did Janny go for a walk yesterday? No, he didn’t.

Did Janny play golf yesterday? No, he didn’t.

Did Janny write a letter yesterday? No, he didn’t.

Did Janny wash a car? No, he didn’t.

1. Last Sunday, Maria didn’t wake up late.

2. Last Sunday, Maria did her homework.

3. Last Sunday, Maria didn’t speak to her friend, Mary.

4. Last Sunday, Maria didn’t have lunch with her grandparents.

5. Last Sunday, Maria did take her dog, Fluffy, out for a walk.

6. Last Sunday, Maria did help her mother make dinner.

to draw She drew a girl listening to music.

to see She saw computer on the table.

to send You sent later to your sister.

to come They came to celebrate my birthday.

to take I took my paintbrush and drew blue sea.

to help I help to my mom to cook a cake.

to fall I saw a tree fell in.

to fly I saw a bird flew on the roff.

to look around He looked around and saw a rabbit jumping.

to chase after My dog chased after my father

ԾԱՂԻԿՆԵՐԸ

― Ո՞ւր գնացին ծաղիկները…
― Սո՜ւս. քնած են հողի տակ,
Տաք ծածկված ողջ ձմեռը
Ձյուն-ծածկոցով սպիտակ։

Կգա գարնան արևն էլ ետ
Իր շողերով կենդանի,
Ձմռան սաստիկ ցրտերի հետ
Ձյուն-ծածկոցը կըտանի։

«Ելե՛ք, կասի, իմ մանուկնե՛ր»,

Ու հենց նրանք իմանան,
Դուրս կըհանեն գլխիկները,
Աչիկները կըբանան։

Կըբանան — կբացեն

Սաստիկ — ուժգին

Սուս — կամաց

Ծածկոց — վերմակ

Մանուկներ — երեխաներ

Задание 1. Перепишите предложения, употребите глаголы в настоящем времени.

1. Весной птицы возвращяются из тёплых краёв. 2. Ранним весенним

утром вдали показываються журавли. 3. Мама боиться, что мальчик

простудиться. 4. Почему ты улыбаешься? 5. Я встаю в восемь часов,

умываюсь, одеваюсь и иду в школу. 6. Как вы готовитесь
возвращению перелётных птиц?



Задание 2. Образуйте словосочетания и предложения. 5-6 предложений запишите.

 

1. сегодня хорошая, плохая, тёплая, холодная. Сегодня хорошая погода. Сегодня плоэая погода. 2. вчера была прекрасная погода. Вчера была отличная погода.

отвратительная, отличная погода 3. завтра будет дождливая, морозная, великолепная, солнечная. Солнечная погода. Дождливая погода.


Задание 3. Впишите подходящие глаголы.

1. Современные дети увлекаються компьютерными играми. 2. Дима занемаеться боксом.

3. Борис давно интересуеться историей. 4. Лена уже два года  занимаеться музыкой. 5. Все должны заниматься  спортом. 6. Мой брат интересуеться  техникой. 7. Мы гордимься нашей родиной.

Слова для справок: увлекаться — увлекать интересоваться — интересовать заниматься — заняться,  гордиться — гордить

Listen to Голос 002.m4a by Եվա Միքայելյան on #SoundCloud https://soundcloud.app.goo.gl/MgUXJ

Хорошо – это когда помогаешь друзьям, бездомным животным, бедным людям даёшь еду и воду, даёшь деньги на благотворительность, ещё когда ты делишься с другими, не выделываешься перед другими, говоришь у меня есть то или это, а у тебя нет. Не надо думать только о себе.

Плохо – это когда ты думаешь только о себе, чувствуешь себя самым-самым, или, когда видишь бездомных людей, собак, бьёшь их или проходишь мимо.

Будьте добрыми и не думайте только о себе, помогайте друзьям, бедным людям или бездомным животным. Всегда, знайте, что добро побеждает зло!

