Կենսաբանության փետրվար ամսվա ամփոփում

1.Ներկայացնել օրգանիզմների անհատական զարգացումը`սաղմնային և հետսաղմնային զարգացում։

Սաղմնային զարգացում`տեղի է ունենում բեղմնավորումից մինչև ծնունդ։ Այս ընթացքում ձևավորվում են սաղմնային շերտերը և օրգանները։

Հետսաղմնային զարգացում`սկսվում է ծնունդից հետո և շարունակվում մինչև կյանքի վերջը։ Այս փուլում օրգանիզմը աճում է, զարգանում և հասունանում։

2. Լրիվ և թերի կերպարանափոխություն։

Լրիվ կերպարանափոխություն
ձու → թրթուր → բոժոժ → հասուն միջատ
Թրթուրը շատ է տարբերվում հասուն միջատից։

Թերի կերպարանափոխություն

ձու → թրթուր (նիմֆա) → հասուն միջատ
Թրթուրը նման է հասունին, բայց փոքր է և առանց թևերի։

3. Գենետիկայի հիմնական հասկացությունները, ժառանգականություն և փոփոխականություն։

Գենը`ժառանգականության միավորն է։

Քրոմոսոմ`բջջի կառուցվածք, որի մեջ գտնվում են գեները։

ԴՆԹ` նյութ, որը կրում է ժառանգական տեղեկությունը։

Գենոտիպ`օրգանիզմի արտաքին և ներքին արտահայտված հատկանիշները։

Ֆենոտիպ`օրգանիզմի արտաքին և ներքին արտահայտված հատկանիշները։

Ժառանգականություն`օրգանիզմների հատկությունն է ծնողներից սերունդներին փոխանցելու իրենց հատկանիշները։
Օրինակ՝ մազերի գույն, աչքերի գույն։

Փոփոխականություն`օրգանիզմների հատկությունն է տարբերվելու միմյանցից և իրենց ծնողներից։
Օրինակ՝ եղբայրները կարող են տարբեր լինել արտաքինով։

4. Օրգանիզմների բազմացման եղանակաները` սեռական և անսեռ եղանակներ դրանց կենսաբանական նշանակությունը։

Անսեռը տեղի է ունենում մեկ ծնող օրգանիզմից, առանց սեռական բջիջների միացման։ Սերունդները լինում են գրեթե նույնը, ինչ ծնողը։

Սեռականը տեղի է ունենում արական և իգական սեռական բջիջների բեղմնավորում։ Սերունդը ստանում է հատկանիշներ երկու ծնողներից։

5. Մենդելի առաջին օրենք։

Եթե խաչասերվում են երկու հոմոզիգոտ ծնողներ, որոնք տարբերվում են մեկ հատկանիշով, ապա
առաջին սերունդը լինում է միատեսակ և դրսևորում է միայն գերիշխող հատկանիշը։

6. Մենդելի երկրորդ օրենք։

Երբ առաջին սերնդի հիբրիդները խաչասերվում են միմյանց հետ, ապա երկրորդ սերնդում հատկանիշները բաժանվում են որոշակի հարաբերությամբ։