1. Ներկայացրե՛ք Արտավազդ II-ի գահակալման ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրավիճակը և վերլուծե՛ք նրա վարած արտաքին քաղաքականության նպատակներն ու նշանակությունը Հայաստանի անկախության պահպանման գործում։
Արտավազդ II-ը գահ բարձրացավ, երբ Հայաստանը հայտնվել էր երկու հզոր հարևանների՝ Հռոմի և Պարթևստանի արանքում։ Նրա գլխավոր նպատակն էր պահպանել Հայաստանի չեզոքությունն ու անկախությունը։ Ճկուն դիվանագիտության շնորհիվ նա թույլ չտվեց, որ Հայաստանը դառնա պատերազմի թատերաբեմ, և պահպանեց երկրի հզորությունը։
2. 2. Համեմատե՛ք Մարկոս Կրասոսի և Մարկոս Անտոնիոսի արևելյան արշավանքները՝ բացահայտելով դրանց նպատակները, ընթացքը և հետևանքները Հայաստանի համար։
Կրասոսի արշավանքը (Ք.ա. 53 թ.). Նպատակն էր նվաճել Պարթևստանը։ Նա մերժեց Արտավազդի օգնությունը, ընտրեց անապատի ճանապարհը և ջախջախվեց Խառանի ճակատամարտում։ Հայաստանը փրկվեց ավերածություններից և դաշնակցեց պարթևների հետ։
Անտոնիոսի արշավանքը (Ք.ա. 36 թ.). Նպատակն էր վրեժխնդիր լինել պարթևներից։ Նա արշավեց Հայաստանի տարածքով, բայց նույնպես պարտվեց։ Իր անհաջողության մեջ նա մեղադրեց Արտավազդին, խաբեությամբ գերի վերցրեց հայոց արքային ու տարավ Եգիպտոս, որտեղ Արտավազդը հետագայում սպանվեց։
3. Վերլուծե՛ք Արտավազդ II-ի քաղաքական ընտրությունը հռոմեա-պարթևական հակամարտության պայմաններում և հիմնավորե՛ք՝ որքանո՞վ էր այն համապատասխանում Հայաստանի պետական շահերին։
Արտավազդի վարած քաղաքականությունը լիովին համապատասխանում էր Հայաստանի շահերին։ Նա չէր հարում ուժերից ոչ մեկին կույր ձևով, այլ միշտ ընտրում էր նրան, ով տվյալ պահին ձեռնտու էր Հայաստանի անվտանգությանը։ Սա խելացի ու հավասարակշռված քաղաքականություն էր հանուն հայրենիքի փրկության։
4. Ներկայացրե՛ք Արտաշես II-ի գործունեությունը և վերջին Արտաշեսյանների օրոք Հայաստանի քաղաքական դրությունը՝ բացատրելով արքայատոհմի անկման պատճառներն ու պատմական հետևանքները։
Արտաշես II-ը ազատագրեց Հայաստանը հռոմեացիներից և վրեժ լուծեց հոր մահվան համար, սակայն հետագայում սպանվեց հռոմեական դավադրությամբ։ Նրանից հետո երկիրը թուլացավ, հայ նախարարները պառակտվեցին հռոմեամետ և պարթևամետ խմբերի։ Ք.հ. 1 թվականին տոհմի վերջին արական ներկայացուցիչ Տիգրան IV-ի սպանությամբ Արտաշեսյան արքայատոհմն անկում ապրեց։
Անկման պատճառներն էին Հռոմի մշտական ճնշումները, ներքին պառակտումը և արու ժառանգների բացակայությունը։ Հետևանքն այն էր, որ Հայաստանը զրկվեց իր հզոր հարստությունից և շուրջ կես դար ընկավ քաղաքական անկայունության մեջ։