Հարսանքատանից հեռանում է Նազարն ու շարունակում է իր ճամփեն։ Գնում է հասնում մի կանանչ դաշտ։ Էս կանանչ դաշտում ձին թողնում է արածի, դրոշակը տնկում է, ինքն էլ դրոշակի շվաքումը պառկում քնում։

Դու մի՛ ասիլ՝ օխտը հսկա եղբայրներ կան, օխտը ավազակապետ, էս տեղերը նրանցն են, իրենց ամրոցն էլ մոտիկ սարի գլխին է։ Էս հսկաները վերևից մտիկ են տալիս, որ մի մարդ եկել է իրենց հանդում վեր է եկել։ Շատ են զարմանում, թե էս ինչ սրտի տեր մարդ պետք է լինի, քանի գլխանի, որ առանց քաշվելու եկել է իրենց հանդում հանգիստ վեր եկել ու ձին էլ բաց թողել։ Ամեն մինը մի գուրզ ուներ քառասուն լդրանոց։ Էս քառասուն լդրանոց գուրզները վերցնում են գալի։ Գալիս են, ի՞նչ են տեսնում․ հրես մի ձի արածում է, մի մարդ կողքին քնած, գլխավերևը մի դրոշակ տնկած, դրոշակի վրեն գրած․Անհաղթ հերոս Քաջըն Նազար,Որ մին զարկի՝ ջարդի հազար։

Վա՜, Քաջ Նազարն է՜․․․ Մատները կծում են հսկաներն ու մնում են տեղները սառած։ Դու մի՛ ասիլ հարբած հարսանքավորների տարածած լուրը սրանց էլ է լինում հասած։ Էսպես թուքները ցամաքած, չորացած սպասում են, մինչև Նազարն իր քունն առնում է ու զարթնում․ որ զարթնում է, աչքերը բաց է անում տեսնում՝ գլխավերևը քառասուն լրդրանոց գուրզները ուսներին օխտն ահռելի հսկաներ կանգնած՝ էլ փորումը սիրտ չի մնում։ Մտնում է իր դրոշակի ետևն ու սկսում է դողալ, ոնց որ աշունքվա տերևը կդողա։ Էս հսկաները որ տեսնում են՝ սա գունատվեց ու սկսեց դողալ, ասում են՝ բարկացավ, հիմի որտեղ որ է՝ մի զարկով օխտիս էլ կսպանի, առաջին գետին են փռվում ու խնդրում են․— Անհաղթ հերոս Քաջըդ Նազար, Որ մին զարկես՝ ջարդես հազար,

Մենք լսել էինք քո ահավոր անունը, տեսությանդ էինք փափագում․ այժմ բախտավոր ենք, որ քո ոտով ես եկել մեր հողը։ Մենք՝ քո խոնարհ ծառաներդ, օխտն ախպեր ենք, ահա մեր ամրոցն էլ էն սարի գլխին է, մեջը՝ մեր գեղեցիկ քույրը։ Աղաչում ենք՝ շնորհ անես, գաս մեր հացը կտրես․․․

Էստեղ Նազարի շունչը տեղն է գալի, նստում է իր ձին, նրանք էլ դրոշակն առած՝ առաջն են ընկնում ու հանդիսավոր տանում են իրենց ամրոցը։ Տանում են, ամրոցում պահում, պատվում թագավորին վայել պատվով ու էնքան են խոսում նրա քաջագործություններից, էնքան են գովում, որ իրենց գեղեցիկ քույրը սիրահարվում է վրեն։ Ինչ ասել կուզի՝ հարգն ու պատիվն էլ հետն ավելանում է։

5

Էս ժամանակ մի վագր է լուս ընկնում էս երկրում ու սարսափ է գցում ժողովրդի վրա։ Ո՞վ կսպանի վագրին, ո՞վ չի սպանիլ։ Իհարկե, Քաջ Նազարը կսպանի։ Էլ ո՞վ սիրտ կանի վագրի դեմ գնա։ Ամենքն էլ Նազարի երեսին են մտիկ տալի, վերևը՝ մի աստված, ներքևը՝ մի Քաջ Նազար։

