- Ներկայումս քանի՞ քիմիական տարրի ատոմներ են հայտնի, ինչպե՞ս են տարրերը դասակարգվում
Ներկայումս հայտնի է 118 քիմիական տարր։
Քիմիական տարրերը դասակարգվում են՝ մետաղների, ոչ մետաղների, մետաղանման տարրերի։
- Քանի՞ միլիոն նյութ է հայտնի մարդկությանը, սահմանել ո՞րն է կոչվում նյութ, դասակարգել նյութերն ըստ բաղադրության և ծագումնաբանության, գրել օրինակներ…
Մարդկությանը հայտնի է ավելի քան 100 միլիոն քիմիական նյութ։ Նյութ է կոչվում այն, ինչից կազմված են մարմինները և որն ունի որոշակի բաղադրություն ու հատկություններ։
Ըստ բաղադրության՝ նյութերը լինում են՝
Պարզ նյութեր — կազմված են մեկ քիմիական տարրի ատոմներից, օրինակ՝ երկաթ (Fe), թթվածին (O₂)։
Բարդ նյութեր — կազմված են տարբեր քիմիական տարրերի ատոմներից, օրինակ՝ ջուր (H₂O), ածխաթթու գազ (CO₂)։
Ըստ ծագման՝ նյութերը լինում են՝
Բնական — ջուր, թթվածին, փայտ։
Արհեստական (սինթետիկ) — պլաստմասսա, պոլիէթիլեն, որոշ դեղանյութեր:
- Որո՞նք են նյութերի փոքրագույն կառուցվածքային մասնիկները, սահմանել, գրել օրինակներ…
Նյութերի հիմնական փոքրագույն կառուցվածքային մասնիկներն են՝ ատոմները, մոլեկուլները և իոնները։
Ատոմ — քիմիական տարրի փոքրագույն մասնիկն է, որը պահպանում է այդ տարրի հատկությունները։ Օրինակ՝ H, O, Fe։
Մոլեկուլ — նյութի այն փոքրագույն մասնիկն է, որը պահպանում է նյութի քիմիական հատկությունները։ Օրինակ՝ H₂O, O₂, CO₂։
Իոն — էլեկտրական լիցք ունեցող մասնիկ է։ Օրինակ՝ Na⁺, Cl⁻։
- Ո՞րն է կոչվում պարզ նյութ, սահմանել, դասակարգել, գրել օրինակներ…
Պարզ նյութեր — կազմված են մեկ քիմիական տարրի ատոմներից, օրինակ՝ երկաթ (Fe), թթվածին (O₂)։
- Ո՞րն է կոչվում բարդ նյութ, սահմանել, դասակարգել, գրել օրինակներ…
Բարդ նյութեր — կազմված են տարբեր քիմիական տարրերի ատոմներից, օրինակ՝ ջուր (H₂O), ածխաթթու գազ (CO₂)։
- Ինչպիսի՞ հատկություններ ունեն նյութերը, սահմանել, գրել օրինակներ․․․․
Հատկություն է կոչվում այն հատկանիշը, որով կարելի է ճանաչել և տարբերել նյութը մյուս նյութերից։
Ֆիզիկական — գույն, հոտ, խտություն, հալման ջերմաստիճան, եռման ջերմաստիճան, լուծելիություն։
Քիմիական — այլ նյութերի հետ փոխազդելու և նոր նյութեր առաջացնելու հատկությունը։
Օրինակ՝ ջուրը անգույն հեղուկ է, իսկ երկաթը մետաղ է և կարող է ժանգոտվել
- Ինչպիսի՞ քիմիական և ֆիզիկական երևույթներ գիտեք, սահմանել, գրել օրինակներ․․․
Ֆիզիկական երևույթ է այն փոփոխությունը, որի ժամանակ նոր նյութ չի առաջանում։
Օրինակներ՝
Սառույցի հալվելը, ջրի գոլորշիանալը, ապակու կոտրվելը, թղթի կտրելը։
Քիմիական երևույթ է այն փոփոխությունը, որի ժամանակ առաջանում են նոր նյութեր։
Օրինակներ՝
Փայտի այրվելը, երկաթի ժանգոտվելը, կաթի թթվելը, ձվի եփվելը։
Եվա Միքայելյան 