Վագրի անունը լսելուն պես Նազարը վախից դուրս է վազում, ուզում է փախչի, ետ գնա իրենց տունը, իսկ կանգնածները կարծում են, թե վազում էր, որ գնա վագրին սպանի։ Նշանածը բռնում է, կանգնեցնում, թե՝ ո՞ւր ես վազում էդպես առանց զենքի, զենք առ հետդ, էնպես գնա։ Զենք է բերում տալիս իրեն, որ գնա իր փառքի վրա մի քաջություն էլ ավելացնի։ Նազարը զենքն առնում է, դուրս գնում։ Գնում է, անտառում մի ծառի բարձրանում, վրեն տապ անում, որ ոչ ինքը վագրին պատահի, ոչ վագրը՝ իրեն։ Ծառի վրա կուչ է գալի ու Նազարն ո՞վ կտա— հոգին դառել է կորկի հատ։ Հակառակի նման անտեր վագրն էլ գալիս է, հենց էս ծառի տակին պառկում։ Նազարը որ վագրին չի տեսնո՜ւմ, լեղին ջուր է կտրում, աչքերը սևանում են, ձեռն ու ոտը թուլանում են ու, թրը՛մփ, ծառիցը ընկնում է գազանի վրա։ Վագրը սարսափած տեղիցը վեր է թռչում, Նազարն էլ վախից կպչում է սրա մեջքին։ Էսպես զարհուրած Նազարը մեջքին կպած՝ էս խրտնած վագրը փախչում է, ո՜նց է փախչում, էլ սար ու ձոր, քար ու քոլ չի հարցնում։

Մարդիկ մին էլ տեսնում են, վա՛հ, Քաջ Նազարը վագրին նստած քշում է։

— Հա՛յ-հարա՛յ, եկե՜ք, հա եկե՜ք, Քաջ Նազարը վագրին ձի է շինել, հեծել․․․ տվե՛ք, հա տվե՛ք․․․

Սրտավորվում են, ամենքը մի կողմից հարայ-հրոցով, հռհռոցով հարձակվում են՝ խանչալով, թրով, թվանքով, քարով, փետով տալիս են սպանում։

Նազարը որ ուշքի է գալի, լեզուն բացվում է․ «Ափսո՛ս,— ասում է,— ընչի՞ սպանեցիք, զոռով մի ձի էի շինել, նստել․․․ էնքան պետք է քշեի ո՜ր․․․»։

Լուրը գնում է, հասնում է ամրոցը։ Մարդ, կին, մեծ, պստիկ՝ ժողովուրդը դուրս է թափում Նազարին ընդունելու։ Վրեն երգ են կապում ու երգում։Էս աշխարհքում,Մարդկանց շարքումՈ՞վ կըլինի քեզ հավասար,Ո՜վ Քաջ Նազար։Ինչպես ուրուր,Կայծակ ու հուր,Բարձր բերդից թռար հասար,Ո՜վ Քաջ Նազար։Ահեղ վագրինԱրիր քո ձին,Հեծար անցար դու սարեսար,Ո՜վ Քաջ Նազար։Մեզ փըրկեցիր,Ազատեցիր,Փառք ու պարծանք քեզ դարեդար,Ո՜վ Քաջ Նազար։

Ու պսակեցին Քաջ Նազարին հսկաների գեղեցիկ քրոջ հետ, օխտն օր, օխտը գիշեր հարսանիք արին, երգերով գովեցին թագավորին ու թագուհուն։— Լուսընկան նոր սարն ելավ,Էն ո՞ւմ նըման էր։— Լուսընկան նոր սարն ելավ,Էն Քաջ Նազարն էր։— Արեգակ նոր շաղեշաղ,Էն ո՞ւմ նըման էր։— Արեգակ նոր շաղեշաղ,Էն իր նազ֊յարն էր։Մեր թագավորն էր կարմիր,Իրեն արևն էր կարմիր,Թագն էր կարմիր, հա՜յ կարմիր,Կապեն կարմիր, հա՜յ կարմիր,Գոտին կարմիր, հա՜յ կարմիր,Սոլեր կարմիր, հա՜յ կարմիր,Թագուհին կարմիր, հա՜յ կարմիր,Կարմիր թագուհուն բարև,Կարմիր թագվորին արև։Շնորհավոր, շնորհավոր,Քաջ Նազարին շնորհավոր,Իր նազ–յարին շնորհավոր,Ողջ աշխարհին շնորհավոր։

Օխտ — յոթ

Հուր- կրակ

Շաղեշաղ — շողշողում

Rose loved drawing. She was very poor and didn’t have pens
or pencils. She drew pictures in the sand with sticks. One
day, an old woman saw Rose and said, ‘Hello! Here’s a
paintbrush and some paper for you.’
‘Thank you!’ smiled Rose. She was so happy. ‘Hmmm, what
can I paint?’ she thought. She looked around and saw a duck on the pond. ‘I know! I’ll
paint a duck!’
So she did. Suddenly, the duck flew off the paper and onto the pond. ‘Wow!’ she said. ‘A
magic paintbrush!’
Rose was a very kind girl and she painted pictures for everyone in her village. She
painted a cow for the farmer, pencils for the teacher and toys for all the children.
The king heard about the magic paintbrush and sent a soldier to find Rose. ‘Come with
me,’ said the soldier. ‘The king wants you to paint some money for him.’
‘But he’s already rich,’ said Rose. ‘I only paint to help poor people.’
But the nasty soldier took Rose to the king. ‘Paint me a tree with lots of money on it,’
he shouted.
Rose was brave and said, ‘No!’ So the king sent her to prison. But Rose painted a key
for the door and a horse to help her escape. The king chased after her. So she painted
a big hole, and splat! The king fell in.
Today, Rose only uses her magic paintbrush to help people who really, really need
help.

Գարնանամուտ

Քնքշաբույր ծաղկանց հրեղեն խաղով
Ժպտում են նորից անտառ ու ձորակ,
Եվ հեղեղները խոսուն-սառնորակ
Ողջունում են ինձ զվարթ ծիծաղով։

Զուգել ես նորից դաշտ, անտառ ու լեռ,
Գարո՜ւն, ամեն տեղ նոր կյանք ես վառել
Իմ սրտում էլ ես թևերըդ փռել,
Ւմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր։

Եվ ահա կրկին զվարթ ու ջահել,
Դուրս ելա տխուր մենության բանտից.
Պայծառ աչքերըդ ողջունում են ինձ,
Եվ ես չեմ կարող իմ ճիչը պահել։

Բացել ես իմ դեմ ոսկեղեն հեռուն,
Ծաղկել ես սարո՛ւմ, անտառո՛ւմ, արտո՛ւմ,
Ուրիշ երգեր են հնչում իմ սրտում —
Ողջո՛ւյն քեզ, արև, ողջո՛ւյն քեզ, գարուն…

1. Քնքշաբույր — քնքուշ

2. Խոսուն — ասող

3. Մենություն — մենակ

4. Զուգել — զարդարել

5. Հեղեղ — Անձրևից կամ ձնհալից գոյացած վարար ջրի արագ ու կատաղի հոսանք, ջրհեղեղ:

6. Հրեղեն — կրակ

Listen to Голос 001.m4a by Եվա Միքայելյան on #SoundCloud
https://soundcloud.app.goo.gl/1HGZL

Աբբա — աբբահայր կաթոլիկ վանքի վանահայր։

Եպարքոս — Տես Էպարխ

Ղազան — կաթսա

Չայ — թեյ

Նալոգ — հարկ

Ճիզվիտ — Նույնն է եզվիտ

Չան — մեծ տարա անոթ

Չարլեստոն — շատ տարածված պարի տեսա

Լուզա — բիլիարդի գնդապարկ

Լուպա — խոշորացույց

Չաթ — համակարգչային կայքում երկխոսություն զրույց

1243. Մեքենան երկու քաղաքների միջև եղած հեռավորությունն անցավ 3 ժամում, իսկ ավտոբուսը՝ 5 ժամում։ Մեկնումեկից 2 ժամ անց ճանապարհի ո՞ր մասն էր մնում անցնելու յուրաքանչյուրին։

Պատ՝. Մեքենա — 1\3, 3\5

1241. Նավակը գետի հոսանքի ուղղությամբ ընթացում է 11կմ\ժ արագությամբ, իսկ հոսանքին հակառակ ուղղությամբ՝ 7 կմ\ժ արագությամբ։ Որքա՞ն են գետի հոսանքի արագությւոնը և նավակի արագությունը չհոսող ջրի վրա։

Պատ՝ նավակ-9կմ\ժ, գետ- 2կմ\ժ

1216. Մի ծորակն ավազանը լցնում է 7 ժամում, իսկ մյուսը՝ 5 ժամում։ Ավազանի ո՞ր մասը կլցվի 1 ժամում եթե երկու ծորակներն էլ բացվեն։

Պատ՝. 12\35

Заполни пропуски, используя present simple или present continuous.

1.My sister is eating her dinner now .
2. I always do my homework in the evening.
3. Mother usually does the houswork at the weekend.
4. Khalid is tidying his room now.
5. They usually go on holiday in august.
6.Jane always goes to bed early.
7. My dad usually sleeps in the afternoon.
8. He is writing an email at present.

1. Archi is playing now.

Archi often plays.

2. My brother is playing kubik rubik at the moment.

My brother usually plays kubik rubik.

3. I am drawing a girl now.

I sometimes draw girls.

4. We are watching TV now.

We always watch TV with family.

5. We are going to the market preasent.

We usually go to the market at the weekend.

ԱՌԻՒԾԸ ԵՒ ՄԱՐԴԸ

Զօրաւոր առիւծ մը, որ նստած էր ժայռի մը վրայ, կը տեսնէ որ գազանները
սարսափահար կը վազէին։ Առիւծը կը հարցնէ, թէ ինչո՞ւ կը փախէին եւ
որմէ՞ կը վախնային։
—Դուն ալ փախիր,- կ’ըսեն,- որովհետեւ մարդը կու գայ։
—Ո՞վ է մարդը,- կը հարցնէ Առիւծը,- եւ ի՞նչ է անոր ուժը, որ կը փախիք
անկէ։
—Կու գայ եւ քեզի ալ կը վնասէ,- կ’ըսեն։
Իր ուժերուն վստահ՝ Առիւծը կը մնայ իր տեղը։ Եւ ահա կու գայ հողագործ
մարդ մը։
—Եկուր կռուինք,- կ’ըսէ հպարտ Առիւծը։
—Շատ լաւ,- կ’ըսէ մարդը,- բայց քու զէնքերդ հետդ են, մինչ իմիններս
տունն են։ Քեզ կապեմ, որպէսզի չփախիս, իսկ ես երթամ եւ բերեմ զէնքերս,
որպէսզի կռուինք։

Առիւծը կ’ըսէ.
—Երդում ըրէ, որ պիտի գաս եւ ես կ’ընդունիմ ըսածդ։
Մարդը երդում կ’ընէ եւ Առիւծը կը համաձայնի կապուիլ։
Մարդը կը հանէ պարանը եւ Առիւծը պինդ* կը կապէ կաղնիի ծառին, ապա
ծառէն կը կտրէ հաստ ճիւղ մը եւ կը սկսի զարնել Առիւծին։
Առիւծը կը գոչէ.
—Աւելի զօրաւոր եւ անխնայ զարկ կողերուս, որովհետեւ այս խելքիս միայն
այսպիսի ծեծ կը վայելէ։

Արևմտահայերեն

Մի զորավոր առյուծ, որը նստած էր մի ժայռի վրա տեսնում էր, որ գազանները սարսափահար կվազեին: Առյուծը հարցնում է, թե ինչու են փախնում և ինչ, որ մեկից կվախենաին:

• Դու էլ փախի — ասացին — որովհետև մադնը գալիս է:

Ով է մարդը — հարցնում է առյուծը — և ինչ ուժ ունի, որ նրանից վախենում եք:

-Հեսա կգա և քեզ կվանասե — ասում են:

Վստահ ուժերին առյուծը մնում է նրա տեղը: Ահա եկավ մարդը:

— Արի կռվենք — ասում է առյուծը:

— Շատ լավ — ասաց մարդը — բայց քո զենքերը հետդ են, իսկ իմը տանը: Ես քեզ կապեմ, որպեսզի դու չփախնես, իսկ ես գնամ զենքերս վերցնեմ, որ գամ կռվենք:

— Երդում տվեցիր, որ կգաս դրա համար ես համաձայն եմ:

Մարդը երդվում է և առյուծը համաձայնվում է կապվել:

Մարդը հանում է պարանը և ուժեղ կապում է առյուծին կաղնու ծառի վրա մի հաստ ճյուղ է կտրում և սկսում զարկել առյուծին:

Առյուծը ասում է:

— Ավելի ուժեղ զարկի ես արժանի եմ այս խելքովս այսպիսի զարկ պեռք է:

1․ Ընդգծված արտահայտությունները փոխարինի՛ր մեկ բառով։ Աշխհարքով մին է լինում — ուրախանում, վեր են քաշում — բարձրացնում, անց է կենում — գնում, լեզու է առնում — խոսում, ծառիցը վեր է բերում — իջեցնում, ճանապարհ են դնում — գնում, վեր կենում — գնաց, աչքը ճպում է — ակնթարթ, շնչի է գալի — վերակենդանանալ, կյանքն ու արևը բաշխում է ապրողներին — մեռնում։

2. Հեքիաթից առանձնացրո՛ւ շեղատառերով գրված բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր։ Զվարճասեր հաճույք, Զվարճանալու գործողություն որ մարդը զվարճանում է, գթաս խնայել,
3. Գրի՛ր տրված բառերի հականիշները։

ջահել- ծեր

դժբախտ- բախտ

քաջ-թույլ

արդար-անարդար

4. Հեքիաթից դո՛ւրս գրիր այն բառերը, որոնց հոմանիշները կարող ես գրել, առանց բառարանից օգտվելու։ Չքնաղ — գեղեցիկ, երջանկություն — ուրախություն։

5․ Նկարագրի՛ր Ոսկի քաղաքը՝ ըստ հեքիաթի։
Կանաչ այգիների մեջ թաղված, տարածվում է մի քաղաք։ Կապույտ գետը ոլորվելով անցնում է նրա միջից։
6. Հինգից- վեց նախադասությամբ նկարագրի՛ր Քանաքարային։ Քանքարան գեղեցիկ աղջիկ էր, բարի էր, արդար էր։

7․ Բնութագրի՛ր Դիվանային։ 
Դիվանան սիրահարված էր, շատ բարի էր, սուտասան էր։
8.Դո’ւրս գրիր քեզ ամենից դուր եկած միտքը և հիմնավորի՛ր ընտրությունդ։ Ինձ ամենից դուր եկավ այն, որ Քանաքարան տեսավ մայրիկի հոգին և հետո լավ խորհուրդ տվեց։

9․ Ո՞րն է երջանկության գաղտնիքը ըստ հեքիաթի։ Ըստ հեքիաթի գախտնիքը այն էր, որ Դիվանան դարձավ թագավոր և դարձրեց երկիրը արդար և երջանիկ։

10․ Ո՞րն է երջանկության գաղտնիքը ըստ քեզ։ 
Իմ համար երջանկության գախտնիքը այն էր, որ Դիվանան և Քանաքարան ամուսնացան։
11. Վերլուծի’ր հետևյալ միտքը. վերլուծությունդ հրապարակի’ր բլոգումդ:

Ոսկին մետաղ է, որ հողից է դուրս գալի, երջանկությունը զգացմունք է, որ սրտի՛ց է բխում: Հողից ամեն ինչ կարող է բուսնել։Օրինակ ոսկին։ Սրտից միայն ու միայն կարող են զգացմունքներ բխել։ Զգացմունքները երբեք բնությունից և հողից չեն կարող բխել։

ԼՃԵՐ ԵՎ ՋՐԱՄԲԱՐՆԵՐ

Լճերը ցամաքի բնական այն գոգավորություններն են, որոնք լցված են ջրով ե ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի հետ:

Լճերը միմյանցից տարբերվում են իրենց ծագմամբ: Ըստ ծագման`լի­նում են տեկտոնական, հրաբխային, տեկտոնահրաբխային, մնացորդա­յին, սառցադաշտային լճեր:

Տեկտոնական ծագմամբ լճերը գոյացել են երկրակեղևի դարավոր շարժումների հետևանքով: Որպես արդյունք՝ ձևավորվել են բեկվածքներ ե լցվել ջրով’ առաջացնելով լճեր: Դրանք աշխարհի ամենախորը լճերն են, օրինակ`Բայկալը, Տանգանիկան և այլն:

Հրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են հրաբուխների ժայթքու­մից, լինում են խառնարանային և արգելափակման: Խառնարանային լճե­րը փոքր են և ծանծաղ: Հայաստանի տարածքում հայտնի են Աժդահակը, Արմաղանը :

Արգելափակման լճերն առաջանում են այն դեպքում, երբ լավային հոսքերր փակում են գետի հունը, և ջուրը, կուտակվելով, գոյացնում է լիճ: Լավային հոսքերը նպաստել են նաև Սևանա և Վանա լճերի առաջացմանը: Արգելափակման լճեր կարող են առաջանալ նաև լեռնալանջերի փլվածք­ների հետևանքով: Տիպիկ օրինակը Հայաստանում Պարզ լիճն է:

Տեկտոնահրաբխային ծագմամբ լճերն առաջացել են երկու ուժի’ երկրակեղևի շարժումների և հրաբուխների ազդեցությամբ: Նմանատիպ լճե­րից հայտնի են Սևանա և Վանա լճերը:

Սառցադաշտային ծագմամբ լճերը ձևավորվել են սառցադաշտերի քայքայիչ աշխատանքի հետևանքով առաջացած գոգավորություններում’ հալոցքային և անձրևային ջրերի կուտակումից: Այդպիսի լճեր կան Արագած լեռան բարձրադիր մասերում, օրինակ’ Քարի լիճը:

Մնացորդային լճերի տարածքն անցյալում եղել է ծովերի և օվկիա­նոսների մաս: Հետագայում երկրակեղևի շարժումների հետևանքով այդ մասերն անջատվել են օվկիանոսից’ ձևավորելով առանձին ջրային ավա­զաններ, օրինակ’ Կասպից և Արալյան լճերը, որոնք մեծության ու աղիութ­յան պատճառով ծով են անվանվում:

Լճերի սնման հիմնական աղբյուր են մթնոլորտային տեղումները, ստո­րերկրյա ջրերը, սառցադաշտերի հալոցքաջրերը: Այն լիճը, որից գետ է սկիզբ առնում, կոչվում է հոսուն լիճ: Հոսուն լճերից է Սևանը, որից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը: Անհոսք է այն լիճը, որից ոչ մի գետ սկիզբ չի առ­նում: Անհոսք լճեր են Կասպիցը, Արալը, Հայկական լեռնաշխարհում’ Ուրմիան, Վանը:

Որպես կանոն’ անհոսք լճերն աղի են, իսկ հոսունները’ քաղցրահամ:

Ջրամբարներ: Բացի բնական ճանապարհով առաջացած լճերից’ գո֊յություն ունեն նաև արհեստական լճեր, որոնք ստեղծվել են մարդու կող­մից: Դրանք կոչվում են ջրամբարներ: Գետերի վրա կառուցվում են ամբարտակներ’ պատնեշներ, և կուտակում ջուրը:

Ջրամբարներում կուտակված ջուրն օգտագործում են ոռոգման, ջրա­մատակարարման, էլեկտրաէներգիա ստանալու, նավարկության, ձկնաբու­ծության և այլ նպատակներով: Հայաստանում նույնպես կան կառուցված բազմաթիվ ջրամբարներ, որոնց ջուրը հիմնականում օգտագործում են ո­ռոգման նպատակով, օրինակ’ Ախուրյանի, Ապարանի և այլ ջրամբարներ:

Հարցեր ե առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ է լիճը:Լճերը ցամաքի բնական այն գոգավորություններն են, որոնք լցված են ջրով ե ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի հետ:
2. Լճայիս գոգավորություններս ըստ ծագման ի՞նչ տեսակների են լի­նում: Բերեք օրինակներ: Ըստ ծագման`լի­նում են տեկտոնական, հրաբխային, տեկտոնահրաբխային, մնացորդա­յին, սառցադաշտային։
3. Որո՞նք են հոսուն և անհոսք լճերը: Բերեք օրինակներ:Այն լիճը, որից գետ է սկիզբ առնում, կոչվում է հոսուն լիճ: Անհոսք է այն լիճը, որից ոչ մի գետ սկիզբ չի առ­նում:
Ի՞նչ է ջրամբարը: Ինչո՞ւ են ջրամբարներ կառուցում: Բացի բնական ճանապարհով առաջացած լճերից’ գո֊յություն ունեն նաև արհեստական լճեր, որոնք ստեղծվել են մարդու կող­մից: Դրանք կոչվում են ջրամբարներ: Գետերի վրա կառուցվում են ամբարտակներ’ պատնեշներ, և կուտակում ջուրը: Ջրամբարներում կուտակված ջուրն օգտագործում են ոռոգման, ջրա­մատակարարման, էլեկտրաէներգիա ստանալու, նավարկության, ձկնաբու­ծության և այլ նպատակներով: