Եվա Միքայելյան

Վայրի վարազը սրում էր իր ժանիքները ծառին քսելով, երբ կողքով աղվեսն անցավ։ Աղվեսը միշտ առիթ էր փնտրում իր բարեկամներին ծաղրելու համար։ Այսպիսով, նա ցուցադրություն արեց՝ անհանգիստ նայելով, կարծես վախենալով ինչ-որ թաքնված թշնամուց։ Բայց Վարազը շարունակեց անելիքը:

-Ինչո՞ւ ես այդպես անում-, վերջապես հարցրեց աղվեսը ծիծաղելով, — ոչ մի վտանգ չկա:

— Ճիշտ է,— պատասխանեց Վարազը,— բայց երբ վտանգը հասնի, անելու համար ժամանակ էլ չի լինի։ Այդ ժամանակ իմ ժանիքները պետք է պատրաստ լինեն հարձակվելուն, թե չէ ես կտուժեմ։

Թարգմանությունը կատարվել է անգլերենից։

Աղբյուր

Jack was hungry. He walked to the kitchen. He got out some eggs. He took out some oil. He placed a skillet on the stove. Next, he turned on the heat. He poured the oil into the skillet. He cracked the eggs into a bowl. He stirred the eggs. Then, he poured them into the hot skillet. He waited while the eggs cooked. They cooked for two minutes. He heard them cooking. They popped in the oil.

Next, Jack put the eggs on a plate. He placed the plate on the dining room table. Jack loved looking at his eggs. They looked pretty on the white plate. He sat down in the large wooden chair. He thought about the day ahead. He ate the eggs with a spoon. They were good.

Ջեքը սոված էր։ Նա քայլեց դեպի խոհանոց, հանեց մի քանի ձու և ձեթ։ Հետո կաթսա դրեց վառարանի վրա։ Այնուհետև միացրեց կրակը։ Ձեթը լցրեց կաթսայի մեջ և ձվերը կոտրեց։ Խառնեց ձվերը և դրանք լցրեց տաք կաթսայի մեջ։ Նա սպասեց, մինչև ձվերը եփվեն։ Երկու րոպե եփեց և նրանք պատրաստ էին:

Հաջորդը, Ջեքը ձվերը դրեց ափսեի մեջ: Ափսեն դրեց ճաշասենյակի սեղանին: Նա նստեց փայտե մեծ աթոռին և սկսեց ձվերը գդալով ուտել:

Սեպտեմբեր-Հոկտեմբեր ամսվա ամփոփում

Նոյեմբեր ամսվա ամփոփում

Դեկտեմբեր ամսվա ամփոփում

Փետրվար ամսվա ամփոփում

Մարտ ամսվա ամփոփում

Ապրիլ ամսվա ամփոփում

Մայիս ամսվա ամփոփում

Անձրևորդի արտաքին կառուցվածք

Ժապավենաձև որդեր դաս

Ձկների բազմազանությունը և դասակարգումը

Հոդվածոտանիներ

Երկկենցաղներ

Երկկենցաղները արտաքին կառուցվածքի ինչ առանձահատկություններ գիտեք:

Երկկենցաղները շնչում են մաշկով
Ներկայացնել Հայաստանում հանդիպող երկկենցաղներին։ Կանաչ փոփոխական դոդոշ, փոքրասիական գորտ

Ինչպե՞ս են բազմանում երկկենցաղները։ Արտաքին բեղմնավորմամբ։

Աշխատանք դասարանում

1. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական :

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:- Մի ձեռնարկատիրոջ կողմից կառուցվել էր հասարակությանը զվարճացնելու համար գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել:

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգելը մենք չեն նկատում:- Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգվելը մենք չենք նկատում:

Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:- Թեթև թույլ ամրացված տանիքները սկզբում քշվեցին քամու կողմից։

Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը:- Դեմքը տաքացվում է նուրբ շղարշի կողմից։

Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:- Մրջյունները ծածկվել էին սեղանը:- Սեղանը ծածկվել էր մրջյուններով։

Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին: — Հիվանդը րկվեց ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջրից։

2. Նախադասություններն ըստ օրինակի փոխի՛ր (դարձրո՛ւ ներգործական):


Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից:

Աղջկա մի ժպիտը սիրտը գերեց սիրտը։

Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել:

Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկը գանձ է թաղել։

Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց:

Անձրևը ու քամին մաշել, հարթել քարը։

Արտերը խանձվել էին բարկ արևից:

Բարկ արևը խանձել էր արտերը։

Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից:

Միայն չափահաս քաղաքացիներն են քարտը լրացնում։

Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից:

Իտալակապ դասարանը նրան ազատազրկել է և տուգանել։

Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով:

Ալիքների ու քամու երգում դյութել էր։

Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով:
Ընկերս համերգի է հրավիրված:

Հետաքրքրասերների մեծ խումբ շրջապատել էին աղջկան։

3. Դո՛ւրս գրիր այն բայերը, որոնք կարող են կրավորական դաոնալ, և դարձրո՛ւ:

Օրինակ`

փնտրել — փնտրվել:

Վազել, երգել, ցրել, կոտրել, դնել, թռչել, թրջել, գնալ, հեռանալ, հեռացնել, հնարել, ներել, լուսանալ, մթնել, մթնեցնել, բարձրանալ, թխել, մրմռալ, մաքրել, դողալ, սրբել, կարել, հավաքել, սարսռալ, հաչել, սիրել, մլավել, ծիծաղել, խոսել, հուզե:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Ըստ տրված կաղապարների` կազմի՛ր բարդ նախադասություններ: Փորձի՛ր բացատրել՝ ստորակետը այս կառույցներում ինչ դեր  ունի:
…………………., այլապես…………….:
Ոչ թե…………., այլ…………………….:
……………….., այլ ոչ թե………………:

2. Բարդ  նախադասությունների ընդգծված մասերը (երկրորդական նախադասությունները)  հանի՛ր:

Եգիպտոսի ամենամեծ հրաշալիքը, որն ապշեցնում էր մարդկանց դեռ հնադարում, Քեոփսի բուրգն է:
Մեքսիկայում տարածվում է ֆուտբոլի մի նոր տեսակ, որի ժամանակ դաշտ  են թողնում կատաղած ցլին:
Ամազոնի ավազանում մի հետաքրքիր ծառ է աճում, որից  տեղացիները կաթ են ստանում:
Նորվեգացի հայտնի ճանապարհորդ, հետազոտող ու գրող Թուր Հեյերդալը  նորից ուղևորվեց  Զատկի կղզի, որը Խաղաղ օվկիանոսի արևելյան մասում է:
Այս անգամ նրան ճանապարհորդության են հանել քարե հսկայական քանդակները, որ կղզու ափերի մոտ են գտնվում և տասնվեց դար առաջ են ստեղծվել: Քսան տոննանոց արձանները, որոնցից մի քանիսի բարձրությունն ութ մետրի է հասնում, կանգնած են ուղղահայաց դիրքով:
Հնագետներին մի քանի ամիս է պետք, որ առանց վնասելու մամուռից  ու տիղմից մաքրեն ծովի հատակից գտնված անտիկ սափորը:
Անապատներում, որտեղ կատաղի ու քմահաճ քամիներից տուժում են և՛ մարդիկ, և՛ կենդանիները, քամու էներգիան կարելի է օգտագործել տնտեսական նպատկներով: Մասնագետները պնդում են, որ ծովափնյա մի քանի քաղաք աստիճանաբար իջնում են ջրի տակ:

Լրացուցիչ առաջադրանքներ, պատասխանել հարցերին

Ներկայացնել թռչունների ձվի կառուցվածքը։ Կճեպ, սաղմնային սկավառակ, դեղնուց, օդախորշ, ենթակճեպային թաղանթ, կախաններ, սպիտակուց
Ներկայացնել թռչունների կմախքը։

Գլխուղեղ, շնչափող, քթանցք, կերակրափող, ձայնալար, սիրտ, կտնառք, ողնուց, լյարդ, ստամոքս, մկանային ստամոքս, հաստ աղիք, կոյանոց, պոչուկային գեղձ, միզածորան, երիկամ, սերմնարան

Փետուրները ի՞նչ դեր են կատարում թռչունների կյանքի համար։

Փեթուրները օգնում են թռչուններին թռչել, և պահել հավասարակշռությունը

1. Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը:
Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:
Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան:
Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:
Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը:
Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:

Բ-կրավորական, Ա-ներգործական

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը:

Կնոջ դեմքը կնճռվոտել էին անցած տարիները։

Դահլիճը լավ կահավորել էին:

Լավ կահավորվել էին դահլիճը։

Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:

Մշակութային շատ արժեքներ են ստեծվել մեր ժողովուրդի կողմից։

2. Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞ օգնությամբ դարձրիր:

Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել-գրվել, գրավել-գրավվել, ծեծել-ծեծվել, թրջել-թրժվել, թխել-թխվել, տաշել-տաշվել, վրդովել-վրդովվել, կապել-կապվել, սպանել-սպանվել, նկարել-նկարվել, կեղտոտել-կեղտոտվել:

Վ տառի օգնությամբ։

3. Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: —
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:
Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել:
Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել:
Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը:
Տերը շանը կապել էր ծառից:
Տարբեր մարդիկ տարբեր ձևով էին պատմում առավոտվա դեպքը:
Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին:
Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին:
Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել:
Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում:
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը:
Շինարարությունն ավարտին հասցրին:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: —
Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:

Այս նկարը ամրացվել է պատին պապուցս կողմից։
Այս գիրքը նաև կարդացվել է ընկերոջս կողմից:
Ոտքերը թրջվել են առավոտյան ցողից։
Տերը շանը կապել էր ծառից: Շունը ծառին կապվել էր տիրոջ կողմից
Առավոտվա դեպքը պատմվում է տարբեր մարդկանցից տարբեր ձևերով։
Թեթև ցնցում գրանցվեցին սարքերից։
Սպասվող փոթորիկի մասին զգուշացրվին ինստիտուտի աշխատակիցներից։
Այդ երեխային անտառում գտնվել էին որսորդների կողմից։
Միշտ նույն երազներ կախադրվում տղայից։
Վարպետի խնամքոտ ձեռքը տաշում ու իրար կողքի էր դնում քարերը: Քարերը խնամքոտ ձեռքով տաշվում և իրար կողքի էին գտնվում վարպետից։

Շինարարության ավարտին հասցրվեց։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված նախադասություններին երկրորդական նախադասություններ ավելացրու՝ դրանք տրվածներին կապելով  երբ, որ, թե, եթե, ինչպես, որովհետև, որպեսզի և այլ շաղկապներով ու շաղկապական բառերով:
Օրինակ`
Մինչև կրակելն աղվեսները փախան:- Մինչև  կրակելն աղվեսները փախան, որովհետև  անզգույշ շարժումից թփերը խշխշացին:
Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում:- Խլեզները Մթնաձորում մարդուց չեն փախչում, որպեսզի նրանք իրենց կերակրեն։
Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը:- Վայրի անտառի պես էր անտառապահ Պանինը, ինչպես վագրը։
Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց:- Արջը ոռնոցով մի ոստյուն էլ արեց, որպեսզի նրանից վախենան։
Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև:- Մթնաձորում սկսվեց անհավասար մի կռիվ մարդու և գազանի միջև, երբ մարդը փորձեց որսալ նրա վրա։
Ջուրը բակի ջրհորից բերեք:- Ջուրը բակի ջրհորից բերե՛ք, որպեսզի ավելի մաքուր լինի։

2.  Ըստ տրված կաղապարների՝  կազմի՛ր բարդ նախադասություններ:

Թեկուզ……………… , այնուամենայնիվ………..:

Թեկուզ նա երևում է չար, բայց այնուամենայնիվ  ինձ համար միշտ  բարի կլինի։
Թեպետ………………, սակայն………………….:

Թեպետ և ինքը անխելք է երևում, սակայն նրա հետ շփվելուց հետո կհասկանան, որ սխալ էիք։

Չնայած որ………….., բայց………………………:

Չնայած որ նա նրանից աղքատ է չեմ տեսել, որ նախանձի, բայց տեսել եմ, թե ինչպես է փող է գողանում։
Թեև…………………., բայց և այնպես……………:

Թեև ինքը չար մարդ չի, բայց և այնպես մեկին կխաբի։

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:
Բնութագրի՛ր հաստլիկին: Հարուստ, կոկիկ և հաստլիկ։
Բնութագրի՛ր նիհարին: Թափթված, փնթի և նիհար։

We are always read and translate the different texts on english. Other days we their retell and do classworks. My achievements is homeworks in the book, because there are so easy. My difficulties is new themes and different paper of exercise. But some time ago I their understand. I am liked to retell the small texts, but big I too retell, because I want good mark.

Քարտեզի վրա նշել նավթ, գազ և ածուխ արդյունահանող առաջատար երկրները:
Ի՞նչ դեր ունի վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը տնտեսության զարգացման գործում: Տնտեսությունը չէր զարգանա առանց վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերության։ Այսինքն վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը մեծ դեր է խաղում տնտեսության մեջ։

Որո՞նք են վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները: Պետք է հումք։

Ինչպես և երբ առաջացավ Գերմանական թագավորությունը:

919 թ. արևելաֆրանկական թագավոր ընտրվեց Սաքսոնիայի դուքս Հենրիխը: Այսպես Եվրոպայում առաջացավ Գերմանական թագավորությունը:

Որ տարածքներն էին ընդգրկում նորաստեղծ պետությունը:

Հռենոս գետից մինչև Էլբա գետը, Հյուսիսային ծովից մինչև Ալպերի լեռներն ընկած տարածքները:

Ինչու էր Գերմանիայում արքայական իշխանությունը թույլ։

Որովհետև կառավարում էին դուքը։

Ինչ քայլեր ձեռնարկեց Օտտոն I-ը թագավորական իշխանությունը ամրապնդելու համար:

Օտտոն l-ը որոշեց նոր հենարան գտնել և ստեղծել գերմանական եկեղեցին։

Որ իրադարաձությունից հետո Օտտոն առաջինը իրեն համարեց Եվրոպայի ամենահզոր տիրակալը: Համաձա՞յն եք նրա հետ. հիմնավորեք ձեր տեսակետը:

Երբ պարտության մատնեց հունգարներին։ Համաձայն եմ։

Օտտոն I-ը ե՞րբ և որտե՞ղ թագադրվեց Արևմտահռոմեական կայսրության թագով:

962 թ. պապը նրան թագադրեց Արևմտահռոմեական կայսրության թագով։

Ինչ է Օտտոնյան վերածնունդը: Ո՞վ էր Սաքսերի պատմությունը աշխատության հեղինակը, և ի՞նչ էր փորձում նա հիմնավորել:

Օտտոնը և նրա հաջորդողները մեծ ուշադրություն էին դարձնում մշակույթին։ Այդ պատճառով այս դարաշրջանը սովորաբար անվանում էին Օտտտոնյան վերածնունդ:

Վանական Վիդուքնիդը նա փորձում էր հիմնավորել Սրբազան հռոմեական կայսրության ստեղծման անհրաժեշտությունը և այս գործում գերմանացիների կարևոր դերը։

1. Նախադասության միտքն արտահայտի՛ր բայը ժխտական դարձնելով:

Օրինակ`
Մենք դժկամորեն գնացինք նրա հետևից:- Մենք հաճույքով չգնացինք նրա հետևից:
Ամբողջ ճանապարհին մենք միայն մի անգամ կանգ առանք խորհրդակցելու:-Ամբողջ ճանապարհին մենք ոչ մի անգամ կանգ չենք առել խորհրդակցելու։
Մեր արածն ապարդյուն աշխատանք էր:-Մեր չարածն աշխատանք արդյունավետ չէր։
Կղզու նահանգապետը կամեցավ այծերից փրկել էբենոսի անտառները:-Կղզու նահանգապետը չկամեցավ այծերից փրկել էբենոսի անտառները։
Նրա մտադրությունը սխալ հասկացան:-Նրա մտադրությունը ճիշտ չհասկացան։
Նրան անլուրջ պատասխան տվեցին:-Նրան լուրջ պատասխան չտվեցին։
Այծերը էբենոս ծառից կարևոր են:-Այծերը էբենոս ծառից կարևոր չեն։

2. Նախադասության մեջ շարադասության սխալ կա. ուղղի՛ր:
Արահետը ձգվեց բլուրն ի վեր, ու որոշակիորեն հասկացա, որ հասել ենք բլրի ստորոտին:
Ծակծկող փշերն ու լիանաները դանակով կտրում ու ճամփա էր բացում ետևից եկողների համար:
Նա աղմկոտ էր շնչում, բայց ոտքերը անաղմուկ դնում էր փափուկ խոտի վրա:
Շատ հեշտ էր բարձրանում, կարծես քայլում էր հարթ ճանապարհով:
Խոտերի բույնը շատ լավ քողարկում էին:

3. . Ա. և Բ. Նախադասությունները համեմատի՛ր  և  գրի՛ր տարբերությունները:

Ա. Ամերիկացի գիտնականների հետազոտություններից պարզվել է, որ մարդն օրական միջին հաշվով  կես ժամ խոսում է:
Բ. Մարդն օրական խոսում է միջին հաշվով  կես ժամ: Դա պարզվել է  ամերիկացի գիտնականների հետազոտություններից:

Ա. Լեհական Ենջուվեյ փոքրիկ բնակավայրն ամբողջ Եվրոպայում հայտնի է եզակի ժամացույցների թանգարանով, որտեղ չորս հարյուր ժամացույց է ցուցադրված:

Բ. Լեհական Ենջուվեյ փոքրիկ բնակավայրն ամբողջ  Եվրոպայում հայտնի է եզակի ժամացույցների թանգարանով: Այնտեղ չորս հարյուր ժամացույց է ցուցադրված:

Ա տարբերակում բարդ նախադասություն է, իսկ Բ տարբերակում երկու պարզ նախադասություններ միացել են։

4. Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ փոփոխություննե՛ր արա):
Գառնուկը ջրհորում տեսա այն, ինչ որ դաշտում տեսնելիս կփախչեր: (ինչ որ)
Պապն այդ օրը պատմում էր, ինչ որ աղջիկը կուզեր վաղուց  իմանալ: : (ինչ որ)
Մի բան ծածկում էր աղբյուրն ու գուռը, ինչ որ ընկած էր քիչ հեռու, թափթփված ճյուղերի մեջ:
(ինչ, ինչ որ)
Մրջյունը մի ժամանակ մարդ էր, որ զբաղվում էր հացահատիկի  մշակությամբ: (որ)
Պայմանը դա էր, որ Գիքորը պիտի տունը մաքրեր, ամանները լվանար, ոտնամանները սրբեր: (որ)

Շոգ եղանակին, երբ թռչունները խմելու շատ քիչ բան էին գտնում, պապակ ագռավը մի կուժ գտավ, որի մեջ մի քիչ ջուր կար: Բայց կուժը բարձր էր և նեղ վիզ ուներ, և ինչքան էլ ագռավը փորձեր, չէր կարող հասնել ջրին։ Խեղճը կարծես ծարավից սատկում էր։

Հետո նրա մոտ մի միտք ծագեց. վերցնելով մի քանի մանր քարիկներ, նա դրանք հերթականությամբ գցում էր կուժի մեջ։ Երբ վերջապես կուժը լցվեց բավականին ջրով, ինքը կարողացավ այն խմել։

Թարգմանությունը կատարվել է անգլերենից։

Աղբյուր

1. Պարզ նախադասությունները փակագծում գրված շաղկապով կամ դերանունով միացրո՛ւ, դարձրո՛ւ բարդ նախադասություն (անհրաժեշտության դեպքում դրանցում որոշ փոփոխություննե՛ր արա):


Մի թռչունը չի կարող Եգիպտոս չվել, որովհետև Եգիպտոսի տեղը չգիտի։ (որովհետև կամ քանի որ)
Ամեն գարնան երկու հակառակորդների հանդիպումը դառնում էր ավելի վտանգավոր, որովհետև ձմռան պարապությունից  ավելի ուժ ու եռանդ ստացած՝ նրանք ավելի կատաղի էին դառնում: (որովհետև կամ քանի որ)
Առակագիր Եզոպոսը մի անգամ մտավ նավաշինարան, որտեղ նավաշինարարներն սկսեցին նրան ծաղրել ու բարկացնել: (որտեղ)
Պատանին գնաց մի ալևոր մարդու մոտ, որպեսզի նրան հարցներ ճանապարհի մասին:  (որպեսզի, որ)
Նավազը որդուն ուղարկեց ուսումնարան, որպեսզի քերականություն սովորիր: (որ, որպեսզի)




2. Կետերը փոխարինի՛ր հարմար շաղկապով կամ դերանունով:

Լեռնային հովիտներում գիշերը ձյուն է սպասվում, իսկ հովիտներում՝ անձրև:
Աշուն էր, զովաշունչ ու պայծառ աշուն, որը սովորաբար լինում է Արարատյան դաշտում:
Այնտեղ ջրերը ձյան հալոցքից կամ հորդառատ անձրևներից վարարում էին, դաշտում բնական ավազաններ էին գոյանում:
Կարդացի անունս մի ոտանավորի տակ և ինձ թվաց, որ իմ այդ ստորագրությունը ոսկե տառերով էր տպված:
Ով մինն ուներ, տասն եմ արել:
Այն օրից, որ գյուղ էր եկել, անցել էր ուղիղ մեկ ամիս:
Հյուրերին առաջնորդեց դեպի տաղավարը, որտեղ գտնվում էր բակի խորքում:
Նա մեծահռչակ զորավար էր, և երկրների կուսակալ:
Նրանք նույն ուղղությամբ չէին գնում,  միմյանց չէին հանդիպում:
Այս հնէաբանը, և թանգարանի տնօրենը նոր քննության գաղափարին չընդդիմացան:

Տարբերակ 1

I. Մարմնի վրա ազդող ուժի արդյունքը կախված է ազդող ուժի մոդուլից և մակերևույթի մակերեսից, որի վրա ուղղահայած ազդում է ուժը։ Պատասխան 1։

II. Ճնշումը հավասար է մակերևույթին ազդող ուժի հարաբերությանը այդ մակերևույթի մակերեսին։ Պատասխան 2։

III. Կոմբայների, սերմնացանների և այլ գյուղատնտեսական մեքանաների անիվները պատրաստում են լայն անվագոտիներով, որպեսզի ճնշումը փոքրացնեն, քանի որ որքան մեծ է հենման մակերեսը, այնքան փոքր է ճնշումը։ Պատասխան 2։

IV. Չորսուն կառաջացնի մեծ ճնշում առաջին դեպքում քանի որ ամենափոքր մակերեսը առաջին դեպքում։ Պատասխան 1։

V. F=54կՆ=54000Ն                              S=P/p=54000:40000=1,35մ²

P=40000 Պա                                         պատ. `2

——————

S-?

Տարբերակ 2

I. F=60000Ն                  p=F/S=60000Ն:1,5մ²=40 000Պա

S=1,5մ².ծ                       պատ. `4

———————

p=?

II.  Շշի մեջ, որը փակված է ծորակ ունեցող խցանով, գազ մղեցին և ծորակը փակեցին։ Նո՞ւյն ճնշմանը կենթարկվեն շշի հատակը և պատերի տարբեր մասերը.

III. Պատ. `2

IV. Պատ. `2

V. Պատ.

Տարբերակ 3

I. Պատ. `2

II. Պատ. ` 3

III. Պատ. `2

IV. Պատ. `2

V. Պատ. `2

Տարբերակ 4

I. F=14000Ն                    p=F/S=14000Ն:2մ²=7000Պա

S=2մ²                                պատ. `1

———————

p=?

II. Պատ. `1

III. Պատ. ` 5

IV. Պատ. `3

V. F=0,96կՆ=960Ն                            p=F/S=960Ն:0,2մ²=4800Պա

S=0,2մ²                                               պատ.`4

_____________

p=?

Կարդա՛ Վ․ Բորխեսի  ,,Խոհանոցի ժամացույցը,, ստեղծագործությունը։

Առաջադրանքներ

Ա) Դո՛ւրս գրեք այն արտահայտություններն ու նախադասությունները, որոնք նկարագրում են գլխավոր հերոսի հոգեվիճակը: Հիմնավորե՛ք Ձեր ընտրությունը:

Նա շփոթված էր

Ստեղծագործությունը կարդալուց հետո ես զգում էի, որ ինքը շատ շփոթված էր և լարված։

Բ) Բացատրե՛ք հետևյալ հատվածը՝ ուշադրություն դարձնելով ընդգծված նախադասության վրա։

-Իսկ  հիմա՞:

Երիտասարդը  իր  ոչինչ  չասող  հայացքը  հառեց  մյուսներին,  ապա  կամացուկ  շշնջաց՝  դեմքը  խոնարհելով  դեպի  ժամացույցի  սպիտակակապտավուն  շրջանակը.

-Հիմա՞,  հիմա  ես  գիտեմ,  որ  դա  դրախտն  էր:

Իմ կարծիքով այդ ժամը ամենալավ ժամերն էին իր համար, որովհետև այդ ժամանակ իր հարազատները իր կողքին էին։

Քիմիական կապերն են կովալենտային կապը, իոնային կապը, մետաղային կապը։

HgO=Իոնային կապ

Hg(m0)=201•1,66•10-27=330,96

Hg(Mr)=201

O(m0)=16•1,66•10-27=23,86

O(Ar)=16

HgO(Mr)=201•1+16•1=217

LiCl=Իոնային կապ

Li(m0)=7•1,66•10-27=8,92

Li(Ar)=7

Cl(m0) =35•1,66•10-27=3,11

Cl(Ar)=35

LiCl(Mr) =7•1+35•1=42

N2O3=կովալենտային

N(m0)=14•1,66•10-27=20,54

N(Ar)=14

O(m0)=16•1,66•10-27=23,86

O(Ar)=16

N2O3(Mr)=14•2+16•3=76

N2(w)=14•2:76•100=36,84

O3(w)=16•3:76•100=63,15

Fe=պարբերություն 4, շարք 4, խումբ 8, գլխավոր

p+=26

e¯=26

n°=56-26=30

Интересеная книга означает читать с интересом и с каждым словом думать что же будет дальше и с нетерпением ждать каких нибудь неожиданых поворотов. У меня есть самая любимая книга о котором я всем говорю. Эта армянская книга и называеться ‘Սուպեր Նռանե’ а на русском ‘Супер Нране’. У неё пока что вышло 3 части но я жду продалжения. Если в кратце рассказать то она про девочку и мальчика которые любили друг-друга и были готовы на все ради любви. Если у вас нету любимой книги которая интересная значит вы ещё не нашли ваш жанр в котором вы хотите читать. Мне нравятся страшные книги и можно сказать романтика.

Что нового вы узнали? Я много всего узнала но самое запоминающийся то что книги были разных форм и то что древние египтяни писали очень сложными иероглифами.

Опишите, как менялись книги со временем.

Раньше писали на папирусах и на камнях. А сейчас надо для писания книги компьютерная техника.

Հարցեր

Հետևյալ շարքից՝ Fe, H2O, FeO, O2, FeCl3, HCl ընտրի՛ր մետաղական կապով և իոնային կապով նյութերի բանաձևերը: Հաշվեք նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:

Fe=մետաղային կապ,

Fe=56

H2O=կովալենտային կապ

1•2+16•1=18

FeO=իոնային կապ

56•1+16•1=72

O2=կովալենտաևին կապ

16•2=32

FeCl3=իոնային

56•1+35•3=161

Ի՞նչ է ցույց տալիս պարբերական համակարգում տարրի կարգաթիվը:

Էլեկտրոնի և պրոտոնի թիվը։

Լրացրու բացթողումները. Արծաթի ատոմը ունի 47 էլեկտրոն, պրոտոն 47 և 61 նեյտրոն:

Երկու ճանապարհորդներ, որոնք քայլում էին կեսօրվա արևի տակ, հանգստանալու համար փնտրում էին ծառի ստվեր։ Երբ նրանք պառկած էին նայում հաճելի տերևներին, նրանք տեսան, որ դա սոսի ծառ է։

-Ինչքան անպետք է սոսի ծառը։- ասաց նրանցից մեկը։

— Այն ոչ մի պտուղ չի տալիս, այլ միայն հողը տերևներով աղտոտում է։

-Անշնորհակալ արարածներ։ — ասաց մի ձայն Սոսիից.

— Դու պառկած ես այստեղ իմ ստվերում, բայց ասում ես, որ ես անպետք եմ: Այսպիսով, Յուպիտեր, մարդիկ ստանում են իրենց օրհնությունները աներախտաբար:

Ո՞րն է պատմվածքի արժանիքը (արժանիքները): Ընտրե՛ք տարբերակներից մեկը (մի քանիսը) և հիմնավորե՛ք.
անմիջականությունը, անկեղծությունը
սյուժեն հետաքրքիր է
լարված դեպքեր են նկարագրված
հումորային է պատումը
ստեղծագործության մեջ կարևոր գաղափար է ներկայացված
արժանիք չունի:

Անմիջականություն ուներ և բանաստեղծությունը անկեղծ էր։

2. Տրված բնութագրումներից որո՞նք են համապատասխանում պատմող հերոսին. Ընտրությունը հիմնավորե՛ք՝ հղում անելով տեքստին.

կենսախինդ էր
ամեն ին չ բարդացնում էր
չէր սիրում ճամփորդել
անփույթ էր
ուներ երջանկության իր ընկալումը:

Ինքը ամեն ինչ բարդացնում էր և տրամադրում դեպի վատը։

Աշխատանքի նպատակը. Փորձով ստուգել, թե ուժերի և նրանց բազուկների ի՞նչ հարաբերակցության դեպքում լծակը կմնա հավասարակշռության մեջ:

Անհրաժեշտ սարքեր և նյութեր. լաբարատոր լծակ, ամրակալան, բեռների հավաքածու, չափաքանոն, ուժաչափ:

Լծակի կանոնը. Լծակը կմնա հավասարակշռության մեջ, եթե նրա վրա ազդող ուժերի մոդուլները հակադարձ համեմատական են այդ ուժերի բազուկներին: Բանձևը կլինի F1/F2=l2/l1

Լծակը ամացրեցի ամրակալային այնպես, որ այն ազատ պտտվի ազատ պտտվի իր առանցքի շուրջը: Լծակի ծայրերի մանեկների պտտման միջոցով լծակը հավասարակշռեցի հորիզոնական դիրքում: Պտտման առնցքից որոշակի հեռավորությամբ լծակի աջ բազուկից կախեցի երկու ծանրոց որևիցե տեղում, իսկ ձախ բազուկից կախեցի մեկ ծանրոց և այն տեղափոխելով գտա այն տեղը որտեղից կախելով լծակը եղավ հավասարակշռության մեջ:Չափեցի այս տեղերի և պտտման առանցքի հեռավորությունները՝ l1-ը 7 l2-ը: Ուժաչափով չափեցի երկու ծանրոցի և մեկ ծանրոցի վրա ազդող ուժերը: Արդյունքները գրանցեցի ներքևի աղուսյակում:


Այս փորձը կատարելուց հետո գալիս ենք այն եզրակացության, որ կանոնը ճիշտ է և գործում է։

Ովքեր էին նորմանները: Իսկ վիկինգները: Ինչպես էին նրանց անվանում Հին Ռուսիայում: Նորմաններ դա հյուսիսային մարդիկ են Հին Չուսիան նրանց անվանում էր վարյագներ։ Վիկինգները դա ծովային արշավանքի մասնակիցներն էին։

Վիկինգները որտեղ հիմնեցին իշխանություններ:

Բրիստանիայում, Ֆրանսիայում, Սիցիլիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում։

Լեյֆ Էրիկսոնը երբ է ափ իջել Հյուսիսային Ամերիկայում:

1000 թվականում։

Եվրոպայի որ մասերում էին ապրում սլավոնները: Քանի ճյուղի են նրանց բաժանում:

Արևմտյան և հարավային մասերում։

Որտեղ էին բնակվում արևմտյան սլավոնները: Ինչ պետություններ նրանք հիմնեցին:

Էլբա գետից արևելք ընկած տարածքները։

Հարավային սլավոնական ինչ ժողովուրդներ կարող եք նշել:

Սերբեր, խորվաթներ, սլովեններ։

Երբ են ստեղծվել Բուլղարական թագավորությունը և Սերբական պետությունը:

Բուլղարական թագավորություն-681թ

Սերբական պետություն-9 դար

Սկզբնապես որտեղ էին ապրում հունգարները: Երբ է ստեղծվել Հունգարական պետությունը:

Վոլգա և Ուրալ գետերի շրջանում։ Իշտվան Մեկը 1001 թ  հիմնեց Հունգարական պետոգթյունը։

Որ աթոռների գերագահությունն ընդունեցին սլավոնական եկեղեցիները. թվարկե՛ք:

Ուղղափառ և Կաթոլիկ։

С местоимениями составить предложения.Нас, нам, нами, вас, вам, вами, их, им, них, его, ему, ей, ее, тебя, тобой, тебе, меня, мной, собой, тех.

Нас сделали монстрами. Нам подарили монстров. Нами манипулируют и правацируют. Вас сделали монстрами. Вам сделают сюрприз. Вами будут контралировать. Их надо посадить. Им надо ускоряться. У них будут не приятности. Его надо застрелить. Ему надо уварачивоться. Ей нужно лучше работать. Её будут разыскивать. Тебя найдут. Тобой нужно заняться. Тебе лучше спрятаться. Меня не найдут. Со мной не смогут сделать опыты. Собой я не буду жертвовать. Тех нужно убить.

Спишите, вставляя подходящие предлоги. Определите падежи местоимений.1) Егор сидел рядом со мной. 2) Ты всегда был строг ко мне. 3) Сердце во мне сжалось. 4) Вникните во всё это хорошенько. 5) Все принялись хохотать над о мною. 6) Вспомните обо мне. 7) Мелькнуло над о мною моё детство. 8) Он славился во всём округе гостеприимством и радушием. 9) В темноте я больно ушибилься что-то.

Что значить быть интеллигентным человеком? Быть культурным во всех смысьах.

Чем образованность отличается от интеллигентности? Образованые люди значит быть умным и образованным, а интеллигентность это культурность.

Что значит выражение «быть белой вороной»?

Отличаться от других.

1)Ֆունկցիան տրված է y = 3x բանաձևով։ Լրացրե՛ք աղյուսակը.

2)Ֆունկցիան տրված է y = −2x բանաձևով.
ա) y-ի ի՞նչ արժեք է համապատասխանում արգումենտի x1 = 2 և x2 = −5
արժեքներին,

y=-4

y=10

բ) արգումենտի ո՞ր արժեքների դեպքում ֆունկցիայի արժեքը կլինի y1 = 8,
y2 = −6։
x=-4

x=3


3) Որոշե՛ք y = kx ֆունկցիայի k գործակիցը և լրացրե՛ք աղյուսակը.

• Որտեղ էին բնակվում արևելյն սլավոնները: Եվրոպայի արևելյան շրջաններում։
• Վաղ միջնադարում ինչպիսի հասարակարգում էին նրանք ապրում: Նրանց մոտ սկսեցին ձևավորվել ցեղային խոշոր միություններ։
• Ովքեր էին պոլյանները: Ինչից է առաջացել Ռուսիա անվանում: Պոլյանները ապրում էին Կիևի մոտ և այն ամենազարգացածն էր։ Դնեպրի վտակ Ռոս գետի անունից։
• Ինչ պայմաններ նպաստեցին հին ռուսական պետության առաջացմանը: Երբ է ստեղծվել և ում օրոք: Ինչ անուններով է հայտնի:                                                             Օլեգ իշխանը 882թ. գրավեց Կիևը և դարձրեց մեկ պետություն, որը հտետագայում դարձավ Հին Ռուսիա։ Կիևյան Ռուսիա։
• Ինչը նպաստեց հին ռուսական պետության հզորացմանը: Դրան նպաստեց Կիևյան իշխանների նվաճողական արշավանքները և պատերազմները։
• Ում օրոք է ընդունվել քրիստոնեությունը Հին Ռուսիայում:    Մեծ իշխան Վլադիմիրը օրօք։
• Որ թվականներին է կառավարել Մեծ իշխան Յարոսլավը: Ինչու է նա կոչվել Իմաստուն:                                   1019-1054թ. Յարոսլավը բացել է շատ դպրոցներ և նաև շատ մեծ սեր ուներ կրթությանը, գիտությանը և արվեստին։
• Ներկայացրեք Ռուսկայա պրավդայի նշանակությունը: Վերհիշեք ձեզ հայտնի այլ երկրների օրենսգրքեր:            Ռուսսկայա պրավդայի օրենսգրքում  զանազան պատիժներ սահմանվեցին գողության, ավազակության, ձիագողության և այլ հանցանքների համար։
• Որ երկրների հետ էին դինաստիական կապեր հաստատել Կիևի Մեծ իշխանները:

Ֆրանսիայի, Նորվեգիայի, Հունդարիայի, Լեհաստանի, Բյուզանդիայի արքայական ընտանիքների հետ։

1. Տեքստը փոխադրի՛ր յոթ-ութ նախադասությամբ:
Առյուծը քնած էր: Մի մուկ եկավ ու բարձրացավ նրա մարմնին, սկսեց վազվզել նրա վրայով: Առյուծը զարթնեց ու բռնեց նրան:
Հենց այն է, ուզում էր խժռել, մուկը խնդրեց.
-Բա՛ց թող ինձ, ես քո լավության տակից դուրս կգամ:
Առյուծը քահ-քահ ծիծաղեց, թե մո՞ւկը պիտի իրեն լավություն անի:
Մի օր առյուծն ընկավ որսորդների ճանկը: Նրանք առյուծին պարանով կապկպեցին ծառին: Առյուծը ցավից ու վիրավորանքից մռնչում էր: Նրա զարհուրելի ձայնն ամբողջ անտառը բռնել էր, բայց ո՞վ կմոտենար. բոլոր գազանները թաքնվել էին: Մուկը վազելով եկավ, կրծեց պարանն ու ազատեց նրան:
Երբ արդեն հեռու էին մարդկանցից, մուկն ասաց.
-Այն ժամանակ ծիծաղեցիր ինձ վրա և չհավատացիր ինձ, հիմա իմացի՛ր, որ մուկն էլ կարող է երախտահատույց լինել:

2. Այնպիսի պատմություն գրի՛ր, որ հետևյալ հեևությունն արվի:
Մարդուն ըստ իր արարքի են ճանաչում:

Մի մարդ կար, որը ուներ ընկեր, որի հետ ծանոթ էր շատ վաղ ժամանակներում և պնդում էր, որ շատ լավ գիտի նրան։ Նրանք սկսել էին իրենց ընկերությունը 6 տարեկանում, երբ գնում էին դպրոց։ Նրանք դասընկերներ էին։ Այս պահին արդեն 7-րդ դասարան են և նույնպես շատ լավ են շփվում։

Մի օր իրենցից մեկը որոշեցի միայնակ զբոսնի և նկատեց մի շատ տարօրինակ խումբ։ Ինքը հագնված էր սև շորերի մեջ, բայց նրա երեսը երևում էր։ Այդ խումբը սկսեց մոտիկանալ նրան և սկսել ուժեղ խփել։ Ինքը մի կերպ տեսավ մի մարդ, որը շատ էր նման իր մանակության ընկերոջը։ Այդ պահին շատ հիասթափվեծ և հասկացավ, որ մարդուն ըստ իր արարքի են ճանաչում։

Գայլը շատ արագ էր ուտում խնջույքին, և մի ոսկոր կանգնել էր նրա կոկորդում։ Նա կարող էր ոչ վեր բարձրացնել, ոչ իջնել, և, իհարկե, ոչինչ չէր կարող ուտել։ Բնականաբար, դա սարսափելի իրավիճակ էր գայլի համար:

Այսպիսով, նա շտապեց դեպի կռունկը: Նա վստահ էր, որ նա իր երկար կտուցով հեշտությամբ կարող է հասնել ոսկորին և դուրս հանել այն։

— Ես քեզ շատ լավ կպարգևատրեմ,— ասաց Գայլը,— եթե դու հանես այդ ոսկորն ինձ համար։

Կռունկը, ինչպես կարող եք պատկերացնել, շատ անհանգիստ էր գլուխը Գայլի կոկորդին դնելուց։ Բայց նա բռնում էր բնության մեջ, ուստի արեց այն, ինչ Գայլը խնդրեց նրան անել:

Երբ գայլը զգաց, որ ոսկորը չկա, սկսեց հեռանալ։

-Բա իմ պարգևը:-անհանգիստ կանչեց կռունկը։

Գայլը գռմռաց և ասաց`

-Չե՞ս ստացել, հերիք չէ՞, որ ես թույլ եմ տվել, որ գլուխդ հանես բերանիցս՝ առանց այն հանելու։

Թարգմանությունը կատարվել է անգլերենից։

Աղբյուր

Հորթը
Օրը թեքվում է դեպի մայրամուտ,
Հովերն են խաղում ձորալանջն ի վար,
Երկարում են խիտ ստվերներն անփույթ
Եվ կամաց-կամաց խառնվում իրար:
Մի հորթ է նստել թեք ձորալանջին,
Թփերում կորած կածանի վրա,
Կարծես քանդակված մի տերև լինի
Մոր լեզվի հետքը ճակատին նրա:
Խոնավ սևահողն իր խոնավ դնչին,
Թփի տակ նստել, որոճում է լուռ…
Մասրենու մի ոստ կպել է պոչին
Եվ թվում է, թե էլ չի պոկվելու:
Ականջի մեկը կախել է մի քիչ,
Իսկ մեկով ինչ-որ ձայներ է որսում,
Կախ ականջի տակ, կիսախուփ աչքից
Արցունքի բարակ առուն է հոսում:
                                                                                                                                                  Կանաչ փրփուր է կաթում շրթունքից,
Եվ կանաչել է լեզուն բերանում…
Իսկ աչքից բխած առվի ակունքին
Մի ճանճ է իջել ու չի հեռանում:
Մորթն է թրթռում, երբ ճոճվող թփի
Տերևը  հանկարծ քսվում է նրան,
Եվ թրթռում է մորթի հետ նրբին՝
Ծաղկած մասրենու ստվերը վրան…
Հորովելներ են ոլորվում դաշտին,
Սարերի վրա գառներ են մայում…
Մանկության աչքեր, դուք եք այդ հորթին
Մասրենիների արանքից  նայում:

Հարցեր և առաջադրանքներ՝
1. Բառերը էլ.  բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
Ձորալանջ-լեռան լանջ, անփույթ-փնթի, կածան-ճանապարհ, որոճալ-ծամել, հորովել-գութաներգ:

2. Նկարագրի՛ր հորթին ըստ բանաստեղծության:

Հորթը հանգիստ էր, վայելում էր կյանքը։

3. Նկարագրի՛ր հորթին շրջապատող բնությունը:

Մասրենիրներ կային, դաշտեր, սարեր, քամի կար։

4. Բացատրի՛ր հետևյալ փոխաբերությունները՝ ա. Հովերն են խաղում ձորալանջն ի վար…

Ձորալանջին քամի է։

բ. Հորովելներ են ոլորվում դաշտին

Դաշտերում երգ է լսվում։

5. Բանաստեղծության մեջ արտահայտված զգացումը մեկ բառով ինչպես կանվանես:

Հանգստություն

6. Տեքստի բոլոր գոյականները դարձրու հոգնակի:

Օրեր թեքվում է դեպի մայրամուտ,
Հովերն են խաղում ձորալանջեր ի վար,
Երկարում են խիտ ստվերներն անփույթ
Եվ կամաց-կամաց խառնվում իրար:
Մի հորթ է նստել թեք ձորալանջերին,
Թփերում կորած կածանների վրա,
Կարծես քանդակված մի տերևներ լինեն
Մոր լեզուների հետքերը ճակատների նրանց:
Խոնավ սևահողներն իրենց խոնավ դնչերին,
Թփերի տակ նստել, որոճում են լուռ…
Մասրենիներին ոստեր կպել են պոչերին
Եվ թվում է, թե էլ չեն պոկվելու:
Ականջներից մեկը կախել են մի քիչ,
Իսկ մեկով ինչ-որ ձայներ են որսում,
Կախ ականջների տակ, կիսախուփ աչքերից
Արցունքների բարակ առուներն են հոսում:
                                                                                                                                        Կանաչ փրփուրներ են կաթում շրթունքներից,
Եվ կանաչել է լեզուների բերաններում…
Իսկ աչքերից բխած առուների ակունքին
Մի ճանճեր են իջել ու չեն հեռանում:
Մորթիներն են թրթռում, երբ ճոճվող թփերի
Տերևները  հանկարծ քսվում են նրանց,
Եվ թրթռում են մորթիների հետ նրբներին՝
Ծաղկած մասրենիների ստվերները վրան…
Հորովելներ են ոլորվում դաշտերին,
Սարերի վրա գառներ են մայում…
Մանկությունների աչքեր, դուք եք այդ հորթերին
Մասրենիների արանքից  նայում են:

Կարդա՛ Վ. Սարոյանի ,,Գողացած հեծանիվը,, պատմվածքը, վերլուծիր:

Այս բանաստեղծությունը նրա մասին էր, որ ցանկացած արարք քեզ կվերադառնա։ Այս իրավիճակում ինքը գողացավ ուրիշի իրը և արդեն իրենից գողացան։ Այսինքն ամեն ինչ հակադարձ է։

Պատմվածքից դուրս բեր այն հատվածը, որտեղ ներկայացվում է հեծանիվը վերցնելու պատճառը. արդարացվա՞ծ արարք է, ինչու՞:

Արդարարված չէ, քանի որ առանց տիրոջ համաձայնության անծանոթ մարդ իրավունք չունի ուրիշի իրը վերցնելու։

Պատմվածքից դուրս բեր այն հատվածը, որտեղ նշվում է հեծանիվը լիովին իրենը համարելու պատճառը. վերլուծիր այդ հանգամանքը:

Այքը իր փողն է ծախսել այդ հեծանիվի համար։ Իմ կարծիքով կարող է իրենը համարել։

Տարբերություն կա՞ Այքի արած գողության և իրենից արված գողության միջև

(երկու պատասխանի դեպքում էլ ասածդ հիմնավորիր): Իրավունք ունե՞ր զայրանալու:

Իմ կարծիքով չկա, քանի որ Այքը գողացավ և հետո իրենից գողացան։ Այսինքն արարքը հակադարձ էր։

Չուներ իրավունք զայրանալու։

1️⃣Որոշեք կապի տեսակը.

ZnCl2, NH3, NaCl, N2, O2, F2, Cl2, PH3, CuBr2, FeS, H2S, H2, CH4, CaCl2, N2O3, SiH4, Na2S, FeCl3, H2Se, K2Se, J2, CaS, HgO, LiCl, N2O3, NO:

Կովալենտային կապ-NH3, N2, O2, F2, PH3, H2S, H2, CH4, N2O3, J2, N2O3, NO

Իոնային կապ-ZnCl2, NaCl, CuBr2, FeS, CaCl2, Na2S, FeCl3, K2Se CaS, HgO, LiCl:

Մետաղային կապ-

2️⃣Հաշվեք առաջին չորս նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr) և նյութում տարրերի զանգվածային բաժինները(w):

ZnCl2=65•1+35•2=135

65•1:135•100=48,14

35•2:135•100=51,85

NH3=14•1+1•3=17

14•1:17•100=82,35

1•3:17•100=17,64

NaCl=23•1+35•1=58

23•1:58•100=39,65

35•1:58•100=60,34

N2=14•2=28

14•2:28•100=100

Cu=Պարբերություն 4, շարք 5, խումբ I, երկրորդային,

p+=29

e¯=29

n°=64-29=35

Sb=Պարբերություն 5, շարք 7, խումբ V, երկրորդային

p+=51

e¯=51

n°=122-51=71

Mn=Պարբերություն 4, շարք 4, խումբ VII, գլխավոր

p+=25

e¯=25

n°=55-25=30

Ti=Պարբերություն 4, շարք 4, խումբ IV, գլխավոր

p+=22

e¯=22

n°=48-22=26

Ի՞նչ է քիմիական կապը: Քիմիական կապը փոխազդեցություն է էլեկտրոնների և միջուկների միջև,
որը հանգեցնում է մոլեկուլում ատոմների միացմանը: :

2. Բացատրե՛ք երկու ատոմների միջև քիմիական կապի առաջացման պատճառները:

Առաջացման կապը ձգտում է ունենալ 8 էլեկտրոնն։

3.Հետևյալ տարրերից որո՞նց մոլեկուլներն են միատոմանի.

ա) ջրածին

բ) հելիում

գ) թթվածին

դ) արգոն

Թվարկե՛ք քիմիական կապի հիմնական տեսակները:

Ներկայումս հիմնականում դասակարգվում ենք կովալենտային, իոնային և մետաղային կապեր

Կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:
Իոնային կապ առաջանում է մետաղների և ոչ մետաղների ատոմների միջև:
Մետաղական կապ առաջանում է մետաղական պարզ նյութերում և համաձուլվածքներում։

4.Լրացրե՛ք բաց թողած բառակապակցությունը. կովալենտային կապ առաջանում է ոչ մետաղների ատոմների միջև:

Սահյանական ընթերցումներ

Անունդ տալիս

Հայաստա՛ն, անունդ տալիս,
Ժայռի մեջ մի տուն եմ հիշում,
Ալևոր կամուրջի հոնքին
Ծիծեռի մի բույն եմ հիշում,
Թեքված մի մատուռ եմ հիշում
Եվ բերդի տեղահան մի դուռ,
Ավերակ տաճարի մի վեմ
Եվ բեկված մի սյուն եմ հիշում:
Հիշում եմ լքված մի թոնիր,
Բերանին մամռոտած մի խուփ,
Մամռոտած որ մի խոռոչում
Մասրենու վարսաթափ մի թուփ,
Աշխարհի քարերին մաշված,
Աշխարհից խռոված մի ցուպ,-
Եվ հեռվում ինչ-որ ուշացած
Ձիերի դոփյուն եմ հիշում:
Արևոտ մի սար եմ հիշում,
Ճակատին ձյունի պատառիկ,
Սարն ի վար բարակ մի առու-
Շուրթերին հայրեն ու տաղիկ,
Ցորենի կանաչ արտի մեջ
Առվույտի կապույտ մի ծաղիկ
Եվ արտի եզրին՝ մենավոր
Մի բարդու շրշյուն եմ հիշում:

1. Դուրս բեր մգեցված բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ Ալևոր-ծեր, ծիծեռ-ծիծեռնակ, մատուռ-փոքր եկեղեցի, վեմ-պինդ քար, որմ-պատ, խոռոչ-փոս, վարսաթափ-փռված մազեր, ցուպ-դագանակ, հայրեն ու տաղիկ-բանաստեղծության տեսակններ, առվույտ-երեքնուկ:

2. Դուրս բեր քեզ դուր եկած ամենագեղեցիկ նկարագրությունը։

Արևոտ մի սար եմ հիշում,
Ճակատին ձյունի պատառիկ,
Սարն ի վար բարակ մի առու-
Շուրթերին հայրեն ու տաղիկ

3. Դու ի՞նչ ես հիշում Հայաստան ասելիս։

Ես հիշում եմ Հայաստանի պատմությունը` շատ հին ժամանակներում և այն, որ ինքը եղել է ծովից ծով։ Հայաստանը իմ մոտ ասոցացվում է Մեսրոպ Մաշտոցի և շքեղ սարերի հետ։

Եթե աշխարհը նույնն էր մնալու,
Եթե քո ջանքից
Նրա բեռը չէր թեթևանաալու,
Էլ ո՞վ էր ասում,
Որ այնքան ծանր հոգսերը նրա
Առնեիր քո թույլ ուսերի վրա։
Եթե քո առաջ դուռ էր փակելու
Եվ չէր դնելու ականջը լանջիդ,
Եվ գլուխ չուներ՝ արձագանքելու
Ամեն մի կանչիդ.
Էլ ինչո՞ւ էիր այդքան թրթռում,
Էլ ինչո՞ւ էիր դու քեզ քրքրում,
Էլ ինչո՞ւ էիր ականջդ սրում,
Որ նրա ամեն շշուկը բռնես,
Որ նրա ամեն խորհուրդն ըմբռնես,
Նրա հետ ընկնես, նրա հետ թռնես,
Մեռնես, համբառնես…
Էլ ինչո՞ւ էիր,
Բոբիկ ոտներդ մաշում քարերին,
Փորձում անհնարն ու անկարելին,
Եթե աշխարհը նույնն էր մնալու,
Եվ ինչ-որ չափով
Չէին մաշվելու հոգսերը նրա։
Բայց էլի, սիրտ իմ,
Շնորհակալ եմ ես հազար անգամ,
Որ գոնե ինքդ բեռ չմնացիր
Աշխարհի հոգնած ուսերի վրա։

Իմ կարծիքով բանաստեղծությունը իրենից ներկայացնում էր այն, որ մի հոգի ուզում է ինչ-որ բան փոխել աշխարհում, բայց չի կարողանում, որովհետև աշխարհը մեծ է և մի մարդը չի կարող այն փոխել, դրա համար էլ անընդհատ կրկնում է »Էլ ինչու» բառերը այսինքն »էլ ինչու էի» այս ամենը անում և տանջվում։

1.Спишите, вставляя пропущенные буквы.

Загар, касается, положение, заблестел, горелый, блистательное, полагаться, выращенные, зорька, продирается, коснуться, прорастать, угар, зарево, вычитание, загорелый, разобраться, соберу, зажигание, прикосновение, , озарить, пробираюсь, касательная.

Выпишите из предложенных словосочетаний только те, где в словах пишется буква О.

Обгоревшая свечка, внезапное озарение, антипригарное покрытие, мамино прикосновение, увидеть зарянку, ранние зари, огарок свечи, докоснуться до руки, пригоревший ужин, гореть на плите, зарево от пожара, начертить косательную, каснется многих, касательно данного вопроса.

Найдите в данном тексте числительные и выпишите их.

Трое мальчиков путешествовали на двухпалубном корабле по Черному морю с бабушкой и дедушкой. Мальчики были тройняшками. Они закончили шестой класс на «четвёрки» и «пятёрки», путешествие было наградой за успешное окончание учебного года. А в Новосибирске в квартире на четвёртом этаже остались родители и пятилетняя сестрёнка, которая очень любит кататься на трёхколесном велосипеде. Во время путешествия они побывали в семи городах, увидели двенадцать видов птиц.

Объясни значение фразеологизма одним словом:
кот наплакал – мало
без году неделя – недавно
в двух словах – кратко
в мгновение ока – быстро
во весь голос – громко
во весь дух – сильно
выбиться из сил – устать
делать из мухи слона – преувеличивать

Составьте прилагательные во всех степенях сравнений.

Образец: умный — умнее — умнейший — самый умный

Тяжелый-тяжелее, тяжелейший, самый тяжёлый.

Древний-древнее, древнейший, самый древний.

Низкий- ниже, самый низкий.

Строгий-строгее, строгейший, самый строгий.

Добрый-добрее, добрейший, самый добрый.

Быстрый-быстрее, быстрейший, самый быстрый.

. Տրված բայերը պատճառակա՛ն դարձրու տալ  բայի օգնությամբ:

Օրինակ`

զանգել-զանգել տալ:
Հանձնել-հանձնել տալ, պատժել-պատժել տալ, ասել-ասել տալ, աղմկել-աղմկել տալ, պատասխանել-պատասխանել տալ, զրուցել-զրուցել տալ, հայտնել-հայտնել տալ, աղալ-աղալ տալ, բանալ-բանալ ալ, տանել-տանել տալ:

2. Տրված բայերը  հնարավոր ձևերով պատճառակա՛ն դարձրու:
Օրինակ`
լսել- լսեցնել , լսել տալ:
Իմանալ-իմացնել, իմանալ տալ

Բարկանալ-բարկացնել, բարկանալ տալ

Տեսնել-տեսնել, տեսնել տալ

Զգալ-զգացնել, զգալ տալ:

3. Ընդգծված պատճառական բայաձևերը փոխարինի՛ր հոմանիշներով:


Հասկանալ տվեց, որ ինքն այլևս չի հավատում նրա խոսքին: Հասկացրեց
Հրեշին միայն իր հաստատակամությամբ ու համառությամբ հեռանալ տվեց այդ կողմերից: Հեռացրեց
Իմանալ տվեց,  որ շուտով գալու է: Իմացրեց
Զգացրեց, որ այլևս չի ուզում խոսել: Զգալ տվեց
Վտանգի մասին բոլորին զգուշացրեց, որ քաղաքից հեռու չգնան: զգուշանալ տվեց


4. Սխալ կազմած պատճառական ձևերը դո՛ւրս  գրիր և ուղղի՛ր:



Վախեցնել տալ-վախեցնել, վախ տալ, խոսել տալ, բարկանալ տալ, համոզեցնել, ապրեցնել տալ-ապրեցնել, ապրել տալ, ներեցնել-ներել տալ, փրկեցնել-փրկել տալ, նախանձել տալ, թվացնել, փայլեցնել, բանեցնել տալ-բանեցնել, բանել տալ, հայտարարել տալ, անել տալ, ցավեցնել տալ-ցավեցնել, ցավել տալ, ափսոսել տալ, սիրել տալ, մտածեցնել—մտածել տալ, ճանաչեցնել, պայթեցնել տալ-պայթեցնել, պայթել տալ, խնդրել տալ:



Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)


1. Նախադասությունները ժխտական դարձրո՛ւ:
Կաքավաբերդի գլխին տարին բոլոր ամպ է նստում:
Կաքավաբերդի բարձունքի  միակ ծաղիկը ալպիական մանուշակն է:
Գունավոր բզեզին մանուշակը ճոճք է թվում:
Պարիսպների գլխին ցինն ու անգղը բույն էին դրել:
Ներս մտնողն իմ մայրն է:
Քաղցած այծը նույնիսկ ամենաուղիղ ծառն էլ կբարձրանա:

2. Տեքստից  հանի՛ր այն նախադասությունները, որոնք նկարագրում են նախորդ կամ հաջորդ նախադասության գործողության տեղը, ժամանակը, ձևը: Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:
Արդեն մութն ընկնում էր ու գյուղ իջնելու ժամանակն էր: Մի ուլիկ հոտից հետ ընկավ: Գայլը հասավ նրան ու բռնեց: Գյուղն էլ շատ մոտ էր:
Ուլիկն ասաց.
— Գիտեմ, որ քո զոհն եմ, ու վերջը պիտի ուտես ինձ: Բայց  խնդրանք ունեմ՝ սրինգդ նվագի՛ր, պարեմ, հետո կե՛ր:
Գայլը նվագեց: Նա շատ բարձր ու գայլավարի էր նվագում: Շները լսեցին ու ընկան նրա ետևից: Փախչելիս գայլը շուռ եկավ դեպի ուլիկը: Նա ասաց.
-Տե՛ղն է ինձ, մսագործն ո՛ւր, երաժիշտն ուր:

Եվրոպացիներն ինչու սկսեցին փնտրել դեպի Հնդկաստան տանող ծովային ուղիներ:

Որովհետև նրանք ունեին առևտրական կապեր, որոնք հաճախ էին փակվում պատերազմների պատճառով։ Դրա համար սկսեցին ծովային արշավանքները ։

Երբ է Կոլումբոսը հայտնաբերել Ամերիկան: Ում անունով է կոչվել այն, ինչու:

Ամերիգո Վեսպուչին առաջինը կռահեց, որ Կոլումբոսը չի հայտնաբերել Հնդկաստանը։ Այդ պատճառով էլ նրա անունով նոր մայրացամաքն անվանեցին Ամերիկա։

1498թ. ով և ծովային ինչ ուղի հայտնագործեց:

Վասկո դա Գամա, ինքը հայտնագործեց Հնդկաստան տանող ծովային արշավանքը։

Ով էր գլխավորում շուրջերկրյա առաջին ճանապարհորդությունը:

Ֆերնա Մագելան(1519-1521 թթ.)

Ինչ անուն տվեց տեղբնիկներին Կոլումբոսը, ինչու:

Կոլումբոսը տվեց տեղաբնկներին հնդացիներ անուն, որովհետև կարծում էր, որ ինքն է հայտնաբերել Հնդկաստանը։

Ացտեկների պետությունը երբ է ստեղծվել և որ տարածքում: Ում գլխավորությամբ են իսպանացիները գրավել Մեքսիկան:

15-րդ դարում, Մեքսիկայի կենտրոնական և արևմտյան շրջաններում։ Ֆերնան Կորտեսի գլխավորությամբ։

Որտեղ էին՝ ա) մայաների քաղաք- պետությունները, բ) Ինկերի պետությունը։

ա) Մեքսիկայի հարավում։ բ) ժամանակակից Պերուի և Բոլիվիայի լեռնային շրջաններում։

Իսպանացի կոնկիստադորները երբ են գրավել ինկերի պետությունը:

1532-1536թթ.

1.  Ուշադրություն դարձրո՛ւ  տրված սահմանական, հրամայական, ըղձական, ենթադրական, հարկադրական  եղանակների բայերին և պատասխանի՛ր  հարցերին:

Ա. Կազմում եմ, հիանում ես: Կազմելու են, հիանալու եք: Կազմել ենք, հիացել է:  Կազմեց,  հիացանք:  Կազմում էիր,  հիանում էինք: Կազմել էի, հիանում էիր: Կազմելու էին, հիանալու էիր:
Բ. Կազմի՛ր, կազմեցե՛ք, հիացիր, հիացե՛ք,

Գ. Կազմեմ, հիանաս: Կազմեիր, հիանայինք:
Դ.Կկազմեմ, կհիանաս: Կկազմեիր, կհիանայինք:
Ե. Պիտի կազմեմ, պիտի հիանաս: Պիտի կազմեիր, պիտի հիանայինք:

Բայի ո՞ր եղանակը ներկա ժամանակ ունի: Սահմանական եղանակ(Ա)
Բայի ո՞ր եղանակն ընդամենը մեկ ժամանակ և մեկ դեմք ունի: Հրամայական եղանակ(Բ)
Ո՞ր եղանակներն են կազմվում  ըղձականից, ինչպե՞ս են կազմվում: Ենթադրական(Դ) եղանակի ժամանակ բառին ավելանում է կ տառը և հարկադրականը(Ե) բառին ավելանում է պիտի բառը։
Ո՞ր եղանակն ունի ամենաշատ ձևերը: Սահմանական եղանակը

2. Ընդգծված բայերի իմաստային տարբերությունը բացատրի՛ր:

Գտի՛ր, թե իմաստի տարբերությունն ի՞նչ ձևով է արտահայտվում:

Ա. Մեր պարտեզում վարդի թուփ է աճում: -Բ.Մեր պարտեզում վարդի թուփ ենք աճեցնում: Ա-ում թուփը ինքն իրան աճում է, իսկ բ-ում մենք ենք պատճառ դառնում, որ թուփը աճի։

Ա. Ջերմասեր բազմաթիվ բույսեր ու կենդանիներ ոչնչացան ու անհետացան:- Բ. Ցուրտը բազմաթիվ ջերմասեր բույսեր ոչնչացրեց ու անհետացրեց: Ա-ում կենդանիները անհետացան, իսկ բ-ում ցուրտն էր պատճառը

Ա. Գարնանը ձյունը հալվում է ու գոլորշիանում:- Բ. Գարնան արևը ձյունը հալեցնում ու գոլորշիացնում է: Ա-ում ձյունը ուղակի հալվում է, իսկ բ-ում արևն է պատճառը, որ ձյունը հալվեց։

3. . Տրված բայերը պատճառակա՛ն դարձրու ու փորձի՛ր բացատրել այդ անունը: Պատճառական դարձնող մասնիկն ընդգծի՛ր:

Օրինակ`
խոսել-խոսեց նել, (խոսեց րի), վախենալ-վախեց նել (վախեց րի):
Վազել-վազեցնել(վազեցրի), պարել-պարեցնել(պարեցրի), աշխատել-աշխատեցնել(աշխատեցրի), ուտել-ուտեցնել(ուտեցրի), կարմրել-կարմրացնել(կարմրեցրի), սովորել-սովորեցնել(սովորեցրի), խմել-խմացնել(խմեցրի), շփոթել-շփոթեցնել(շփոթեցրի), լռել-լռեցնել(լռեցրի), վստահել-վստահեցնել(վստահեցրի), հագենալ-հագեցնել(հագեցրի), մոտենալ-մոտեցնել(մոտեցրի), մերձենալ-մերձեցնել(մերձեցրի):

4. Նախորդ վարժության՝ պատճառական դարձրած բայերով բառակապակցություններ կազմիր` ո՞ւմ կամ ի՞նչը հարցին պատասխանող բառեր ավելացնելով:
Վազեցնել երեխաներին, պարեցնել պարողին, աշխատեցնել մարդկանց, ուտեցնել Ալեքսին, կարմրացնել հացը, սովորեցնել Մարիամին, խմացնել Պողոսին, շփոթեցնել մայրիկին, լռեցնել Ավետին, վստահեցնել հեռախոսին, հագեցնել

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. .Սխալ կազմած  պատճառական բայերն ուղի՛ր:



Քնեցնել, հաշտեցնել, լռացնել-լռեցնել, ուտացնել-ուտեցնել, լսեցնել, ճերմակեցնել, կարմրացնել-կարմրեցնել, վախացնել-վախեցնել, աշխատացնել-աշխատեցնել, հնչեցնել, պարզեցնել, ցավեցնել, վստահացնել-վստահեցնել, ծառայացնել-ծառայեցնել, ապրացնել-ապրեցնել:


2. Տրված բայերը պատճառակա՛ն դարձրու: Պատճառական դարձնող մասնիկն ընդգծի՛ր:

Օրինակ`

ա) զգալ- զգացնել

բ) մեծանալ – մեծացնել,(մեծացրի)

գ) հագնել- հագցնել (հագցրի)
ա) Խաղալ-խաղացնել, դողալ-դողացնել, եռալ-եռացնել, թվալ-թվացնել, հավատալ-հավատացնել:
բ) Փոքրանալ-փոքրացնել, լավանալ-լավացնել, վատանալ-վատեցնել, բարեկամանալ-բարեկամացնել, թշմանալ-թշմացնել, մանրանալ-մանրացնել, հզորանալ-հզորազնել, բարձրանալ-բարձրացնել, քարանալ-քարացնել:
գ) Հասնել-հասցնել, թռչել-թռցնել, տեսնել-տեսցնել, փախչել-փախցնել, փակչել-փակցնել, կպչել-կպցնել:

Այո k=2

Այո k=-3

Այո k=0

Այո k=1

Այո k=-1

Ոչ

Ոչ

Ոչ

Ոչ

y=3, y=-6

x=2, x=-4

k=2

k=5

k=-4

k=4

1. . Կետերը փոխարինի՛ր տրված բայերի ենթադրական եղանակի համապատասխան ձևերով:

Եթե թույլ տան իրենց ուզածն անել, նրանք անտառն էլ կվերածեն զորքի, ու բոլոր ծառերը շարք կկանգնացնեն։ (վերածել, կանգնեցնել)
Հենց որ սահմանին մոտենաք, ձեզ հարձուփորձ կանեն ձեր անցյալի ու նպատակների մասին: (հարցուփորձ անել)
Թե որ գտնես այդ բույսի սերմերը, ջրի մեջ կդնես ու կթողնես մինչև ծլեն: (դնել, թողնել)
Եթե կենդանիների կերի մեջ մեծ քնակությամբ արևքուրիկ լինի, կենդանին կթունխվորվի ու կհիվանդանա (թունավորվել, հիվանդանալ)

2. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հարկադրական, եղանակի համապատասխան  բայերով:

Եթե ժամանակին չմտածեն կենդանիների կերի մասին, ձմռանը շատ դժվար  կլինի կեր հայթաթելը: (լինել)

Վատ աշխատող շարժիչներն անպայման պետք է սարքվեն,  թե չէ թունավորում են օդը:
Մեր քաղաքում սաղարթավոր ծառեր պիտի տնկվեն, որ աղմուկը կլանեն, օդը մաքրեն փոշուց ու վնասակար նյութերից:
Մարդիկ պիտի հասկանան, որ կենդանի բնությունը պահպանելը իրենց ամենակարևոր գործն է:
Ամեն մեկը դիմացինի համար պիտի անի այն, ինչ կուզեր, որ իր համար անեն մարդիկ:
Բնության գեղեցկությունը պահպանելու համար հանքերի շահագործումը պիտի դադարեցվի:

3. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ հրամայական եղանակի համապատասխան  բայերով: (կետադրությանն ուշադրությո՛ւն դարձրու) :

Համարձակ եղի ՛ր, գնա՛ նեղ միջանցքը ու երբ հասնես ստորգետնյա անցքի մուտքին, լապտերդ միացրու՛:
Ուշադիր նայի՛ քարտեզը, հիշի՛ , թե օվկիանոսներում ցրված ինչքա՞ն կղզիներ կան:
Լսի՛ բոլոր խորհուրդները, հետո արա՛ ինչպես կամենում ես:
 Ոչ մեկի գաղտնիքը չպատմե՛ս, եթե անգամ պատահաբար ես իմացել:
-Թո՛ղ ինձ, թո՛ղ թռչեմ,- մարդկային լեզվով խնդրեց աղավնին:

Մայրամուտ
Սարն առել վրան ծիրանի մի քող,
Ննջում է կարծես ծաղկե անկողնում,
Անտառն արևի բեկբեկուն մի շող
Ծոցի մեջ պահել ու բաց չի թողնում:
Ժայռի ստվերը գետափին չոքել,
Վիզը երկարել ու ջուր է խմում,
Հովն ամպի թևից մի փետուր պոկել,
Ինքն էլ չգիտի,թե ուր է տանում:
Քարափի վրա շողում է անվերջ
Ոսկե բոցի պես թևը ծիծառի…
Կանգ առ,հողագունդ,քո պտույտի մեջ
Թող մայրամուտը մի քիչ երկարի:

1.Նկարագրիր մայրամուտը:

Երբ մայրամուտ է լինում ժայռի ստվերը արևին է չոքում, հով է լինում։

2.Օրվա որ պահն ես սիրում, ինչո՞ւ:

Երեկոն, որովհետև երեկոյան ամեն ինչ շատ ավելի խաղաղ է լինում, հանգիստ և շատ հաճելի եղանակ։

1)Ձևակերպեք եռանկյունների հավասարության առաջին հայտանիշը։

Եթե մի եռանկյան 2 կողմերը և նրանցով կազմած անկյունը հավասար է մյուս եռանկյան 2 կողմերին և նրանցով կազմած անկյանը ուրեմն նրանք հավասար են։

2)

OA=OD, OB=OC

<1=74o, <2=36o

Ապացուցեք,որ AOB և DOC եռանկյունները հավասար են․

Անկյուն <AOB=<DOC-Հակադիր անկյուններ

Գտեք <ACD-ն։

<OCD=<1

74+36=110

<ACD=110°

3)

AO = OC, <1 = <2

Ապացուցեք, որ AB = BC:

Ըստ առաջին հայտանիշի կարող ենք ասել, որ BO և OC = BO և OA, նաև քանի <1=<2, մենք կարորղ նք ասել որ AB=BC.

4) ABC եռանկյան AB կողմը հավասար է 17 սմ, AC կողմը կրկնակի մեծ է AB կողմից,իսկ BC կողմը 10սմ-ով փոքր է AC կողմից։ Գտեք ABC եռանկյան պարագիծը։

AC=2AB=34սմ

BC=AC-10սմ=24սմ

17+34+24=75սմ

Նշեք ճշգրիտ գիտելիների պահանջարկի մեծացման պատճառները 15-16-րդ դարերում:

Ճշգրիտ գիտելիների պահանջարկի մեծացման պատճառներն են ռազմական գործը և արտադրողականությունը:

Բացատրեք առաջին գիտական հեղափոխություն հասկացության իմաստը; Որ ժամանակաշրջանն է ընգրկում այն։

Գիտության աննախընթաց զարգացումը ստացել է՝ Առաջին գիտական հեղափոխություն անվանումը: Այն ընդգրկում է XVI-XVII ժամանակաշրջանը:

Ինչ տեսակետ էր պաշտպանում Կոպեռնիկոսը։

Կոպեռնիկոսը ժխտում էր, որ արեգակը գտնվում է տիեզերքի կենտրոնում և անշարժ է, իսկ մոլորակները, պտտվում են նրա շուրջ:

Ով էր Վեզալիուսը: Ինչով է հայտնի:

Վեզալիուսը բժիշկ էր: Նա հայտնի էր նրանով, որ կախաղան հանած մարդկան դիակները գողանում և դիահերձում էր, որպեսզի ուսումնասիրի մարդու ներքին օրգանները:

Ինչու Բրուոյին ողջակիզեցին:

Նա հավատում և ուսուցանում էր, որ տիեզերքը անսահման է և որ այնտեղ կան բազմաթիվ մոլորակներ։ Աստղերը հեռավոր արեգակներ են, որոնց շուրջ պտտվում են մարդկանցով բնակեցված մոլորակները։ Նրան ողջակիզեցին, որովհետև եկեղեցին չէր կարող ստիպել նրան հրաժարվել իր գաղափարից։

Փորձեք ներկայացնել Գալիլեյի դերը առաջին գիատական հեղափոխության մեջ:

Գալիլեո Գալիլեյը նույնպես կարծում էր, որ երկիրը պտտվում էր արեգակի շուրջ։ Նաև ինքը ստեղծել էր շատ հզոր աստղադիտակ, որով դիտեց Յուպիտերի արբանյակները։ Գալիլեյը առաջին էր տեսել լուսնի վրա անհարթուցյունները։

Որն էր Բեկոնի՝ շրջապատող միջավայրի և բնության ուսումնասիրության գլխավոր սկզբունքը:

Բեկոնը հանգած էր այն մտքին, որ միջավայրի և բնության ուսումնասիրության գլխավոր սկզբունքը փորձեր կատարելն էր:

Սահյան

Ամպրոպից հետո

Երկինքն ավելի կապույտ է լինում,

Խոտերն ավելի կանաչ են լինում

Ամպրոպից հետո։

Ամպրոպից հետո

Ճերմակ շուշանը ավելի ճերմակ,

Կակաչն ավելի կարմիր է լինում

Եվ մեղրածաղիկն՝ ավելի դեղին։

Ամպրոպից հետո

Սարերն ավելի բարձր են երևում,

Խոր են երևում ձորերն ավելի,

Եվ տափաստաններն՝ ավելի արձակ։

Ծառերն ավելի խոնարհ են լինում

Ամպրոպից հետո,

Եվ հավքերը մեր գլխավերևում

Իրար կանչում են ավելի սրտով.

Ամպրոպից հետո

Բարի է լինում արևն ավելի,

Եվ մենք ավելի սիրով ենք իրար

Բարի լույս ասում։

Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու

Հասկանալի եք լինում ավելի…

Հարցեր և առաջադրանքներ՝

1. Գրավոր պատմի՛ր բանաստեղծությունը:

Ամպրոպից հետո ամեն ինչ ավելի պայծառ է, համերաշխ, հանգիստ և ուրախ։

2. Բանաստեղծության միջից դուրս գրիր հերոսներին իրենց բնութագրող բառերի հետ. օրինակ՝ կապույտ երկինք…։

Կանաչ խոտեր, ճերմակ շուշան, կարմիր կակաչ, դեղին մեղրածաղիկ, բարձր սարեր, խոր ձորեր, արձակ տափաստաններ, խոնարհ ծառեր, բարի արև։

3. Ո՞ր բառերն ու բառակապակցություններն են կրկնվում: Դրանք ի՞նչ են տալիս բանաստեղծությանը:

Ամպրոպից հետո, ավելի բառերը տալիս են բանաստեղծությանը ռիթմ։

4. Ո՞ր տողերում է խտացված հեղինակի հիմնական ասելիքը՝ ստեղծագործության հիմնական գաղափարը:

Ամպրոպից հետո աշխարհը և դու

Հասկանալի եք լինում ավելի…

5. Ո՞րն է այս բանաստեղծության փոխաբերական իմաստը:

Իմ կարծիքով այս բանաստեղծությսն փոխաբերական իմաստը նրանում էր, որ երբ քո բոլոր դժվարությունները լուծում ես կամ հաղթահարում ամեն ինչ ավելի հեշտ, հանգիստ և պայծառ է թվում։

6.Բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր հավք, խոնարհ, տափաստան բառերը :

Հավք-թռչուն, խոնարհ-հնազանդ, տափաստան-խոտով ծածկված։

Письменно ответьте на вопросы, записывая цифры словами.
1. Сколько месяцев в году? Двенадцать

2. Сколько дней в неделе? Семь 

3. Сколько часов в сутках? Двадцать четыре

4. Сколько дней в месяце? Тридцать один

5. Сколько недель в месяце? Четыре

6. Сколько дней в году? Триста шестьдесят пять(шесть)

Перепишите, заменяя цифры словами.

1. Я учусь в 6 классе. Шестом

2. Мой младший брат учится в 3 классе. Третьем

3. Я живу на 5 этаже в 18 квартире, а мой друг Арам живёт на 6 этаже в 24 квартире. Пятом, восемнадцатой, шестом, двадцать четвёртом.

4. Наши места в 10 ряду. Десятом

Запишите словами.

8-восемь, 11-одиннадцать, 17-семнадцать, 60-шестьдесят, 80-восемьдесят, 365-триста шестьдесят пять, 413-четыреста тринадцать, 515-пятьсот пятнадцать, 699-шестьсот девяносто девять, 719-семьсот девятнадцать, 79-семьдесят девять, 800-восемьсот, 988-девятьсот восемьдесят восемь.

Образуйте от чисел порядковые числительные и запишите их.11-одинадцатый, 23-двадцать третий, 378-триста семьдесят восьемой, 500-пятисотый, 1000-тысячный, 1256-тысяча двестепятьдисят шестой, 8000-восьмитысячный, 8663-восемь тысяч шестьсот шестьдесят третий, 37 000-тридцать сем тысячный, 9 000 000-девяти милионный, 77 000 000-семидесяти семи милионный.

Образуйте из словосочетаний сложные прилагательные. Запишите их.

Юбилей в 90 лет, мороз в 40 градусов, жара в 38 градусов, высота в 900 метров, дом с 450 квартирами, коллектив в 1,5 тыс. человек, расстояние в 340 километров, бак на 200 литров, город с населением в 1,5 млн человек.

Дополнительные задания:

Образуйте сложные прилагательные от следующих сочетаний.

5 лет, 40 минут, 21 час, 8 метров, 500 литров, 1000 лет, 555 дней, 29 километров, миллион голосов, 61 миллиард.

Допишите окончания прилагательных.

Алёша получил в подарок ручку. У ручки было золот.. перо. 2. На ручке
были написаны золот.. слова. 3. В классе только у Алёши есть ручка с золот..
пером и золот… буквами. 4. Учительница поставила двойку золот.. пером. 5. Алёша растерянно смотрел на своё золот.. перо. 6. У Алёши сегодня не золот.. знания. 7. У моего друга золот.. характер. 8. У моей бабушки золот.. руки.

Մի անգամ մկները ժողով են արել, որոշելու թե ոնց իրենց թշնամուց կատվից ազատվել: Գոնե նրանք ցանկանում էին ինչ-որ միջոց գտնել՝ իմանալու, թե երբ է նա գալու, որպեսզի կարողանան փախչելու ժամանակ ունենալ։ Իրոք, ինչ-որ բան պետք էր անել, որովհետև նրանք ապրում էին նրա ճանկերից մշտական վախի մեջ։

Քննարկվել են բազմաթիվ տարբերակներ, բայց դրանցից ոչ մեկը լավ չի պլանավորված։ Վերջապես մի երիտասարդ մուկ վեր կացավ և ասաց.

Ես մի տարբերակ ունեմ, որը շատ պարզ է թվում, բայց գիտեմ, որ այն հաջող կլինի։ Մեզ մնում է միայն զանգ կախել կատվի վզից։ Երբ լսենք զանգի ձայնը, անմիջապես կիմանանք, որ մեր թշնամին գալիս է։

Բոլոր Մկները շատ էին զարմացել, որ նախկինում չէին մտածել նման տարբերակի մասին: Բայց նրանց բախտի համար ուրախության մեջ մի ծեր մուկ վեր կացավ և ասաց.

Ես կասեմ, որ երիտասարդ մկան պլանը շատ լավն է, բայց մի հարց տամ՝ ո՞վ կզանգահարի կատվին։

Դա ուրիշ բան է ասել, որ ինչ-որ բան պետք է անել, բայց բոլորովին ուրիշ բան է — անել դա:

Թարգմանությունը կատարվել է անգլերենից։

Աղբյուր

Ես մի ընկեր ունեի, որը շատ հիվանդ էր։ Երբ ինձ բժիշկները ասացին, որ ինքը կարող է այս շաբաթ մահանալ, ես որոշեցի տանել նրան մի տեղ զբոսնելու։ Մենք իրար հետ ծանոթ ենք ընդամենը 3 օր։ Երբ զբոսնում էինք տեսանք մի պապիկ, որը անտուն էր և շատ խեղճ։ Ընկերս նրան տվեց փող և գնեց ուտելիք, որ պապիկը նրան լավ զգա թեկուզ մի քանի օր։ Ես այդ բարեգործությունը մինչ օրս հիշում եմ, որովհետև երբ ինձ հարցնում են ընկեր ունեմ թե ոչ, ես միշտ հիշում եմ նրան և նրա այդ քայլը, քանի որ մարդուն ոչ թե խոսքով են ճանաչում, այլ՝ գործով։

1. x=212

461-249=212

2. 113

12•9+5=113

3. 6

4. 3 օր

5. 7,5

է․ Ընդգծված դերբայները այնպիսի դիմավոր ձևերով փոխարինի՛ր, որ համապատախանեն փակագծերում տրված եղանակավորմանը:


Ավելի դյուրազգաց ուղևորները առանձնանալ իրենցից :(ստույգ,հաստատ կատարված) Առանձնանում են

Անցել անտառապատ բլուրը, գտնել աղետի հետքերը:( հրաման) Անցի՝ր անտառապատ բլուրը, գտի՝ր աղետի հետքերը։

Շոգենավն անցնել նավաշինարանից, դուրս գալ ծովածոց, ու նորից զգացվել լիակատար ազատության գեղեցիկ խաբկանքը:(իղձ, ցանկություն)

Շոգենավն անցներ նավաշինարանից, դուրս գար ծովածոց, ու նորից ցգացվեր լիակատար ազատության գեղեցիկ խաբկանքը:

Եթե ափը ծածկված լինի խիտ եղեգնուտով, այնտեղ ջրային թռչունների բներ լինել: (ենթադրաբար,պայմանով կատարելի)

Եթե ափը ծածկված լինի խիտ եղեգնուտով, այնտեղ ջրային թռչունների բներ կլինեն:

Դու հետևել նրանց և պարզել տեսակները: (անհրաժեշտություն, հարկադրանք)

Դու պիտի հետևես նրանց և պիտի պարզես տեսակները։

2. Տեքստում մի դեպքում տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս դեպքում երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:



Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես (ելնում են, պետք է ելնեն): Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ (ապահովում են, պիտի ապահովեն), որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն:

  Մարդիկ ավելի խոր (քնում են, կքնեն), քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ (սուզվում են, կսուզվեն), կամ (չեն շնչում, չեն շնչի) ու (խեղդվում են, կխեղդվեն):

Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես ելնում են: Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ ապահովում են, որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն:

Սահմանական եղանակ

Մարդիկ ավելի խոր քնում են, քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ սուզվում են, կամ չեն շնչում ու խեղդվում են:

Առաջին տարբերակում դրված է սահմանական եղանակով, իսկ երկրորդում հարկադրական եղանակ։

Կետերը կաթնասուններ են, հետևաբար նրանք շունչ առնելու համար ժամանակ առ ժամանակ մակերես պետք է ելնեն: Բացի դրանից, նրանք թոքերի որոշակի ծավալ պիտի ապահովեն, որպեսզի լողունակությունը չկորցնեն:

Մարդիկ ավելի խոր կքնեն, քան կետերը: Դեղերով քնեցրած կետերը կա՛մ կսուզվեն, կամ չեն շնչի ու կխեղդվեն:

Առաջին տարբերակում գրված է սահմանական եղանակով, իսկ երկրորդում ենթադրական։

3. Բանաձևերի խնբերից յուրաքնչյուրին տո՛ւր տրված անուններից մեկը:


Ենթադրական եղանակ, հարկադրական եղանակ, հրամայական եղանակ, ըղձական եղանակ, սահմանական (սահմանում-որոշում, հաստատում, կարգավորում) եղանակ:

Ա. Գնում ես, գնալու ես, գնացել ես, գնացիր, գնում էիր, գնացել էիր, գնալու էիր:-սահմանական եղանակ
Բ. Գնաս,գնայիր-ըղձական եղանակ
Գ. Կգնաս, կգնայիր:-ենթադրական եղանակ
Դ. Պիտի գնաս,պիտի գնայիր:-հարկադրական եղանակ։
Ե. Գնա՛, մի՛ գնա:-հրամայական եղանակ

4. Կարդա՛ տրված մտքերը և լրացրո՛ւ վերջին նախադասությունը:



Բայի դեմք է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս, թե ո՛ւմ կամ ինչի՛ն է վերագրվում գործողությունը:
Բայի թիվ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որը ցույց է տալիս` մեկ,   մեկից ավելի առարկաների է վերագրվում գործողությունը:
Բայի ժամանակ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որով արտահայտվում է գործողության կատարման ժամանակը:
Բայի եղանակ է կոչվում դիմավոր բայի այն հատկանիշը, որով արտահայտվում է խոսողի վերաբերմունքը կամ տեսանկյունը գործողության կատարման նկատմամբ:




Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1․Տեքստում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերում դրված առաջին բայաձևերը, մյուս անգամ` երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի իմաստային տարբերությունը:


Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները (անդրադարձնելու են, կանդրադարձնեն) Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները ( փոխարինելու են, կփոխարինեն) փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն (տալու են, կտան): Դրա համար (պահանջվելու է, կպահանջվի) 200 հազար քառ. կմ հայելի:

Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները անդրադարձնելու են Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները փոխարինելու են փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն տալու են: Դրա համար պահանջվելու է 200 հազար քառ. կմ հայելի:

Ֆրանսիացի գիտնական Քրիստիան Մարշալն առաջարկում է Լուսնի վրա տեղադրել հայելիներ, որոնք Արեգակի ճառագայթները կանդրադարձնեն Երկիր: Այդ դեպքում գիշերը կարելի է կարդալ և աշխատել՝ առանց արհեստական լուսավորության: Լուսնային հայելիները  կփոխարինեն փողոցային լապտերներին ու շինհրապարակներում, դաշտերում և այլուր գիշերներն աշխատելու հնարավորություն  կտան: Դրա համար կպահանջվի 200 հազար քառ. կմ հայելի:

Առաջին դեպքում գործողությունը կատարվում է սահմանական եղանակով, իսկ երկրորդ տարբերակում ենթադրական։

2. Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ ըղձական եղանակի համապատասխան  բայերով:



Գոնե մի օր կարգին եղանակ լինի որ կարողանանք մի քիչ նստել ծովափին ու ջրային հեծանիվ վարենք:
Գոնե մինչև ծովափ հասնենք, դրանից հետո ինքներս կգնանք:
Երանի թե մի քիչ երկար տևեր ուղևորությունը:
Շատ եմ ուզում, որ մի անգամ դելֆին տեսնեմ, մի քանի օր էլ ընկերություն անեմ հետը:
Եթե քամին ու փորձառու նվագները ծովին ունկնդրել, նրանք կասեն, թե նավի մոտով ինչպիս՞ ձկների վտառ է լողում:

1 .Ատոմ

2.

Որոշե՛ք պրոտոնների, նեյտրոնների և էլեկտրոնների քանակը և ատոմային միջուկի լիցքը հետևյալ տարրերի համար՝ լրացնելով աղյուսակը.

Ա) I, Na, CI, Ca, Al

I

p+=53

e¯=53

n°=127-53=74

Na

p+=11

e¯=11

n°=23-11=12

Cl

p+=17

e¯=17

n°=35-17=18

Ca

p+=20

e¯=20

n°=40-20=20

Al

p+=13

e¯=13

n°=27-13=14

Բ) S, P, C, K, Ne

S

p+=16

e¯=16

n°=32-16=16

P

p+=15

e¯=15

n°=31-15=16

C

p+=6

e¯=6

n°=12-6=6

Բ) F, O, B, Ba, Si

Գ) Η, Ν, Zn, Kr, As

օրինակ.

1.Հաշվենք I համար. Մենք գիտենք, որ տարրի կարգաթիվը հավասար է էլեկտրոնների թվին, իսկ էլեկտրոնների թիվը հավասար է պրոտոնների թվին: Ստացվում է, Յոդի (l) կարգաթիվը հավասար է 53: Էլեկտրոնների թիվը ևս 53, պրոտոններինը կլինի ևս 53, նեյտրոնները գտնելու համար Ar(I) 127 -53կարգաթիվը : Կստացվի 74

n°    (I)= 127-53=74

                  Ar     e⁻           p⁺            n°     

               127    53      53             74   

2. Լրացնել հետևյալ շարքերը.

Մետաղական նյութեր` Na, Cu, Fe, Be, Al, Ti

Ոչմետաղական նյութեր՝ H2, O2 ,C, N, P, S

3. Հաշվել հետևյալ բանաձևերով ներկայացված նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները:

Mr(O2)=16•2=32

Mr(CO2)=12+16•2=44

Mr(NO)=14+16=30

Mr(Na)=23

Mr(Ca)=40

Mr(H2)=1•2=2

Mr(Ar)=40

Mr(N2)=14•2=28

Mr(O3)=16•3=48

Mr(CH3COOH)=12•2+1•4+16•2=60

1. Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

Երկյուղ-վախ, վախենալ

Ավազակապետ-ավազակախմբի պետ

2. Բնութագրի՛ր  Աներկյուղին:

Աներկյուղը շատ խիզախ էր, կրճիկ և խելամիտ։

3. Գրի՛ր խիզախ բառի հոմանիշները և հականիշները:

Հոմանիշներ-քաջ, արի, կտրիճ, քաջարի, արիասիրտ, քաջասիրտ, առյուծասիրտ: II Անվախ, անվեհեր, աներկյուղ, համարձակ, սրտոտ, սրտապինդ, բահադուր

Հականիշներ-վախկոտ, երկչոտ, վեհերոտ, անարի

4. Հեքիաթից դուրս գրի՛ր բարբառային բառեր և արտահայտություններ, բացատրի՛ր:

Էլել է, չի էլել-լինում է, չի լինում

Ո՞րն է «ավելորդ» տարրը’ C, Si, Ti, Ge

2. .Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.

V խումբ

Գլխավոր ենթախումբ
1. V

2. Nb

3. Ta

4. Db
Երկրորդական ենթախումբ

1. N

2. P

3. As

4. Sb

5. Bi

3. Հաշվե՛ք, նյութի՝ MgO հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:

24•1+16•1=40

24•1:40•100=60

16•1:40•100=40

4. Նոր թեմա 87էջ

Հիշի՛ր

ՊՀ-ը  կազմված է յոթ պարբերություններից և ութ խմբերից:1−3 պարբերությունները կոչվում են փոքր, 4−6՝ մեծ, իսկ 7-ը՝ անավարտ: Պարբերությունները, բացառությամբ առաջինի, սկսվում են ալկալիական մետաղով և վերջանում իներտ գազով:

Ուղղաձիգ շարքերում՝ խմբերում  նման հատկություններով տարրերն են իրար տակ տեղադրված: Խմբերը բաժանվում են երկու ենթախմբերի՝ գլխավոր (A)  և երկրորդական  (B):

Ի՞նչ  բնորոշ հատկանիշներ ունեն հոդվածոտանիների տիպի ներկայացուցիչները։

Հոդվածոտանիները երկկողմանի համաչափությամբ, հատվածավորված վերջույթներով և խիտինային ամուր ծածկույթով պատված հատվածավոր մարմնով կենդանիներ են։ Վերջույթները կազմված են առանձին, շարժուն հոդավորված հատվածներից, որոնք կատարում են տարբեր ֆունկցիաներ։

Ի՞նչ կառուցվածք ունի միջատների շնչառական համակարգը։Նրանց չնչառական համակարգը կազմված է թոքերից կամ տրախեաներից, իսկ ջրային կենսակերպ վարողները ունեն խռիկներ։

Ի՞նչ կառուցվածք ունի միջատների աչքերը։ Միջատները ունեն պարզ և բարդ աչքեր։ Պարզ աչքերը դա փոքր աչքերն են, իսկ բարդ մոտ 3000 պարզ աչքերից կազմված մի աչք։

1. . Տեքստերում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերի առաջին բանաձևերը, մյուս անգամ՝ երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի տարբերությունը:



Երբ քամին (դադարում էր, դադարել էր), ալիքները (դառնում էին, դարձել էին) ավելի սահուն ու զառիկող, նրանց բարձրությունը (փոքրանում էր, փոքրացել էր):  Այդ փոփոխությունները (կատարվում էին, կատարվել էին) աստիճանաբար, և ծփանք դարձած ալիքները (շարունակում էին, շարունակել էին) իրեց ընթացքը մինչև ափ հասնելը:

Երբ քամին դադարում էր, ալիքները դառնում էին, ավելի սահուն ու զառիկող, նրանց բարձրությունը փոքրանում էր։ Այդ փոփոխությունները կատարվում էին աստիճանաբար, և ծփանք դարձած ալիքները շարունակում էին իրեց ընթացքը մինչև ափ հասնելը: Այստեղ ներկա ժամանակաձևն է որովհետև ստանում է`ում վերջավորությունը։

Երբ քամին  դադարել էր, ալիքները դարձել էին ավելի սահուն ու զառիկող, նրանց բարձրությունը փոքրացել էր:  Այդ փոփոխությունները կատարվել էին աստիճանաբար, և ծփանք դարձած ալիքները շարունակել էին իրեց ընթացքը մինչև ափ հասնելը: Այստեղ անցյալ ժամանակաձևն է, որովհետև ստանում է` ել, ալ վերջավորությունը։

2. Համեմատի՛ր տրված նախադասությունների բայերը և գտի՛ր տարբերությունները:



Փորձելով ամեն ինչ պարզելու են, ու հանգիստ խղճով առաջ ենք գնալու: Սահմանական եղանակ։
Փորձելով ամեն ինչ պարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ գնանք: Ըղձական եղանակ։
Եթե ոչինչ չխանգարի, փորձելով ամեն ինչ կպարզեն, ու հանգիստ խղճով առաջ  կգնանք: Ենթադրական եղանակ։
Փորձելով ամեն ինչ  պիտի պարզեն, ու պիտի  առաջ  գնանք, ուրիշ ելք չունենք: Հարկադրական եղանակ։
Փորձելով ամեն ինչ պարզե՛ք ու հանգիստ խղճով առաջ գնացե՛ք: Հրամայական եղանակ։

3. Ո՞ր բառերի միջոցով է արտահայտվում խոսողի վերաբերմունքը (եղանակավորում նախադասությունը, ընդգծեք ):



Այնպես լինի, որ ինքը կարողանա խուսափել այդ հանդիպումից:
Պիտի գնա ու արևի մասին պատմի աշխարհին: Հարկադրական եղանակ։
Եթե մարդկանց ու մեքենաների աղմուկը չլինի, ամեն առավոտ կլսեք ջութակի ձայնը: Ենթադրական եղանակ։
Գոնե կարողացա խուսափել այդ հանդիպումից:
Անշուշտ գալու է և անպայման ամեն ինչ պատմելու է:
Ամեն առավոտ երևի լսում եք ջութակի ձայնը:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տեքստերում մի անգամ տեղադրի՛ր փակագծերի առաջին բանաձևերը, մյուս անգամ՝ երկրորդները: Գտի՛ր ստացված տեքստերի տարբերությունը:


Անվավոր չմուշկները Լոնդոնում (հայտնագործվեցին, հայտնագործվել են): Առաջին օգտագործողն էլ բելգիացի երաժիշտ Ժոզեֆ Մարլինը (եղավ, եղել է): Նա դրանցով (եկավ, գալիս էր) պարահանդես ու ամբողջ երեկո (սահեց,սահում էր) չմուշկներով ու միաժամանակ ջութակ (նվագեց, նվագում էր):
2. Փակագծերում  տրված ժամանակաձևերից տեքստին համապատասխանող ձևն ընտրի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:
  

Անվավոր չմուշկները Լոնդոնում հայտնագործվեցին: Առաջին օգտագործողն էլ բելգիացի երաժիշտ Ժոզեֆ Մարլինը եղավ: Նա դրանցով եկավ պարահանդես ու ամբողջ երեկո սահեց  չմուշկներով ու միաժամանակ ջութակ նվագեց:

Այստեղ գործողությունները կատարվում են ներկա ժամանակ։

Անվավոր չմուշկները Լոնդոնում հայտնագործվել են: Առաջին օգտագործողն էլ բելգիացի երաժիշտ Ժոզեֆ Մարլինը եղել է: Նա դրանցով գալիս էր պարահանդես ու ամբողջ երեկո սահում էր չմուշկներով ու միաժամանակ ջութակ նվագում էր:

Այս տեքստում գործողությունները կատարվում են անցյալ ժամանակում։

2. Փակագծերում  տրված ժամանակաձևերից տեքստին համապատասխանող ձևն ընտրի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

ա) Աշխարհի մեծածավալ հին գրքերից մեկը հայերեն «Մշո ճառընտիր» գիրքն է, որ  (պատրաստեցին, պատրաստել են, պատրաստել էին) արջառի ու երինջի կաշվից: Դա յոթանասունհինգ սանտիմետր լայնություն … (ունի, ուներ) և մոտ երեսուներկու կիլոգրամ…(կշռում է, կշռում էր, կշռել է): Հայ գյուղացինրը մեծ գումարով փրկագնեցին ձեռագիրը, երբ սելջուկները դա… (հափշտակել են, հափշտակում էին, հափշտակել էին):

բ) Միայն դինոզավրերն ու մյուս նախապատմական կենդանիները կարող էին տեսնել հայտնի ամենահին երկնաքարի անկումը, որովհետև երեք հարյուր միլիոն տարի առաջ, երբ դա…(ընկավ, ընկել է, ընկնում էր, ընկել էր), միայն  նրանք …( թափառել են, թափառել էին, թափառեցին, թափառում էին) ծառանման պտերների հսկա անտառներում:

Կարդա՛ Աղայանի ,,Մանկական աշխարհայացք կամ Լույս ու մութ աշխարհները,, հեքիաթի երկրորդ  մասը:

1.Գրավոր մեկնաբանեք հատվածները.

Ա. Առաջ Մութ աշխարհն էլ է եղել մեզանից մոտիկ,– ասում էր Գյուլնազ տատը։– Պատահել է, որ աղջկերքն իլիկ մանելիս՝ հանկարծ թելը կտրվել է, և իլիկը մի հորի միջով ընկել է Մութ աշխարհը։ Եթե իլիկ մանող աղջիկը մի բարի աղջիկ է եղել, Ներքի աշխարհի բարի պառավները նրա իլիկը վեր նետելով՝ ետ են դարձրել նրան։ Բայց հիմա Ներքի աշխարհն էլ է հեռացել մեզանից»։

Իմ կարծիքով այս հատվածը նրա մասին է, որ պետք է բարի լինել և քեզ կօգնեն ցանկացած իրավիճակում։

Բ. «Հին ժամանակներում, ճշմարիտ է, Ներքի և Վերին աշխարհների մեջ սերտ հարաբերություն է եղել, բայց հետո մեր մեղքիցն է եղել, թե պատահմամբ՝ մեր աշխարհը ցածրացել է, առաջ՝ քիչ, և հետո՝ շատ։ Լսած ենք, որ մեր հեռացած ժամանակն էլ մի սանդուղք է եղել, և այդ սանդուղքով արդար մարդիկը վեր բարձրանալիս և վայր իջնելիս են եղել, բայց հիմա այդ սանդուղքն աներևութացել է, էլ չի երևում…»:

Այս հատվածը ասում է, որ եթե դու բարի լինես քեզ ամեն ինչ հեշտ կհաջողվի, իսկ եթե չար չի հաջողվի


2. Գրե՛ք ձեր կարծիքը հեքիաթի վերաբերյալ:

Իմ կարծիքով հեքիաթը նրա մասին է, որ եթե օգնես բոլորին, բարի լինես և միայն քո մասին չմտածես քեզ հաստատ չեն թողնի դժվար իրավիճակում։

Օվկիանիա[1], Խաղաղ օվկիանոսի կենտրոնական և արևմտյան կղզիների ու ատոլների հսկայական խմբերի հավաքական անվանում[2][3]։ Օվկիանիայի սահմանները պայմանական են։ Արևմտյան սահմանը համարվում է Նոր Գվինեա կղզին, արևելյանը` Զատկի կղզին։ Որպես կանոն, Ավստրալիան չի մտնում Օվկիանիայի մեջ, ինչպես նաև Հարավարևելյան Ասիայի, Հեռավոր Արևելքի և Հյուսիսային Ամերիկայի կղզիներն ու կղզիախմբերը։ Աշխարհագրության երկրագրություն ճյուղը Օվկիանիան ուսումնասիրում է ինքնուրույն գիտության ճյուղ՝ Օվկիանագիտություն։

Ասիա, երկրագնդի ամենամեծ աշխարհամասը, Եվրոպայի հետ կազմում է Եվրասիա մայրցամաքը։ Հիմնականում գտնվում է արևելյան և հյուսիսային կիսագնդում։ Այն զբաղեցնում է երկրագնդի 8.7 %-ը և ցամաքի 30 %-ը։ Ասիայում է բնակվում մոտ 4.3 միլիարդ մարդ, որը աշխարհի բնակչության 60 %-ն է, Ասիայի բնակչությունը աճում է բավականին արագ, օրինակ՝ 20-րդ դարի ընթացքում բնակչությունը քառապատկվել է։ Տարածքը մոտ 43 միլիոն կմ² է, իսկ կղզիների հետ միասին՝ 44 միլիոն 363 հազար կմ²։ Ափագծերի երկարությունը 62 հազար կմ է, ամենաբարձր կետը Ջոմոլունգմա (Էվերեստ) գագաթն է (8848 մ), ամենացածրը Մեռյալ ծովի մակերևույթն է՝ 405 մ։

Ամերիկա[1][2] (իսպ.՝ América, պորտ.՝ América, ֆր.՝ Amérique)[3], աշխարհամաս, որ միավորում է երկու մայրցամաք` Հյուսիսային Ամերիկան և Հարավային Ամերիկան, ինչպես նաև մի շարք կղզիներ, այդ թվում` Գրենլանդիան։ Աշխարհամասն անվանում են նաև Նոր Աշխարհ։ Այս աշխարհամասը կարելի է բաժանել Հյուսիսային Ամերիկայի (ԱՄՆ, Կանադա, Մեքսիկա և նրանցից արևելք ընկած կղզիները), Լատինական Ամերիկայի (մայրցամաքի իսպանախոս, պորտուգալախոս կամ ֆրանսախոս տարածքներ), Հարավային Ամերիկայի (Հարավային Ամերիկա մայրցամաքի պետություններ) և Կենտրոնական Ամերիկայի (Հյուսիսային Ամերիկայի պետությունները, որոնք գտնվում են Մեքսիկայից հարավ) և Կարիբյան ավազանը (Կարիբյան ծովի կղզիներն ու գաղութները,որոնք նախկինում կոչվում էին Վեստ Ինդիայի) տարածքները, որոնք կոչվում են Անգլո Ամերիկա[4]։ Ամերիկա աշխարհամասում է նաև աշխարհի ամենամեծ Գրենլանդիա կղզին։

Անտարկտիկա, Երկիր մոլորակի հարավային բևեռային շրջանն է, որի մեջ մտնում են Անտարկտիդան և հարող Ատլանտյան, Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսների հարավային մասերը (երբեմն այդ օվկիանոսների հարավային հատվածները միավորում են մեկ միասնական՝ Հարավային օվկիանոսի մեջ)։


Հարավային կիսագունդը և Անտարկտիդան
Այն գտնվում է Հարավային կիսագնդի Անտարկտիկ շրջանում՝ հիմնականում Անտարկիկ շրջանակի հարավային մասում. շրջապատված է Հարավային օվկիանոսով։ Տարածքը կազմում է է 14.0 քառակուսի կիլոմետր (5.4 միլիոն քառակուսի մղոն), ուստի այն համարվում է Երկրի մակերեսի հինգերորդ ամենամեծ մայրցամաքը Ասիայից, Աֆրիկայից, Հյուսիսային Ամերիկայից և Հարավային Ամերիկայից հետո։ Համեմատության համար նշենք, որ Անտարկտիկան Ավստրալիայից երկու անգամ մեծ է։ Անտարկտիկայի տարածքի 98% ծածկված է սառցե շերտով, որի հաստությունը կազմում է առնվազն 1 մղոն (1.6 կիլոմետր)։

Աֆրիկա, տարածքի մեծությամբ (30,3 միլիոն կմ²) և բնակչության թվով երկրորդ մայրցամաքը՝ Եվրասիայից հետո, ներառյալ հարակից կղզիները, այն ծածկում է Երկրի մակերևույթի 6%-ը և ցամաքի 20%-ը[1]։ 1,3 միլիարդ բնակչությամբ այն կազմում է աշխարհի բնակչության 16%-ը։ Աֆրիկայի բնակչությունը ամենաերիտասարդն է բոլոր մայրցամաքների մեջ[2][3], տարիքի մեդիանը 2012 թվականին կազմել է 19,7, երբ աշխարհի բնակչության մեդիանը 30,4 է[4]։ Չնայած հարուստ բնական ռեսուրսների առկայությանը, Աֆրիկան մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ով վերջինն է աշխարհում, մասամբ պատճառը եղել է Աֆրիկայի երկարամյա գաղութացումը Եվրոպայի կողմից և Սառը պատերազմը[5][6][7][8][9]։ Չնայած հարստության ցածր մակարդակի, վերջին տնտեսական աճը և երիտասարդ բնակչության առկայությունը դարձնում են Աֆրիկան հետաքրքիր տնտեսական գոտի համաշխարհային շուկայում։

Եվրոպա, Երկրագնդի վեց աշխարհամասերից մեկը, որն ամբողջությամբ գտնվում է Հյուսիսային և մեծամասամբ Արևելյան կիսագնդերում։ Աշխարհամասը հյուսիսում սահմանակից է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսին, արևմուտքից՝ Ատլանտյան օվկիանոսին, իսկ հարավից՝ Միջերկրական ծովին։ Համարվում է Եվրասիա մայրցամաքի ծայրարևմտյան հատվածը։

Եվրոպա

Տեսակ
աշխարհամաս և մայրցամաք
Ամենաբարձր կետ
Էլբրուս
Մակերես
10 186 000 կմ²[1]
Կազմված է
Հյուսիսային Եվրոպա[2], Northeastern Europe?[2], Հարավային Եվրոպա[2], Հարավ-արևելյան Եվրոպա[2], Արևելյան Եվրոպա[2], Արևմտյան Եվրոպա[2], Կենտրոնական Եվրոպա[2], Southwestern Europe?, Northwestern Europe?[2], Իտալիա և Բելգիա
Հյուսիսային կետ
71° հս․. լ. 24° ավ. ե.HGЯO
Հարավային կետ
36° հս․. լ. 6° ամ. ե.HGЯO
Արևելան կետ
56° հս․. լ. 41° ավ. ե.HGЯO
Արևմտյան կետ
52° հս․. լ. 10° ամ. ե.HGЯO
Մասն է
Եվրասիա, Ostfeste? և Երկիր
Աշխարհագրական տեղադրություն
Հյուսիսային կիսագունդ
Հայտնաբերում
մ․թ․ա․ 200 հազարամյակ և մ․թ․ա․ 1200 հազարամյակ
Անվանված է
Եվրոպա
ՔարտեզWikimedia | © OpenStreetMap
ՔարտեզWikimedia | © OpenStreetMap

Սկսած մոտ 1850 թվականից՝ Եվրոպայի և Ասիայի աշխարհագրական ջրբաժանը համարվում են Ուրալյան և Կովկասյան լեռները, Ուրալ գետը, Կասպից և Սև ծովերը, ինչպես նաև Սևծովյան նեղուցները[3]։ Չնայած «մայրցամաք» տերմինը ասոցացվում է ֆիզիկական աշխարհագրության հետ՝ ցամաքային սահմանը որոշակի առումով կամայական է և մի քանի անգամ վերաձևավորվել է՝ սկսած առաջին ձևավորումից, որն իրականացվել է դեռ անտիկ դարաշրջանում։ Եվրասիայի բաժանումը երկու աշխարհամասերի արտացոլում է արևելք-արևմուտք մշակութային, լեզվական և էթնիկ տարբերությունները, որոնք տարբերվում են տարածաշրջաններով, այլ ոչ բաժանարար գծով։ Աշխարհագրական սահմանը հաշվի չի առնում նաև քաղաքական սահմանաբաժինը, քանի որ Թուրքիան, Ռուսաստանը և Ղազախստանը համարվում են միջաշխարհամասային երկրներ։ Սահմանաբաժան հանդիսացող Կովկասյան լեռներն անցնում են նաև Վրաստանի և Ադրբեջանի տարածքներով, ինչը ենթադրում է, որ այս պետությունների տարածքների մի մասը նույնպես գտնվում է Եվրոպա աշխարհամասում։

1.Եփած,մաքրած ձուն ամբողջությամբ տեղավորել ապակե շշի մեջ:Մեկնաբանել ՝ինչու դա տեղի ունեցավ:Դա տեղի ունեցավ մթնոլորտային ճնշման հետևանքով։

Շիշը տաքացրեցինք մեջի օդը ընդարձակվեց և մի մասը դուրս եկավ։ Իսկ երբ ձուն դրեցինք շշի բերանը ներսի ճնշումը փոքրացավ և մթնոլորորտային ճնշման տակ ձուն ընկավ շշի մեջ։

2. Չեփած(հում) ձվի միջոցով արված աղաջուր: Մեկնաբանել՝ինչու ձուն բարձրացավ ջրի մակերևույթ:

Որոշելայդ աղաջրի խտությունը և ձեր ծորակից հոսող ջրի խտությունը : Համեմատել այդ խտությունները իրար հետ,և արա եզրակացություն:

Լցրեցի բաժակի մեջ ծորակից եկող ջուր և տեղադրեցի մեջիը սովորական ձու։ Ձուն իջավ հատակի մակերևույթին։ Հետո մի ուրիշ բաժակ վերցրեցի լցրեցի ջուր և որոշ չափով աղ։ Տեղադրեցի մեջը ձու և տեսա, որ ձուն բարձրացավ ջրի մակերևույթին։ Դա տեղի ոնփւնեցավ այն պատճառով, որ առաջին փորձի ժամանակ ծանրության ուժը ավելի մեծ էր Արքիմեդյան ուժից, դրա համար էլ ձուն իջնում էր հատակ մակերևույթին։ Այսինքն Fծ>FԱրք։ Նաև ձվի խտությունն էլ էր ավելի մեծ ջրի խտությունից։ Ինչպես գիտենք ջրի խտությունը 1գ/սմ3 է, իսկ ձվինը գտել եմ, որ 1,2գ/սմ³ է։ Ուստի ρջուր<ρձու։ Իսկ երկրորդ փորձում Արքիմեդյան ուժը ավելի մեծ էր ծանրության ուժից, քանի որ ջրի և աղի խտությունները միասին ավելի մեծ էին ձվի խտությունից։ Աղի միջին խտությունը 2,165գ/սմ³ է։ Այստեղից էլ հետևում է, որ 1+2,165գ/սմ³ > 1,2գ/սմ³, այստեղից էլ պարզ է դառնում, որ 3,165գ/սմ³ > 1,2գ/սմ³, այսինքն ρաղջր>ρձու։ Դրա պատճառով ձուն վեր էր բարձրանում, քանի որ Արքիմեդյան ուժն ավելի մեծ էր, նաև աղաջրի խտությունն էլ էր ավելի մեծ ձվի խտությունից։

ρջուր— 1գ/սմ³
ρձու— 1,2գ/սմ³
ρաղ— 2,165գ/սմ³
ρաղջր=ρաղ+ ρջուր=1գ/սմ3+2,165գ/սմ3=3,165գ/սմ3

3.Որոշել ձվի միջին խտությունը։

m-0.068կգ.                  p=m/v=0.068կգ/0.000056մ³=1214կգ/մ³

v-0.000056մ³.             Պատ. 1214կգ/մ³

———————

p-?

I. A-400Ջ                     

t-5վ.                            N=A/t=400Ջ/5վ=80Վտ                           

—————                  Պատ. 80Վտ

N-?

II. N=50Վտ.                A=Nt=50Վտ•20վ=1000Ջ

t=20վ.                          Պատ. 1000Ջ

—————-

A=?

III. N=32,5ՄՎտ.                 N=32,5ՄՎտ=32 500կՎտ

———————

N(ԿՎտ)-?

IV. A1=16Ջ.               A=A1•n=240•16Ջ=3840Ջ

t=1ր=60վ.                 N=A/t=3840/60=64

n=240

—————

N=?

Հսկայական կաղնին կանգնած էր առվի մոտ, որտեղ աճում էին մի քանի սլացիկ եղեգներ: Երբ քամին փչեց, մեծ կաղնին հպարտ կանգնած էր իր հարյուր ձեռքերը դեպի երկինք բարձրացրած: Բայց Եղեգները քամու տակ խոնարհվեցին ու երգեցին տխուր մի երգ։

— Դու բողոքելու պատճառ ունես,— ասաց Կաղնին։ «Ջրի երեսը փչող ամենափոքր զեփյուռը ստիպում է քեզ գլուխներդ խոնարհել, իսկ ես հզոր Կաղնին, կանգնած եմ ուղիղ և ամուր ոռնացող փոթորիկի առաջ»։

— Մի անհանգստացեք մեզ համար,— պատասխանեցին եղեգները։ «Քամիները մեզ չեն վնասում, մենք խոնարհվում ենք նրանց առջև և այդպես չենք կոտրվում: Դուք, ձեր ամբողջ հպարտությամբ և ուժով, մինչ այժմ դիմադրել եք նրանց հարվածներին, բայց վերջը գալիս է»:

Երբ եղեգը խոսում էր, մի մեծ փոթորիկ դուրս եկավ հյուսիսից: Կաղնին հպարտ կանգնած էր և պայքարում էր փոթորիկի դեմ, իսկ զիջող եղեգները խոնարհվում էին: Քամին կատաղությունից ավելի ուժեղ փչեց, և մեծ ծառը միանգամից ընկավ, պոկվեց արմատներից և ընկավ խղճալի եղեգների վրա։

Ավելի լավ է զիջել, քան դիմադրել և կործանվել:

Թարգմանությունը կատարվել է անգլերենից։

Աղբյուր

1. Պատմությունը դարձրո՛ւ ներկա ժամանակով:



Մեր կապիկը մի աֆրիկացուց է ձեռք բերել, որը վառ անհատականությամբ ու յուրահատուկ հումորով օժտված մի էակ է: Ամեն օր նրան դուրս եմ տանում ու կապում ծառին: Առաջին երկու օրը խելոք նստած է տան մուտքի մոտ, ու նրա կողքով չընդհատվող հոանքով անցնում են որսորդները, մեզ սննդամթերք բերող պառավ կանայք, խումբ-խումբ վազում են խխունջներ ու միջատներ բերող փոքրիկ տղաներ: Մենք ենթադրում ենք, որ այդ անդադար շարժումը կզվարճացնի ու կհետաքրքրի կապիկին: Այդպես էլ եղավ: Նա շատ շուտ գլխի ընկավ, որ պարանի երկարությունն իրեն թույլ է տալիս թաքնվել բակի դռնակի մոտ, և օգտվեց դրանից: Հենց որ ոչինչ չկասկածող մի աֆրիկացի բակ մտավ, կապիկն իսկույն դուրս է ցատկում դարանից ու բռնում խեղճի ոտքը: Հետն էլ այնքան սոսկալի ճղճղոց է գցում, որին նույնիսկ ամենապինդ նյարդերն ունեցող մարդը չի դիմանա:

2. . Փակագծերում  տրված ժամանակաձևերից տեքստին համապատասխանող ձևն ընտրի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:



Բարձր կրունկներով կոշիկներն առաջին անգամ երևացել են ուշ միջնադարյան Փարիզում: Բայց կինն իր կրունկներն ինչո՞ւ պիտի պահեր(պիտի պահի, պիտի պահեր) բարձր ու մարմնի ծանրությունը ոտքի թաթերի վրա պիտի դներ(պիտի դնի, պիտի դներ): Պատճառն այն էր, որ այն ժամանակ Փարիզի փողոցները սալահատակված չէին (չեն,չէին), և մարդիկ մի մայթից մյուսն անցնելու ժամանակ խրվում էին(խրվում էին, խրվեցին, խրվել են, խրվել էին) ցեխի մեջ: Եվ ահա մի հնարագետ կոշկակար, որն իր համար հնարել էր(հնարեց, հնարել է, հնարել էր) բարձր կրունկները, որոշեց մյուսների կոշիկներն էլ այդպես կարել:

Քանի դեռ Ջեյմս Ուատտը չէր կատարելագործել շոգեմեքենան, հզորության միավորի սահմանման անհրաժեշտություն չկար:

Այդ ժամանակ լուրջ մտահոգող բան էր հանքահորորից ջուր հանելը պոմպերով: Սկզբնական շրջանում այդպիսի գործերի համար Անգլիայում ձիեր օգտագործելը թանկ էր: Դրա պատճառով էլ Ուատտին հետաքրքրում էր թե քանի ձիու կփոխարինի մեքենան և ինչպես արտահայտել մեքենայի հզորությունը ձիու հզորությամբ:

Նա փորձնական որոշում է, որ ձին 75կգ զանգվածով բեռը 1 վարկյանում բարձրացնում է 1մ: Այսինքն 1 վարկյանում ձին կատարում է 75կգ×9.8Ն×1մ=735Ջ աշխատանք: Ձիու զարգացած միջին հզորությունը անվանել է ձիաուժ որը կրճատ գրվում է ձ. ու.: Ջեյմսը հաշվել է, որ 1ձ.ու.=735Ջ/1վ=735Վտ:

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը, բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ:

2. Բնութագրի՛ր Գյուլնազ տատին: Երեխայասեր էր, որովհետև շատ էր սիրում նրանց հետ խաղալ։


3. Առաջին հատվածից դուրս բեր կարևոր միտք արտահայտող տողը կամ տողերը և մեկնաբանի՛ր: Զարմանալի մի աշխարհ է մանկական աշխարհը․ ափսո՜ս, որ մարդ խելահաս եղած ժամանակ՝ է՛լ չի կարողանում մտնել այդ աշխարհը, որ իր առաջվան լսածները մեկ անգամ էլ լսե։ Ամենայն ինչ, որ մանկության ժամանակ մոտիկ էր, մեծացած ժամանակ հեռանում է. ինչ որ հեշտ էր՝ դժվարանում, ինչ որ պարզ և հասկանալի էր՝ խավարում է և անըմբռնելի դառնում։ Ինչքան հիմա ես հիշում եմ, մանկությանս ժամանակ մեզ համար ոչ։

Իմ կարծիքով այստեղ ասում էր, որ մանկությունը շատ հրաշալի բանն է։ Երբ դու փոքր ես, քո աշխարհը ավելի պայծառ է թվում, մեծ և ինչպես հեքիաթի մեջ։

4. Կարդա՛ տեղեկություններ Աղայանի մասին (բանավոր ներկայացնել դասարանում):

Ղազարոս Աղայանը ծնվել է 1840 թվականի ապրիլի 4–ին Բոլնիս–Խաչեն հայաբնակ գյուղում։

Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում և Շամշուլդա գյուղում՝ քահանա Տեր-Պետրոսի մոտ։ 1853 թվականին ընդունվել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, սակայն մեկ տարի անց ինքնակամ հեռացել։ Այնուհետև իր գիտելիքները լրացրել է ինքնակրթությամբ։ Աղայանը գրել է բանաստեղծություններ, հեքիաթներ, վիպակներ:

Նա օժտված էր բնության զարմանալի զգացողությամբ և նկարչի նուրբ դիտողականությամբ: Աղայանի պոեզիայում առանձնանում են Հիշողություն, Ճախարակ, Սերմնացան, Մանուշակ բանաստեղծությունները, Տորք Անգեղ պոեմը:

Աղայանի մանկական բանաստեղծություններից շատերը Արեգակ Առավոտը գյուղում, Ճախարակ և այլն այժմ էլ զարդարում են դպրոցական դասագրքերը: Նրա ամենահայտնի արձակ երկերն են Արություն և Մանվել, Երկու քույր վեպերը:

Հարցեր.

Կալիումը (K) փափուկ մետաղ է, որը կարելի է կտրել դանակով:
ա) Ներկայացրո՛ւ մետաղներին բնորոշ մեկ ֆիզիկական հատկություն: Մետաղները ունեն մետաղական փայլ և գտնվում են պինդ վիճակում։

բ) Պարբերական համակարգի ո՞ր խմբին է պատկանում K տարրը: I, գլխավոր

2.

Ո՞րն է հինգերորդ «ավելորդ» տարրը’ Be, Sr, Zn, Mg, Ca: Բոլորը գտնվում են գլխավորում, բացառությամբ Ցինկի(Zn):

3.Լրացրե՛ք հետևյալ աղյուսակը.

II խումբ

Գլխավոր ենթախումբ

1. Be’ բերիլիում

2.Mg

3.Ca

4.Sr

5.Ba

6.Ra

Երկրորդական ենթախումբ

1. Zn’ ցինկ

2.Cd

3.Hg

4•

Հաշվե՛ք, նյութի՝ C3H8 հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը և նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:

Mr(C3H8)=12•3+1•8=44

12•3:44•100=81,81

1•8:44•100=18,18

Я помню чудное мгновенье:
Передо мной явилась ты,
Как мимолетное виденье,
Как гений чистой красоты.

В томленьях грусти безнадежной,
В тревогах шумной суеты,
Звучал мне долго голос нежный
И снились милые черты.

Ես հիշում եմ մի հրաշալի պահ.
Դու հայտնվեցիր իմ առաջ,
Ինչպես անցողիկ տեսիլք
Մաքուր գեղեցկության հանճարի նման:

Անհույս տխրության թշվառության մեջ,
Աղմկոտ անհանգստությունների մեջ,
Երկար ժամանակ ինձ հնչում էր մեղմ ձայն
Եվ ես երազում էի գեղեցիկ հատկությունների մասին։

Կոորդինատային հարթության վրա կառուցե՛ք պատկերները․

(-6;0); (-3;2); (2;4);(0;2); (4;1); (6;0); (9;3); (8;0); (3;- 3); (6;0); (4;-1); (0;-2); (1;-3); (-3;-2); (-6;0);

Աչք՝ (-4;0);

Ծիծեռնակ՝

(-5; 4), (-7; 4), (-9; 6), (-11; 6), (-12; 5), (-14; 5), (-12; 4), (-14; 3), (-12; 3), (-11; 2), (-10; 2),(-9; 1), (-9; 0), (-8; -2), (0; -3), (3; -2), (19; -2), (4; 0), (19; 4), (4; 2), (2; 3), (6; 9), (10; 11),  (3; 11), (1; 10), (-5; 4),

Աչք՝ (-10,5; 4,5);

Բադ՝

(3; 0), (1; 2), (-1; 2), (3; 5), (1; 8), (-3; 7), (-5; 8), (-3; 4), (-6; 3), (-3; 3), (-5; 2), (-5; -2), (-2;-3), (-4; -4), (1; -4), (3; -3), (6; 1), (3; 0) , (-1; 5)․

Փիղ՝
(-1; 4), (-2; 1), (-3; 2), (-4; 2), (-4; 3), (-6; 4), (-6; 6), (-8; 9), (-7; 10), (-6; 10), (-6; 11), (-5; 10), (-4; 10), (-3; 9), (-1; 9,5), (1; 9), (3; 10), (4; 11), (4; 16), (3; 18), (5; 17), (6; 17), (5; 16), (6; 12), (6; 9), (4; 7), (1; 6),(2; 5), (5; 4), (5; 3), (4; 4), (1; 2), (1; 0), (3; -4), (4; -5), (1;-7), (1; -6), (0; -4), (-2; -7), (-1,5; -8), (-5; -7), (-4; -6), (-5; -4), (-7;-5), (-7; -7), (-6,5; -8), (-10,5; -8), (-10; -7), (-10; -6), (-11; -7),(-11; -8), (-14; -6), (-13; -5), (-12; -3), (-13; -2), (-14; -3), (-12; 1), (-10; 3), (-8; 3), (-6; 4),

Աչք՝  (-1; 7).

Այսօր իմ ծնունդն էր և ես հրավիրել եմ իմ ընկերներին տուն։ Երբ նրանք եկան, իրար հետ որոշեցինք գնալ նշել անտառում։ Մի տնակ վերցրեցինք մեկ շաբաթով ու սկսեցինք այն զարդարել։ Մյուս օրը գնացինք հավաքելու սնկեր, քանի որ իմ ընկերուհիները տարբերում են թունավոր սնկերը ոչ թունավոր սնկերից։ Հավաքելու ժամանակ տարօրինակ ձայն լսեցինք։ Սկսեցինք նայել դեսուդեն, որ գտնենք որտեղից է այդ ձայնը գալիս։ Որոշ ժամանակ անց ընկերներս հասկացան, որ թռչունների երգն է, բայց ես ուրիշ ձայն է լսում, այնենց տպավորություներ, ոնց որ ինչ-որ մեկ մեծ հեռավորության վրա խոսում է։ Սկսեցի գնալ ուր որ ձայնն է տանում և ավելի հստակ լսեցի բառերը։ Իսկապես շատ տարօրինակ էր, բայց հետո տեսա թռչունների փակվող բացվող բերանը, որը համընկնում էր այն բառերի հետ, որոնք ես լսում էի։ Այդ ժամանակ գլխի ընկա, որ կարող եմ հասկանալ թռչունների լեզուն։ Շատ զարմացա, երբ իմացա, որ նրանք խոսում են թե ու՞մ շորիկն է ավելի գեղեցիկ կամ ու՞մ օծանելիքը։ Շատ շատ էին կռվում, բայց եկան այն մտքի, որ երկուսն էլ լավն են և անցան իմ մասին խոսալու։ Ինձ շատ հաճելի էր լսել, որ նրանք լավ բաներ են ասում և ընդհանրապես չար չեն։ Չնայած, որ ես կարծում էի, որ նրանք չար են և վատ բաներ են խոսում մարդկանց մասին։ Երրորդ օրը պատմեցի երեկվա մասին, քանի որ երեկ արդեն գիշեր էր և չհասցրեցի պատմել։ Նրանք իհարկե չհավատացին, բայց հետո ապացուցեցի։ Դա շատ տարօրինակ էր, բայց ես կարծում եմ, որ ես միակ մարդն եմ, որը հասկանում է թռչուններենը։

Աշխատանք դասարանում

1.Ընդգծված հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. Դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`
Վաղուց հերքված վարկածը- վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր:
Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած արձրև-անձրև, որը ցանքերի համար վտանգավոր էր դարձել։ Մառախուղով պատված լեռնագագաթներ-լեռնագագաթներ, որոնք պատվել  էին մառախուղով։ Ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը-ջրվեժ, որը նկարագրել  էր ճանապարհորդը։ Դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ-մարդ, որը ընկել էր դժվար կացության մեջ։ Գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին-չորքոտանի, որ գիշերները այցելել է մեր այգի։ Անտառից սկիզբ առած վտակ-վտակ, որը սկիզբ էր առել անտառից:

Վաղակատար դերբայ-ել

2.Ընդգծված  ենթակայական դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`

Հերքվող վարկած- վարկած, որ հերքվում էր:

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի-չորգոտանի, որ գիշերները այցելում էր մեր այգին։ Անտառից սկիզբ առնող վտակ-վտակ, որը սկիզբ էր առնում անտառից։ Դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ-մարդ, որը գտնված էր դժվար կացության մեջ։ Ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև-անձրև, որը վտանգավոր էր դարձել ցանքերի համար։ Մառախուղով պատվող լեռնագագաթներ-լեռնագագաթներ, որոնք պատվել էին մառախուղով։ Ջրվեժը նկարագրող ճանապարհորդ-ճանապարհորդ, որը նկարագրել էր ջրվեժը:

Անկատար դերբայ-ում
3. Ընդգծված  անորոշ դերբայը դիմավոր բա՛յ դարձրու. ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր ստացվեցին:

Օրինակ`

Գնաց ծովում լողանալու- Գնաց , որ ծովում լողա:

Կանգնեց անկյունում նրան` նորից տեսնելու նպատակով-կանգնեց անկյունում, որ նրան նորից տեսնի: Խնդրեց նամակը հասցնելու մասին-խնդրեց, որ նամակը հասցնեն: Մի քանի վարկյան շահելու համար վազեց-վազեց, որ մի քանի վայրկյան շահի: Սպասեց հոսանքների բերելուն-սպասեց,որ հոսանքները բերեն: Մի քանի քայլ հեռանալով`  հանդիպեց-մի քանի քայլ հեռանացավ, որ հանդիպի: Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազելով` տեսավ-վազեց ցած հոսանքի ուղղությամբ, որ տեսնի: Ջրի պակասելու մասին խոսեցին-:

1. Ձկների ի՞նչ տեսակներ են հանդիպում Հայստանում։ Սևանի իշխան, կարմրախայտ, արծաթափայլ կարաս։
2. Նկարագրել ձկների արտաքին կառուցվածքը։ Լողահներ, թեփուկներ և խռիկներ։ Կա մեջքի առաջին լողակ, մեջկի երկրորդ լողակ, պոչի լողակ, հետանցքի լողակ, փորի լողակ և կրծքի լողակ։
3. Լողակները ի՞նչ դեր են կատարում ձկների կյանքում։ Լողակները գտնվում են մարմնի տարբեր հատվածներում։ Նրանք օգնում են պահպանել ձկան մարմնի հավասարակշռությունը ջրում։
4. Ի՞նչ է լողափամփուշտը։ Ջրում արագ սուզվելու և վեր բարձրանալու ընդունակություն. ձկների աղիքի պատից գոյացել է հատուկ գոյացություն՝ լողափամփուշտ, որը լցվում է գազերով կամ դատարկվում է: Արդյունքում փոխվում է ձկան քաշը և նա սուզվում է կամ վեր բարձրանում:

Կար մի աղջիկ, որը հավատում էր հսկաններին, որովհետև նրա ընկերը պատմել էր, որ նրանք գիշերը արթնանում են և սկսում մարդկանց ուտում։ Արդեն գիշեր էր և աղջիկը, որոշեց գնալ մահճակալ։ Ինքը փորձում էր քնել, բայց նրան չէր ստացվում, քանի որ լուսնի լույսը գալիս էր անմիջապես իր դեմքին։ Քանի որ չէր կարող քնել, որոշեց գնալ պատուհանի մոտ և տեսավ մի մեծ արարած։ Վախից մտավ վերմակի տակ։ Բայց այդ հսկան իր վիթխարյան ձեռքը մցրեց պատուհանի մեջ և վերձրեց աղջկան անկողնու հետ միասին։ Աղջիկը շատ էր վախեցել և հասկանում էր, որ հիմա վերջ կտա կյանքին, բայց այդ հսկան պարզվեց, որ բարի է և չի ուտում մարդկանց։ Հսկան աղջկան պահում է ձեռքի մեջ և սկսում քայլել դեպի իրենց հսկաների աշխարհ։ Ամենատխուրը այն էր, որ հսկան չի կարող վերադարձնել աղջկան, որովհետև արդեն բոլոր հսկանները նկատել էին, որ ինքը ունի իր հետ մարդուկ։ Հսկաների տնորենը արդեն տեսել էր, որ ինչ-որ բան տարօրինակ է, բայց Մբհ-ն սկսում է մազապուրծ անել որքան կարող է։

Հսկան շատ բարի էր և լավը։ Աղջիկը իմ համար հետաքրքրասեր էր։

1.Քանի՞ ուղիղ և քանի՞ հատված ես տեսնում նկարի վրա։

4 հատ հատված, 2 հատ ուղիղ
2.AC հատվածի   երկարությունը 4 սմ է,  BC հատվածինը՝ 10 սմ : Գտիր  AB  հատվածի   երկարությունը:

4+10=14

AB=14

3.AB հատվածի   երկարությունը 27 սմ ,  AC հատվածինը՝ 8 սմ : Գտիր  CB   հատվածի   երկարությունը:

27-8=19

CB=19

4.Քանի՞ հատված ես տեսնում նկարի վրա։

8-AB, EF, FD, ED, FC, BF, CB, CD

5.AB հատվածի երկարությունը 50սմ է։ Այդ հատվածի վրա վերցված են M և N կետերը այնպես, որ AM=23սմ, NB=21սմ։ Գտնել MN հատվածի երկարությունը։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը).

1.Նկարագրեք, թե ինչ է հատվածը։ Ուղիղ որը ունի սկիզբ և վերջ։

2.Բացատրեք, թե ինչ է ճառագայթը։ Ճառագայթը ունի սկիզբ բայց չունի վերջ, կարելի է համեմատել արևի ճառագայթի հետ։

3.Գծեք ուղիղ, հատված, ճառագայթ։

4.Քանի՞ հատված ես տեսնում նկարի վրա։

8-CD,EG,GF,EF,AB,CB,CG,GB

5.AB հատվածի երկարությունը 36սմ է։ Այդ հատվածի վրա վերցված է K կետն այնպես, որ AK : BK = 4 : 5 ։ Գտնել AK և BK հատվածների երկարությունը։

4x+5x=9x

36:9=4

4•4=16

AK=16

36:9=4

5•4=20

BK=20

Honor and Help Your Parents
1. Watch the video at the top of the page.

2. Read the story «Honor and Help Your Parents» just below it.

3. Do the exercises at the bottom of the page.

1. What does «crowd» mean?

a) very loud music

b) lots of people in the same place

c) a stage where musicians play

d) dangerous conditions

2. What does «lie» mean?

a) to say something that is not true

b) to tell a funny story

c) to talk about something that happened to you

d) to talk to someone in a mean way

3. What does «honor» mean?

a) to say nice things about someone

b) to be nice to someone

c) to be serious about something

d) to respect someone and treat them well

Grammar Questions
1. Kim tells Emily that she ________ lie to her parents.

a) would

b) could

c) should

d) might


2. Kim’s mother is just tired ________ Kim being dishonest with her.

a) of

b) about

c) to

d) with


3. ________ Thursday, Kim invites Emily over to her house.

a) In

b) For

c) On

d) At

Comprehension Questions
1. Why do Kim and her mother fight all the time?Kim and her mother fight all the time, because Kim always lied to her mom.

2. What does Emily decide not to do to her parents? To lye

3. In your opinion, why is it important to honor and help your parents? Because there are love me and to kare, I love them and have never told and will not tell a lie .


Do Not Harm a Person of Good Will
1. Watch the video at the top of the page.

2. Read the story «Do Not Harm a Person of Good Will» just below it.

3. Do the exercises at the bottom of the page.

Vocabulary Questions
1. What does «good will» mean?

a) a kind, helpful, and friendly attitude

b) an attitude of independence

c) a happy, positive attitude

d) a calm attitude


2. What does «volunteer» mean?

a) a person who works for money

b) a person who works many extra hours for extra pay

c) a person who works for free doing something they think is important

d) a person who does not have a job


3. What does «value» mean?

a) to think something is expensive

b) to think something is very important and worth doing

c) to think something is not important

d) to think something is beautiful


Grammar Questions
1. She wants to improve this community for ________ us.

a) all

b) all of

c) of

d) everyone


2. The parents even publish a lovely letter ________ the local newspaper.

a) in

b) at

c) on

d) of


3. You cannot trust ________.

a) no one

b) someone

c) everyone

d) anyone

Comprehension Questions
1. What special kind of work does Sophia do?

Sophia is doing and the amazing changes she is helping to create in their community. Sophia and her team are great with the town’s children. Their grades at school are improving, and many of them want to go to university. They never even considered that possibility before.

2. Why does Judy think Sophia has something to hide? Because for Judy on the inside, all people are bad.

3. In your opinion, why is it important not to harm a person of good will?

Կա հետաքրքիր զվարճանք. կկոցիր աչքերդ
և ստեղծված խավարում
Ասա ինքդ քեզ.
Ես հրաշագործ եմ և հիմա`
Բացելով աչքերս, կտեսնեմ իմ իսկ ստեղծած աշխարհը,
Որի այդպիսին լինելու համար ես, միայն ես եմ պատասխան տալու:
Իսկ հիմա դանդաղ բացիր աչքերդ,
Ինչպես բարձրացնում են թատերական վարագույրը:
Դե իհարկե, ահա նա`
Քո աշխարհը,
Հենց այնպիսին, ինչպիսին դու նրան ստեղծել ես:

Բանաստեղծությունը նրա մասին էր, որ պետք է ստեղծես ինքդ քո աշխարհը։ Այն կախված է ինքդ քեզնից։

***
Եթե դու ցանկանում ես հանդիպել Նրան,
Ով ընդունակ է հարթելու
Յուրաքանչյուր իրավիճակ,
Որը քեզ համար տհաճ է,
Ով կարող է քեզ երջանկացնել`
Անկախ նրանից, թե ինչ են խոսում կամ մտածում ուրիշները,
Նայիր հայելուն
Եվ ասա կախարդական բառը.
— Ողջո´ւյն …

Բանաստեղծությունը նրա մասին էր, որ պետք է կարողանալ հարթել, հաղթահարել բոլոր դժվարությունները և տհաճ իրավիճակները։

F = 20Ն

s = 5մ

A = ?

————

A = Fs

A = 20 • 5 = 100Ջ

Պատասխան՝ 100Ջ։

A=32Ջ

F=8Ն

s=?

————

s=A/F

s=32:8=4մ

Պատ. 4մ

m=10կգ

g=9,8Ն/կգ

F=?

————

F=mg

F = 10 x 9,8 = 98Ն

s=5մ

A=?

————

A=Fs

A=98 x 5=490Ջ

Պատասխան՝ 490Ջ։

V=0,25մ³

p=2000կգ/մ³

m=?

————-

m=Vp

m=0,25•2000=500կգ

g=9,8Ն/կգ

F=?

————-

F=mg

F=500•9,8=4900Ն

s=6մ

A=?

———-

A=Fs

A=4900•6=29400Ջ

Պատ. 29400Ջ

1ր=60վ

36000:60=600Ն

Պատ. 1մ/վ

s=30

m=50

———-

A-?

A=mgs

A=50•9,8•30=14 700

1ր=60վ

14700:60=245Վտ

Պատ. 245Վտ

60կՆ

m=5000կգ

s=20մ

———

A=?

A=mgs

A=5000•9,8•20=980000

A=980000

t=5վ

—————

N=?

N=A/t

N=980000:5=196000Վտ

Պատ. 196կՎտ

m=500տ

s=22մ

—————

A=?

A=mgs

A=500•9,8•22=107800

A=107800

t=10•60=600վ

————————

N-?

N=A/t

N=107800:600=179,67կՎտ

I. 1

II. F=6Ն

s=2մ

A=?

————

A=Fs

A=6•2=12

Պատ. 12

III. F=5մ

A=20Ջ

S=?

————

S=A/F

S=20:5=4Ն

Պատ. 4Ն

IV. F=5000Ն

s=200մ

A=?

—————-

A=Fs

A=5000•200=1000Ջ

Պատ. 1000Ջ

s=5մ

Անվանի՛ր 101 և 118 կարգաթիվ ունեցող տարրերը:

Մենդելեեվիում, Օգանեսոն

2.Ստորև բերված ո՞ր շարքում են միայն ոչ մետաղական տարրեր.

1) Li, Mg, P

3) N, S, Ar

2) Ca, C, Br

4) Fe, Cr, I

3•. Na2O

Գրե’ք, մոլեկուլը կազմող քիմիական տարրերի հարաբերական n ատոմային զանգվածները (Ar): 2.5 միավոր

Na=23

O=16

Հաշվե՛ք, այդ տարրերի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (mo): 2.5 միավոր

Na(mo)=23•1,66=3,818

O(mo)=16•1,66=2,656

Հաշվե՛ք, տվյալ նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը(Mr):  2.5 միավոր

Mr(Na2O)=23•2+16•1=62

Հաշվե՛ք, նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները: 2.5 միավոր

23•2:62•100=74,19

16•1:62•100=25,80

1. Գտի՛ր, թե ընդգծված բառաձևերը ե՛րբ են սխալ և երբ` ճիշտ: Ուղղի՛ր սխալ ձևերը:
Գնալուց մի անգամ էլ պատվիրեց զգույշ լինել:
Քո գնալուց հետո հյուրեր եկան:

Այդ աղջկան փրկելուց քիչ էր մնում ինքը խեղդվեր:
Մարդու կյանքը փրկելուց բարի գործ կ՞ա:

Շտապելուց ամեն ինչ  գցում էր ձեռքից:
Շտապելուց ինչ-որ մեկը կանգնեցրեց նրան:

Հոգնել եմ նույն բանն անվերջ ասելուց:
Այդ ասելուց հանկարծ գլխի ընկավ, որ մոռացել է գլխավորը:

Հեռանալիս հիշեցրեց իր հրավերն ու խնդրանքը:
Հեռանալիս հոգնել եմ, ուզում եմ բոլորիդ միասին տեսնել:

Ուշադիր դիտելիս վրան ճեղք կնկատես:
Դա դիտելիս հետո էլ ոչինչ չեմ ուզում տեսնել:


2. Տրված հարակատար դերբայները տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն:
Քնած, բերած, կառուցած, տրված, տնկված, հեռացած, ասված:
Երբ արդեն ամեն ինչ ասված էր, բոլոր պատվերները՝ տրված մոտեցավ մեքենային:
Վարպետի կառուցած բոլոր կամուրջները մինչև այսօր կան:
Երբ արքայի հրամանով տնկված անտառը մի քիչ մեծացավ, այնտեղ վայրի կենդանիներ  էլ  բաց թողեցին:
Աշխարհում մի մարդ միայն կարող է օգնել քնած գեղեցկուհուն:
Այս կողմերից մի քանի տարի առաջ հեռացած մարդիկ մեր ավանը չեն ճանաչի:
Հեղեղի բերած տուփը ոչ մի կերպ չէր բացվում:

1. Պատմի՛ր քո կատարած փորձի մասին:

https://evamiqayelyan.school.blog/2024/03/14/%d6%84%d5%ab%d5%b4%d5%ab%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d6%83%d5%b8%d6%80%d5%b1-2/

2.

MgS.
Li2S
BaS
K2S
Գրե’ք, մոլեկուլը կազմող քիմիական տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները(Ar):

Ar(Mg)-24

Ar(S)=32

Ar(Li)-7

Ar(S)=32

Ar(Ba)-137

Ar(S)=32

Ar(K)-39

Ar(S)-32

Հաշվե՛ք, այդ տարրերի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (mo):

MgS(mo)

24•1,66=3,984

32•1,66=5,312

Li2S(mo)

7•1,66=1,162

32•1,66=5,312

BaS(mo)

137•1,66=22,742

32•1,66=5,312

K2S(mo)

39•1,66=6,474

32•1,66=5,312

Հաշվե՛ք, տվյալ նյութի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը(Mr):

Mr(MgS)=24•1+32•1=56

Mr(Li2S)=7•2+32•1=46

Mr(BaS)=137•1+32•1=169

Mr(K2S)=39•2+32•1=110

Հաշվե՛ք, նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինները:

24•1:56•100=42,85

32•1:56•100=57,14

7•2:46•100=30,43

32•1:46•100=69,56

137•1:169•100=81,06

32•1:169•100=18,93

39•2:110•100=70,90

32•1:110•100=29,09

1. Տրված բայերը բաժանի՛ր երկու խմբի՝դիմավոր բայերի և դերբայների:
Փակել է, մտնել, փակած, մտար, փակում եմ, մտնում է, փակեցիր, մտած, փակի՛ր, մտնեիր, փակելիս, մտնելիս, կփակենք, մտի՛ր, պիտի փակեք, մտել էինք, փակել էիր, պիտի մտնի:

Դիմավոր-փակել է, մտար, փակում եմ, մտնում է, ծակեցիր, փակի’ր, մտնեիր, կփակենք, մտիր, պիտի փակեք, մտել էինք, փակել էիր, պիտի մտնի

Դերբայ-փակած, մտնել, մտած, փակելիս, մտնելիս,

2. Տրված նախադասություններն այնպես փոխի՛ր, որ դիմավոր բայը դառնա համակատար դերբայ (իս վրջավորությամբ):

Օրինակ`

Երբ կենդանիների պահպանության խնդիրն էին լուծում, բազում դժվարությունների հանդիպեցին: -Կենդանիների պահպանության խնդիրը լուծելիս բազում դժվարությունների հանդիպեցին:

Երբ գետափին զբոսնում էր, հանկարծ շների հալածվող մի եղջերու տեսավ:-Գետափին զբոսնելիս հանկարծ շներից հալածվող մի եղջերու տեսավ։
Երբ երկրորդ խողովակաշարն էին կառուցում, պարզեցին, որ դա էլ բավարար չի լինելու:-Երկրորդ խողովակաշարը կառուցելիս պարզեցին, որ դա ել բավարար չի լինելու։

Երբ գետակն անցնում էր, որս անող մի գայլաձուկ տեսավ:-Գետակն անցնելիս որս անող մի գայլաձուկ տեսավ։

Երբ լսում էր ընկերոջ պատմությունը, փորձում էր պատկերացնել, թե ինքն ի՞նչ կաներ այդ պայմաններում:- Ընկերոջ պատմությունը լսելիս փորձում էր պատկերացնել, թե ինքն ի՞նչ կաներ այդ պայմաններում։

Երբ ինչ-որ բան կամ ինչ-որ մեկին գնահատում ես, կտրուկ ու ծայրահեղ մի՛ լինիր:-Ինչ-որ բան կամ ինչ-որ մեկին գնահատելիս կտրուկ ու ծայրահեղ մի լինիր։

Երբ փորձում էր, ընդամենը մի փոքր սխալ էր արել, ու ոչինչ չէր ստացվել:-Փորձելիս ընդամենը մի փոքր սխալ էր արել ու ոչինչ չէր ստացվել։

3. Տրված բայերից համակատար դերբայներ ստացի՛ր և դրանցով նախադասություններ կազմի՛ր:

Չափել-չափելիս, շարժվել-շարժվելիս, կապել-կապելիս , մտնել-մտնելիս, տեսնել-տեսնելիս:

Տանն մեծ պատուհանը չափելիս հանկարծակի ընկա հատակին։

Ավտոմեքենան շարժվելիս համարյա խփելու էր ուրիշ մեքենայի։

Ընկերուհու մազերը կապելիս նրա բոլոր մազերը պրճոկեցի։

Մորքրոջ տուն մտնելիս տեսա գույնզգույն ձվիկներ։

Ուսուցչուհին նրա բլոգ մտնելիս զարմացավ։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Տրված անորոշ դերբայների բացառական և գործիական հոլովներով (ուց, ով վերջավորությամբ ձևերով) նախադասություններ կազմի՛ր:
Լսել-լսելուց, լսելով, բարձրանալ-բարձրանալուց, բարձրանալով, հեռանալ-հեռանալուց, հեռանալով:

Լսելուց քո խոսքերը սկսեցի գործել։

Լսելով քեզ զբաղեցրեցի 1 տեղը։

Բարձրանալուց դեպի Արագած շունչս կտրվեց։

Բարձրանալով 2-րդ հարկ ոտքս ոլորեցի։

Հեռանալով ընկերուհուց սկսում ես կարոտել նրան։

2. Կետերի փոխարեն պահանջված ձևերով գրի՛ր փակագծում դրված բայերը:

Երգելիս ձայնը գլուխն էրգցում: (երգել- ե՞րբ)
Ձիու սիրտը պայթել էր քուռակի համար վախենալուց: (վախենալ-ինչի՞ց)
Թեյը տանելուց թափեց: (տանել-ե՞րբ)
Կենսախինդ մարդիկ վախենում են լուրջ կամ տխուր կամ ծանր երևալուց: (երևալ-ինչի՞ց)
Ու Մոսկվա գնալուց առաջ մի երկու օրով ման է գալիս հարազատ վայրերում: (գնալ-ինչի՞ց)

Մեղր լցնելիս մի կաթիլ գետին թափեց: (լցնել-ե՞րբ)

3. Փակագծում դրված բայերը կետերի փոխարեն գրի՛ր պահանջված ձևով:

Այդ նամակը կարդալիս նա գունատվեց: (կարդալ-ե՞րբ)

Ամբողջը երեկո կարդալուց հոգնած՝ դուրս եկավ զբոսնելու: (կարդալ -ինչի՞ց) Այդ տունը կարդալիս սպասում էր որդու վերադարձին:  (կարդալ -ե՞րբ)
Չգիտես ինչու, վախենում էր վերջին կամուրջը մինչև վերջ կառուցելուց: (կառուցել -ինչի՞ց)
Ականջները դժժում էին ամբողջ օրն այդ աղմուկը լսելուց: (լսել -ինչի՞ց)
Իրիկնապահին տուն դառնալիս մի անգամ էլ հիշեց խոստումը: (դառնալ-ե՞րբ)
Վիրավորվել էր ընկերոջ՝ առանց պատճառի հետ դառնալուց: (դառնալ -ինչի՞ց)
Վրա-վրա հիվանդանալուց նիհարել էր:  (հիվանդանալ -ինչի՞ց)
Հիվանդանալիս միշտ էլ նիհարում է:  (հիվանդանալ -ե՞րբ)

Կարդա՛ ,,Հարիսոն Բերջերոն,, պատմվածքը և գրի՛ր քո կարծիքը պատմվածքի վերաբերյալ, ներկայացրո՛ւ արտահայտված գաղափարը։ Իմ կարծիքով պատմվածքը ուզում էր ասեր, որ բոլորս յուրահատուկ էնք, և կապ չունի դու թուլացված ես կամ խեղճացած։

1 задание. Вставьте пропущенные буквы. Составьте предложение с 5 словосочетаниями.

Приделать крючок к вешалке, приоткрыть ворота, приозёрный край, мягкое приземления, присоединиться к группе детей, примыкающий к школе сад, привскочить от радости, прищурить глаза, сделать прививку, дать присягу, искатели приключений.

2. Выделите обращения и поставьте запятые.

Не оставь меня, кум, милый!

Голубушка, как хороша!

Здравствуй, гостья-зима.

Вези, старик ее, куда захочешь.

Не плачь милая, матушка, что-нибудь придумаем!

Отвези меня домой, красный конь.

Разбуди эту землю, весна.

Спой, Светик, не стыдись.

Друзья, корабль не щепка.

Главное ребята, сердцем не стареть.

Ах ты мерзкое, стекло, это врешь ты мне назло!

Скажи, Незнайка, какая муха тебя укусила?

Вылезайте, муравьи, после зимней стужи.

Сыпь, ты черёмуха снегом.

Я радуюсь вашим успехам, друзья.

3 задание. Вставьте нужные буквы.

Еще хмурится свинцовое

2. Небо но в просветах облаков на некоторое время пробиваеться мечом луч солнца.

Весна набирает скорость. По утрам легкий холодок держится в низинах а на южной стороне пригорка уже загорелись желтые

3. Огоньки какого-то растения. Это мать и мачеха. Ни с чем не спутаешь желтые корзинки её цветка.

4 задание. Подберите к каждому слову синоним и антоним составьте и запишите словосочетания.

Угрюмый-мрачный, активный

Сердитый-суровый, тихий

Отзывчивый-чуткий, безразличный

Враждебный-агрессивный, душевный

Беспечный-беззаботный, башенный

Беспощадный-бездушный, жалостный

Важный-значимый, бесполезный

Смешной-забавный, печальный.

5 задание. Прочитайте стихотворение. Опишите, какие чувства оно вызывает у вас.

С.А. Есенин «Отговорила роща золотая»

У меня стихотворение вызывает какие-то грустные чувства. Мне стало грустно после слов что, почему кого-то желеть если все странники. Ещё может быть что стихотворение о том что время пролетает быстро после фраз`

И если время, ветром разметая,
Сгребет их все в один ненужный ком…

Արտավազդ 2- րդը, որը կառավարել է մ․թ․ա․ 55-ից մինչև մ․թ․ա․ 34 թվականը։ Հաջորդել է հորը ՝ Տիգրան Բ- ին, որն էլ ոչ հեռավոր անցյալում Մեծ Հայքը հասցրել էր իր հզորության գագաթնակետին։ Ժառանգել է կայացած պետություն, զարգացած են թակառուցվածքներ և մարտունակ բանակ։

Արտավազդը գահ է բարձրանում պատմական դժվարին ժամանակահատվածում, երբ միմյանց դեմ շարունակաբար հակամարտում էին Հայաստանի արևմտյան և արևելյան հարևանները ՝ Հռոմեական հանրապետությունն ու Պարթևական տերությունը։ Արտավազդը, հոր օրինակով, սկզբնապես փորձում է պահպանել դիվանագիտական հավասարակշռությունը, սակայն աշխարհաքաղաքական նկատառումներից ելնելով ՝ ստիպված է լինում ապավինել Արտաշատի դաշնագրով ստանձնած պայմանագրային պարտավորություններին։

Մ․թ․ա․ 54 թվականին Արտավազդը դաշինք է կնքում Հռոմի եռապետ Մարկոս Կրասոսի հետ, սակայն վերջինիս ոչ հեռահար քաղաքականության և սեփական երկրի արտաքին պաշտպանության հանգամանքներով պայմանավորված, Մեծ Հայքը հրաժարվում է տեղի տալ Կրասոսի հավակնություններին։ Արդյունքում Հայքի արտաքին քաղաքականությունը շրջադարձային կերպով թեքվում է դեպի Արևելք և ամրապնդվում հայ-պարթևական դաշինքով։ Սրան հաջորդում է երկու երկրների միացյալ ուժերի առաջին ռազմական խոշոր հաջողությունը հռոմեական բանակի նկատմամբ։ Մ․թ․ա․ 53 թվականին հայ-պարթևական բանակը ՝ Սուրեն զորավարի գլխավորությամբ, հիմնովին ջախջախում է Հայոց Միջագետք ներխուժած հռոմեական լեգեոններին։ Սպանվում է նաև Կրասոսը, որի գլուխը բերվում է Արտաշատ։ Արտավազդ Բ- ի արտաքին ճկուն քաղաքականության շնորհիվ Հայքը հաջորդ տասնամյակում ևս Պարթևստանի հետ դաշնակցային հարաբերությունների պայմաններում կարողանում է պահպանել հայրենիքի անկախությունն ու տարածաշրջանում իր ազդեցիկ դիրքը։

Մ.թ.ա. 37 թվականին ՝ Արտավազդի դաշնակից Որոդես Բ- ի դավադրական սպանությունից, ինչպես նաև Ատրպատականի թագավոր Արտավազդի ու պարթևաց նոր արքա Հրահատ Դ- ի հակահայկական դաշինքի կնքումից հետո, հայ-պարթևական հարաբերությունները դառնում են թշնամական։ Արդյունքում, Արտավազդ Բ-ն հաշտության եզրեր է փնտրում Հռոմի հետ ՝ օժանդակելով Ատրպատական ներխուժած Հռոմի նոր եռապետ Մարկոս Անտոնիոսի լեգեոններին։ Վերջիններս, սակայն, Փրաասպայի պարիսպների տակ ջախջախվում են թշնամու կողմից, իսկ Սենատում արդարանալու համար Անտոնիոսն արշավանքի ձախողման մեջ մեղադրում է հայոց արքային։ Վրեժխնդիր լինելու նպատակով Անտոնիոսը քանիցս փորձում է ապօրինաբար ձերբակալել Արտավազդին, ինչը, սակայն, նրան չի հաջողում։ Մ․թ․ա․ 34 թվականին Մարկոս Անտոնիոսի ղեկավարած հռոմեական լեգեոնները ներխուժում են Մեծ Հայքի թագավորություն, իսկ Արտավազդը, սպասվելիք ավերածություններն ու արյունահեղությունը կանխելու նպատակով, գնում է ինքնազոհողության։ Տեղափոխվելով Ալեքսանդրիա ՝ Եգիպտոսի թագուհի Կլեոպատրայի հրամանով Արտավազդն ու իր ընտանիքը գլխատվում են։

Հայկական սկզբնաղբյուրներն ու օտարալեզու գրվածքները հավաստում են, որ Արտավազդը ստացել է ժամանակաշրջանի լավագույն կրթությունը։ Նա անթաքույց կերպով հետաքրքրություն էր տածում հելլենիստական մշակույթի նկատմամբ ՝ փայլուն տիրապետելով հունարենին։ Ըստ Պլուտարքոսի ՝ հայոց արքան գիտեր նաև այլ օտար լեզուներ, «հորինում էր ողբերգություններ, գրում ճառեր ու պատմական երկասիրություններ», որոնք, սակայն, մեզ չեն հասել: Արտավազդը ժողովրդի կողմից աստվածացվել է նույնիսկ իր կենդանության օրոք ՝ ստանալով ,,Աստվածային,, պատվանունը։

Մի օր, երբ գյուղացին փորում էր իր փոքրիկ հողամասը, մի զարմանալի գեղեցիկ քար գտավ: Քարը շողշողում էր ծիածանի բոլոր գույներով, և գյուղացին մտածեց, որ իր երեխաներին, հավանաբար, իսկապես դուր կգա: Նրանք կարող էին ամբողջ օրը խաղալ նրա հետ, քանի որ նա շատ գեղեցիկ է: Քարը դրեց գրպանը, բերեց տուն ու տվեց երեխաներին։


Դե, երեխաներն ամենուր երեխա են: Նրանք խաղացել են հոր բերած տարօրինակ քարի հետ, մինչև հոգնել են դրանից, որից հետո այն թողել են պատուհանին և ընդմիշտ մոռացել դրա մասին։

Մի վանական՝ թափառական սանյասինը, անցնելով լեռների միջով, գիշերելու տեղ էր փնտրում, և մի գյուղացի նրան հրավիրեց իր տուն։ Սանյասինը լվաց իր դեմքը և երախտագիտությամբ կիսեց խեղճ կերակուրը հյուրընկալողի հետ: Երբ ճաշն ավարտվեց, նրանք սկսեցին զրուցել այս ու այն մասին: Սանյասինը ճանապարհորդ էր և գիտեր աշխարհի ամեն ինչի մասին: Նա գյուղացուն պատմեց տարբեր քաղաքների և այնտեղ ապրող մարդկանց սովորույթների մասին, լեռների ու գետերի, երկնքի, լուսնի ու աստղերի մասին։


Սրանից հետո նրանց խոսակցությունը պատահաբար վերածվեց թանկարժեք քարերի։ Եվ կարծես պատահաբար սանյասինն ասաց.

— Ինչ ես անում այստեղ? Ես գիտեմ մի տեղ, որտեղ դուք կարող եք ադամանդներ գտնել հենց գետի ափին: Մի փոքր աշխատանքով դուք կարող եք դառնալ առասպելական հարուստ: Հոնքերիդ քրտինքով աշխատելով քո հողի վրա՝ ամբողջ կյանքդ կապրես ձեռքից բերան։ Ասա ինձ, խնդրում եմ, ինչո՞ւ վատնել կյանքը:


Հաջորդ առավոտ սանյասինը հեռսցավ, բայց գյուղացու մտքում նա տնկեց մի միտք, որը վերածվեց կատաղի ցանկության, որն ամբողջությամբ գրավեց աղքատին: Չիմանալով, թե որ գետի մասին է խոսում վանականը, նա վաճառեց իր հողամասը և սկսեց փնտրել այն։ Բաժանվելիս նա կնոջն ու երեխաներին ասաց.

-Դուք ինձ պետք է սպասեք ամենաշատը հինգ տարի, և ես հարուստ կվերադառնամ։


Գյուղացին երկար թափառեց և շատ աշխատեց ադամանդի շատ հանքերում, բայց նույնիսկ հինգ տարի անց նա չգտավ մի տեղ, որտեղ այնքան շատ ադամանդներ կային, որ դժվար չլիներ արդյունահանել դրանք։ Սակայն այս հինգ տարիների ընթացքում նա հաստատ ու հստակ հասկացավ, թե ինչ է ադամանդը։


Եվ այսպես, երբ նա վերադարձավ տուն և մոտեցավ իր խրճիթին, նա չէր հավատում իր աչքերին. ամենահազվագյուտ և ամենամեծ ադամանդը, որը կարելի էր պատկերացնել, ընկած էր բոլորի կողմից լքված և մոռացված իր տան պատուհանագոգին:

1)Geogebra ծրագրով գծեք եռանկյուն, տարեք կողմերի միջնուղղահայացները։

2)Geogebra ծրագրով գծեք եռանկյուն, տարեք անկյունների կիսորդները։

3)Հայտնի է, որ ABC եռանկյան AB և BC կողմերի միջնուղղահայացների հատման կետը գտնվում է ABC եռանկյան AC կողմի վրա: Որոշիր այն հատվածների երկարությունները, որոնց D կետով բաժանվում է AC հատվածը, եթե AC=60 սմ:

BD=DC ըստ միջնաուղղահայացի հատկության

BD=AD ըստ միջնաուղղահայացի հատկության

AD=DC

60:2=30

DC=30

Միքելանջելոն շրջեց շուկայով, որտեղ մարմար էին վաճառում: Նա տեսավ մի գեղեցիկ քար և հարցրեց դրա մասին։
Սեփականատերն ասաց.
— Եթե ցանկանում եք այս քարը, վերցրեք այն անվճար, քանի որ այն պարզապես տեղ է զբաղեցնում: Տասներկու տարի ոչ ոք, նույնիսկ չհարցրեց նրա մասին։ Ես այս քարի մեջ պոտենցիալ չեմ տեսնում։
Միքելանջելոն վերցրեց քարը, մոտ մեկ տարի աշխատեց դրա վրա և ստեղծեց շատ գեղեցիկ արձան, որը գոյություն ունի։
Մեկ տարի անց, երբ Միքելանջելոն ավարտեց իր աշխատանքը, խանութի տիրոջը հրավիրեց իր մոտ, քանի որ ուզում էր ինչ-որ բան ցույց տալ նրան։ Սեփականատերը չէր հավատում իր աչքերին. նա ասաց:

— Որտեղի՞ց քեզ այս գեղեցիկ մարմարը:

— Չես ճանաչում? — ասաց Միքելանջելոն։

-Սա նույն տգեղ քարն է, որը տասներկու տարի սպասել է ձեր խանութի դիմաց։

Երբ կյանքը դժվար է թվում, գիտակցիր, որ Տիեզերքը պարզապես քեզ շատ է սիրում, որ քեզ մենակ թողնի: Նա չի կարող թույլ տալ, որ դուք մնաք այնպիսին, ինչպիսին կաք, քանի որ ձեզ վիճակված է լինել շատ ավելի լավը:

Թարգմանությունը կատարվել է ռուսերենից։

Աղբյուր

Բերել շփման առկայությունը հաստատող օրինակներ:

Օրինակ՝ եթե մենք ուզենանք ծանր իրը տեղաշարժել, իր հորիզոնական ուղղված ուժով: Կտեսնենք, որ շփման ուժը շատ փոքր է և դրա համար մարմինը մնում է դադարի վիճակաում: Այդ մարմինը սկսում է այն ժամանակ շարժվել, երբ այդ ազդող ուժը՝ որով մենք փորձում ենք տեղաշարժել մարմինը հասնում է որոշակի արժեքի:

2.Ինչով է պայմանավորված շփումը

Այն հպվող մարմինների մակերևույթների միջև առաջացող և իրար նկատմամբ նրանց շարժումը խոչնդոտող ուժ է:

3.Թվարկել շփման տեսակները և բերել օրինակներ:

Դադարի շփման ուժ, գլորման շփման ուժ, սահքի շփման ուժ:

4.Օրինակներով ցույց տալ,որ միևնույն պայմաններում գլորման շփման ուժը փոքր է սահքի շփման ուժից:

5.Բերել շփման դրսևորման օգտակար օրինակներ

Եթե շփման ուժը չլիներ մենք ինչպես և կենդանիները չէինք կարողանա քայլել:

6.Բերել շփման դրսևորման վնասակար օրինակներ

Շփման ուժը կարող է ազդել ավտոմեքենաների շարժվող մասերի վրա՝ մաշացնել դրանք:

7.Ինչպես կարելի է մեծացնել շփումը

Կարելի է մարմինների միջև եղած այդ մակերևույթը խորդուբորդ դարձնել:

8.Ինչպես կարելի է փոքրացնել շփումը

Առանցքակալների օգնությամբ, գլորման ուժի օգնությամբ և այլն:

9.Բերեք օրինակներ,երբ մարմնի վրա միաժամանակ ազդում է մի քանի ուժ;

Օրինակ երբ թերթը ընկնում է գետնին: Նրա վրա ազդում է և ծանրության և օդի դիմադրության ուժ:

10.Որ ուժն է կոչվում համազոր:

Այն ուժը, որ մարմնի վրա ունենում է նույն ազդեցությունը ինչ մի քանի մարմնի վրա ազդելիս:

11.Ինչպես է ուղղված մի ուղով միևնույն կողմն ուղղված երկու ուժերի համազորը,և ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:

F=F₁+F₂

12.Ինչպես է ուղղված մի ուղով հակառակ կողմեր ուղղված երկու ուժերի համազորը,և

ինչպես է որոշվում նրա մոդուլը:

եթե F₁>F₂

F=F₁-F₂

13.ինչպես է շարժվում մարմինը նրա մի կետում կիրառված,մոուլով հավասար և հակառակ ուղղված երկու ուժերի ազդեցությամբ:

Այդպիսի ուժերի ազդեցությամբ մարմնի արագությունը չի փոխվում, այն միշտ պահպանում է իր դադարի վիճակը։

Չափում է կշիռը, 1Ն

m1=6կգ             |          F1=mg=6կգ ∙ 10 Ն/ կգ=60Ն

m2=40կգ            |     F2=m2g=40կգ∙ 10 Ն/ կգ=400Ն

m3=400կգ           |        F3=m3g=400կգ∙ 10 Ն/ կգ=4000Ն

m4=2տ=2000կգ       |    F4=m4g=2000կգ∙ 10 Ն/ կգ=20000Ն

m5=4տ=4000կգ       |    F5=m5g=4000կգ∙ 10 Ն/ կգ=40000Ն

g=9.8 Ն/կգ=10 Ն/ կգ

V=18,75լ

p=0,80գ/սմ³

m=?

————

m=pV

m=0,80•18,75=15գ/սմ³

V=25լ

p=0,71գ/սմ³

m=?

————-

m=pV

m=0,71•25=17,75գ/սմ³

m=20

g=9,8 Ն/կգ

F=?

—————-

F=mg

F=20•9,8=196Ն

49Ն

88,200Ն

33,32Ն

5կգ

P=392Ն

g=9,8Ն/կգ

m-?

————

m=P/g

m=392/9,8=40Ն

Պատ. 40Ն

F=980Ն

g=9,8Ն

m-?

———-

m=F/g

m=980/9,8=100կգ

Պատ. 100կգ

Անքնություն


Դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են ձիերը,
Մթի մեջ դոփում են, խփում են պայտերը,
Պայտերը խփում են, խփում են հողին․-
Անծա՜յր է գիշերը, անհայտ է ուղին:
Գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են ձիերը,
Մոտիկ են, հեռու են, դոփում են պայտերը,
Պայտերը դոփում են քունքի՛ս մեջ հիմա․-
Անհա՜յտ է աշխարհը՝ անցում է ու մահ

ԻՄ ԽՈՍՔԵՐԸ ԿԱՐԿԱՉՈՒՄ ԵՆ ԿԱՊՈՒՅՏՈՒՄ


Իմ խոսքերը կարկաչում են կապույտում,
Կարկաչում են ու կանչում են, կապույտում:
Կարոտներ կան, որ անմարմին ու տրտում —
Միայն շշուկ ու հնչյուն են — կապույտում:
Երազներ կան, որ կարոտներ են միայն,
Լո՛ւյս կարոտներ, որ կանչում են կապույտում…




Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը — կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, —
Կյանքը — ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …



Ապրեցիր դու ըմբոստ մի դարում— և ոչինչ քեզ հար

չթվաց,



Դու տեսար մոտիկն ու հեռուն— և ոչինչ քեզ հար

չթվաց.



Դու տեսար փլուզումն ու զարթնումը, անսասան

հիմերի կործանումը—



Եվ, բացի պայքարից, աշխարհում քեզ ոչինչ հար

չթվաց։



Ելե՜լ են նորից…



Ելե՜լ են նորից…
Լսո՞ւմ ես երգերը հնչեղ…
Շիկնել է աշխարհը հրից։ —
Պատրա՞ստ ես, եթե քեզ կանչեն…

Աշխարհը — զգո՞ւմ ես,
Շեփո՜ր է. զնգում է անուշ…
Շիկնե՜լ է, շիկնե՜լ է հսկումս,
Եվ սիրտս — կրակ է և ուժ։

Զգում եմ՝ սրտիս մեջ
Ծփում է ալիք առ ալիք
Արյունը նրանց, որ ելել սեգ՝
Գնում են դեպ կյանքը գալիք…

Օ, ե՛րգ իմ, թռչո՜ւմ ես.
Գիտեմ, որ — ո՛ւր էլ որ թռչես…
Երգիս մեջ կզգա ջերմ ողջույնս
Ընկերը, կամ քո՛ւյրը հրկեզ…

Օ, ե՛րգ իմ, օ, քո՛ւյր իմ հրկեզ..

1. Դուրս բեր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ Չկա

2. Առանձնացրո՛ւ հետաքրքիր արտահայտություններ և նկարագրություններ։

Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:

3. Առանձնացրո՛ ւ տրվածներից քեզ դուր եկած բանաստեղծությունը, մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ ասելիքը։

Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —

Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը — կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, —
Կյանքը — ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …

Բանաստեղծությունը կյանքի մասին էր և նրա մասին, որ ինքը շատ սպասված է, անծայր, շարունակական:


4. Ընտրե՛ք Չարենցից սիրելի բանստեղծություններ։ Բանավոր ներկայացնել դասարանում։

Անքնություն




Դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են, դոփո՛ւմ են ձիերը,
Մթի մեջ դոփում են, խփում են պայտերը,
Պայտերը խփում են, խփում են հողին․-
Անծա՜յր է գիշերը, անհայտ է ուղին:
Գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են, գնո՜ւմ են ձիերը,
Մոտիկ են, հեռու են, դոփում են պայտերը,
Պայտերը դոփում են քունքի՛ս մեջ հիմա․-
Անհա՜յտ է աշխարհը՝ անցում է ու մահ

ԻՄ ԽՈՍՔԵՐԸ ԿԱՐԿԱՉՈՒՄ ԵՆ ԿԱՊՈՒՅՏՈՒՄ


Իմ խոսքերը կարկաչում են կապույտում,
Կարկաչում են ու կանչում են, կապույտում:
Կարոտներ կան, որ անմարմին ու տրտում —
Միայն շշուկ ու հնչյուն են — կապույտում:
Երազներ կան, որ կարոտներ են միայն,
Լո՛ւյս կարոտներ, որ կանչում են կապույտում…




Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը — կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, —
Կյանքը — ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …



Ապրեցիր դու ըմբոստ մի դարում— և ոչինչ քեզ հար

չթվաց,



Դու տեսար մոտիկն ու հեռուն— և ոչինչ քեզ հար

չթվաց.



Դու տեսար փլուզումն ու զարթնումը, անսասան

հիմերի կործանումը—



Եվ, բացի պայքարից, աշխարհում քեզ ոչինչ հար

չթվաց։



Ելե՜լ են նորից…



Ելե՜լ են նորից…
Լսո՞ւմ ես երգերը հնչեղ…
Շիկնել է աշխարհը հրից։ —
Պատրա՞ստ ես, եթե քեզ կանչեն…

Աշխարհը — զգո՞ւմ ես,
Շեփո՜ր է. զնգում է անուշ…
Շիկնե՜լ է, շիկնե՜լ է հսկումս,
Եվ սիրտս — կրակ է և ուժ։

Զգում եմ՝ սրտիս մեջ
Ծփում է ալիք առ ալիք
Արյունը նրանց, որ ելել սեգ՝
Գնում են դեպ կյանքը գալիք…

Օ, ե՛րգ իմ, թռչո՜ւմ ես.
Գիտեմ, որ — ո՛ւր էլ որ թռչես…
Երգիս մեջ կզգա ջերմ ողջույնս
Ընկերը, կամ քո՛ւյրը հրկեզ…

Օ, ե՛րգ իմ, օ, քո՛ւյր իմ հրկեզ..

1. Դուրս բեր անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։ Քունք-հոնք

2. Առանձնացրո՛ւ հետաքրքիր արտահայտություններ և նկարագրություններ։

Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:

3. Առանձնացրո՛ ւ տրվածներից քեզ դուր եկած բանաստեղծությունը, մի քանի նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ ասելիքը։

Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —

Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն:
Կյանքը — կրակ ճահիճներում՝ կա ու չկա, —
Կյանքը — ճամփորդ, սպասված հյուր, որ պետք է գա:
Կյանքը — երգի, երկնքի՜ պես անհո՜ւն, անհո՜ւն, —
Կյանքը — կորած աստղերի՜ պես հազարանուն …

Բանաստեղծությունը կյանքի մասին էր և նրա մասին, որ ինքը շատ սպասված է և երգի, երկնքի նման անծայր, շարունակական


4. Ընտրե՛ք Չարենցից սիրելի բանստեղծություններ։ Բանավոր ներկայացնել դասարանում։

Կարդա՛ Չարենցի ,,Տաղարան,, շարքի բանաստեղծությունները։
2. Առանձնացրո՛ւ քեզ դուր եկած բանաստեղծությունները, մեկնաբանիր։

Ինչքան որ հուր կա իմ սրտում — բոլորը քեզ.
Ինչքան կրակ ու վառ խնդում — բոլորը քեզ.—
Բոլո՜րը տամ ու նվիրեմ, ինձ ո՛չ մի հուր թող չմնա՝
Դո՜ւ չմրսես ձմռան ցրտում.— բոլո՜րը քեզ…

Այս քառյակը իմ կարծիքով սիրո մասին էր կամ նրա մասին, որ սիրահարված մարդը կանի ամեն ինչ, որ իր սիրելին լինի երջանիկ։

3.Շարքի բանաստեղծությունները հիմնականում ինչ բովանդակություն ունեն, ինչ թեմայով են գրված։ Սիրո մասին էր կամ հայրենասիրության։

4. Ի՞նչ է տաղը, ո՞ւմ է նվիրված շարքը։

Տաղը պրոֆեսիոնալ երաժշտության յուրահատուկ ժանր է։ Դրանք համեմատաբար ծավալուն մոնոդիաներ են, որոնք իրենց բովանդակությամբ և մեղեդայնությամբ հիշեցնում են հաջորդող դարաշրջանի վոկալային և գործիքային արիաներ։

Շարքը նվիրված է Արփիկին։
5. Ո՞րն է բանաստեղծությունների լեզվական առանձնահատկությունը։

Չարենցը, որպեսզի դարձնի տաղարանը Սայաթ Նովայի ոճին, օգտագործել է Թբիլիսիի բարբառը։

Մենք վերցրեցինք քիմիական շերեփը լցրեցինք նրա մեջ ծծումբ(S) և այրիչի վրա տաքացրեցինք մինչև ծծմբի այրվելը։ Հետո հազիվ տեսանելի կապտավուն բոցով այրվող ծծումբը թթվածնում այրվում է վառ կապտամանուշակագույն բոցով։
Արյրումը ավարտելուց հետո պետք է կապույտ լակմուսով ստուգել միջավայրը: Լակմուսը կարմրում է, քանի որ միջավայրը թթվային է։

Մենք այս փորձը կատարելուց հետո տեսանք, որ առաջացավ նոր նյութ, որովհետև փոխվեց նրա գույնը։

https://youtu.be/Y_IstjHAAVM

Ծծում : Ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների ուսումնասիրում:
2. Փորձ

3. Հաշվե՛ք փորձի ընթացքում ստացված

գազի՝ SO2-ի

➡️հարաբերական մոլեկուլային զանգվածը (Mr)

32 • 1 + 16 • 2 = 64

➡️այդ գազի՝ (SO2)բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինը:

32 • 1 : 64 • 100= 50

16 • 2 : 64 • 100= 50

Լեոնարդո դա Վինչին հայտնաբերել է ցրվելու սկզբունքը՝ սֆումատոն։ Նրա կտավների վրա իրերը չունեն հստակ սահմաններ. ամեն ինչ, ասես իրական կյանքում, լղոզված է, ներթափանցում է մեկը մյուսի մեջ, այսինքն շնչում է, ապրում է և այդ կերպ՝ բորբոքում է մարդու երևակայությունը։ Շնորհիվ սֆումատոի էֆեկտի, ստեղծվեց Ջակոնդայի հանճարեղ ժպիտը, որը տարբեր ֆոկուսներով նայելիս մերթ քնքուշ ժպիտ է թվում, մերթ ագրեսիվ ծամածռություն։ Մոնա Լիզայի երկրորդ հրաշքը կայանում է նրանում, որ նա «ողջ է». դարերի ընթացքում նրա ժպիտը փոխվում է, իսկ շրթունքների ծայրերը վեր են բարձրանում։

Նույն կերպ էլ հանճարը միախառնում էր տարբեր գիտություններ, ինչի շնորհիվ նրա շատ գյուտեր կիրառություն են գտել նրա կյանքից շատ տարիներ հետո։ Լույսի ու ստվերի մասին նրա տրակտատից են սերում թափանցող ուժի, տատանվող շարժման ու ալիքների տարածման տեսությունները, իսկ նրա հեղինակած 120 գրքերը տարածվել են ամբողջ աշխարհում և աստիճանաբար ի հայտ են գալիս՝ Լեոնարդոի մահանալուց դարեր անց։

Մրցանակը ստեղծվել է 1895 թվականին Ալֆրեդ Նոբելի կամքով․ նա նշում էր, որ մրցանակների գումարը պետք է լինի Նոբելյան հիմնադրամի տնօրինության տակ։ Եվս մեկ մրցանակ՝ տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակը, ստեղծվել է 1968 թվականին Շվեդիայի կենտրոնական բանկի կողմից և շնորհվում է տնտեսագիտության բնագավառում ունեցած էական ներդրման համար[2]։ Յուրաքանչյուր մրցանակ շնորհվում է համապատասխան կոմիտեի կողմից. Շվեդիայի թագավորական ակադեմիան մրցանակներ է շնորհում ֆիզիկայի, քիմիայի և տնտեսագիտության բնագավառում, Կարոլինյան ինստիտուտը՝ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության, իսկ նորվեգական նոբելյան կոմիտեն շնորհում է խաղաղության մրցանակները[3]։ Մրցանակակիրները ստանում են կրծքանշան, դիպլոմ և դրամական խրախուսանք, որը փոփոխվում է տարիների ընթացքում[2]։ 1901 թվականին Նոբելյան առաջին մրցանակակիրներին շնորհվել է 150 782 շվեդական կրոն, որը 2007 թվականի դեկտեմբերին կազմել է 7 731 004 շվեդական կրոն։ 2008 թվականին հաղթողների մրցանակը կազմել է 10 000 000 շվեդական կրոն[4]։ Մրցանակները շնորհվում են Ստոկհոլմի ամենամյա տոնակատարության ժամանակ՝ դեկտեմբերի 10-ին՝ Նոբելի մահվան տարելիցի օրը։

Մինչև 2012 թվականի սկիզբը Նոբելյան մրցանակը և տնտեսագիտության բնագավառում նոբելյան մրցանակը շնորհվել են 549 անգամ՝ 23 անգամ կազմակերպություններին և 830 անգամ՝ մարդկանց։ Նոբելյան 826 մրցանակակիրներից (չորսը՝ երկու անգամ), 43-ը կին է[5]։ Ընդ որում, առաջին կին մրցանակակիրը՝ Մարի Կյուրին, մրցանակին արժանացել է երկու անգամ՝ 1903 թվականին ֆիզիկայի (ամուսնու՝ Պիեռ Կյուրիի և Անրի Բեքերելի հետ համատեղ), իսկ 1911 թվականին՝ քիմիայի բնագավառում։ Աղջիկը՝ Իրեն Կյուրին, ևս 1935 թվականին քիմիայի բնագավառում արժանացել է նոբելյան մրցանակի։ Կանանց պարգևատրմամբ ռեկորդային էր[6] 2009 թվականը, երբ միանգամից հինգ կին արժանացավ Նոբելյան մրցանակի, այդ թվում՝ տնտեսագիտության բնագավառում առաջին կին մրցանակակիրը՝ Էլինոր Օսթրոմը[7]։ 2014 թվականին խաղաղության նոբելյան մրցանակի արժանացավ 17-ամյա Մալալա Յուսուֆզայը՝ դառնալով նոբելյան մրցանակի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ մրցանակակիրը[8]։

Մրցանակակիրներ
Մարի Կյուրի, շնորհվել է մրցանակը 36 տարեկանում

Նրա ձեռքբերումները ներառում են «ռադիոակտիվության» տեսության զարգացումը, ռադիոակտիվ իզոտոպերի մեկուսացման տեխնիկան և երկու քիմիական տարրերի՝ ռադիումի և պոլոնիումի հայտնագործումը։

Պեռլ բակ, շնոհվել է մրցանակը 46 տարեկանում

1938 թվականին գրականության բնագավառում դարձել է Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր «Չինացի գյուղացիների կյանքի բազմակողմանի, իսկապես էպիկական պատկերման և կենսագրական գլուխգործոցների համար»։

Բեթի Ուիլյամս, շնոհվել է մրցանակը 32 տարեկանում

Ուիլյամսը ղեկավարում է Երեխաների համաշխարհային հիմնադրամը և հանդիսանում է Երեխաների պաշտպանության միջազգային կենտրոնի նախագահը։

1. Դերբայները դարձրո՛ւ բայեր:

Օրինակ`

Քայլող աղջիկ- աղջիկ, որը քայլում է:
Հեռացած ձմեռ- ձմեռը, որ հեռացել է:

Ա. Սլացող մեքենա-մեքենա, որը սլանում է, արևի շուրջը պտտվող մեքենա-մեքենա, որը պտտվում է արևի շուրջ, թունելից դուրս եկող գնացք-գնացք, որը դուրս է գալիս թունելից, պատրաստակամորեն հորը մտնող երեխա-երեխա, որը մտնում է պատրաստկամորեն հորը, փոշու ու մրի մեջ աշխատող մարդիկ-մարդիկ, որոնք աշխատնում են փոշու ու մրի մեջ:


Բ. Ընկած գրիչ-գրիչ, որը ընկած է, մոռացված երգ-երգ, որը մոռացվել է, թիթեռի հետևից ընկած երեխա-երեխա, որը ընկել է թիթեռի հետևից, արձակված ու կախված վարագույր-վարագույր, որը արձակվել է և կախվել է, լուծված խնդիր-խնդիր, որը լուծվել է, գիշերվա անձրևից խոնավացած օդ-օդ, որը գիշերվա անձրևից խոնավացել է:

2. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայից կազմված դերբայներով (ապրելիս, ապրող, ապրած, ապրել):

Նրա խոսքով երկար ու ձիգ ապրած, տարիների մասին ընդամենը մի երկու նախադասություն կարելի է պատմել:

Գետափին՝ զով ծառերի ստվերում ապրելիս ,հիշում էր իր անապատը, խանձված ավազը:

Կարտոֆիլի արտում ապրող բզեզն արագ բազմանում է ու շարժվում առաջ՝  նոր տարածություններ գրավելու:

Ուզում էր քաղաքից դուրս ու մենակ՝ապրել հեռու մի դաշտում:

3. . Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայի դիմավոր ձևերով:

Քանի՛ տարի ես ապրում մեր երկրում ու չգիտե՞ս մեր օրենքները:
Եթե մի երկու ամիս էլ ապրես այս  խոնավ ու անարև երկրում, բոլորովին կմոռանա՞ք մեր գյուղը:
Մի քանի օր այստեղ կապրի ու կտեսնի, թե ի՞նչ դժվար է օրվա հոգսը հոգալը:

Այստեղ ապրելու ուրիշ ելք չունեմ:
Դու երկար ես ապրում այս աշխարհում ու շատ բան ես տեսել, ինձ մի խորհուրդ տո՛ւր:

Աշխատանք դասարանում

Որոշյալ դերանուններ՝ ամբողջ, ամեն, ամեն ինչ, ամենքը, բոլորը, յուրաքանչյուրը, ողջը, համայն, ամենայն….

1. Դուրս գրի՛ր որոշյալ դերանունները, գրի՛ր հոլովը:
Աղջկա քնքուշ հոգին բոլորը(ուղղական) գիտեն:
Ամենքից(բացառական) շատ նա էր սպասում դրան:
Յուրաքանչյուրն(տրական) իր մասին էր մտածում:
Ամեն ոք(ուղղական) աշխատում էր չխախտել լռությունը:
Խոսեցին ամեն ինչից(բացառական):

Անորոշ դերանուններ՝ ինչ-որ, ոմն, որևէ, ովևէ, մի քանիսը, այլ, ուրիշ, ոմն-ոմանք մի քանի…
2. Կազմի՛ր տրված անորոշ դերանունների սեռ. հոլովը՝ ուրիշ-ուրիշի, մի քանիսը-մի քանիսի, այսինչ-այսինչի:
3. Գտի՛ր անորոշ դերանունները, որոշի՛ր պաշտոնը:
Ոմանք(ենթակա) արդեն անուշ երազներ էին տեսնում:
Եվ ուրիշ է(ստորոգյալ) կարոտս հիմա:
Իմ հոգում ինչ-որ(լրացում) անհանգստություն կար:

Ուշադրություն դարձրո՛ւ ուղղագրությանը՝ ովևէ, երբևէ, որևէ, երբևիցե, որևիցե:

Ժխտական դերանուններ՝ ոչ ոք , ոչինչ, ոչ մի, ոչ մեկը:
4. Կետերի փոխարեն դի՛ր ժխտական դերանուններ:
Ժխորի մեջ ոչ ոք ուշադրություն չէր դարձնում նրա վրա, ոչ մեկի մտքով չէր անցնում, որ տղայի սիրտը թրթռում էր:
Ամբողջը կավերեն, չի մնա ոչ մեկը:
Դեղին տերևն ընկավ քարին, ոչ մի շշուկ չլսվեց:
Ոչ ոք այնքան չի զարմանում, որքան այս մարդը:
Նա ոչ մի ահ չուներ, բացի հորից:
Ամեն ինչ մոռացել է, ոչինչով չի հետաքրքրվում, նույնիսկ թատրոնով:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Պարզի՛ր, թե Ա և Բ նախադասություններում ընդգծված դերանուններն ինչո՞վ են տարբերվում:

Ա. Որքա՞ն հարստություն է թաղվել ծովի խորքերում առաջին նավի խորտակման օրվանից:

Բ.Ոչ ոք չի կարող ստույգ ասել, թե որքա՞ն հարստություն է թաղվել ծովի խորքերում առաջին նավի խորտակման օրվանից:

Ա. Ե՞րբ են ձկները խավիար դնում:

Բ. Ուզում եմ պարզել, թե ե՞րբ են ձկները խավիար դնում:  

Ա. Խեցու մեջ մարգարիտն ինչպե՞ս է  գոյանում:

Բ.Ես նոր եմ իմացել,թե խեցու մեջ մարգարիտն ինչպե´ս է գոյանում:

Ա-ում հարցական դերանուն է, իսկ բ-ում հարաբերական։


2.Կետերը փոխարինի՛ր տրված դերանուններով: Ուշադրություն դարձրո՛ւ կետադրությանը:

Ով, ինչ, երբ, որտեղ, ինչքան:

Ե՞րբ է ջուր հավաքվում, այս փոսում:

Ինձ հետաքրքրում է, թե երբ է  ջուր հավաքվում այս փոսում:

Ի՞նչ պետք է անեն՝ տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար:
Իրենք էլ չգիտեն, թե ինչ  պետք է անեն տարածքի գեղեցկությունը պահպանելու համար:
Ո՞վ պետք է վերականգնի հատված անտառները:
Ձեզ հարց տվե՞լ եք, թե ով պետք է վերականգնի հատված անտառները:
Ինչքա՞ն Ժամանակ է պետք՝ ամեն ինչ վերականգնելու համար:
Ճարտարապետին հարցնում են, թե ինչքան ժամանակ է պետք ամեն ինչ վերականգնելու համար:
Ո՞վ այդպես գրավեց  քո ուշադրությունը:
Ցո՛ւյց  տուր տեսնեմ , թե ով .այդպես գրավեց  քո ուշադրությունը:
Ե՞րբ ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին:
Գոնե ասա՛, թե երբ ես պատմելու քո վերջին ճամփորդության մասին:

Ես իմ անուշ Հայաստանի արևահամ բարն եմ սիրում,
Մեր հին սազի ողբանվագ, լացակումած լարն եմ սիրում,
Արնանման ծաղիկների ու վարդերի բույրը վառման,
Ու նաիրյան աղջիկների հեզաճկուն պա՛րն եմ սիրում։

Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ, ջրերը ջինջ, լիճը լուսե,
Արևն ամռան ու ձմեռվա վիշապաձայն բուքը վսեմ,
Մթում կորած խրճիթների անհյուրընկալ պատերը սև,
Ու հնամյա քաղաքների հազարամյա քա՛րն եմ սիրում։

Ո՛ւր էլ լինեմ — չե՛մ մոռանա ես ողբաձայն երգերը մեր,
Չե՜մ մոռանա աղոթք դարձած երկաթագիր գրքերը մեր,
Ինչքան էլ սո՜ւր սիրտս խոցեն արյունաքամ վերքերը մեր —
Էլի՛ ես որբ ու արնավառ իմ Հայաստան — յա՛րն եմ սիրում։

Իմ կարոտած սրտի համար ո՛չ մի ուրիշ հեքիաթ չկա․
Նարեկացու, Քուչակի պես լուսապսակ ճակատ չկա․
Աշխա՛րհ անցի՛ր, Արարատի նման ճերմակ գագաթ չկա․
Ինչպես անհաս փառքի ճամփա՝ ես իմ Մասիս սա՛րն եմ սիրում։

Առաջադրանքներ
1. Բացատրի՛ր բառերը՝ արևահամ, սազ, ողբանվագ, արնանման, վիշապաձայն, վսեմ, հնամյա, խրճիթ, խոցել, յար, փառք։ Քաղցր, պղնձե լարերով արևելյան, սգո նվագ՝ երաժշտություն, արյունի գույնի, վիշապի ձայնով,  ազնիվ, հին, փոքր տուն, խփել, սիրելի անձ, փայլ։
2. Դուրս գրի՛ր բարդ բառեր։ Արևահամ, վիշապաձայն, ողբաձայն, երկաթագիր, արյունաքամ

3. Քո բառերով ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության բովանդակությունը։ Իմ համար բանաստեղծությունը ներկայացնում էր Հայաստանը, նրա արժեքները և բնութագրությունը։

4. Համացանցից ճշտի՛ր ,թե ովքեր են Նարեկացին և Քուչակը։

Գրիգոր Նարեկացուց մնացել են բավական թվով qnրծեր՝ «Մեկնութիւն երգոց երգոյն Սողոմոնի», չորս ներբող, գանձեր, տաղեր (թվով 30-ից ավելի), Մատյան ողբերգության պոեմը, թղթեր և այլ գործեր։ Այդ երկերից լավագույնները տաղերն են և «Մատեան ողբերգութեան» քնարական պոեմը։ Տաղերի մեծ մասն իրենց գաղափարական բովանդակությամբ և արտահայտչական ձևերով արտացոլում են 10-րդ դարի հասարակական կյանքի տեղաշարժերը։ Ճիշտ է, տաղերում մարդու ներաշխարհի, նրա խոհերի ու ապրումների պատկերները դեռ այնքան խորը չեն, բայց «Մատեան ողբերգութեան» պոեմի մեջ դրանք հասնում են գերօրինակ ուժի ու բարձրության։

Նահապետ Քուչակի ծնունդը ենթադրաբար դրվում է 1490-ական թվականների սկզբներին, իսկ մահը, համաձայն հայրենի գյուղի սուրբ Թեոդորոս եկեղեցու պատի տակ պահպանված շիրմաքարի արձանագրության, եղել է 1592 թվականին։ Այս ժամկետները լիովին համընկնում են իր հասակի մասին նրա թողած հիշատակարանի բովանդակությանը։

Ես Քուչակս եմ վանեցի,
Ի գեղէն Խառակոնիսայ,
Լըցեր եմ հարիւր տարին,
Էլ չի գար մտքիկս ի վերայ….

5. Դուրս գրիր մակդիրները։

Լուսապսակ ճակատ

1)a և b զուգահեռ ուղիղների հեռավորությունը 3 սմ է, իսկ a և c զուգահեռ ուղիղների հեռավորությունը՝ 5 սմ։ Գտեք b և c ուղիղների հեռավորությունը։

2)AB ուղիղը զուգահեռ է CD ուղղին։ Գտեք այդ ուղիղների հեռավորությունը, եթե <ADC = 30o, AD = 6 սմ։

3)Կետից տարված են ուղղին ուղղահայաց և թեք, որոնց երկարությունների գումարը 17 սմ է, իսկ տարբերությունը՝ 1 սմ։ Գտեք կետի հեռավորությունը ուղղից։

4)ABC հավասարակողմ եռանկյան մեջ տարված է AD կիսորդը։ D կետի և AC ուղղի միջև հեռավորությունը 6 սմ է։ Գտեք A գագաթի հեռավորությունը BC ուղղից։

Այս ամենը։

Սպասիր։

Մի անհանգստացի։

Նույնպես։

Սա, մեղքն է։

Հետո։

Ի՞նչ է ֆինան։ Հեղուկով լցված բշտիկ է, որի ներսում կա ապագա եզան երիզորդի գլխիկը և վզիկը։
Ինչպե՞ս է ընթանում եզան երիզորդի զարգացումը։

Բեղմնավորված հատվածները պոկվում են մարմնից և կղանքի հետ ընկնում արտաքին միջավայր: Մեկ օրվա ընթացքում որդն անջատում է 5−7 հատվածներ, որոնցում պարունակվում է մոտ 2 մլն. ձու:
Խոտաբույսերի հետ միասին այդ ձվերը կարող են թափանցել խոշոր եղջերավոր անասունի ստամոքս, որտեղ ձվից դուրս է գալիս թրթուռը:
Թրթուռը անցնում է աղիներ, ծակում աղիքի պատը և արյան հոսքով տեղափոխվում մկաններ:

Մարդը ինչպե՞ս է վարակվում Էխինակոկով։ Շներին, կատուներին կամ այլ փողոցային կենդանիներին սիրելիս, ձվերը կեղտոտ ձեռքերից անցնում են մարդու տարբեր օրգանների մեջ։

https://on.soundcloud.com/utf7T

Как вы считаете, что такое любовь? Когда друг другу вы довираете, делитесь мыслями, разговаривать на интересные темы, не проявлять холод, дарить друг другу подарки с любовью,

Согласны ли вы Э. Фроммом? Нет, я не согласна, любовь не угасает

Согласны ли вы с А.В. Петровским? Нет, я не согласна с ним, нельзя полюбить кого-то любого.

Как вы думаете, любовь — это созидательное или разрушительное чувство? Почему? Любовь бывает и созидательной и разрушителной. Созидидательная любовь это когда всё взаимна и вы друг друга любите и нечего не скрываете. Разрушительная 0ез экогда вы не доверяете или вам не интересно с ним, много чего от друг друга скрываеться, также может быть не взаимная любовь.

Имеет ли любовь влияние на искусство? Почему? Да, некоторые писатели посвешяли стихотварения про любовь или разбитое сердце.

Задания:

Найдите высказывания русских и зарубежных писателей о любви ( минимум 5). Диккенс, я не могу найти его  на сайте и в не5г0Голсуорси, Хемингуэй, Фицджеральд, Дакозательство. Они англоязычные

Объясните, как вы понимаете значение слов: «Не существует шести или семи чудес в мире. Есть только одно: это любовь.» (Жак Превер)

Я понимаю это так будто самое чудесное на свете это любовь к родителям или ещё к кому-то. Потому что любовь это неописуемое чувство, если бы любви не было то все к друг другу плохо относились. Хорошо что есть любовь.

Составьте синквейн о любви.

Что подразумевает под собой понятие «родительский контроль»? Прослушка, нарушение личных границ ребенка, лезть в телефон, отслеживать каждый шаг ребенка и т. д.

Назовите сферы, на которые он распространяется. Переписки, телефоны или другие гаджеты.

Как вы думаете, каковы причины родительского контроля? Недоверие к ребенку, или недоговорение ребенка.

Какие цели преследуют родители?

Знать все о ребенке и думать что правильно делают, хотя ребенок зная это всё начинает отдаляться, не доверять родителям или скрывать очень многое.

Этичен ли родительский контроль ?

Смотря в какой степени, знать всё о ребенке его секреты его разговоры с друзьями или не только с друзьями, прятать прослушку в часах или еще где-то, лезть в телефон конечно же не этичен. А если просто знать его местоположение, устонавливать какой-то лемит на телефоне, потому что ребенок 24/7 сидит в телефоне, оберегать ребенка от каких-то вирусных сайтов это нормально и этично.👍

Ընտրություն-կավագործություն

Մարզաձև-մարմնամարզություն

Լրացուցիչ հաճախում դպրոցից դուրս-չեմ հաճախում

Լրացուցիչ հաճախում դպրոցում-չեմ հաճախում

Տրանսպորտից չեմ օգտվում

Երկարօրյաից չեմ օգտվում

Անհատական նախագիծի հղում

Կարդում ենք Չարենց

Հնչում են օրերը, կանչում են,

Օրերը – կարմիր ու բոսոր.

Օրերը ղողանջ ու հնչյուն են,

Զնգում են՝ հրե ու հզոր:



Ու սիրտս զնգում է, զնգում է,

Թռչում է՝ կրակ է ու բոց.

Լսո՞ւմ ես սրտի իմ զնգունը,

Լսո՞ւմ ես, լսո՞ւմ ես, թե ոչ…



Կրա՛կ կա սրտիս մեջ, կրա՛կ կա,

Հրդեհ է՝ վառվում է հրկեզ.

Ալիքը, կուզեմ, որ արա՛գ գա –

Անդարձ է կարոտը երգիս:



Կուզեմ, որ կյանքի մեջ գալիք այն

Երգերս զնգան ու հնչեն

– Կուզեմ, որ լսե, ա՜խ, գալիքը

Երգերս այս վառ ու հնչեղ…

1. Բացատրի՛ր բառերը՝ բոսոր,ղողանջ, հրե, բոց, գալիք։

Մուգ կարմիր, զնգոց, կրակել, կրակ, ապագա

2. Ի՞նչ գույն է փոխանցում բանաստեղծությունը։ Դո՛ւրս գրիր գույն արտահայտող բառերը։ Բանաստեղծությունը փոխանցում է կարմիր գույն։

Կարմիր, բոսոր հրե, բոց

3. Ի՞նչ տրամադրություն, զգացում է փոխանցում բանաստեղծությունը։

Փոխանցում է ոգևորության և ոգեշնչման տրամադրություն։

4. Փորձի՛ր մեկնաբանել բանաստեղծությունը։

Իմ կարծիքով բանաստեղծությունը ոգևորության մասին է։

CuSO4(Ar)

Ar(Cu)=64

Ar(S) = 32

Ar(O) = 16

64 • 1,66 = 10,624

32 • 1,66 = 5,312

16 • 1,66 = 2,656

Mr(CuSO4)=64 • 1 + 32 • 1 + 16 • 4 = 160

64 • 1 + 32 • 1 + 16 • 4 = 160

64 • 1 : 160 • 100 = 40

32 • 1 : 160 • 100 = 20

16 • 4 : 160 • 100 = 40

Դու իմ գարնան առավոտ- ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա.
Դու հարազա՜տ, սրտիս մոտ – ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա:
Եվ դու, ոսկի իմ ամառ, հրանման, հրավառ,
Ամռան կեսօր դու իմ տոթ – ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա:
Եվ դու, ոսկի իմ աշուն, աշնան մրգի պես հասած,
Անուշացած մրգի հոտ – ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա:
Դուք բոլորդ հեռացել, մնացել եմ հիմա ծեր
Եվ իմ սրտով արյունոտ – ինչպե՞ս կանչեմ ձեզ հիմա:
Ահա սրտին իմ արդեն մոտեցել է մի պառավ
Ու բերել է մահվան բոթ – ինչպե՞ս կանչեմ ձեզ հիմա…
Առաջադրանքներ
1. Քո կարծիքով այս բանաստեղծությամբ ինչ է ուզում ասել Չարենցը: Իմ կարծիքով եղանակների միջոցով նկարագրում է ինչ-որ մեկին։

2. Բացատրի՛ր բառերը՝ հրանման, տոթ, բոթ: Կրակի(հուրի) նման, շոգ, վատ լուր
3. Բանաստեղծությունից դուրս գրի՛ր մակդիրները:

Ոսկի ամառ, ոսկի աշուն, անուշացած միրգ։

4. Ի՞նչ բառերով է Չարենցը  ներկայացնում /ինչպիսի/ գարունը, ամառը, աշունը:

Դու իմ գարնան առավոտ-գարուն

Ամռան կեսօր դու իմ տոթ-ամառ

Եվ դու, ոսկի իմ աշուն, աշնան մրգի պես հասած, -աշուն

5. Ո՞ր տողն է կրկնվում, քո կարծիքով այդ կրկնությունը ի՞նչ է տալիս բանաստեղծությանը:

<<Ինչպե՞ս կանչեմ քեզ հիմա…>> տողն է կրկնվում։ Գեղեցկություն։

Happy 8 of march I congratulations you, you are the best mother in the world. You are so beautiful, smart, lighter than sun, fashionable, patient, taste in clothes, your hair are so cool(but it would be better if your hair was black). I wish you I wish you I wish you I wish you I wish YOUUUU I wish you a merry christmas. THIS IS FOR YOU❤️🩷🧡💛💚💙🩵💜🤎🖤🩶🤍

Listen to The best mother❤️😍😘 ⬇️
https://on.soundcloud.com/w19UH

Փոխադարձ դերանունները ցույց են տալիս փոխադարձ հարաբերությամբ միմյանց հետ կապված առարկաներ կամ անձեր՝ առանց դրանք անվանելու:
Փոխադարձ դերանուններն են՝ իրար, միմյանց, մեկմեկու կամ մեկմեկի:

1. Ընդգծի՛ր փոխադարձ դերանունները, որոշի՛ր դրանց հոլովը:
Մեզ կյանքը նետեց միմյանցից(բացառական) հեռու:
Մենք չուզեցինք մեկմեկու(սեռական) կանչել:
Ընտանիքի անդամները հպարտանում էին իրարով(գործիական):

Հարցական դերանունները արտահայտում են հարցում :
Միայն ո՞վ դերանունն է, որ գոյականից տարբեր հոլովում ունի: Նայի՛ր հոլովման աղյուսակին և ասա ինչով է տարբերվում գոյականի հոլովումից:
Ուղղ. ո՞վ
Սեռ. ո՞ւմ
Տր.  ո՞ւմ
Հայց. ո՞ւմ
Բաց. ո՞ւմից
Գործ. ո՞ւմով

Գրի՛ր ո՞վ դերանվան հոգնակին: Ովքե՞ր
Գրի՛ր ե՞րբ դերանվան սեռական և բացառական հոլովները: Երբվա՞, երբվանի՞ց
Գրի՛ր ո՞ր դերանվան հոգնակին: Որո՞նք
Ո՞վ կլուծի այս հարցը: Գրի՛ր ո՞վ հարցական դերանվան պաշտոնը:

Ենթակա
Քո ուզածն ի՞նչ է : Գտի՛ր նախադասության ստորոգյալը: Ի՞նչ է

Հարցական դերանունները արտասանվում են հարցական առոգանությամբ և կազմում են հարցական նախադասություններ: Հարցական դերանունների վերջին ձայնավորի վրա դրվում է հարցական նշան՝ ո՞վ, ե՞րբ ինչպիսի՞ և այլն: Բացառություն են ի՞նչը, ո՞րը, քանի՞երորդ, ո՞րերորդ, քանի՞սը:
2. Կետադրի՛ր նախադասությունները, ընդգծի՛ր հարցական դերանունները:
Ինչու՞ են քանդվում մարդկանց իրար միացնող կամուրջները:
Ինչի՞ց փշրվեց այն կարևոր թելը, որ պահում էր մեզ:
Ո՞վ կհասկանա ինձ:
Դու կռվել ես նրա հետ, ինչի՞ համար:

Հարաբերական դերանունները նույն հարցական դերանուններն են, որոնք, սակայն, արտահայտում են ոչ թե հարցում, այլ մի նախադասության կապը, հարաբերվելը մյուսին:
Օր՝. Ինչ աղբյուրից մարդ ջուր խմի, էն աղբյուրը քար չի գցի:
Ով աշխատի, նա կուտի:
Հարաբերական դերանունները հոլովվում են հարցական դերանունների պես և նախադասության մեջ կատարում են նույն պաշտոնները, ինչ որ հարցականները

1. . Ուշադրությո՛ւն դարձրու ընդգծված դերանուններին և որոշի՛ր, թե ո՞ւմ անվան փոխարեն են դրվում դրանք:
Զինվորն ասաց, որ ինքը գիշերը գնացքով է գնալու ու նրան էլ է տանելու իր հետ: ինքը-զինվորի մասին է, նրան-խոսաքցին
Որսորդը բողոքում էր, որ ինքն անտառում արջ է տեսել, իսկ նա չի հավատում իրեն: ինքն-որսորդի մասին է, նա-խոսկիցը
Գիտնականն ասում է, որ իրեն իրեղեն ապացույցներ են պետք, նա իզուր է ուզում խոսքով ապացուցել: իրեն-ինքն իրեն այսինքն գիտնականն նկատի ունի իրեն, նա-խոսակիցը
Անծանոթն ասաց, որ նա իզուր է անհանգստանում, ինքը միայն մի բաժակ ջուր է ուզում: Նա-խոսակիցը, ինքը-անծանոթը
Հետախույզն ընկերոջը հորդորում էր, որ նա իզուր ժամանակ չկորցնի, ինքը գիտի, որ այդտեղ այլևս գետ չկա: Նա-ընկերոջը, ինքը-հետախույզը

2. Պարզի՛ր, թե յուրաքանչյուր նախադասության մեջ ո՞ւմ անվան փոխարեն են դրվում ընդգծված երրորդ դեմքի դերանունները և պատասխանի՛ր հարցին:

Օրինակ`
Տղայի հայրը նրանով է պարծենում:- Տղայով:

Տղան ընկերոջ մասին ասում էր, որ նա վախենում է օձի լեզվից, մինչդեռ ինքը գիտեր, որ օձերը լեզվով միայն հոտոտում ու շոշափում են: Նա-ընկերը, ինքը-տղան
Աղջիկը զարմացած նայեց տատին, նա իրեն այդքան ոգևորված չէ՞ր տեսել, ի՞նչ է: Նա-տատիկը, իրեն-աղջիկին

Աղջիկը զարմացած նայեց տատին,  ինքը նրան այդքան ոգևորված չէ՞ր տեսել, ի՞նչ է: Ինքը-աղջիկը, նրան-տատիկին

Ծերունին տղայի կողքին իր մանկությունն էր հիշում: Իր-ծերուկի

Ծերունին տղայի կողքին նրա մանկությունն էր հիշում: Նրա-տղայի
Գայլն իրեն համոզում էր, որ ինքը չի վախենում շներից: Ինքը-գայլը

Գայլն իրեն համոզում էր, որ նա չի վախենում շներից: Նա-ուրիշ մեկը, երրորդ դեմքը

Նախադասության մեջ նա՞, թե՞ ինքը դերանունն է փոխարինում նույն նախադասության ենթակայի անվանը: Իմ կարծիքով ինքը, բայց նա-ն էլ կարող է փոխարինվել

3. Որտեղ հնարավոր է, ընդգծված դերանունները փոխարինի՛ր գոյականներով:

Օրինակ`

Աշխարհում ոչ մեկին նրանից շատ չի սիրում:- Աշխարհում ոչ մեկին որդուց շատ չի սիրում:

Իշխանն իրեն էլ չէր խնայում, վաղ առավոտից մինչև ուշ երեկո թամբին էր:

Իշխանը նրան էլ չէր խնայում, վաղ առավոտից մինչև ուշ երեկո թամբին էր:

Իշխանը զինվորին էլ չէր խնայում, վաղ առավոտից մինչև ուշ երեկո թամբին էր:

Երկիրը նրա շուրջը պտտվում է մի տարում:

Երկիրը արևի շուրջը պտտվում է մի տարում:

Երկիրը իր շուրջը  մեկը օրում է պտտվում:

Մայրս ասում էր, որ ինքը երեկոյան հյուրեր է ընդունելու:

Մայրս ասում էր, որ նա երեկոյան հյուրեր է ընդունելու:

Մայրս ասում էր, որ պապիկս երեկոյան հյուրեր է ընդունելու:

Այդ մարդն իրենից բացի բոլորին վստահում է:

Այդ մարդն նրանից բացի բոլորին վստահում է:

Այդ մարդն եղբայրից բացի բոլորին վստահում է:

Դերանուն
Դերանուն-անվան դեր կատարող
Խոսքում գոյական, ածական, թվական անունները չկրկնելու համար հաճախ դրանք փոխարինում են անվան դեր կատարող բառերով՝ դերանուններով:
Դերանունները լինում են ութ տեսակ


անձնական
ցուցական
փոխադարձ
հարցական
հարաբերական
որոշյալ
անորոշ
ժխտական
Անձնական դերանուններ մատնացույց են անում խոսող, խոսակից կամ մի երրորդ անձ՝ առանց դրանք անվանելու:

Առաջին դեմք ՝ ես, ինքս,     մենք ինքներս
Երկրորդ դեմք՝ դու, ինքդ ,   դուք ինքներդ
Երրորդ դեմք՝ նա, ինքը,        նրանք, իրենք
1. Ես ինքս եմ կազմել բոլոր այդ փաստաթղթերը: Ո՞րն է ընդգծված հատվածի դերը նախադասություն մեջ: Երկու դերանվան գործածությունը նախադասության մեջ`սաստկացնում է ասելիքը։
2. Հայտնի է, որ Դուք հարգարժան մարդ եք: Ինչո՞ւ է Դուքը մեծատառ գրված: 

Մեծատառ գրելը հարգանքի նշան է։

3. Դուրս գրե՛ք անձնական դերանունները՝ նշելով դեմքն ու թիվը:
Կես ժամ անց ես(առաջին դեմք, եզակի թիվ) տնից դուրս եկա և քայլեցի ճանապարհով:

Երբ ես(առաջին դեմք ,եզակի թիվ) ներս մտա բակ, նա(երրորդ դեմք, եզակի թիվ) , պատշգամբում նստած, կարդում էր:

Մենք(առաջին դեմք, հոգնակի թիվ) լուռ առաջ քայլեցինք:

Նա(երրորդ դեմք, եզակի թիվ) առաջարկեց նստել:

Ես(առաջին դեմք, եզակի թիվ) լուռ էի, ոչինչ չունեի ասելու:

Քիչ անց մոտեցավ նա(երրորդ դեմք, եզակի թիվ):

4. Լրացրո՛ւ բաց թողնված անձնական դերանունները:
Տղան կքներ մինչև առավոտ, եթե դրսից եկող աղմուկը չարթնացներ նրան:
Մարդիկ գիշերային անձրևից հետո դեռ դուրս չէին եկել իրենց տներից: Նրանք շատ մրսկան են:
Նրանք քայլում էին խիտ թավուտում:
Քիչ հետո մենք գետափին էինք:

Անձնական դերանունների հոլովումը:
Անձնական դերանունները և այլ դերանունների մի մասն ունեն առանձնահատուկ՝ գոյականից տարբերվող հոլովում:

Ուղղական    ես   դու    նա       ինքը     մենք    դուք   նրանք    իրենք

Սեռական    իմ     քո     նրա     իր          մեր       ձեր     նրանց    իրենց

Տրական     ինձ    քեզ    նրան   իրեն   մեզ       ձեզ     նրանց     իրենց

Հայցական ինձ, քեզ, նրան, իրեն, մեզ, ձեզ, նրանց, իրենց 

Բացառական Ինձնից, քեզնից, նրանից, իրենից, մեզնից, ձեզնից, նրանցից, իրենցից

Գործիական Ինձնով, քեզնով, նրանով, իրենով, մեզնով, ձեզնով, նրանցով, իրենցով

Ներգոյական ինձնում, քեզնում, նրանում, իրենում, մեզնում, ձեզնում, նրանցում, իրենցում։

5. Որոշել դերանունի պաշտոնը տվյալ նախադասություններում:

Ես(ենթակա) նախանձում եմ աղջկան:
Հիմա տան տղամարդը դու(ստորոգյալ) ես:

6. Նախադասություններից առանձնացնել անձնական դերանունները, գրել դեմքը, թիվը, հոլովը:

Դու(երկրորդ դեմք, եզակի թիվ, ուղղական հոլով) միշտ սիրալիր ես:

Իրեն(երրորդ դեմք, եզակի թիվ, տրական հոլով) ուղեկցիր քո սենյակ:

Ինձնից(առաջին թիվ, եզակի թիվ, բացառական հոլով) խորհուրդ հարցրու:

Տեսական մասը կրկնեք այստեղ․

Առաջադրանքներ․

1)Գտեք հավասարասրուն ուղղանկյուն եռանկյան անկյունները։

Ուղղանկյուն եռանկյուն-90°

Մեկ անկյուն-x

2 անկյուն-x

x+x=90°

x=45

2)CE հիմքով CDE հավասարասրուն եռանկյան մեջ տարված է CF բարձրությունը։ Գտեք <ECF -ը, եթե <D=54o ։

3)Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 60o է, իսկ ներքնաձիգի և փոքր էջի գումարը՝ 26,4 սմ։ Գտեք եռանկյան ներքնաձիգը։

4)C ուղիղ անկյունով ABC ուղղանկյուն եռանկյան A գագաթին հարակից արտաքին անկյունը 120o է, և AC+AB=18։ Գտեք AC-ն և AB-ն։

Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում ռեգեներացիան։ Դա այն է երբ անձրևորդին կիսենք նրա երկու մասերը կլինեն առանձին մի օրգանիզմ։
Ո՞ր օրգանիզմներին են անվանում մակաբույծներ։ Այն օրգանիզմը, որը սնվում է մարդու կամ կենդանու հաշվին։

. Բացատրի՛ր բառերը՝ կեռ, հորդորել, շուք, հանապազ, որոտալ, գոռ,  պապանձվել, մրափել, չարագուշակ, ահեղ, դավ, գահույք,

Ծուռ, համոզիչ, շքեղություն, շարունակ կամ միշտ, գոռգռալ կամ բարձր ձայնով հնչել, ահեղ, լռել, քնել, չարիք գուշակող, խիստ, Գաղտնի մտածված, մահճակալ։

2. Առանձնացրո՛ւ Թաթուլին նկարագրող տողերը։

Իրան, Թուրան ողջ եկել են,
Թաթուլն անհաղթ, աննըկուն,
Զորք ու բաբան խորտակվել են,
Նըրա բերդը միշտ կանգուն։

3. Քո կարծիքը գրի՛ր տիրուհու դավաճանության, այնուհետև շահին տված պատասխանի վերաբերյալ։

Քաջ էր ու սիրուն քեզնից առավել.
Մի բարձր ու ազնիվ տղամարդ էր նա.
Կնոջ մատնությամբ ամրոց չէր առել,
Չէր եղել կյանքում երբեք խաբեբա…

Իմ կարծիքն է այն, որ տիրուհին շատ վատ արեց, որ դավաճանեց Թաթուլին ասելով, որ ինքը ընդհամենը հարուստ էր եթե ինքը իսկապես սիրեր Թաթուլին ապա չեր դավաճանի փողի համար

։
4.  Հեղինակն այս պոեմով ի՞նչ գաղափար է փոխանցում։

Այն, որ լավ գործերը միշտ պահպանվում են և, որ անմահ են, ինչպես և վատ, բայց վատ արարքները թողնում են վատ տպավորություն քո մասին։

Մենք հիմա ծանոթ ենք շատ ստեղծագործողների հետ և հիմա կարդում ենք նրանց գրած ստեղծագործությունները, որոնք մինչև հիմա պահպանվել են, այսինքն նրանց գործն է անմահ  մնացել և իմ կարծիքով միշտ էլ կպահպանվի, որովհետև գրողները ունեն շատ լավ բանաստեղծություններ, հեքիաթներ, վիպակներ, բալլադներ, առակներ և այլն։ Վատ գործերը նույնպես մարդկանց մոտ կպահպանվեն, բայց ոչ լավ տպավորությունով ձեր մասին, դրա համար պետք է լավ գործեր կատարել, որ ձեզ միշտ հիշեն լավ արարքներով և բարի լինելով։

AB-ներքնաձիգն է

AC,BC-էջերն են

90-21=69

69°

2x:7x

2x+7x=9x

90:9=10

x=10

2x=20°

7x=70°

AB=14դմ

BC=8,5սմ

Ամառվա մի շատ շոգ օր, մրջյունը ջուր էր ուզում գտնել։ Որոշ ժամանակ շրջելուց հետո նա գտավ մի գետ։ Ջուրը խմելու համար նա բարձրացավ մի փոքրիկ քարի վրա։ Ջուր խմելու ժամանակ իրոտքը պլստաց և ինքը ընկավ գետ։

Ծառի ճյուղին նստած մի աղավնի տեսավ, թե ինչպես է մրջյունն ընկնում գետը։ Աղավնին արագ պոկեց մի տերև և գցեց գետը, մրջյունի մոտ: Մրջյունը շարժվեց դեպի տերևը և բարձրացավ դրա վրա: Շուտով տերևը չորացած գետնին թռավ, և մրջյունը դուրս եկավ։ Նա նայեց ծառին և շնորհակալություն հայտնեց աղավնուն:

Ավելի ուշ, նույն օրը, մոտերքում գտնվող թռչունը պատրաստվում էր իր ցանցը նետել աղավնու վրա՝ հույս ունենալով, որ նրան կծուղակի մեջ կգցի: Մի մրջյուն տեսավ նրան և կռահեց, թե ինչ է պատրաստվում անել։ Աղավնին հանգստանում էր, և նա գաղափար չուներ թռչուն որսալու մասին։ Մի մրջյուն արագ կծեց նրա ոտքը։ Ցավը զգալով թռչուն բռնողը գցեց ցանցը և թեթև ճիչ ասեց։ Աղավնին նկատեց դա և արագ թռավ։

Թարգմանությունը կատարվել է անգլերենից։

Աղբյուր

Կետերի փոխարեն գրի՛ր

Մեր մենք անձնական դերանվան համապատասխան ձևերը:
Մեր քաղաքում հիմա շատ բան է փոխվել:
Երկար ժամանակ մեզ պատմում էր, թե որտե՛ղ է եղել և ինչե՛ր է տեսել:

Հիմա նա մեզնից հեռու է հազարավոր կիլոմետրերով:
Գրում է, թե մեզնով է ապրում ու մեզ սպասելով է անցկացնում ժամանակը:
Մի  քանի տարի մեր տանն ապրեց:
Տատս մեզնից բողոքում է, բայց առանց մեզ էլ չի դիմանում:
2. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք անձնական դերանունների համապատասխան ձևերով:
Ո՞վ եկավ: Ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք

Ո՞ւմ  պայուսակը: Իմ, քո, նրա, իրա, մեր, ձեր, նրանց
Մոտենալ ո՞ւմ : Ինձ, քեզ, նրան, իրան, մեզ, ձեզ, նրանց
Հեռանալ ումի՞ց: Ինձնից, քեզնից, նրանից, իրանից, մեզնից, ձեզնից, նրանցից
Հիանալ ումո՞վ: Ինձնով, քեզնով, նրանով, իրանով, մեզնով, ձեզնով, նրանցով

3. Ընդգծված գոյականները և հարցական դերանունները փոխարինի՛ր ես, դու, նա, մենք, դուք , նրանք դերանունների համապատասխան ձևերով:

Եղբոր խաղալիքն էր ջարդել:

Առանց եղբոր տեղ չէր գնում:
Ընկերոջ ճառելն առաջին անգամ էր տեսնում:
Հանուն ընկերոջ ամբողջ ամառը մնաց շոգ քաղաքում:
Ո՞ւմ պարտեզն է օր օրի կանաչում ու գեղեցկանում:

Հանձնաժողովն ո՞ւմ տվեց մրցանակը:

4. Դերանունների տրված զույգերի մեջ առանձնացրո՛ւ տրական հոլովով դրվածները: Խմբավորի՛ր բառազույգերի մյուս անդամները և դրանք անվանի՛ր:

Իմ, ինձ

քո, քեզ

նրա, նրան

իր, իրեն

մեր, մեզ

ձեր, ձեզ:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)
1. Տրված դերանուններով (սեռական հոլով) նախադասություններ կազմի՛ր և լրացրո՛ւ նախադասությունը:
Իմ, քո, նրա, իր, մեր, ձեր:
Սեռական հոլովը ցույց է տալիս այն առարկան, :

Սեռական հոլովը ցույց է տալիս պատկանելիություն

2. Հոլովման աղյուսակում գրի՛ր տրված դերաննուների համապատասխան ձևերը  և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք, ո՞վ:

Ուղղական-ես, դու, նա, ինքը, դուք, նրանք, ո՞վ
Սեռական-իմ, քո, նա, իր, մեր, ձեր, նրանց, ու՞մ
Տրական-ինձ, քեզ, նրան, իրեն, մեզ, ձեզ, նրանց, ու՞մ
Բացառական-ինձնից, քեզնից, նրանից, իրենցից, մեզնից, ձեզնից, նրանցից, ումի՞ց
Գործիական-ինձնով, քեզնով, նրանով, իրանով, մեզնով, ձեզնով, նրանցով, ումո՞վ
Ներգոյական-ինձնում, քեզնում, նրանում, իրանում, մեզնում, ձեզնում, նրանում, ինչու՞մ
Ո՞ր դերանունների սեռական և տրական հոլովներն են համընկնում:

Դերանուններից ո՞ր հոլովներն են նմանվում գոյականի համապատասխան ձևերին:

Ուղղական, ներգոյական, գործիական, բացառական

Կարդա՛ ,,Թմկաբերդի առումը,, պոեմի 1-6 մասերը։

1. Բնութագրի՛ր Թաթուլին։  Ըստ բանաստեղծության Թաթուլը շատ քաջ էր։

2. Մեկնաբանի՛ր այս տողերը՝

Գըլխովը շա՜տ ամպեր կանցնեն,
Սարը միշտ կա անսասան։

Ինչքան էլ ամեն ինչ ժամանակի ընթացքում անցնի, սարը միշտ իր տեղում է։

3. Դո՛ւրս գրիր Թմկա տիրուհուն ներկայացնող տողերը։

Լըսում է չքնաղ Թըմկա տիրուհին։
4. Առանաձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։

1.Հաշվե՛ք նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr):

Н2О=1 . 2 + 16 . 1 = 18

Al2O3=27 . 2 + 16 . 3 = 102

С6Н6=12 . 6 + 1 . 6 = 78

Na2SO4=23 . 2 + 32 . 1 + 16 . 4=142

С12Н22О11=12 . 12 + 1 . 22 + 16 . 11=342

2. Հաշվե՛ք նյութերի բաղադրության մեջ առկա տարրերի զանգվածային բաժինը:

CO=12.1+16.1=28

12 . 1 : 28 . 100=85,75

16.1:28.100=57,14

Al2O3

27 . 2  + 16 . 3=102

27 . 2 : 102 . 100=52,94

SO3

32 . 1 + 16 . 3 = 80

31 . 2 : 80 . 100 = 77,5

Փորձ. Ջրածնի ստացում.

ЗАДАНИЕ 14. Раскройте скобки.
1. Л́ена ждёт (подр́уги) подруг ́около маш́ины.
2. Я зн́аю еѓо (бр́атья)братьев.
3. Мы ждём (друзь́я)друзей.
4. Я хорош́о зн́аю (архит́екторы)архитекторов, кот́орые постр́оили ́эти дом́а.
5. Уч́итель спр́ашивает (учениќи)учеников.
6. Бор́ис хорош́о изуч́ил все (памятники) памятники Москв́ы.
7. М́ама ведёт (д́ети)детей в парк.
8. Áнна л́юбит (ком́едии)комедии.
9. На в́ечер приглас́или (спортсм́ены)спортсменов.
10. Он чит́ал все (ром́аны)романы Досто́евского.
11. Я купл́ю (час́ы)часы.
12. Из сво́ей ќомнаты я в́ижу (́окна)окна зд́ания напр́отив.

ЗАДАНИЕ 15. Раскройте скобки.
«И-ГО-ГО!»
Фантаст́ический рассќаз
Н́овый 2554 год мы с п́апой отпр́авились встреч́ать к б́абушке. В (дер́евня) деревню на Сат́урн.
И вперв́ые за сво́ю (жизнь)жизнь я ув́идела в бабушкин́ой дер́евне (кор́овы)коров,
(св́иньи)свиней, (́утки)уток, (ѓуси) гусей

Но, ́если ч́естно, он́и мне соверш́енно не понр́авились. Он́и уж́асно п́ахли! Я в́ыскочила со двор́а
на (́улица)улицу и позвал́а (п́апа)папу:
– Д́елайте, что хот́ите! Обл́ейте всех дух́ами! ́Или я сейч́ас же улет́аю дом́ой! На (Л́уна) Луну!
Но тут мен́я кто-то подтолкн́ул в (плеч́о)плечо, и я усл́ышала:
– И-го-го!
Я оберн́улась и ув́идела (жеребёнок)жеребёнка. Жеребёнок ткн́улся мне в (лад́они) ладони гор́ячими губ́ами и повтор́ил:
– И-го-го!
Я вдохн́ула в себ́я лошад́иный дух, и мне ст́ало как-то тепл́о и уютно.
Я обн́яла (жеребёнок)жеребёнка за (ш́ея) шею и под́умала: «Каќая я гл́упая!
́Это же зд́орово, что мы прилет́ели на ́эту (план́ета)планету! Я обож́аю (л́ошади)лошадей!»

ЗАДАНИЕ 16. Раскройте скобки.
П́ервого сент́ября к нам в (класс) класс пришл́а н́овенькая учен́ица, зв́али её Нат́аша.
Мы с́ели вм́есте за (п́арта)партой, познаќомились. Оказ́алось, что Нат́аша до шест́ого
кл́асса жил́а на Укра́ине, теп́ерь её семь́я при́ехала в (Росс́ия)Россию. Мо́я н́овая
однокл́ассница рассказ́ала, что на Укра́ине 22 м́арта отмеч́ают (пр́аздник) праздник, кот́орый
назыв́ается «С́орок м́учеников» ́или «С́орок свят́ых». Счит́ается, что ́этим пр́аздником встреч́ают
(весн́а)весну. В ́этот день прир́ода начин́ает ожив́ать, на (Укра́ина)Украина
возвращ́аются перелётные пт́ицы. И л́юди устр́аивают пт́ицам (встр́еча)встречу.
В ́этот день сжиѓают (ч́учело)чучело, как в Росс́ии на (М́асленица)Масленицу.
Ч́учело символиз́ирует (зим́а)зиму. Ж́енщины выпеќают (печ́енье)печенье в ф́орме
«ж́аворонков» ́или «голуб́ей». ́Этим печ́еньем угощ́ают (сос́еди)соседей, (друзь́я)друзей
и (р́одственники)родственников. Д́евочки угощ́ают (м́альчики) мальчиков вар́ениками с тв́орогом,
а шќольники д́арят учител́ям (б́ублики)бублики– р́овно 40, не б́ольше и не м́еньше. Счит́ается,
что ́если в ́этот день б́удет х́олодно, то 40 дней б́удет хол́одная поѓода, и наобор́от. Вот таќой
(пр́аздник)праздник отмеч́ают на Укра́ине.

ЗАДАНИЕ 17. Закончите предложения. Используйте словосочетания: сквозь землю провалился,
через его голову, руки по локоть в крови, работы через край, сквозь зубы, сыт по горло,
сквозь пальцы.
1. Я не поним́аю, за что С́аша на мен́я об́иделся – он говор́ит со мной сквозь зубы.
2. М́ама Л́ены соверш́енно не заним́ается её воспит́анием – см́отрит на все её прост́упки сквозь пальцы, д́елает вид, что ничеѓо не происх́одит.

3. Теб́е н́ужно попыт́аться поговор́ить с тво́им кл́ассным руковод́ителем. Не н́ужно пыт́аться
реш́ить пробл́ему сквозь зубы.
4. Мы не см́ожем пойт́и в кин́о сеѓодня в́ечером – работы через край.
5. – Ты не зн́аешь, где Бор́ис? – Пон́ятия не им́ею. Он как сквозь землю провалился.
6. Я б́ольше не в́ерю ни одном́у её сл́ову. Я сыт по горло её обещ́аниями.
7. Этот челов́ек – уб́ийца и террор́ист. У неѓо руки по локоть в крови. Еѓо не зря
́ищет пол́иция мн́огих стран.

ЗАДАНИЕ 18. Раскройте скобки. Вместо пропусков вставьте предлоги сквозь или через.
1. Мы шли сквозь (дождь) дождь и (тум́ан) туман, почт́и не в́идя дор́оги.
2. Дет́ей н́ужно уч́ить с д́етства пр́авильно переход́ить (дор́ога)через дорогу.
3. Чт́обы в́ыйти к пруд́у, мы прошл́и (сад)через сад, в кот́ором росл́о мн́ого
фрукт́овых дер́евьев.
4. Ком́едия, кот́орую мы посмотр́ели вчер́а, смешн́ая и гр́устная одноврем́енно – ́это смех (слёзы) сквозь слёзы.
5. Мы улет́аем в Москв́у (нед́еля) через неделю.
6. Мы с сестр́ой заб́ыли ключ́и от вор́от и нам пришл́ось лезть (заб́ор)через забор.
7. ́Очень тр́удно общ́аться (перев́одчик) через переводчик.

Հաշվե՛ք նյութերի հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr):

Նատրիումի նիտրատ NaNO3 = 23 . 1 + 14 . 1 + 16 . 3 = 85

Կալցիումի կարբոնատ CaCO3 = 40 . 1 + 12 . 1 + 16 . 3 = 100

2. Գրե՛ք նյութի քիմիական բանաձևը, եթե հայտնի է, որ դրա բաղադրության մեջ առկա են կալցիումի մեկ, ածխածնի մեկ և թթվածնի երեք ատոմ: CaCO3

3. Հաշվե՛ք CO2-ի բաղադրության մեջ առկա ածխածին տարրերի զանգվածային բաժինը: (օգտվելով հետևյալ բանաձևից)

Mr(CO2)=12 + 16 . 2 = 44

ω=12 . 1 : 44 . 100 = 27,2727

Հարց 1

Ներկայացնել քորդավորներից` նշտարիկի ներքին կառուցվացքը և բազմացնումը։

Խռիկային ճեղքեր, նյարդային խողովակ, քորդա, մարսողական խողովակ։ Մայրամուտից անմիջապես հետո էգերը սկսում են նետել հասունացած ձկնկիթներ։ Բեղմնավորումը, ինչպես նաև նշտարիկների հետագա անհատական զարգացումը տեղի է ունենում ջրում։


Հարց 2

Տափակ որդերի բազմացում և կառուցվացք։ Նրանք կարող են բազմանալ հիմնական և միջանկյալ ճանապարհներով։ Հիմնականը դա երբ Մակաաբույծ որդը դառնում է սեռահասուն, իսկ միջանկյալ երբ զարգանում են Մակաաբույծ որդի թրթուռները։ Տափակ որդերը ունեն թարթիչներ, նյարդային բներ, մկաններ, աղիք, մաշկ և այլ։

Հարց 3

Կլոր որդերից` ասկարիդի բազմացումը մեր օրգանիզմում։ Ինքը գտնվելով մեր աղիններով վնաս է տալիս մարդուն։

Հարց 4

Մակաբույծ որդերը ի՞նչ վնաս կարող են հասցնել մեր օրգանիզմին։ Օրինակ եղան երիզորդը կարող է մեզ վնաս հասցնել բնակվելու մարդու աղիներում։

Հարց 5

Օղակաձև որդերից` անձրևորդերի կառուցվացքը և բազմացումը։ Նրանք շարժվում են խոզանների օգնությամբ և կարմիր կամ մոխրագույն գույնի են։ Նրանք երկսեռ են։

Հարց 6

Անձրևորդերը և Կալիֆորնիայի որդերը ի՞նչ դեր ունեն գյուղատնտեսության մեջ։

Նրանք փխրեցնում են հողը և նպաստում են հողի բերրիացմանը։

Հարց 7

Ներկայացնել փետրվար ամսվա կենսաբանության բլոգային աշխատանքները։

Քորդավորներ

Ձկներ

Կլոր և տափակ որդեր

Օղակավոր որդեր

Կարդա՛ ,,Թմկաբերդի առումը,, պոեմի Նախերգանքը։

1.Մեկնաբանիր տողերը՝

Ա․ Անց են կենում սեր ու խընդում,

Գեղեցկություն, գանձ ու գահ,
Մահը մերն է, մենք մահինը,
Մարդու գործն է միշտ անմահ։

Ամեն ինչ անվերջ չէ, բացի մարդու գորցիծ։

Բ․ Չարն էլ է միշտ ապրում անմեռ,
Անե՜ծք նըրա չար գործքին,
Որդիդ լինի, թե հերն ու մեր,
Թե մուրազով սիրած կին։

Այստեղ ասում է, որ ոչ միայն լավ բաներ են հիշում այլ նաև վատ։


2. Առանձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։



3. Քո մեկնաբանությամբ գրի՛ր հեղինակի ասելիք ։

Իմ կարծիքով նրա մասին էր, որ պետք է միշտ կատարել լավ գործ էր, նույնիսկ եթե մենք չենք ուզում։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Կարդա՛ ,,Թմկաբերդի առումը,, պոեմի 1-6 մասերը։

1. Բնութագրի՛ր Թաթուլին։
Ըստ բանաստեղծության Թաթուլը շատ քաջ էր։

2. Մեկնաբանի՛ր այս տողերը՝

Գըլխովը շա՜տ ամպեր կանցնեն,
Սարը միշտ կա անսասան։

3. Դո՛ւրս գրիր Թմկա տիրուհուն ներկայացնող տողերը։

Լըսում է չքնաղ Թըմկա տիրուհին
Գիշեր ու ցերեկ, նորից ու նորից…
Ու դարձավ նա լո՜ւռ, դալո՜ւկ, մըտախո՜հ,
Ու քունը փախավ սիրուն աչքերից…

4. Առանաձնացրո՛ւ անհասկանալի բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։

Երկրակալ — աշխարհակալ

Dear Donald Duck, I’m writing you from Yerevan. In class we read or retell the texts. Us English teacher is Miss Tatev and we love her. We have 20 or 25 people. The one of them live in the Iran another in Lebonan. My English is 50/50. I can’t say that I can speak perfect English. But can say that I know English better than some boy’s in our class.

I want to fing three interesting texts on the internet per week. I want to be able to understand the words of my favorite songs better. I can speak in the class fluently. I can read more in English.

Տրված բառերից առանձնացրո՛ւ գոյականներ, ածականներ, թվականներ, բայեր։

Կառուցել, իսկ, երեքական, ես, արագ, հավանաբար, շենք, օ՜ֆ, ոչ ոք, զրուցել, շինարարական, հանելուկ, բոլորը, երրորդ, տեղ-տեղ, մասին, և, փայտաշեն, առավոտյան, որովհետև, գուցե, տաղավար, ո՛չ, խառնել, ջա՜ն, երեք հարյուր երեսուներկու, մեջ, հոյակապ, բացի, հեյ-հե՜յ:

Գոյականներ-ես, շենք, ոչ ոք, հանելուկ, բոլորը, տեղ-տեղ, մասին, որովհետև, գուցե, տաղավար, մեջ, բացի։

Ածականներ-արագ, հավանաբար, շինարարական, փայտաշեն, առավոտյան, հոյակապ։

Թվականներ-երեքական, երրորդ, երեք հարյուր, երեսուներկու։

Բառեր-կառուցել, զրուցել, խառնել։

2. Փակագծում տրված գոյականներն ու բայերը համաձայնեցրո՛ւ ընդգծված դերանունների հետ:



Ոչ ոք (իմանալ), թե որտեղի՛ց  հայտնվեց:

Չգիտի

Ոչ մեկը (փորձել) հակաճառել, նա այնքա˜ն բարկացած էր:

Չփորձեց

Բոլոր (ճանապարհորդները) մի տեղ (տանել) :

Ճանապարհորդներին, տարան

Բոլորը (հրավիրվել) կիրակի օրվա հավաքին:

Հրավիրված էին

Կարծես թե ամբողջ (քաղաք) հրապարակ (լցվել):

Քաղաքը, լցվեց

Ամբողջը (դառնալ) կրակի բաժին:

Դարձավ

3.Փորձի՛ր պատասխանել:

ա) ով ե՛րբ է ասում «ես»,

Երբ մարդը խոսում է, իր մասին։

բ) ով ո՛ւմ է ասում «դու»,

Երբր խոսում է, որոշ մարդու մասին։

գ) ո՛ւմ մասին է ասում «նա»:

Երբ, որ խոսում է ուրիշ մեկի մասին։

4. . Հարցերին պատասխանի՛ր:

Ո՞ր առարկային ենք ասում «սա», որին՝ «դա», որին՝  «նա»:

Սա ենք ասում է ժամանակ, երբ առարկան գտնվում է մեր կողքին կամ մեր մոտ։ Դա ենք ասում երբ այդ առարկան գտնվում է դիմացինի մոտ։ Նա առարկային չեն ասում, այլ ասում են, ինչ որ մարդուն։

Ո՞ր բաժակի մասին ենք ասում՝ «այս բաժակը», որի մասին՝ «այդ բաժակը», որի մասին՝ «այն բաժակը»:

Այս բաժակը ասում ենք երբ որ դա մեր մոտ է։ Այդ բաժակը, երբ որ դիմացինի մոտ է։ Այն բաժակը, երբ որ ինքը գտնվում է կամ ուրիշ առարկայի վրա կամ ուրիշի մոտ։

Օղակավոր որդերը ի՞նչ նշանակություն ունեն գյուղատնտեսության մեջ։ Նրանք փխրեցնում են հողը և նպաստում են հողի բերրիացմանը։

Տզրուկները ի՞նչ դեր ունեն բժշկության մեջ։ Բժշկական տզրուկը օգտագործվում է տարբեր հիվանդությունները բուժելու համար։

Անձրևորդերի բազմացում։  Երկսեռ

Կարդա՛ Թումանյանի ,,Փարվանա,, բալլադը և 8-9 նախադասությամբ արձակ շարադրի՛ր բովանդակությունը:

Փարվանա արքան մի աղջիկ ուներ։ Ինքը շատ գեղեցիկ էր։ Մի օր ինքը հրավիրում է բոլոր կովկասի կռճիտներին, որ նրանք ցույց տան իրենց ուժն ու շնորհքը, որպեսզի աղջիկը իրանցից ընտրի իր փեսային։ Կռճիտները աղջկան հարց են տալիս ինչ է ուզում, որ մենք բերենք <<գա՞նձ, ոսկի՞, արծա՞թ, անգի՞ն քարեր թե՞ գոհար>> աղջիկը պատասխանում է, որ այդ ամենը պետք չի ինձ և ասաց, որ ով բերի անշեջ հուրը ինքն էլ իմ փեսան կլինի։ Աղջիկը սպասում է սպասում, բայց ոչ մեկ չի գալիս և ինքը սկսում է տըխրել։ Այնքան է տխրում, որ սկսում է լաց լինել այնքան է լաց լինում, որ նրա արցունքները վերածվում են Փարվանա լճի։ Կրճիտները առնում են թևեր և վերածվում թիթեռի և մինչ օրս, երբ տեսնում են հուրը և կրակը փորձում են վերցնել նրան և տանել Փարվանայի մոտ բայց շտապողականության պատճառով այրվում են։

Փորձի՛ր պազել՝ ինչ է բալլադը:

Բալլադը քնարա-վիպերգական բանաստեղծություն է, որի մեջ ավանդական, պատմական կամ այլ թեմայով ստեղծված սյուժեն ծավալվում է հեղինակի հույզերի և խոհերի բացահայտմանը զուգընթաց։

Задание 1 : закончите предложения:

Встречаясь с друзьями, я становлюсь весёлой.

Окончив институт, я пошла на работу.

Слушая музыку, я остаюсь на единне с мыслями.

Женившись, она стала самостоятельной.

Позавтракав, энергии стала больше.

Посмотрев фильм, я всю ночь думаю о нем.

Возвращаясь с работы, я бываю очень уставшай.

Получив письмо, я на него отвечаю.

Открыв дверь, я выхожу из дома.

Стоя на остановке, мне бывает скучно.

Задание 2. Напишите начало фраз по модели:

Познакомившись с девушкой, я попросил у нее телефон.

Купив попкорн, мы пошли в кино.

Собравшись,я пошел гулять.

Рассказав анекдот,  он очень смеялся.

Собравшись чемодан, мы поедем отдыхать на юг.

Почитав книгу, я выписывал новые слова.

Посмотрев на таблицу остоновок, я узнал, когда отправляется поезд.

Поблагодарив меня, он сказал спасибо.

Попрощавшись со мной, он уехал домой.

Оставивь кошелёк на улице, он потерял деньги.

Задание 3. Сделай выбор:

ИЗУЧАТЬ, УЧИТЬСЯ, УЧИТЬ, ЗАНИМАТЬСЯ

Лена изучает  историю в Сорбонне.

Где учиться твой младший брат?

Тебе надо больше заниматься.

Он никогда не изучал правила, поэтому плохо говорит по-русски.

В университете Сергей очень серьёзно учит философию.

Я бы хотел учиться в Москве.

Я не люблю заниматься в библиотеке.

Чтобы улучшить память, надо учить стихи.

Поставьте глаголы в нужную форму.

Ехать

Мои родители уехали на юг к морю. 2. Я еду сейчас на вокзал.

3. Они едут в университет на трамвае и читают газету.

— Куда ты сейчас едешь ?

— Я еду в магазин. А вы куда едите ?

— А мы едем в университет.

– Куда едет сейчас ваша группа?

— Мы едем на экскурсию за город.

— Ты не знаешь, куда это едет сейчас Таня?

— Она поехала в гости.

7.- Твои друзья сейчас едут в цирк. А почему ты не едешь ?

— А я еду на вокзал встречать подругу.

Лететь

– Добрый день! Вы куда летите ?

— Я лечу в Москву. А вы куда летите ?

— Мы тоже летим в Москву.

– Скажите, пожалуйста, какой рейс летит до Иркутска?

Мой друг летит сейчас в Пермь, а я лечу в Санкт-Петербург.

Мы летим  уже целый час.

Ходить

Он часто ходит на стадион. 2. Каждую субботу моя сестра ходит в театр.

Они часто ходяд в парк. 4. Каждое воскресенье я хожу в церковь.

– Привет! Куда ты идешь?

— Я иду в библиотеку.

— Ты часто ходишь в библиотеку?

— Обычно я хожу туда раз в неделю.

– Добрый день! Каждый день я вижу, как ты ходишь в парк.

— Да, обычно я хожу туда утром. Я там занимаюсь спортом.

— А вы куда ходите по утрам.

— Мы обычно ходим на стадион. Там мы бегаем.

Լուծե՛ք հավասարումը․

4+x=10 x=10-4=6

-6+x=5 x=11

x-8=2 x=8+2=10

-2x=-12 x=12:2=6

3a-2=-17

3a-2=-17

3a=15a

a=-5

18+5x=8x

5x-8x=-3x

-3x==-18

x=6x

34-3x=-20 x=18

3z+18=5z 18=2z

18:2=9

z=9

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

Լուծե՛ք հավասարումը․

x+5=-3 x=-8

18-x=6 x=12

7+x=4 x=-3

5x=45 x=9

4x=-20 x=-5

7x-8=41 x=7

34-3x=-20 x=18

4b+3=-13 b=

28+3x=7x

1. Խմբագրեք պատմությունը ։

Գյուղում մի ծերուկ էր ապրում։ Նա աշխարհի ամենադժբախտ մարդկանցից մեկն էր։ Ամբողջ գյուղը հոգնել էր նրանից․ ծերուկը մշտապես մռայլ էր, թթված դեմքով։ Եվ որքան գնում, այնքան ավելի դժգոհ էր դառնում, այնքան ավելի թունոտ էին հնչում նրա խոսքերը։ Մարդիկ խուսափում էին նրանից. նրա դժբախտությունն անցնում էր շրջապատին։

Բայց երբ ծերունին արդեն ութսուն տարեկան էր, շատ անսպասելի բան պատահեց, այնպիսի բան, որ ոչ մեկի հավատը չէր գալիս։ Անհավատալի լուրը կայծակի արագությամբ տարածվեց

-Ծերունին այսօր երջանիկ է, չի բողոքում, նույնիսկ ժպտում է, դեմքը լրիվ փոխվել է։

Ամբողջ գյուղը հավաքվեց, ծերուկին հարցնում էին.

-քեզ ի՞նչ է պատահել, ի՞նչ է եղել։

-Ոչինչ, — պատասխանում էր ծերուկը, — ութսուն տարի ջանում էի երջանիկ լինել, բայց ոչինչ չստացվեց։ Ես էլ որոշեցի ապրել առանց երջանկության։ Ահա թե ինչու եմ երջանիկ։

2. Գրի՛ր տրված բառերի հոմանիշները՝ դժբախտ-անբախտ, հոգնել-խորջանալ, երջանիկ-ուրախ, ջանալ-ձգտել։

3. Տեքստից դուրս գրի՛ր հականիշ բառեր։ Դժբախտ-երջանիկ

4. Տեքստից դուրս գրի՛ր ածականներ։ Ամենադժբախտ, թթված, դժգոհ, անհավատալի, երջանիկ, դժբախտ։

5. Ներկայացրո՛ւ պատմության գաղափարը՝ ասելիքը։ Իմ կարծիքով, որ պետք է չփչացնել մարդկանց տրամադրությունը և երջանիկ լինելու համար պետք է հանգիստ լինել։

6. Պատմության համար վերնագիր հորինեք։ Դժբախտ ծերուկը

Ես Եվան եմ և այսօր մի քիչ կպատմեմ իմ մասին։ Ես 13 տարեկան եմ դարձել փետրվարի 15-ին։ Ես ամենաշատը սիրում եմ լսել երաժշտություն, զբոսնել մաքուր օդին և սիրում եմ թթվածին անձրևից հետո։ Սիրում եմ զբաղվել նկարչությամբ, հավաքել փազլ, սովորել երկրների դրոշները, նրանց տարածությունը և մայրաքաղաքները ։ Շատ եմ ուզում դառնալ կամ հոգեբան, որովհետև միշտ սիրել եմ հոգեբանությունը, կամ էսթետիկ բժշկուհի, որովհետև նրանք ավելի շատ են փող վաստակում։ Այս պահին ես երազանք չունեմ, որովհետև ես երազանքներ չեմ ունենում, այլ ունենում եմ նպատակներ, որոնց արդեն հասել եմ։ Միակ երազանքն է, որ մի քիչ ավելի շուտ գա ամառը, բայց դրա համար ես ոչինչ չեմ կարող անել։ Ամենասիրելի առարկան է Քիմիան, որովհետև ամենալավն եմ հասկանում։ Իսկ չսիրելին՝ պատմությունն է և անգլերենը․ դասատուները բոլորը լավն են, բայց ես մի քիչ չեմ սիրում այդ առարկաները։ Ես ունեմ գերմանական հովվաշուն, որի անունն է Արչի, ունեցել եմ նապաստակ՝ 2 հատ, կատու, փոքրիկ ձկնիկներ՝ 10-ից ավել, գերմանամուկ և երևի այսքանը։ Ունեմ եղբայր, անունն է Էդուարդ, բայց իմ ընտանիքը նրան ասում է Էդուլ, իսկ ես՝ Պենդլ։ Իմ սիրած գույններն են մուգ կարմիրը, մուգ կապույտը և մուգ կանաչը։ Տեսնում եմ շատ տարօրինակ երազներ, որոնք միայն պատմում եմ իմ ընկերուհիներին՝ Մարիամին, Անիին և Աստղիկին։

Այսքանը իմ մասին։

https://on.soundcloud.com/6ZpXe

https://youtu.be/TfSC72YrfWQ?si=dCDW1N759CIxH4EE

1)Աճման կարգով դասավորեք ABC եռանկյան անկյունները, եթե AB=14 սմ, BC=10 սմ, AC=7սմ։

<B, <A, <C

2)Աճման կարգով դասավորեք ABC եռանկյան կողմերը, եթե <A=16°, <B=84°:

AC, AB, BC

3)Ո՞րն է ABC եռանկյան ներքնաձիգը, եթե AB=15 սմ, BC=8 սմ, AC=17 սմ։

AC

4)Որո՞նք են ABC եռանկյան էջերը, եթե AB=12 սմ, BC=13 սմ, AC=5 սմ։

AB, AC

5)ABC եռանկյունում <A=40o, <B=100o ։Ինչպիսի՞ն է ABC եռանկյունը։ Պատասխանը հիմնավորեք։

Հավասարասրուն է որովհետև 100+40=140,180-140=40 հետևաբար <C=40°

6)ABC եռանկյունում <A=70o, <B=40o, AB=6սմ։ Գտեք BC-ն։

<C=70° BC=6սմ

7)Գոյություն ունի՞ այնպիսի եռանկյուն, որի կողմերն են 7 դմ, 8 դմ, 15 դմ։ Պատասխանը հիմնավորեք։ Ոչ որովհետև 7+8=15 և 15=15

8)Գոյություն ունի՞ այնպիսի եռանկյուն, որի կողմերն են 5 դմ, 15 դմ, 23 դմ։ Պատասխանը հիմնավորեք։ Ոչ ովովհետև 15+5=20 20<23

9)Հավասարասրուն եռանկյան մի կողմը 8 սմ է, մյուսը՝ 3 սմ։ Գտեք եռանկյան հիմքը։ Սրունքներ-8սմ 8 սմ հիմք-3սմ

10)Եռանկյան երկու անկյունները հավասար են։ Գտեք այդ եռանկյան պարագիծը, եթե մի կողմը 23 սմ է, մյուսը՝ 11 սմ։ 57սմ

Անյա: Ինչո՞վ ես դու զբաղվում ազատ ժամանակ։

Պետյա: Ես սիրում եմ նայել սերիալներ և նստել համացանցի առջև։

Անյա: Ի՞նչ սերիալներ ես նայում։

Պետյա: Ես սիրում եմ կռիվ և կոմեդիա ժանրերով սերիալները։

Անյա: Դու օգտագործու՞մ ես քո համակարգիչը ամեն օր։

Պետյա: Ես խաղում եմ դրանով խաղեր և լսում եմ երաժշտություն։

Անյա: Ո՞ր մարզաձևին ես հաճախում։

Պետյա: Վոլեյբոլի և թենիսի։ Նաև շատ լավ լողում եմ։

Անյա: Քանի՞ անգամ ես շաբաթական գնում լողի։

Պետյա: Շաբաթը մեկ կամ երկու անգամ։ Բա դու՞: Դու ինչո՞վ ես սիրում զբաղվել ազատ ժամանակ:

Անյա: Ինձ դուր է գալիս հանդիպել ընկերներիս։

Պետյա: Որտե՞ղ ես դու սովորաբար գնում։

Անյա: Սովորաբար սրճարանում, բայց արձակուրդներին՚ ակումբ։ Մեկ-մեկ հավաքվում ենք իմ տանը, որովհետև սիրում եմ ուտելիք սարքել։

Պետյա: Դու կարողանու՞մ ես պատրաստել։

Անյա: Այո և ոչ վատ։ Մյուս անգամ մեզ հետ կգաս միասին սերիալներ կնայենք։

Պետյա։ Շնորհակալություն հրավերքի համար։ Հաճույքով։

Թարգմանությունը կատարվել է ռուսերենից։

Աղբյուր

1.Ի՞նչն են անվանում մարմնի կշիռ:

Այն ուժը, որով մարմինը Երկրի ձգողության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական հենարանի կամ ուղղաձիգ կախոցի վրա, կոչվում է մարմնի կշիռ։

Հենարանի վրա գտնվող մարմինը չի ընկնում ներքև, որովհետև նրա վրա, բացի ծանրության ուժից, ազդում է նաև մեկ՝ ուղղաձիգ դեպի վեր ուղղված ուժ: Այդ ուժը հենարանի առաձգականության ուժն է, որն առաջանում է հենարանում մարմնի ազդեցության առաջացրած դեֆորմացիայի հետևանքով: Քանի որ  ազդեցությունը միակողմանի չի լինում, ուրեմն հենարանն էլ է ազդում մարմնի վրա: Մարմնում դեֆորմացիայի հետևանքով առաջանում է առաձգականության ուժ, որն ուղղված է դեպի ներքև, որով  մարմինն ազդում է հենարանի վրա:

Նույնը կարելի է ասել կախոցից կախված մարմնի համար՝ դեֆորմացվում է ոչ միայն կախոցը, այլև մարմինը, որը դեպի ներքև ուղղված ուժով ազդում է կախոցի վրա:

2.Ի՞նչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:

Մարմնի կշիռը առաձգական բնույթի ուժ է։

3.Ինչպե՞ս է ուղղված մարմնի կշիռը,և որտեղ է այն կիրառված

Այն ուղղված է ուղղաձիգ՝ դեպի վերև։ Այդ ուժը հենարանի առաձգականության ուժն է, որն առաջանում է մարմնի ազդեցությամբ հենարանի դեֆորմացիայի հետևանքով։

4.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կշիռը:

P=m•g

5.Պարզաբանել մարմնի կշռի և ծանրության ուժի տարբերությունները:

Մարմնի կշռի և ծանրության ուժի միջև հարաբերակցույունը կփոխվի, եթե եթե մարմինը ծանրության ուժի ազդման գծի ուղղությամբ սկսի շարժվել անհավասարաչափ։

6.Քննարկել մարմնի զանգվածի և կշռի տարբերությունները

Առօրյա կյանքում մարմնի կշիռը հաճախ շփոթում են մարմնի զանգվածի հետ։ Պատճառն այն է, որ երկուսն էլ հաճախ կշեռքով են որոում։ Եթե մենք կշռվում ենք կամ խանութից ինչ որ բան ենք գնում, մենք ոչ թե կշիռը, այլ զանգվածն ենք որոշում։ Կշռի միավորը կգ է, իսկ կշիռն ուժ է և չափվում է նյուտոնով։

Ինչ էր ինդուլուգենցիան և ինչ նպատակի էր ծառայում: Ինդուգենցիա գնողը ազատվում էր բոլոր մեխքերից
Երբ և որտեղ փակցվեցին Մարտին Լյութերի 95 դրույթները: Ինչի և ում դեմ էին ուղղված դրանք: 1517-ին եկեղեցու դռանը: Այն ասում էր, որ մարդը կարող է փրկվել միայնակ ինքն իր հավատով:
Ովքեր ստացան բողոքական անվանումը և ինչու:

Կարլոս V կայսրը արգելեց Լյութերի քարողները և այդ պատճառով նրա կողմնակիցները սկսեցին բողոքել: Այդտեղից էլ առաջացավ բողոքականներ անվանումը:

Ով և երբ հրապարակեց գեարագահության մասին օրենքը Անգլիայում: Հենրիխ VIII

Ով էր Ժան Կալվինը և ինչ էր քարոզում: Նա քարոզում էր, որ Աստված մարդկանց համար նախասահմանել է կամ փրկություն կամ փորձություն:

Ինչ է Հակառեֆորմացիան: Երբ լույս տեսավ «Արգեկված գրքերի» առաջին ցուցակը: Կաթոլիկ եկեղեցու միասնությունը տրոհվեց և եղավ Հակառեֆորմացիան։ 1517 թ.

Ով էր Իգնատիոս Լոյոլան և ինչ հիմնեց: Ինքը Իսպանիացի էր, որը հիմնեց <Հիսուսի ընկերություն> վանական նոր միաբանությունը։ Նրա անդամները երդվում էին լինել աղքատ, չամուսնանալ և հնազանդ ու անխոս ենթարկվել Հռոմի պապին

Գ.Մխիթարյանի <<Գիտելիքների ստուգման առաջադրանքներ մաս I>>-ից.էջ39-ից  մինչև 44

13.

Տարբերակ 1

I Մարմնի կշիռ կոչվում է այն ուժը, որով. մարմինը (Երկրի ձգողականության հետևանքով) ազդում է հենարանի կամ կախոցի վրա:

II Ծանրության ուժ կոչվում է այն ուժը, որով. Երկիրը ձգում է մարմնին

III Առանձգականության ուժ կոչվում է այն ուժը, որով. դեֆորմացված մարմինը ազդում է իրեն դեֆորմացնող մարմնի վրա:

IV Պատ.՝1

V Եթե շարժվող մարմնի վրա մեկ այլ մարմին չի ազդում, նրա արագությունը չի փոխվում: Պատ.՝3

Տարբերակ 2

I Ինչպես է կոչվում F1: Պատ.՝մարմնի կշիռ

II Ինչպես է կոչվում F2: Պատ.՝ծանրության ուժ

III Ինչպես է կոչվում F3: Պատ.՝ առանձգականության ուժ

IV

V Պատ.՝3

Տարբերակ 3

I Քարը ընկնում է երկրի վրա այն պատճառով, որ նրա վրա ազդում է ծանրության ուժը

II Սեղանի վրա դրված գրքի վրա սեղանի կողմից ազդում է մարմնի կշիռը

III Սեղանի վրա դրված գիրքը սեղանի վրա ազդում է առանձգականության ուժը

IV Պատ.՝2

V Պատ.՝1

Տարբերակ 4

I Պատ.՝3՝ մարմնի կշիռ

II Պատ.՝1՝ծանրության ուժի

III

IV Պատ.՝3

V

14

Տարբերակ 1

II Պատ.՝1

III Պատ.՝3

IV Պատ.՝3

V Պատ.՝1

Տարբերակ 2

I Պատ.՝1

II Պատ.՝5

III Պատ.՝4

IV Պատ.՝4

V Պատ.՝2

Տարբերակ 3

I Պատ.՝1

II

III Պատ.՝4


IV Պատ.՝3

V Պատ.՝5

Տարբերակ 4

I Պատ.՝1

II 500×9,8=4900 Պատ.՝5

III Պատ.՝4


IV Պատ.՝3

V Պատ.՝2

1.Ի՞նչն են անվանում մարմնի կշիռ:

Այն ուժը որով մարմինը երկրի ձգողականության հետևանքով ազդում է անշարժ հորիզոնական կամ ուղղաձիգ կախոցի կամ հենարանի վրա։

2.Ի՞նչ բնույթի ուժ է մարմնի կշիռը:

Առանձգականության

3.Ինչպե՞ս է ուղղված մարմնի կշիռը,և որտեղ է այն կիրառված

Ուղղաձիգ

4.Ի՞նչ բանաձևով է որոշվում մարմնի կշիռը:

P=mg

Դասարանական

ֆոսֆորական թթուն՝ Mr H3PO4-16 . 3 + 31 . 1 + 16 . 4=98

1•Հաշվել առավել հայտնի թթուների ՝հարաբերական մոլեկուլային զանգվածները(Mr): —

աղաթթուն՝ Mr HCl-1. 1 + 35 . 1=36,

ազոտական թթուն՝ Mr HNO3-1 . 14 + 16 . 3=62,

ծծմբական թթուն՝ Mr H2SO4-1 . 2 + 32 . 1 + 16 . 4 =98,

2•Հաշվի՛ր ազոտ տարրի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (m0):

m0=14 . 1,66 . 10 — 27=2,324 . 10 — 26

m0=39 . 1,66 . 10 — 27=6,474 . 10 — 26

m0=63 . 1,66 . 10 — 27 =10,458 . 10 — 26

Կա հայտնի լեգենդ այն մասին, որ ձգողականության օրենքը Նյուտոնը հայտնագործել է ծառի ճյուղից ընկնող խնձորին նայելով։ Առաջին անգամ «Նյուտոնի խնձորի» մասին հիշատակել է նրա կենսագիր Ուիլյամ Սթյուքլին 1752 թ. հրատարակված «Հուշեր Նյուտոնի կյանքի մասին» գրքում՝

Ճաշից հետո բացվեց տաք եղանակ, և մենք դուրս եկանք այգի և թեյ էինք խմում խնձորենիների ստվերում։ Նա [Նյուտոնն] ինձ ասաց, որ գրավիտացիայի միտքն իր գլխում ծագել է, երբ ճիշտ այսպես նստած է եղել ծառի տակ։ Տեսնելով ծառից հանակարծակի ընկնող խնձորը, նա մտածում է. «Ինչու՞ են խնձորները միշտ ընկնում երկրին ուղղահայաց»։

Գիտնականի արած այս և մյուս հայտնագործություններից շատերը հրապարակվել են դրանք արվելուց 20-40 տարի հետո. Նյուտոնը չէր վազում փառքի ետևից։ 1670 թ. նա գրում է Ջոն Քոլինզին. «Ես փառքի մեջ ոչինչ ցանկալի չեմ տեսնում, եթե նույնիսկ կարողանայի այն վաստակել։ Հնարավոր է, որ դրա շնորհիվ կմեծանար իմ ծանոթների քանակը, սակայն դա հենց այն բանն է, ինչից ես ամենաշատն եմ խուսափում»։

Կարդա՛ Թումանյանի ,, Իմ ընկեր Նեսոն,, պատմվածքը:

1. Առանձնացրու կարևոր միտք արտահայտող հատվածները:

— Նեսոն աղքատ է․․․ Նեսոն տգետ է․․․ Նեսոն լցված է գյուղական չարքաշ կյանքի դառնություններով․․․ Նա էլ եթե ուսում առներ, կրթվեր, ապահով լիներ՝ լավ մարդ կլիներ, գուցե ինձանից էլ շատ ավելի լավը․․․ [ 146 ] Այժմ Նեսոյին հիշելիս միշտ էսպես եմ մտածում ու աշխատում եմ արդարացնեմ, լավացնեմ ու նորից սիրեմ էնպես, ինչպես սիրում էի էն ժամանակ։ Ուզում եմ՝ շարունակ էն խաղաղ, աստղալի լուսնյակ գիշերների Նեսոյի պատկերը լինի աչքիս առաջին, մտքիս միջին, բայց չի լինում, էլ չի լինում․ իսկույնևեթ առաջ է գալիս մի ուրիշ պատկեր, մի շատ ամոթալի ու ցավալի պատկեր։

2. Պատմվածքում կա՞ հարուստների և աղքատների հարաբերություն կամ տարբերություն: Այո,որովհետև կային շատ հատվածներ որտեղ ասում էր թե` Նեսոն աղքատ է, իմ ընկերները աղքատ են և շատ կեղտոտ ու պատռված շորեր ունեն և այլն։

3. Ներկայացրո՛ւ քո մտորումները պատմվածքի վերաբերյալ:  Ամբողջ ստեղծագործությունը կարդալով ես եզրակացրեցի, որ Նեսոն նախանձում էր նրան ինչպես և նրա ընկերները։

1. Papua New Guinea

2. e

3. Somalia

4. D

1)5; 2; 3; -8; 7 թվերից որո՞նք են հանդիսանում 7x+56=-2x-16 հավասարման արմատներ։
-8

2)Համարժե՞ք են, արդյոք, հավասարումները․

2x+3=0 և 2x=-3 Այո

3x-7=4x-3 և 0=(4x-3)-(3x-7) Այո

7x-5=7x+5 և 0x+1=0 Ոչ

3)Լուծե՛ք հավասարումը․

x+4=9 x=5

x+5=5 x=0

12x=0 x=0

-3x=0 x=0

-x=0 x=0

-1/2x=0 x=0

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Համարժե՞ք են, արդյոք, հավասարումները․

-3x-7=0 և 3x+7=0 Այո

-2x+3=0 և 2x+3=0 Ոչ

3x-7+2x-3=x և 4x-10=0 Այո

2)Լուծե՛ք հավասարումը․

x-8=8 x=16

x+2=-4 x=-6

7x=10 x=10/7

5x=1 x=0,2

1/3x=2 x=6

3x=1/7 x=1/21

Տղայ մը օր մը կը զայրանայ իր ծերացած հօրմէն, զայն կ՚առնէ ուսին, կը
տանի անտառ մը, հոն կը ձգէ ու տուն կը դառնայ։
Տարիներ ետք կ’ամուսնանայ, որդի մը կ՚ունենայ, կը խնամէ ու կը մեծցնէ
զայն։ Սակայն, այս տղան ալ հօրը պէս երախտամոռ* կ՚ըլլայ։
Օր մըն ալ, երբ ասոր ալ սիրտը կը նեղուի, կ՚առնէ հայրը ուսին ու սարն ի
վեր կը բարձրանայ։
—Տղա՛ս, զիս հոս ձգէ ու ե՛տ գնա,— կ՚ըսէ հայրը։
—Իսկ ինչո՞ւ ճիշդ հոս,— կը հարցնէ տղան։
—Ես հայրս մինչեւ այս ծառն եմ բերած,— կը պատասխանէ հայրը հոգոց
հանելով։

Տղան մի օր զայրացել էր իր ծեր հայրիկի վրա, կվերձնի ուսից, կտանի անտառ այնտեղ գցում է և վերադառնում է տուն։ Տարիներ հետո կամուսնանա, որդի կունենա, կխնամի ու կմեծացնի։ Սակայն այս տղան իր հայրիկի պես երախտամոռ է լինում։

Մի օր եկավ, երբ սիրտը նրան հանգիստ չթողեց դրա համար հայրիկի մոտ կվերադառնա կդնի ուսին ու սարի վրա կբարձրանա։

—Տղա՛ս ինձ այստեղ գցելա ու գնացելա—ասաց հայրը

—Իսկ ինչո՞ւ հենց այստեղ—հարցրեց տղան

—Ես իմ հայրիկին մինչև այս ծառն եմ բերել—պատասխանեց մեխք հայրը։

1. Գտի՛ր նախադասությունների արտահայտած մտքերի տարբերությունները՝ ուշադրություն դարձնելով թվականներին:

Ա. Բոլոր դասարաններում քսանհինգ աշակերտ կա: Բ. Բոլոր դասարաններում քսանհինգ-քսանհինգ աշակերտ կա:

Ա. Շրջանի գյուղերում երկու դպրոց կա: Բ. Շրջանի գյուղերում երկուական դպրոց կա:

Ա. Թռչունները չորս փետուր գցեցին ու անցան: Բ. Թռչունները չորսական փետուր գցեցին ու անցան:

Ա. Ընկերներս ամրոցում մի տուն ունեն:  Բ. Ընկերներս ամրոցում մի-մի տուն ունեն:

Ա-խմբում տրված են քանակական բացարձական։ Բ-խմբում բաշխական։

2. Տրված թվականների հոմանիշ ձևերը կազմի՛ր: Տրված և ստացված բոլոր թվականները անվանի՛ր մեկ բառով:

Օրինակ`հարյուրական-հարյուր-հարյուր:

Տասական, տասներկու-տասներկու, հազար-հազար, քսանհինգական, վեցական:

Տասական-տաս-տաս, տասներկու-տասներկու-տասներկուական, հազար-հազար-հազարական, քսանհինգական-քսանհինգ-քսանհինգ, վեցական-վեց-վեց:

3. Բառի կրկնությամբ կամ ական ածանցով նոր թվականներ ստացի՛ր տրվածներից: Փորձի՛ր բացատրել , թե ստացված բոլոր թվականներն ինչո՛ւ են կոչվում բաշխական:Քառասուն, յոթանասուն, ութսուն, տասնութ, երկու հարյուր:

Քառասունական, յոթանասունական, ութսունական, տասնութ-տասնութ, երկու հարյուրական:

Այս թվանշանների կոչվում են բաշխական, որովհետև դրանք ցույց են տալիս առարկաների բաշխումը որոշակի թվային քանակով:

1)Համեմատեք ABC եռանկյան անկյունները և պարզեք, թե A անկյունը կարո՞ղ է, արդյոք, լինել բութ, եթե՝

ա)AB > BC > AC ոչ

բ)AB = AC < BC այո

2)Կարո՞ղ է գոյություն ունենալ եռանկյուն հետևյալ կողմերով․

ա)1մ, 2մ և 3մ ոչ

բ)1,2դմ, 1դմ և 2,4դմ ոչ

3)Հավասարասրուն եռանկյան կողմերից մեկը 25սմ է, իսկ մյուսը՝ 10սմ։ Դրանցից ո՞րն է հիմքը։ 10սմ

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Համեմատեք ABC եռանկյան կողմերը, եթե՝

ա)Անկյուն A > անկյուն B > անկյուն C

BC > AC > AB

բ)Անկյուն A > անկյուն B = անկյուն C

BC > AB = AC

2)Գտեք հավասարասրուն եռանկյան կողմը, եթե նրա մյուս կողմերը հավասար են՝

ա)5սմ և 3սմ
5սմ
բ)8սմ և 2սմ
8սմ
գ)10սմ և 5սմ

10սմ

3)Եռանկյան՝ տարբեր գագաթներին հարակից երկու արտաքին անկյունները հավասար են։ Եռանկյան պարագիծը 74սմ է, իսկ կողմերից մեկը՝ 16սմ։ Գտեք եռանկյան մյուս կողմերը։

29 սմ

29 սմ

Ի՞նչ կառուցվածք ունեն տափակ որդերը
Տափակ որդերի կառուցվածքը։ Տափակ որդերի մարմինը տափակացած է մեջքափորային ուղղությամբ։ Ունեն երկկողմ համաչափություն և իրենց տեսքով հիշեցնում են թիթեղ կամ ժապավեն։Պատված են մաշկով որի տակ կա մի քանի մկնային շերթ նրանք ունեն օրգան-համակարգեր։

Ի՞նչ կառուցվածք ունեն կլոր որդերը։

Մկանների, թարթիչներ, նյարդային բներ և այլ։

Ո՞ր օրգանիզմներին են անվանում մակաբույծներ

Կլոր և տապակ որդերին։

Ինչպե՞ս է ասկարիդը բազմանում մարդու օրգանիզմում։

Նա ապրում է մարդու աղիներում և այնտեղից սնվում։

Упражнение 1. Перестройте предложения так, чтобы в них появилось обращение.

1. Образец: Ветер споет нам про дикие горы (Ветер, спой нам про дикие горы).

2. Мой друг настойчиво добивается цели(мой друг, настойчиво добивайся цели.

3. Бабушка рассказывает сказку на ночь(Бабушка, расскажи сказку на ночь)

4. Ребята пошли на речку(ребята, пошлите на речку)

5. Мама купила мне книгу(Мама, купи мне книгу).

6. Петя сначала выучил уроки, а потом пошел гулять(Петя, сначала выучи уроки, а потом пойдём гулять).

Упражнение 2. Найдите и выделите в тексте обращения. Вставьте пропущенные буквы.

1) Мой друг, отчизне посвятим души прекрасные порывы!2) От меня отцу, брат милый, поклониться не забудь. 3) Покажи мне шлем, Иван. 4) Поэта дом опальный, о Пущин мой, ты первый посетил. 5) Играйте, пойте, о друзья! 6) Где был ты, сын? 7) Последняя туча рассеянной бури, одна ты несёшься по ясной глазури. 8) Звезда печальная, вечерняя звезда, твой луч осеребрил увядшие равнины, и дремлющий залив, и чёрных скал вершины. 9) Простите, мирные долины, и вы, знакомых гор вершины, и вы, знакомые леса.

Упражнение 3. Составьте двенадцать предложений так, чтобы в одних данные слова были подлежащими, а в других — обращениями.

Образец: Товарищ, помоги мне! (обращение). Товарищ идет на работу (подлежащее).

Товарищ, Сергей Петрович, страна родная, читатель, друзья, девушка.

Товарищ, посмотри на меня! (обращение). Товарищ посмотрел на меня(подлежащее).

Сергей Петрович, открой дверь(обращение). Сергей Петрович открыл дверь(подлежащее).

Страна родная проголосуйте за меня(обращение). Страна родная проголосовала за меня(подлежащее).

Читатель прочитай книгу(обращение). Читатель читает книгу(подлежащее).

Друзья кушайте нормально(обращение). Друзья покушали(подлежащее)

Девушка пойдем на прогулку, пожалуйста(обращение). Девушка пошла на прогулку(подлежащее).

1)Վերլուծեք արտադրիչների․

9a² — 4 = (3a-2)(3a+2)

100a² — 0,25b² =(10a-0,5b)(10a+0,5b)

1/4m² — 16n² =(1/2m-4n)(1/2m+4n)

2)Արտահայտությունը նախապես վերլուծելով արտադրիչների՝ հաշվեք նրա արժեքը․

4² — 3² =(4-3)(4+3)=7

24² — 23² =(24-23)(24+23)=47

37² — 2 • 37 • 7 + 7² = (37-7)²=900

3)Ամբողջ արտահայտությունը ներկայացրեք բազմանդամների արտադրյալի տեսքով․

2a + 2b + ax + bx =2(a+b)+x(a+b)=(a+b)(2+x)

m² — mn + am — an =m(m-n)+a(m-n)=(m-n)(m+a)

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)․

1)Վերլուծեք արտադրիչների․

25x² — 1 =(5x-1)(5x+1)

x¹² — y² =(x6-y)(x6+y)

m6 — n6 =(m³-n³)(m³+n³)

2)Արտահայտությունը նախապես վերլուծելով արտադրիչների՝ հաշվեք նրա արժեքը․

17² — 3² =(17-3)(17+3)=280

87² — 13² =(87-13)(87+13)=7400

19² + 2×19 + 1 = (19+1)²=400

3)Ամբողջ արտահայտությունը ներկայացրեք բազմանդամների արտադրյալի տեսքով․

ax — ay + 3x — 3y =a(x-y)+3(x-y)=(x-y)(a+3)

5a + 5b — ax — bx =5(a+b)+x(a-b)=(a+b)(5+x)

Միաժամանակ արդյունահանության պրոցեսներն անընդհատ կատարելագործվում են․ կիրառվում են նոր մեթոդներ, ներդրվում առաջավոր տեխնիկա ու տեխնոլոգիա, արտադրությունը համալիր մեքենայացվում ու ավտոմատացվում է։

Գոյություն են ունեցել վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերության զարգացման երկու հիմնական փուլ՝ ածխային և նավթագազային։ Ածխային փուլը սկսվել է 18-րդ դարի կեսերից և շարունակվել մինչև 20-րդ դարի կեսերը։ Վառելիքաէներգետիկ հաշվեկշռի գլխավոր վառելիքը եղել է ածուխը՝ 80-90 տոկոս։

20-րդ դարի երկրորդ կեսից սկսվել է երկրորդ՝ նավթագազային փուլը։ Այս փուլում նվազել է ածխի ու պինդ վառելիքի մյուս տեսակների բաժինը, ավելացել է նավթի և գազի բաժինը։ Ներկայումս նավթ

Սոճու ծառերը ամուր շրջապատել էին արահետը, և թեև երկինքը, իրենց գագաթներով կետավոր, կապույտ էր փայլում, անտառում մռայլ էր։ Խոշոր, կարմիր մրջյունները վազում էին դիմացի ճանապարհով և գնում էին իրենց մրջյունների գործով:
-Տե՛ս, հայրիկ, նրանք մեզ հետ նույն ճանապարհով էն գալիս: — ասաց Տանյան: – Երևի նրանք էլ էին գնում ծով։
Հայրիկը ժպտաց նրան:
«Եթե դու չլինեիր, ես կմոռանայի, որ նրանք ընդհանրապես գոյություն ունեն, մրջյուններ»: Գնանք, մի՛ կպնեք։
Բայց Տանյային անպայման պետք էր պարզել, թե ինչու են մրջյունները եկել ծով, և նա անընդհատ նայում էր նրանց։
Եվ պարզվեց, որ նրանց պետք չէր ծով գնալ: Հասնելով՝ նրանք շրջապատեցին մի մեծ եղջյուրավոր բզեզի, որին ինչ-որ մեկը ճզմել էր դեպի ծով տանող նույն ճանապարհին, և հիմա նա պառկեց, վերցրեց, և մրջյունները խանգարեցին նրան և մաս առ մաս արեցին։ Տանյան մի անվերջ րոպե կանգ առավ բզեզի մոտ և հեռացավ նրանից՝ այլևս ոչ ոգևորված, այլ մտախոհ։
Այնուհետև սոճիները նահանջեցին, լուսաբաց էր, և Տանյայի առջև բացվեց հսկայական աշխարհ. որի խորությունը կարելի էր կռահել միայն փոքրիկ թվացող ամպերից։
Տանյային տանելով անտառի միջով, հայրիկը բաց թողեց նրա ձեռքը և գնաց ոտքերը թրջելու հանգիստ ջրի մեջ: Քամին փչեց Տանյայի դեմքին, ինչպես քերծվածքով փչում էր, որ չցավի; բայց Տանյային ցավում էր։
Նա հասավ իր հորը, նախքան նա կհասցներ ջրի մեջ մտնել:
— Հայրիկ, դու շուտ չես մեռնի, չէ՞: — նա հարցրեց.
Հայրիկը ժպտաց.
«Ոչ շուտով», — խոստացավ նա — կարծում եմ, որ ես այնքան էլ ծեր չեմ:
-Դե, դեռ բավականին ծեր…
Տանյան մտածեց և որոշեց.
-Չես մեռնի, հայրիկ: Երբ մեծանամ, գիտնական կդառնամ, մահի դարման կպատրաստեմ, և դու ստիպված չես լինի մեռնել։
— Համաձայնեցին!
Հայրը, փորձելով չծիծաղել, սեղմեց նրա ձեռքը, ինչպես տղամարդիկ թափահարում են միմյանց, և մտավ ծովը։

Թարգմանությունը կատարվել է ռուսերենից։

Աղբյուր

1)ABC եռանկյան A և B անկյունների կիսորդները հատվում են M կետում։ Գտեք <AMB-ն, եթե <A=58o , <B=96o ։

2)Հավասարասրուն եռանկյան արտաքին անկյուններից մեկը 115o է։ Գտեք եռանկյան անկյունները։

3)AC հիմքով ABC հավասարարուն եռանկյան մեջ տարված է AD կիսորդը։ Գտեք այդ եռանկյան անկյունները, եթե <ADB=120o ։

4)ABC եռանկյան C անկյունը 15o է։ AC կողմի վրա նշված է D կետն այնպես, որ <ABD=12o <ADB=80o ։ Ապացուցեք, որ եռանկյուն ABC-ն ուղղանկյուն եռանկյուն չէ

1.Ո՞ր երևույթն է կոչվում դեֆորմացիա

Արտաքին ազդեցության հետևանքով մարմնի ձևի և չափի փոփոխությունը

2.Դեֆորմացիայի  օրինակների քննարկում

Մատիտի կոտրվելը, թղթի պատռվելը

3.Ո՞ր դեֆորմացիան է կոչվում առաձգական ,որը՝պլաստիկ:Բերել օրինակներ

Եթե արտաքին ազդեցությունը վերացնելուց հետո մարմինը լրիվ վերկանգնում է իր ձևն ու չափը դեֆորմացիան կոչվում է առաձգական, իսկ հակառակ դեպքում պլաստիկ

Առաձգական դեֆորմացիա է գնդակ տշելիս գնդակի վրա փոս արաջանալը, իսկ պլաստիկ է մատիտի կոտրվելը:

4.Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ

Ծանրության ուժ կոչվում է մարմինների վրա Երկրի կողմից ազդող ձգողության ուժը:

5.Ինչպե՞ս է կախված ծանրության ուժը  մարմնի զանգվածից

Ծանրության ուժը կախված է մարմնի զանգվածից, ընդ որում, որքան մեծ է մարմնի զանգվածը, այնքան մեծ է նրա վրա ազդող ծանրության ուժը:

6.Ո՞ր ուժն են անվանում առաձգական ուժ,և ինչպե՞ս է այն ուղղված:

Առաձգական ուժը այն ուժն է որը առաձգական դեֆորմացիաի ժամանակ հետ է բերում մարմնի սկզբնական ձևը, այն միշտ ուղղված է ազդեցության հակառակ կողմ:

7.Հուկի օրենքի ձևակերպում

Առաձգական դեֆորմացիաի ժամանակ մարմնում առաջացած առաձգական ուժ ուղիղ համեմատական է դեֆորմացիաի չափին

8.Հուկի օրենքն արտահայտող բանաձևը

F=kx

9.Ինչ կառուցվածք ունի ուժաչափը

Զսպանակ, որի ծայրին կեռիկ կա, ցուցիչ:

10.Ո՞ր օրենքի վրա է հիմնված ուժաչափի աշխատանքը

Հուկի օրենք

Սիրում էի երբեմըն քեզ…
Այժըմ ևս տակավին
Իմ սրտումը դու ապրում ես,
Բայց ոչ ուժով քո նախկին։


Առաջ հընչում էիր մաքուր,
Որպես աղոթք իմ հոգում,
Որպես սիրո նախանձ ու հուր՝
Տաք արյունս բորբոքում։

Այժմ՝ որպես վաղուց մեռած

Բարեկամի հիշատակ,
Կամ մանկության օրով սիրած
Մի հին երգի եղանակ…

Եվ անունըդ այժմ տալիս,
Էլ «հոգյակ» չեմ ես ասում,

Չեմ աշխատում քուն մտնելիս,
Որ քեզ տեսնեմ երազում։

Բայց զարմանքով երբեմնապես
Մտածում եմ ակամա,
Ինչո՞ւ էլ դու սիրելի չես,

Ինչո՞ւ ես քեզ մոռացա…

Գրավոր վերլուծում

Այս բանաստեղծությունը խոսում է նրա մասին, որ առաջ նրա սիրելի մարդուն շատ էր սիրում բայց հիմա այդքան չի սիրում իմչպես ինքը նախկին ժամանակ։ Նրա սիրելի մարդը առաջ շատ գեղեցիկ էր խոսում բայց հիմա սկսեց նրան թվա, որ որպես վաղուց մոռացված բարեկամի ձայն լինի։ Կարճ և կոնկրետ մա սկսեց մոռանալ իր սերին։

Выполните перевод стихотворений Туманяна

ԱՌԱՋԻՆ ՁՅՈՒՆԸ

― Վա՜յ, մայրի՛կ ջան, տե՜ս,

Բակն ու դուռը լի

Ինչքա՜ն սպիտակ

Թիթեռ է գալի…

Էսքան շատ թիթեռ

Չեմ տեսել ես դեռ։

― Չէ՛, իմ անուշիկ,

Թիթեռներ չեն էտ.

Թիթեռներն անցան

Ծաղիկների հետ։

Էտ ձյունն է գալի,

Փաթիլն է ձյունի,

Որ կարծես սպիտակ

Թիթեռնիկ լինի։

Ой мамочка смотри

Дворь и дверь

Сколько белых

Бабочек летит

Столько бабочек

Ещё я не видала

-нет моя любимая

это не бабочки

Бабочки улители

С цветочками вместе

Это снег идёт

Снежинки снежные

Которые кажеться

Похожи на снег

Կարդա՛ բանաստեղծությունը.

Ա՛խ, ես երանի

Կայծակ լինեի,

Որոտ-ճայթյունով

Մըռայլ ամպերից

Ժայթքեի ըմբուսո,

Զարկեի ուժգին,

Պատռեի խավար

Կամարը երկնի,

Ցույց տայի մարդուն

Գաղտնիքը վերին,

Որ տեսներ՝ այնտեղ

Ի՞նչ բան կա ահեղ,

Կամ Ո՞վ է նըստած

Եվ ո՞ւր է Աստված…

Բացատրի՛ր բառերը՝ որոտ-ուժգին, ըմբոստ հզոր, ահեղ-խիստ, զարկել-հարվածել։

Ի՞նչ տրամադրություն է արտահայտում բանաստեղծությունը։
Իմ կարծիքով ավելի շատ ջղային։

Շարադրություն գրի՛ր ,,Երանի ես…,,վերնագրով:

https://evamiqayelyanschool.wordpress.com/2024/02/14/%d5%a5%d6%80%d5%a1%d5%b6%d5%ab-%d5%a5%d5%bd/?preview=true

Երանի ես թռչուն դառնայի և կարողանայի թռչել երկնքում, որովհետև դա իմ առաջին երազանքներից մեկն է։ Թռչուների կյանքը շատ հեշտ է նրանք ոչ գնում են դպրոց, համալսարան, աշխատանքի այլ ուղակի թռչում են ջինջ և կապույտ ամպերի միջով։ Ես նաև գիտեմ, որ ծիտիկները ամենաքիչը ապրում են 10 տարի իսկ շատը 24 տարի, բայց դա վայրի ծիտիկների մոտ է։ Լինել թռչուն և թռչել դա շատ հետաքրքիր է, որովհետև դու կարող ես գնալ ցանկացած երկիր(քաղաք) և զգալ քեզ հարմար, ունենալ տուն, ուտելիք, ջուր, ընկերներ և այլն։ Ես եթե ծիտ լինեի կթռչեի Եգիպտոս և այնտեղ անվճար կմնայի և նույնիսկ ինձ ավելի լավ կզգայի քան մարդը։

Տնային

Գրի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները(Ar) և հաշվի՛ր երկաթ, սիլիցիում տարրերի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (m0):
56•1.66•10^-27=9.296•10^-26
28•1.66•10^-27=4.648•10^-26

Գրի՛ր նյութի քիմիական բանաձևը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են. ա) կալիումի երկու ատոմ և ծծմբի մեկ ատոմ,թթվածնի չորս ատոմ:K2SO4

Սովորի՛ր
——Մոլեկուլները կազմված են ատոմներից: Մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունները:

——Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության պայմանական գրառումն է քիմիական տարրերի նշաններով և ինդեքսներով:

——Տարրի հարաբերական ատոմային զանգված է կոչվում այն մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե տվյալ տարրի ատոմի զանգվածը քանի անգամ է մեծ որպես միավոր ընդունված ջրածնի ատոմի զանգվածից: Հարաբերական ատոմային զանգվածը նշանակվում է Ar–ով։

Մոլեկուլ բառը լատիներեն է և նշանակում է ամենափոքր զանգված: Մոլեկուլները շատ փոքր են:

Դրանք անզեն աչքով հնարավոր չէ տեսնել: Այդ մասնիկները չեն երևում նաև օպտիկական մանրադիտակով: Սակայն ժամանակակից սարքերով հաջողվել է համեմատաբար մեծ մոլեկուլները նկարել:

Մոլեկուլները կազմված են ատոմներից: Մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունները:

Քիմիական բանաձևը:

Screenshot
Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության

պայմանական գրառումն է քիմիական տարրերի նշաններով և ինդեքսներով:

Քիմիական բանաձևը ցույց է տալիս.

ա) նյութի անվանումը.

բ)նյութի որակական բաղադրությունը.

գ) նյութի քանակական բաղադրությունը.:

Քիմիական ական բանաձևերը միատեսակ են գրվում աշխարհի բոլոր երկրներում, բայց յուրովի են կարդացվում յուրաքանչյուր լեզվով:

Ի՞նչ բնորոշ հատկանիշներ ունեն ձկները
Ձկները ջրային ողնաշարավոր կենդանիներ են։ Նրանք ունեն խռիկներ, լողակներ և թեփուկներ։ Խռիկների միջոցով ձկները շնչում են։ Լողակները ձկներին օգնում են շարժվել ջրում։
Ի՞նչ նշանականություն ունեն ձկները բնության մեջ և մարդու կյանքում
Ձկները սնվուկ են տարբեր բույսերով և կենդանիներով, դրանով իսկ կարգավորում են նրանց քանակը բնության մեջ։ Ձկները մարդկանց համար ուտելիք են հանդիսանում։
Ի՞նչ հիմնական տարբերություններ հիման վրա  կարելի է տարբերակել ոսկրայն և կռճիկային ձկներին։
Ի տարբերություն կռճիկային ձկների, ոսկրային ձկների կմախքն ամբողջովին կամ մասամբ ոսկրային է։

Գարուն

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։
Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…

Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Ւմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
—Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

Նոր վերնագիր մտածիր բանաստեղծության համար: Քեզ նման

Բացատրի՛ր տրված արտահայտությունները՝ Գարունը այնքնա ծաղիկ է վառել: Իմ բացված սրտում հնչում է մի երգ:

Գարնանը շատ ծաղիկ է բացվել։

Սիրահարվել մեկին։

Դուրս գրիր բնությունը ներկայացնող պատկերները:

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,

Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.

Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.

Создайте открытку к празднованию дня Святого Саркиса.

3. Перевести отрывок с армянского на русский язык Այնտեղ, Սև-ջրի չքնաղ եզերքներին էր, որ ապրում էր Հասոն։
Երկրի սիրուն և քաջ պատանին էր նա։ Ոչ մի մարդ նրան չէր կարող զինաթափ անել։ Ավազակը սիրտ չուներ նրա հոտի շուրջը ման գալ և ոչ իսկ գայլը ոչխարի կողքին քարշ գալ։ Հասոն որքան բարի էր դեպի լավը, այնքան էլ անգութ էր դեպի չարը։
Սիրուն էր Հասոն, նոր ծագող արևի պես չքնաղ։ Երկրի աղջիկների խելքը գնում էր նրան տեսնելիս։ Հապա նրա նվագե՞լը։ Նրա սրնգից հանած ձայները կարելի էր, որ հրեշտակները ունենային այնքան գրավիչ, այնքան սիրահույզ։ Ձայներ, որոնք հոսում էին մելամաղձիկ, քչքչում էին որպես հեզիկ վտակ, դայլայլում որպես սիրահար սոխակ։
Մարդ թե անասուն, այդ ձայնը լսելիս, ակամա մոտ էր զալիս, քարանում և աշխատում էր չկորցնել ո՛չ մի խազը, ո՛չ մի գեղզեղանքը։
Նստում էր Հասոն ժայռերի գլխին, աչքերը ուղղած լա՜յն հորիզոնին, Սև-ջուրը գալարապտույտ ոտքերի տակին, զղզղուն զեփյուռը խաղում ճակատին։ г

Именно там, на берегу Черной Воды, жил Хасо.
Он был красивым и храбрым молодым человеком страны. Ни один человек не мог его обезоружить. У разбойника не хватило духу обойти свое стадо, а волк не потащил овцу за собой. Хасо был так же добр к добру, как и беспощаден ко злу.
Хасо был прекрасен и не сонный, как только что встающее солнце. Девушки страны сошли с ума, увидев его. Но его игра? Звуки, которые он издавал своим носом, могли быть такими привлекательными, такими романтичными, как и ангелы. Голоса текли меланхолично, журча, как тихий ручей, порхая, как любящий соловей.
Человек или животное, услышав этот голос, невольно подходили вплотную, замирали и старались не потерять ни одной зарубки, ни одной красоты.
Хейсон сидел на вершине скалы, устремив взгляд в широкий горизонт, черная вода кружилась под его ногами, порывистый ветерок играл на его лбу.

1. Գրե՛ք հետևյալ տարրերի քիմիական նշանները՝ ալյումին, կալցիում, սիլիցիում և ֆոսֆոր:

Ալյումին-Al

Կալցիում-Ca

Սիլիցիում-Si

Ֆոսֆոր-p

2. Տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը

16 է: Ո՞ր տարրն է այդ.

ա. ածխածին, բ. ջրածին,

գ. թթվածին, դ. ազոտ:

3 Հաշվի՛ր Կալիում տարրի մեկ ատոմի իրական զանգվածը (m0):

ArK=39

m0(K)=1.66•10-27•39=10,362•10-261

Մոլեկուլ բառը լատիներեն է և նշանակում է ամենափոքր զանգված: Մոլեկուլները շատ փոքր են:

Դրանք անզեն աչքով հնարավոր չէ տեսնել: Այդ մասնիկները չեն երևում նաև օպտիկական մանրադիտակով: Սակայն ժամանակակից սարքերով հաջողվել է համեմատաբար մեծ մոլեկուլները նկարել:

Մոլեկուլները կազմված են ատոմներից: Մոլեկուլը նյութի այն ամենափոքր մասնիկն է, որը պահպանում է տվյալ նյութի հիմնական քիմիական հատկությունները:

Քիմիական բանաձևը:

Screenshot
Քիմիական բանաձևը նյութի բաղադրության

պայմանական գրառումն է քիմիական տարրերի նշաններով և ինդեքսներով:

Քիմիական բանաձևը ցույց է տալիս.

ա) նյութի անվանումը.

բ)նյութի որակական բաղադրությունը.

գ) նյութի քանակական բաղադրությունը.:

Քիմիական ական բանաձևերը միատեսակ են գրվում աշխարհի բոլոր երկրներում, բայց յուրովի են կարդացվում յուրաքանչյուր լեզվով:

Ես այստեղ կգրեմ դեռահասների բառապաշարի բառարանը և կթարգմանեմ ռուսերենից հայերեն, քանի որ հայերենում նոր բառեր չկան, իսկ Ռուսերենում կա։

Рофл(ռոֆլ)-կատակ, կատակել

Кринж(կրինժ)-ամոթանք, ամոթ, անկապ

Шарить(շարիծ)-հասկանալ, իմանալ,

Лп(էլպէ) -ամենալավ ընկերուհի

Лд(էլդէ)-ամենալավ ընկեր

Лс(էլէս)-անձնական նամակ

Шип(շիպ)-երբ աղջիկ և տղան ընկերներ են, բայց մի ուրիշ մարդ պնդում է որ նրանք ուղակի ընկերներ չեն։

Треш(տռէշ)-նույն կրինժը

Дед инсайд(դեդ ինսայդ)-մենակություն սիրող մենակ սև հաքնող և ոչ մեկի հետ չշբվող։

Типа(ծիպա)-իբր

Булинг(բուլինգ)-դա նշանակում է երբ դպրոցում քեզ ինչ որ բանի համար վիրավորում են օրինակ մեծ քթի համար և այլն։

Вайб(վայբ)-հավես, լավ, վայելք

Криповый(կրիպովիյ) -վախենալու

Афигеть(աֆիգեծ)-շոկ

Чс-քցել բլոկի մեջ)

1.  Կազմի՛ր տրված ածականների գերադրական աստիճանը՝ վճիտ-ամենից վճիտ-ամենավճիտ, շքեղ-ամենաշքեղ-ամենից շքեղ-շքեղագույն, չար-ամենաչար-ամենից չար, բարձր-ամենաբարձր-ամենից բարձր- բարձրագույն, թանկ-ամենաթանկ-ամենից թանկ, քաղցր-ամենաքաղցր, ուժեղ-ամենաուժեղ-ամենից ուժեղ-ուժեղագույն,  տաք-ամենատաք-ամենից տաք, խոշոր-ամենախոշոր-ամենից խոշոր-խոշորագույն, ազնիվ-ամենաազնիվ-ամենից ազնիվ-ազնվագույն:

2. Առանձնացրո՛ւ որակական և հարաբերական ածականները: Փայտե, մարդկային, արդար, շռայլ, խիզախ, լեռնային, մայրական, ամուր, բարձր, գեղեցիկ, շքեղ:

Որակական-արդար, շռայլ, խիզախ, ամուր, բարձր, գեղեցիկ, շքեղ

Հարաբերական-փայտե, մարդկային, լեռնային, մայրական

3. Գտի՛ր սխալ բառերը՝ լավագույն, գեղեցկագույն, ամենալավ, ամենաճիշտ, ամենալավագույն, ամենամեծագույն, վարդագույն:

5. Կազմի՛ր տվյալ ածականների բաղդատական և գերադրական աստիճանները՝ փարթամ, ծանր, խոշոր: 

Փարթամ-ավելի ծանր, ամենափարթամ, ամենից փարթամ

Ծանր-ավելի ծանր, ամենածանր, ամենից ծանր

Խոշոր-ավելի խոշոր, ամենախոշոր, ամենից խոշոր խոշորագույն

4.Գրել տրված բառերի հոլովումները:

Աղջիկ, քաղաք, սեր, ձի, գարուն, կին, օր, մահ, հայր, մայր, գինի, տուն, անուն, գյուղ, ձուկ:

Արտաքին-աղջիկ(աղջկա) այլաձև հոլովում, քաղաք(քաղաքի), սեր(սիրո) այլաձև հոլովում, ճի (ձիու), գարուն(գարնան), օր(օրվա), գինի(գինու), անուն(անվան), գյուղ(գյուղի)

Ներքին-մահ(մահվան), կին(կնոջ), հայր(հոր), մայր(մոր), տուն(տան), ձուկ(ձկան), տուն(տան)

Կարդա՛ 

Ածականի տեսակները

Ածականները լինում են երկու տեսակ՝ որակական և հարաբերական: Որակական ածականները ցույց են տալիս առարկայի հատկությունը, այսինքն՝ այնպիսի հատկանշի, որը հատուկ է տվյալ առարկային՝ անկախ ուրիշ առարկաներից: Օրինակ՝ պղտոր գետ, կանաչ տերև:

Որակական ածականները կարող  են արտահայտել նաև գործողության հատկանիշ: Օրինակ՝ բարձր գնահատել, խիզախ մարտնչել:

Որակական ածականների արտահայտած հատկությունները համեմատելի են, օրինակ՝ Արաքսն ավելի մեծ գետ է , քան Հրազդանը:

Հարաբերական ածականներն արտահայտում են մեկ առարկայի կապը, հարաբերությունը ուրիշ առարկաների հետ, օրինակ՝ փայտե ձի, լեռնային օդ:

Հարաբերական դերանունները սովորաբար ցույց են տալիս առարկայի ոչ համեմատելի հատկանիշ:

Որակական ածականի համեմատության աստիճաններ

Համեմատության աստիճանները երեքն են՝ դրական, բաղդատական, գերադրական: 

Դրական աստիճանը ածականի սովորական ձևն է:

Բաղդատական աստիճանը ցույց է տալիս տվյալ առարկայի առավել կամ պակաս լինելը ուրիշ առարկայի հատկության համեմատ: Կազմվում է ածականի դրական աստիճանին ավելացնելով պակաս, քիչ, նվազ, ավելի բառերը: Օրինակ՝ Սրանից ավելի գեղեցիկ անկյուն չես չէի կարող պատկերացնել:

Գերադրական աստիճանը ցույց է տալիս առարկայի տվյալ հատկանիշի գերազանցությունը ուրիշ առարկաների նույն հատկանիշից: Կազմվում է ամենա-, ագույն, ամենից ածանցների միջոցով: Օրինակ՝ ամենագեղեցիկ, ամենից գեղեցիկ, գեղեցկագույն:

Մի շարք որակական ածականներ չունեն համեմատության աստիճաններ՝ օրինակ՝ ամայի, խուլ, բոբիկ և այլն: 

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Սկզբից տասը- տասներկու  նախադասություն ավելացրո՛ւ, որ ամբողջական տեքստ դառա:  
Ես 19 տարեկան մի տղա եմ և մի օր որոշեցի կանչել իմ ընկերներին իմ տուն։ Նրանք ընտրեցին խաղալ ռիսկ թե ճշմարտություն, երբ հասավ իմ հերթը ես ընտրեցի ռիսկ։ Մարկ կատակով ասեց, որ ես թռնեմ օդապարիկից և ես դա կատակով չընդունեցի։ Ես երկար էի մտածում բայց վերջը հասկացա, որ դա ինձ պետք է շատ էմոցիաններ ստանալու համար։ Ես արդեն այդտեղ եմ հասել և պետք է ինձ բացատրեն ոնց է պետք ճիշտ։ Ես շատ վախում էի, բայց վերջը կատարեցի։ Վերջապես ոտքիս մատներով շոշափեցի հողը, փորձեցի քայլ անել ու ընկա:  Օդապարիկը փլվեց վրաս: Մի քիչ մնացի այդպես, հողին ձուլված, նրա մասը դարձած: Կամաց-կամաց սկսեցին ձայներ մոտենալ: Կարոտին ու վերադարձի ուրախությանը ինչ-որ մեղմ ու խոր տխրություն խառնվեց:

Թվարկեք 4- 5  քորդավոր կենդանի
Նշտարիկ, անցիդիա ողնաշարավորները թրթուրադարավորններ

Ներկայացնել Նշտարիկի մարսողությունը և շնչառություն
Նշտարիկի բերանը գտնվում է կարճ շոշափուկներով պսակի հիմքում: Շոշափուկների անընդհատ շարժի շնորհիվ ջուրը մղվում է դեպի նախաբերանային ճեղք, որտեղից էլ դեպի բերան: Բերանին հաջորդում է կլանը, որտեղից էլ սնունդը անցնում է աղիք:

Ներկայացնել Նշտարիկի արտաթորությունը և սեռական օրգանները
Նշտարիկի արտաթորության համակարգը կազմված է մոտ 100 զույգ անոթներից, որոնք մի ծայրով բացվում են շուրջկլանային խոռոչի մեջ: Մարմնի խոռոչում այդ օրգանները կրում են քորոցաձև երկար բջիջներ, որոնց մեջ ներծծվում են նյութափոխանակության ավելորդ արգասիքները:

Ներկայացնել Նշտարիկի նյարդային համակարգը և զգայարանները
Նշտարիկի քորդայի վերևում գտնվում է հաստ պատերով նյարդային խողովակը, որը մարմնի գլխային ծայրում փոքր-ինչ ավելի լայն է՝ առաջացնելով ուղեղաբուշտ: Նշտարիկը գլխուղեղ չունի: Նյարդային խողովակից զույգ-զույգ դուրս են գալիս նյարդերը և ուղղվում դեպի մարմնի տարբեր մասեր: Նշտարիկի զգայարանները թույլ են զարգացած:

1. 1.Կազմի՛ր հարաբերական ածականներ:
Երկաթ դարպաս-երկաթյա դարպաս
մետաքս թաշկինակ-մետաքսյա թաշկինակ
լեռ գոտի-Լեռնային գոտի
ծով կենդանի-ծովային կենդանի

2. Բացատրի՛ր դարձվածքները՝ անբան Հուռի-ալարկոտ, աքիլլեսյան գարշապար-տգեղ պար, հին երգը-վաղուց հայտնի՝ շատ կրկնված ու հետաքրքրությունը կորցրած բան: :

3. Կազմի՛ր ածականներ հետևյալ բառերից՝ դյութել-դյութիչ, ընկեր-ընկերական, բաղձանք-բաղձալի, թախիծ-թախծոթ, հնչյուն-հնչյունային, մայր-մայրական:
4. Ածականները տեղադրի՛ր տեքստի մեջ՝ սպիտակ, հավերժական, մռայլ, շքեղ, լեռնային, փղոսկրե, սարսռազդու, տկար:
Շքեղ պալատում նստել էր մռայլ Չինգիզ խանը փղոսկրե գահույքի վրա՝ զառամած գլուխը սպիտակ մազերի տակ, ինչպես հավերժական ձյուների տակ Տյան շանի գագաթը: Խամրած աչքերով, տկար մարմնով նա փռվել էր գահույքին: Սարսռազդու հեղեղները սանձող ձեռքերը թուլացել էին, ժողովուրդներ սասանող լեռնային ձայնը մարել էր:

1)Երկու զուգահեռ ուղիղները հատողով հատելիս խաչադիր անկյունների գումարը 240° է։ Գտեք այդ անկյունների կից անկյունները։

Պատ. 60°

2)Նկարում a, b և c ուղիղները հատած են d հատողով, < 1 = 42°, < 2 = 140°, < 3 = 138° : a, b և c ուղիղներից որո՞նք են զուգահեռ։

aIIc

3)Գտեք բոլոր անկյունները, որոնք առաջանում են երկու՝ a և b զուգահեռ ուղիղները c հատողով հատելիս, եթե՝

բ)անկյուններից մեկը 150° է

ա)անկյուններից մեկը 70° -ով մեծ է մյուսից։

4)Ըստ նկարի տվյալների՝ գտեք <1 -ը։ 

180-92=88 <1=88°

5)ABC անկյունը 70° է, իսկ BCD անկյունը՝ 110°։ AB և CD ուղիղները կարո՞ղ են, արդյոք, լինել՝

ա)զուգահեռ Ոչ

բ)հատվող Այո

Մոծակը շատ մեծ բզզոցով թռնում էր լճի մոտով, հետո նստեց ցլի եղջյուրների մեկի վրա։ Նա կարճ ժամանակ նստելուց հետո պատրաստվում էր թռչելու։ Մինչև թռչելը ինքը ներողություն խնդրեց ցլից, որ օգտագործել է նրա եղջյուրը հանգստանալու համար։

«Դու պետք է շատ ուրախ լինես, որ ես գնում եմ» ասաց ինքը.

«Ինձ միևնույն է» պատասխանեց ցուլը «ես նույնիսկ չգիտեք, որ դու այստեղ ես»

Մենք հաճախ ավելի մեծ նշանակություն ունենք մեր աչքում քան հարազատի։ Ինչքան փոքր է մեր միտքը այդքան մենք մեծամիտ ենք։

Թարգմանությունը կատարվել է ռուսերենից։

Աղբյուր

Կարդա՛
Ածական անուն կամ ածական են կոչվում առարկայի հատկություն կամ վերաբերություն ցույց տվող բառերը:
Ածականները պատասխանում են ինչպիսի՞, որպիսի՞, ո՞ր հարցերին:
Ածականը չթեքվող խոսքի մաս է, այսինքն չի հոլովվում, որոշիչ հոդ չի ստանում:
Բայց խոսքի մեջ կարող է հանդես գալ գոյականաբար, այդ դեպքում ածականը ստանում է որոշիչ հոդ և գոյականի նման կարող է հոլովվել եզակի և հոգնակի թվով, օրինակ՝ Կարմիրը նրան շատ է սազում:

Վարժ. 1. Տրված ածականները նախադասությունների մեջ գործածիր գոյականաբար՝ սև, խոշոր:
Ածականը նախադասության մեջ կարող է գործածվել որպես ստորոգյալի բաղադրիչ: Օրինակ՝ Մեր դպրոցը մեծ է:
Կան բառեր, որոնք հավասարապես կարող են հադես գալ և՛ որպես գոյականներ, և՛ որպես ածականներ: Օրինակ՝ աղքատ, ծանոթ, ցուրտ, ծովային և այլն:

Սևը ես չեմ սիրում։

Խոշորը շատ մեծ է։

Վարժ. 2 Գրի՛ր տրված ածականների կազմությունը՝ հողե, նոր, մաքուր, կիսախուփ, անգույն:

Հողե-ածանցավոր

Նոր-պարզ

Մաքուր-պարզ

Կիսախուփ-բարդ

Անգույն-ածանցավոր

Վարժ. 3 Կազմի՛ր կապակցություններ՝ գրելով ածականներ և գոյականներ:
Ա. Մարմարյա, մրգառատ, փարթամ, գյուղական, շինծու:
Բ. Գետակ, զգեստ, միտք, երազ:

Գյուղական գետակ, փարթամ միտք, մրգառատ երազ, մարմարյա զգեստ

Շինծու երազ

Մարմարյա սրահ,
Վարժ. 4 Միացրե՛ք բառերը՝ կազմելով ածականներ:
Առյուծ և սիրտ-Առյուծասիրտ
արև և շող-Արևաշող
տերև և փուշ-Փշատերև
պսակ և ձև-պսակաձև
ձայն և վիշապ-վիշապաձայն
թույր և ձյուն-ձյունաթյուր
շեկ և հեր-շեկահեր
գունդ և ձև — գնդաձև

Գիտությանը հայտնի շնաձկների 250 տեսակներից ամենախոշորը կետաշնաձուկն է, որը կարող է մինչև 15 մ երկարություն ունենալ: Սպիտակ վիթխարի շնաձուկը ավելի փոքր է, կարող է ունենալ մինչև 11 մ երկարություն: Բայց դրա փոխարեն նա առավել սարսափելի է: Երրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ շնաձկերի դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցներ բացահայտելու համար քիմիական ավելի քան 70 միացություն փորձարկվեց: ամենաարդյունավետը քացախաթթվային պղինձ պարունակող միացությունն էր. դրանով նվազագույն թունավորված շնաձուկն էլ չի հետաքրքրվում կերով: Բայց ատլանտյան շնաձկների վրա փոձարկված միջոցները պակաս արդյունավետ եղան խաղաղօվկիանոսյան տեսակների դեմ օգտագործելիս (շնաձկների մի քանի տեսակների վրա դրանք ընդհանրապես ոչ մի ազդեցություն չունեցան):

2. Տեքստի ածականներն ըստ անհրաժեշտության դարձրո՛ւ բաղդատական կամ գերադրական աստիճանի: Ընդգծի՛ր այն ածականները, որոնք համեմատության աստիճան չեն կարող ունենալ:

Էլեկտրական օձաձուկը էլեկտրականության կենդանի կրողներից ամենահայտնին է, բայց կան էլի 500 ձկնատեսակներ, որոնք ունեն այդ հատկությունը, թեև զգալի չափով: Էլեկտրական պարպման միջոցով այդ ձկները խլացնում են որսը և ահաբեկում վտանգավոր գիշատիչներին: Էլեկտրական պարպման հարվածային ուժը կախված է օձաձկան չափերից: Ամենաերկարը հարավամերիկյան օձաձկներն են, որոնք ունեն գրեթե երեք մետրանոց երկարություն:

Լցվում է փողոցն աղմուկ ուշարժում,
Դալուկ դեմքերին ծաղկում է ժպիտ,
Փայլում են տներն արևի փոշում,
Երկինք են պարզվում ծառերը վտիտ…
Դեռ չչորացած բուլվարի վրա
Ճչում են զվարթ մանուկն՚երն արդեն.
Բոլոր խոսքերը խորհուրդ են հիմա
Եվ հայացքները նետ են իրար դեմ…
Մայթի քարերը հարազատ են քեզ —
Քեզ նոր է թվում երգը հնամյա.
Ազատ է հոգիդ, անչար է և հեզ,
Եվ տխրությունդ անուշ է հիմա…
Ժպտուն աղջիկներ՝ ծաղիկների պես,
Տիկիններ շքեղ և ծիծաղելի —
Բոլորը հիմա սիրելի են քեզ,
Ամեն ինչ անուշ խորհրդով էլի…
Մեռած սրտերն էլ, ծաղիկների պես,
Բացվում են հիմա արևի փոշում.
Մի քաղցր հուզում արբեցնում է քեզ,
Ու, հոգսով մղված՝ հոգսդ չես հիշում…
Օրհնությո՜ւն քեզ, ե՛րգ, և երա՛զ, և սե՛ր,
Օրհնությո՜ւն քեզ, կյա՛նք անուշ և անհուն,
Օրհնությո՜ւն և քե՛զ, տանջանքի գիշեր:
Եվ երկունք, և մահ — փա՛ռք և օրհնությո՛ւն…

Դուրս գրի՛ր անհասկանալի բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրիր: Վտիտ-նիհար, բուլվար-զբոսայգի
Բանաստեղծության մեջ ինչպես է նկարագրվում գարնան քաղաքը, գրավոր ներկայացրու: Ըստ բանաստեղծության գարունը շատ աղմկոտ էր, արևոտ և հարազատ մարդկանց հետ։

Կարդա՛ Երաժշտությունը կյանքից լավ է։

Кто такой хамелеон по мнению Чехова? Хамелион человек который меняет своё мнение ради выгоды.

Почему рассказ имеет такое название? В рассказе все меняли своё мнение как хамелион меняет цвет.

Сколько «хамелеонов» вы видите в рассказе? Все хамелионы кроме собаки.

Чему учит рассказ А.П. Чехова? Нужно уметь выражать свое мнение нужно отстаивать его и не выслушиваться не перед кем.

Задания по тексту:

Выпишите юмористические приемы, которые используются в рассказе (с примерами). Говорящие фамилии, у Очумелова обноглеть, Собачонка ничего себе… Шустрая такая… Цап этого за палец! Ха-ха-ха… Ну, чего дрожишь? Ррр… Рр… Сердится, шельма… цуцык этакий…Прохор зовет собаку и идет с ней от дровяного склада…

Дайте характеристику Очумелову и Хрюкину (опишите их портрет, поведение, речь, ваше отношение к героям). Очумелов поменял своё мнение в толпе и знал что он не прав он выглядел хорошо он был в шубе и а Хрюкин просто делает что то ради выгоды самой себе и на нём был в ситцевой крахмальной рубахе и расстегнутой жилетке.

Напишите сочинение на тему «Хамелеоны» в реальном мире». https://evamiqayelyanschool.wordpress.com/2024/02/01/%d1%85%d0%b0%d0%bc%d0%b5%d0%bb%d0%b5%d0%be%d0%bd-%d1%8d%d1%82%d0%be/?preview=true

Дополнительное задание:

Решите тест по рассказу А.П. Чехова «Хамелеон».


Как зовут полицейского надзирателя?

Елдырин

Очумелов

Хрюкин

2.

Кого преследовал Хрюкин?

Кошку

Мальчишку-беспризорника

Собаку на трех ногах

3.

Кем был по профессии Хрюкин?

Городовым

Трактирщиком

Золотых дел мастером

4.

Почему Хрюкин преследовал собаку?

Она украла у него кусок вырезки

Она укусила его за палец

Она испугала его маленького сына

5.

Что Очумелов собирается сделать с собакой?

Истребить ее

Отдать хозяину

Продать одному из присутствующих

6.

Что делает Очумелов после того, как выясняется, что эта собака принадлежит генералу Жигалову?

Все еще собирается истребить ее

Собирается потребовать с генерала компенсации

Собирается вернуть ее генералу и набрасывается на Хрюкина

7.

Как ведет себя Очумелов после того, как выясняется, что у генерала таких собак нет?

Снова меняет свое мнение на противоположное

Приказывает розыскать хозяина

Уговаривает Хрюкина успокоиться и не трогать собаку

8.

Кто, наконец, помогает установить владельца собаки?

Повар

Садовник

Конюх

9.

Кому принадлежала эта собака?

Генералу

Генеральскому брату

Помещику

10.

Как толпа реагирует на сложившуюся ситуацию?

Все жалеют Хрюкина

Все смеются над Хрюкиным

Все смеются над Очумеловым

Хамелион означает подлизы и они все мне не нравятся, потому что они всегда хотят всем понравятся ради выгоды с помощью манипуляции, и используют людей. Например есть ученики которые подлизываються к учителям и они так меняют оценку, это не справедливо и не правильно. В этом рассказе мне кажеться что хамелион в смысле в том что Хрюкин меняет свою личность в толпе и становиться хорошим человеком и показывает себя в другой личносте, и меняет своё мнение так как он думал истребить собаку и до конца шёл, но после поменял мнение так как узнал что собака принадлежит генералскому брату и начал говорить что палец пустяки. Хамелионы это люди у которых нет своего мнения и это приводит к конфликтам. Всем желаю чтобы было своё мнение под не кого не подраивались и не послушивались но если ты что-то делаешь не так и думаешь что ты прав а другой человек например мама говорит что это не правильно то нужно её выслушать и понять что ты в этой ситуации не прав.

Գրե՛ք տարրերի հարաբերական ատոմային զանգվածները.

Ջրածին Ar=1

Հելիում Ar=4

Լիթիում Ar=6

Բերիլիում Ar=9

Բոր Ar=10

Ածխածին Ar=12

Ազոտ Ar=14

Թթվածին Ar=15

Ֆտոր Ar=18

Նեոն Ar=20

Նատրիում Ar=22

Մագնեզիում Ar=24

Ալյումին Ar=26

Սիլիցիում Ar=28

Ֆոսֆոր Ar=30

Ծծումբ Ar=32

I want to be the pciholog. This is my dream job because I can help the peoples. My friends ask for I can be the pciholog because when their have the problem I can help them. I also want to be the lawyer but I don’t know the history for be the lawyer I must understand them. If me said the question I want be the pciholog or lawyer I will choose the pciholog.

1)Միանդամը ներկայացրո՛ւ խորանարդի տեսքով․

Ա) 5³

Բ) 2³

Գ) (3x)³

Դ) (4y)³

Ե) (my)³

Զ) (a²b)³

Է) (xy²)³

Ը) (1/2p)³

Թ) (0,1c²)³

2)Հաշվի՛ր օգտվելով Խորանարդների գումարի բանաձևից՝
a³ + b³ = (a + b) (a² — ab + b²) ( 1 )

x³+8=(x+2)(x²-2x+4)

27+a³=(3+a)(9-3a+a²)

1+m6=(1+m²)(1-m²+m⁴)

p9+64=(p³+4)(p6-4p³+16)

x6+8y³=(x²+2y)(x⁴-2yx²+4y²)

a9+27b³=(a³+3b)(a6-3a³b+9b²)

8m6+n9=(2m²+n³)(4m⁴-2m²n³+n6)

64p9+q¹²=(4p³+q⁴)(16p6-4p³q⁴+q8)

3)Հաշվի՛ր օգտվելով Խորանարդների գումարի բանաձևից՝
(a + b) (a² — ab + b²)=a³ + b³

m³+n³

q³+p³

a³+1

8+x³

p³+64

125+m³

ՇԻՐԱԿԻ ԴԱՇՏԵՐԻՑ
Աստղերն են ժպտում լուսեղեն նազով,
Խաղաղ դաշտերը մութն է համբուրում.
— Ես կախարդված եմ միշտ նույն երազով,
Միշտ նույն ցնորքն է իմ սիրտը այրում։
Մոտեցած երկնից աստղերը պայծառ
Ժպտում են խաղաղ քո աչքերի պես.—
— Իմ լքված սրտի կարոտը անծայր
Ամեն ինչի մեջ որոնում է քեզ…

Էլ. բառարանի օգնությամբ բացատրել բառերը՝ անծայր, ցնորք, լուսեղեն: Անծայր-չափ ու սահման չունեցող, ցնորք-երազ, լուսեղեն-լույսի նման գեղեցիկ։
Դուրս գրել և բացատրել փոխաբերաբար օգտագործված նախադասությունները: Միշտ նույն ցնորքն է իմ սիրտը այրում-միշտ նույն երազն է իմ սիրտը այրում։
Ինչպես կբացատրես այս միտքը՝ Խաղաղ դաշտերը մութն է համբուրում; Դաշտերում մութ է ։
Ինչպիսին էին Շիրակի դաշտերը, նկարագրի՛ր ըստ բանաստեղծության: Շիրակի դաշտերը շատ գեղեցիկ էին, խաղաղ և պայծառ աստղերով։
Առանձնացրու բնության նկարագրությունը և հոգեվիճակ արտահայտող տողերը:

Նկարագրություն

Աստղերն են ժպտում լուսեղեն նազով,

Խաղաղ դաշտերը մութն է համբուրում.

Հոգեվիճակ

— Ես կախարդված եմ միշտ նույն երազով,

— Իմ լքված սրտի կարոտը անծայր։

ИМЕЛ БОЛЕЕ 50 ПСЕВДОНИМОВ

«Фамилию я отдал медицине, с которою не расстанусь до гробовой доски. С литературой же мне рано или поздно придется расстаться. Во-вторых, медицина, которая мнит себя быть серьезной, и игра в литературу должны иметь разные клички», — писал когда-то Чехов литератору Виктору Билибину. По этой причине писатель не спешил указывать под публикацией своего настоящего имени. Впрочем, не останавливался он и на одном вымышленном: в общей сложности исследователи насчитывают в творческой биографии драматурга около 50 псевдонимов, что делает Чехова абсолютным рекордсменом в этой области.

ЛЮБИЛ ЖИВОТНЫХ

Особенную нежность писатель испытывал к таксам, в шутку утверждая, будто эти забавные собаки являют собой помесь дворняги и крокодила. У Чехова было их сразу две, обе — избалованные домашние любимицы. Звали их Хиной и Бромом, в честь медикаментов. Позднее, однако, когда псы подросли, Антон Павлович счел неуважительным обращаться к питомцам по именам и придумал им отчества. Так таксы стали Хиной Марковной и Бромом Исаевичем. Писатель души не чаял в собаках, позволял им спать с собой в одной спальне, повсюду возил за собой и даже придумывал для них смешные пьесы, которые показывал в домашнем театре. Любовь к четвероногим друзьям отражена и в творчестве Чехова. Так, например, знаменитую Каштанку литератор отчасти списал с собственных псов.

Были у писателя и другие питомцы — два мангуста, привезенных с Цейлона. Самца Чехов назвал Сволочью, а самку — Омутовой, в честь актрисы, исполнившей главную роль в спектакле по пьесе «Иванов».

ОТВЕТСТВЕННО ОТНАСИЛСЯ К ПИСАТЕЛНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ

Не зря говорят, что озарение, ночное появление музы и внезапно нахлынувшее вдохновение — не более, чем миф, призванный романтизировать тяжкий писательский труд. Чехов к литературному творчеству относился без всякой сентиментальности, более того, с большим пиететом. При нем часто имелась записная книжка, куда классик заносил и случайно подслушанные разговоры, и образы встреченных людей. Если же блокнота в нужный момент не оказывалось под рукой, писатель делал краткие наброски на визитках, салфетках, клочках бумаги, которые потом тщательно хранил.

Работал прозаик в строго отведенные для этого часы, никогда не отступая (разве что за редким исключением) от выверенного годами расписания. Кроме того, Чехов не позволял себе и неопрятности: за письменный стол он всякий раз усаживался в костюме и при бабочке.

ЗАБАВНО ОБРАЩАЛСЯ К ЖЕНЕ

Брак Чехова с актрисой Ольгой Книппер хоть и был счастливым, продлился, однако, всего три года, и то большую его часть супруги провели вдали друг от друга. Прогрессирующая болезнь писателя, которая дала о себе знать еще в студенческие годы, заставила его спешно перебраться из Москвы в Ялту, Ольге же пришлось остаться дома, чтобы не расставаться с театром. Разлука послужила поводом к возникновению трогательной переписки, длившейся месяцами, — сейчас исследователи насчитывают около тысячи писем.

Несмотря на всю нежность посланий драматурга, нередко в них можно обнаружить довольно необычные, смешные прозвища, которыми Чехов наградил супругу. Так, он обращался к ней «актрисулька», «собака моя», «балбесик мой». Вместе с тем в письмах нередко фигурировали и другие, более характерные для влюбленного слова: «милая, славная, добрая, умная жена моя, светик мой».

Привычка писать мужу письма сохранилась у актрисы и после его смерти. Книппер пережила Чехова на целых пятьдесят пять лет, так ни разу больше и не выйдя замуж.

ВОШЁЛ В ТРОЙКУ САМЫХ ЭКРАНИЗИРУЕМЫХ АВТОРОВ В МИРЕ

Вот уже много лет Антон Чехов входит в топ авторов, чьи тексты наиболее часто адаптируются для широкого экрана. Так, в 2010-м портал IMDb насчитал 287 экранизаций его произведений. Первый российский фильм по рассказу Чехова «Роман с контрабасом» датируется 1911 годом, а в 1926-м вышла первая зарубежная экранизация — немецкие «Лишние люди». Роли чеховских персонажей исполняли Фаина Раневская, Олег Янковский, Никита Михалков, Иннокентий Смоктуновский и многие другие. Картина «Мой ласковый и нежный зверь» 1978 года номинировалась на главный приз Каннского кинофестиваля, а «Очи черные» 1987-го — на «Оскар».

1)Օգտվելով գումարի քառակուսու բանաձևից՝ բացե՛ք փակագծերը.

ա) (a²+b)²=a⁴+2a²b+b²

բ) (3x²+1)²=9x⁴+6x²

գ) (x²+y²)²=x⁴+2x²y²+y⁴

դ) (2x+a³)²=4x²+a6

2)Աստղանիշի փոխարեն գրե՛ք միանդամներ, որպեսզի ստացվի ճիշտ
հավասարություն.

ա) (a + 3b)² = a²+6ab+9b²

բ) (3x + 1)² = 9x²+6x+1

գ) (x + y)² = x² + xy² + y²

3)Արտահայտությունը ներկայացրե՛ք բազմանդամի քառակուսու (գումարի քառակուսու) տեսքով.

ա) x² + 6x + 9 = (x+3)²

բ) 4a⁴ + 8a²b + 4b² =(2a²+2b)

գ) 4a² + 4a + 1 =(4a+1)

դ) m² + 10m + 25 =(m+5)

4)Արտահայտությունը ձևափոխե՛ք կատարյալ տեսքի բազմանդամի.

ա) (a − b)² + (a + b)² =a²-2ab+b²+a²+2ab+b²=2a²+2b²

բ) (x − 3)² + (x − 2)(x − 4) =x²-6x+9-2x+x²-4x-2x+8=2x²+6x+9-8x-8

1. Ընդգծված  բառերն  ու բառակապակցությունները փոխարինի՛ր համապատասխան ածականներով:

Օրինակ`

Երկրին մոտ տարածությունում  տիեզերանավի հանդիպեցին: — Երկրամերձ տարածությունում տիեզերանավի հանդիպեցին:

Հայոց աշխարհում Արարատի դաշտի հարավում, մի հրաշքով լի ու ձեռքով չկերտված կոթող կա: Դա Արարատն է՝ երկինք սլացող-երկնասլաց, մեկուսի լեռների զանգված՝-լեռնազանգված կոնի նմանվող-կոնանման զույգ գագաթներով: Մասիսն ու Սիսը հանգած հրաբուխներ են: Մասիսի ժայռերով պատված-ժայռապատ գագաթը ծածկված է  հավերժական ձյունով:  Սիսի գագաթի  մասը նույնպես քարերով ծածկված-քարածածկ է : Լանջերը կտրտված են  ճառագայթի ձև ունեցող ձորակներով ու հեղեղատներով: Լանջերին խոտով առատ-խոտառատ, արոտներ ու թփուտներ կան, ներքևի գոտում՝ այլևայլ թռչուններ ու կենդանիներ: Հնում լեռը հռչակված էր որպես արքաների որսատեղի:

Մասիսը զերծ չի մնացել  բնության աղետներից: Նրա հյուսիս-արևելքի լանջի խորխորատը, հայտնի «Մասյաց վիհ» անունով, որ գագաթին մոտ (մերձ) մասում ավելի քան հազար մետր խորություն ունի, առաջացել է երկրաշարժից:

2. Տեքստում ավելացրու՛ տրված ածականները:  Տրված և ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Սարսափելի, բազմաթիվ, անհրապույր, իսկական, բազմազան, սարսափազդու, փոքրիկ, սուր:

Սարսափազդու թմբկահա փոքրիկ ձկան արձակած որոտը հավանաբար վախեցնում է նրա բազմաթիվ թշնամիներին: Դոդոշաձուկն էլ իսկական բոցմանի սարսափելի սուլիչի սուր ձայն է հանում կարծես թե անհրապույր զուգավորման շրջանում:

Մյուս ձկների արձակած ձայների նշանակության մասին քիչ բան է հայտնի: Իհարկե, կան բազմազան ձկներ էլ, որոնք իսկապես համր են:

Բ. Լայն, հետաքրքիր, ծանծաղ, զանազան, հնագույն, ամենատաք, ծովային, անվնաս, գեղեցիկ, մեծ, չքնաղ:

Լամանտինը մի հետաքրքիր կենդանի է, որը հավանաբար նախատիպ է եղել գեղեցիկ լեգենդների ջրահարսերի համար: Այս հնագույն կենդանու առջևի վերջավորությունները հետաճել են, իսկ լայն մարմինը հենվում է չքնաղ պոչի վրա: Նա բնակվում է ամենատաք մեծ ծովափնյա ջրերում և սնվում է զանազան, բացարձակապես բուսական անվնաս սննդով: Ապրելու համար նա ընտրել է ծանծաղ տեղը, նրան կարելի հանդիպել ծովային հասարակածի երկու կողմերում:

3. Տրված տեքստում մտքին համապատասխանող ածականներ ավելացրո՛ւ: Տրված և ստացված  տեքստերը համեմատի՛ր:

Մագելանի մեծ արշավախմբի մնացորդները  ճամփորդության հոգնությունը դեռ չէին թոթափել, երբ կաթոլիկ եկեղեցին նրանց կանչեց հաշիվ տալու: Բանն այն է, որ ճամփորդների լայն օրացույցում մեկ օր պակասում էր: Իսկ դա նշանակում էր, որ եկեղեցական տոները ժամանակին չէին նշվել: Հավատի կանոններից այդպիսի ուժեղ շեղումն  այն ժամանակ պատժվում էին: Բայց խելացի գիտնականները շուտով գտան, թե որտե՞ղ էր մնացել «կորած» օրը: Ճանապարհորդելով երկրագնդի շուրջը դեպի արևմուտք՝ Արևի շարժման ուղղությամբ , ծովագնացները իբրև թե մեկ օր հետ էին գնացել: Շուրջերկրյա երկար ճանապարհորդությունը  դեպի արևելք, ընդհակառակը, նրանց օրացույցին մեկ օր կավելացներ:

Ներկայումս նման խառնաշփոթությունից խուսափելու համար Խաղաղ օվկիանոսի միջով՝ բևեռից բևեռ, մի գիծ են անցկացրել, որն անցնելիս նավերը կամ անմիջապես ընկնում են «վաղը»  կամ վերադառնում են «երեկվան»:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Շարունակի՛ր և ավարտի՛ր տասը նախադասությամբ:

Ծովը խաղաղ էր քնած երեխայի նման: Արևը դեռ չէր ծագել, և վաղորդայնի լռության մեջ ինչ-որ խորհուրդ կար: Թվում էր, թե ամբողջ աշխարհն է քնած: Բայց մի մարդ ծովափի խոնավ ավազին նստած էր միայնակ: Ի՞նչն էր այդքան վաղ ծովափ բերել նրան: Երկար էի նրա վրա նայում, բայց հետո որոշեցի մոտենամ։ Ես նրան հարցրեցի, թե՝ ինչու է նա միայնակ նստած և տխրում։ Ինքը ինձ երկար չէր պատասխանում։ Ես նրան հարցրեցի մեկ անգամ էլ, բայց ձայն չկար։ Մի քանի րոպե անց մարդիկ շատացան, բայց ինքը այդպես էլ անշարժ մնացել էր ես որոշեցի մեկ անգամ էլ մոտենամ և տամ նույն հարցը և այս անգամ ինքը կանգնեց և սկսեց ծիծաղեցն էլ մարդկանց անկապ շարժումներով։ Եվ ես երկար մտածելուց հետո հասկացա, որ այդ մարդու իսկական նպատակն էր տալ տարբեր էմոցիաներ մարդկանց, քանի որ կյանքը մեկ անգամ ենք ապրում և պետք է նրան ապրել մարդկանց տրամադրությունը բարձրացնելով։

Հհ կենտրոկան բանկ

Մենք մեր ճամբարի ջոկատի հետ գնացել ենք ՀՀ կենտրոնական բանկ։ Մենք իմացանք փողերի պատմության մասին։ Այնտեղ կային շատ հին կոպեկներ և նոր։ Ես հիմա ամեն ինչ չեմ հիշում բայց հիշում եմ, որ կար 1 կոպեկ, որը կշռում էր 5-կգ։ Առաջ հաշվում էր, որ եթե կոպեկը շատ է կշռում ուրեմն նրա արժեքը ավելի թանկ է։ Մեզ թանգարանում մեկ հարց տվեցին, որ գիտե՞ք թե ինչու ստեղծեցին կոպեկներ։ Բոլորը սխալ պատասխան տվեցին բացի մեկ մարդուց։ Ինքը ասեց, որ ապրանքները փոխանակվելու համար հավասար չէին և դա ճիշտ պատասխան էր,որովհետև կովը 3 խնձորի չի փոխանակվի։ Եվ այսպես մարդիկ ստեղծեցին կոպեկները։

1.ինչ է նշանակում «ֆիզիկա» բառը։«Ֆիզիկա» բառն առաջացել է հունարեն «ֆյուզիս» բնություն բառից։
2.որն է ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը։ Նրա խնդիրն է բնության ուսումնասիրումը և մարմինների հատկությունները, իրենց փոխազդեցությունը։
3.ինչ է ուսումնասիրում ֆիզիկան։ Տարբեր ֆիզիկական երևույթներ։
4.քննարկել ինչ է բնությունը։ Բնությունը դա այն է ինչ-որ գտնվում է մարդու շրջապատում։
5.ինչ ես հասկանում բնության երևույթ ասելով։ Բնության մեջ գտնվող փոփոխությունները։
6.ինչ է նյութը։ Նյութը դա այն բանն է ինչից կազմված է ֆիզիկական մարմինը
7.թվարկել ֆիզիկական երևույթների տեսակները։ Ֆիզիկական երևույթներ կոչվում են մեխանիկական, ջերմային, էլեկտրական, մագնիսական, լուսային, ձայնային, ատոմային և միջուկային երևույթները։
8.ինչ է ֆիզիկական մարմինը: Այն առարկաները, որոնք մեզ են շրջապատում կոչվում է ֆիզիկական մարմին։
9. Բերեք օրինակներ: Սեղան, Աթոռ, համակարգիչ, մահճակալ, դարակներ և այլն։
10.ինչ է մատերիան։ Այն ամենը ինչ գոյություն ունի տիեզերքում՝ անվանում են մատերիա։
11.ինչպես ենք գիտելիքներ ձեռք բերում բնության երևույթների մասին։ Փորձեր կատարելով և դիտելով։
12.ինչ է փորձը և ինչով է այն տարբերվում դիտումից։ Փորձ կատարելով հաստատվում է վարկածը։
13Ինչ է վարկածը։Ինչ է օրենքը։ Վարկածը ուսումնասիրվող երևույթի մասին արված ենթադրությունն է: Բնության երևույթների մասին փորձերի և դիտումների միջոցով ստացած տվյալները՝ գիտնականները հայտնաբերում են օրենքներ, որոնք բացահայտում են բնության տարբեր երևույթների միջև կապերը, բացատրում դրանց պատճառները։
14..Ինչ է նշանակում չափել որևէ ֆիզիկական մեծություն: Չափել ֆիզիկական մեծությունը՝ նշանակում է այն համեմատել նույնատիպ մեծության հետ, որն ընդունված է որպես միավոր։
15.Երկարության հիմնական և այլ միավորները:Չափման գործիք։Որպես երկարության չափման հիմնական միավոր ընդունված 1մ(մետր)Հասկանալի է,որ 1մ-ը կարող է լինել ինչ որ մի մարմնի երկարություն,որոշակի կետերի միջև եղած հեռավորություն,կամ էլ ինչ որ մի բանի որոշակի ժամանակում անցած ճանապարհ: Ավելի ճշգրիտ չափումներ կատարելիս օգտագործում են երկարության չափման ավելի փոքր միավորներ՝1դմ,1սմ,1մմ,1մկմ,1նմ,1Ա: Հաճախ անհրաժեշտ է լինում չափել երկարություններ,որոնք այնքան մեծ են,որ 1մ-ը որպես չափանմուշ օգտագործելըանհարմար է։Չափման արդյունքում թիվը շատ մեծ թ լինում։Անհրաժեշտ է լինում երկարությունների չափման ավելի մեծ միավորներ,քան 1մ-ը: Օրինակ՝. 1ա․մ, 1պկ. 1լուս․տարի և այլն:
16․Երկարության հիմնական և այլ միավորները: Չափման գործիք
17.Ինչ է չափիչ սարքի սանդղակ։ Յուրաքանչյուր սարքի սանդղակի վրա տեղադրված են հավասարաչափ բաշխված գծիկներ և թվեր, որոնք ճշգրիտ կամ մոտավոր ցույց են տալիս ֆիզիկական մեծության չափը:

18․Որն է չափիչ սարքի չափման սահմանը։ Իրա ամենամեծ արժեքը։
19․Ինչն են անվանում սանդղակի բաժամնման արժեք։Երկու հարևան գծիկների միջև ընկած հեռավորությանը անվանում են բաժանման արժեք:
20.Ինչից է կախված չափման սխալը։ Չափման սխալը կախված է չափաքանոնի սխալ դիրքից, ինչպես նաև չափման արդյունքները դիտելիս աչքի ոչ ճիշտ դիրքից։
21.Ինչն են անվանում մեխանիկական շարժում։ Ժամանակի ընթացքում մարմնի դիրքի փոփոխությունն այլ մարմինների նկատմամբ կոչվում է մեխանիկական շարժում:
22.որ մարմինն են անվանում հաշվարկման մարմին։ Ինչի վրա կատարվում է դիրքի փոփոխություն։
23.Ինչն են անվանում նյութական կետ։ Այն մարմինը, որի չափերը կարելի է անտեսել կոչվում է նյութական կետ։
24.Ինչն են անվանում շարժման հետագիծ։ Հետագիծ կոչվում է այն գիծը, որով տվյալ հաշվարկման համակարգում շարժվում է մարմինը:
25.Ինչն են անվանում մարմնի անցած ճանապարհ։ Հետագծի այն տեղամասի երկարությունը, որով շարժվել է մարմինը որոշակի ժամանակամիջոցում, կոչվում է այդ ժամանակամիջոցում մարմնի անցած ճանապարհ:
26.Ինչով է տարբերվում հետագիծն անցած
ճանապարհից: Հետագիծ կոչվում է այն գիծը, որով տվյալ հաշվարկման համակարգում շարժվում է մարմինը: Իսկ հետագծի այն տեղամասի երկարությունը, որով շարժվել է մարմինը որոշակի ժամանակամիջոցում, կոչվում է այդ ժամանակամիջոցում մարմնի անցած ճանապարհ:
27.Ո՞ր շարժումն է կոչվում հավասարաչափ: Այն շարժումը, որի ընթացքում մարմինը կամայական հավասար ժամանակամիջոցներում անցնում է հավասար ճանապարհներ, կոչվում է հավասարաչափ շարժում:
28․Ո՞ր մեծությունն է կոչվում հավասարաչափ։
շարժման արագություն ՝գրել բանաձևը

v=s/t
29.Ի՞նչ միավորներով է չափվում
արագությունը՝ՄՀ-ում։ մ/վ
30.Ինչպե՞ս որոշել հավասարաչափ շարժվող
մարմնի անցած ճանապարհը,եթե հայտնի է նրա
արագությունը ու շարժման ժամանակը,գրել
բանաձևը։ s=vt

1.Ո՞ր մեծությունն է կոչվում նյութի խտություն։ Նյութի խտություն կոչվում է այն ֆիզիկական մեծությունը, որը հավասար է մարմնի զանգվածի և ծավալի հարաբերությանը։

2.Ինչպե՞ս է որոշվում նյութի խտությունը։ Խտություն = զանգված/ծավալ

3.Ի՞նչ միավորներով է արտահայտվում նյութի
խտությունը։ p

4.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի ծավալը,եթե
հայտնի են նրա զանգվածը և նրա խտությունը։ Պետք է զանգվածը բաժանել խտության, որպեսզի ստանալ նրա ծավալը

V=m/p

5.Ինչպե՞ս կարելի է հաշվել մարմնի զանգվածը,եթե
հայտնի են նրա ծավալը և նյութի խտությունը: Եթե փնտրում ես զանգվածը ուրեմն պետք է բազմապատկել ծավալը խտությանը(կամ հակառակը)

m=V•p

Պատ. 1

Պատ. 2

Պատ. 4

Պատ. 1

Պատ. 2

Պատ. 3

Պատ. 1

Պատ. 4

Պատ. 3

Պատ. 3

Պատ. 1

Պատ. 2

Պատ. 4

Պատ. 2

Պատ. 4

Պատ. 3

Պատ. 1

Պատ.1

Պատ. 2

Պատ. 2

I-Պատ. 2

II-Պատ. 5

III-Պատ. 1

IV-Պատ. 2

I-Պատ. 4

II-Պատ. 1

III-Պատ. 4

IV-Պատ. 1

I. 150-100=50, 50:2=25 Պատ. 3

II. Պատ. 3

III. 175-125=50 Պատ. 3

I. 150-100:2=25սմ ³ Պատ. 3

II. 150սմ³ Պատ. 3

III. 200-150=50սմ³ Պատ. 3

IV. 445:50=8,9 Պատ.3

I. Պատ. 2

II. 40•15•3=1800տ

III. Պատ. 3

IV. Պատ. 1

Մենք օրը սկսեցինք ճապոներեն լեզու ուսումնասիրելով։ Ես սովորեցի ոչ շատ, բայց ինձ համար շատ ճապոնական տառեր։ Մեզ պատմեցին շատ փաստեր Ճապոնիայի մասին, որից երկուսը շատ հետաքրքիր էին։ Առաջին փաստը որ 4 թիվը նրանք ասում են 2 ձևով դրանցից մեկը Shi-ն է դա նշանակում է մահ դրա համար իրանք նախընտրում են օգտագործել 2-րդ ձևը։ Նաև մեզ պատմեցին, որ ճապոնացիները վախենում են մտնել 3-րդ հաշվով պետքարանը, որովհետև նրանք կարծում են, որ այնտեղ կա հոգի, որը կդնի քեզ դժվար ընտրության մեջ։ Մենք այդ դասին տրամադրեցինք 2 ժամ։ Մյուս դասը Էդիտա Կարապետյանի մոտ էր, նրա դասին մենք կարդացինք բառբառով մի հեքիաթ և փոփոխեցինք հայերեն։ Եվ մյուս 2 ժամը մենք կատարեցինք ճապոնական խաչբառ։

Ես Եվան եմ և 3-րդ դասարանից սովորում եմ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում։ Հիմա 7-րդ դասարանում եմ և շատ-շատ բան է փոխվել իմ դպրոցական կյանքում։ Ավելացել են շատ առարկաներ և դժվարություններ, բայց ուսուցիչները շատ հասկանալի են բացատրում, դրա համար դժվար չէ։ Ես մասնակցել եմ Մաթիլդայի նախագծին։ Իմ մարզաձևը մարմնամարզությունն է։ Այնտեղ մենք կատարում ենք տարբեր ուժային վարժություններ։ Ընտրությունը նույնպես մարմնամարզություն է, այնտեղ մենք կատարում ենք և’ ուժային վարժություններ, և’ սալտո։ Ավելի շատ դժվարությունները կապված էին ֆիզիկայի հետ, բայց երբ սկսեցի շատ էներգիա տալ այդ առարկային, սկսեցի հասկանալ։

Մի աղվես մի օր տեսավ հասած խաղողի մի գեղեցիկ փունջ, որը կախված էր ծառի ճյուղերի որթատունկից: Խաղողը կարծես պայթում էր և աղվեսի մոտ բերեց իր բերանը, որպեսզի լցվի նրա բերանը այդ հյութը։

Խաղողը կախված էր բարձր ճյուղից, և Աղվեսը ստիպված էր ցատկել դրա համար: Առաջին անգամ, երբ նա ցատկեց, խաղողը ընկավ ուրիշ տեղ: Այսպիսով, նա հեռացավ մի փոքր տարածություն և վազելով ցատկեց դեպի այն: Նա նորից ու նորից փորձեց, բայց անիմաստ էր։

Հետո նստեց ու զզվանքով նայեց խաղողին։

«Ինչ հիմար եմ ես»,- ասաց նա։ «Ես հիմա անիմաստ ծախսեցի իմ ժամանակը մեկ թթու խաղողի վրա»

Եվ նա քայլեց շատ, շատ արհամարելելով:

Թարգմանությունը կատարվել է անգլերենից։

Աղբյուր

1 հարց.

Ներկայացնել կրկնակի բեղմնավորում։

Կրկնակի բեղավորման համար արհրաժեշտ է, որ առեջի փոշեհատիկն ընկնի վարսանդի սպիի վրա։

2 հարց.

Որ օրգանիզմների մոտ է տեղի ունենում ֆոտոսինթեզ։

Այն բույսերի մոտ որոնք պարունակում են քլորոֆիլ և կանաչ գույնի են։

3 հարց.

Ներկայացնել ֆոտոսինթեզի ողջ գործընթացը։

Ֆոտոսինթեզի ժամանակ լույսի էներգիան դառնում է քիմիական նյութերի էներգիայի։

4 հարց.

Ներկայացնել մտրակավորների կառուցվածքը և տարածվածությունը։

Մտրակավորները ունեն կայուն ձև և մեկ կամ մի քանի մտրակ ունեցող նախակենդանիներն են։ Նրանց տարածվածությունը քաղցրահամ ծովերում և ջրերում է։

5 հարց.

Հողաթափիկ ինֆուզորիայի արտաքին կառուցվածքը և ներքին օրգանները։

Հողաթափիկ ինֆուզորիայի արտաքին կառուցվածքը նման է հողաթափիկի և նրանք ունեն կեղծ ոտքեր, որոնք որ թառթիչներն են։ Բազմացման ֆունկցիա կատարող կորիզ և այլ ֆունկցիաներ կատարող կորիզ։

6 հարց.

Հողաթափիկ ինֆուզորիայի բազմացում։

Հողաթափիկ ինֆուզորիայի բազմացումը կատարվում է անսեռ եղանակով կիսվելով երկու մասի։

7 հարց.

Դեկտեմբեր ամսվա բլոգային աշխատանքները։

Ծաղկավոր բույսերի բազմացում

Ֆոտոսինթեզ և բջջային շնչառություն

Արմատոտաների տիպ

Լրացուցիչ աշխատանք, պատասխանել հարցերին․

Ո՞ր կենդանիները չունեն մարմնի մշտական ձև։ Ամեոբան
Ինչպե՞ս են բազմանում սովորական ամեոբան։ Ցիստաներից դուրս եկած ամեոբաները թափանցում են հաստ աղիք, ներդրվում են նրա պատի մեջ և այնտեղ խոցեր են առաջանում։

Ի՞նչ հատկանիշով է ինֆուզորիան տարբերվում մյուս միաբջիջ կենդանիներից։

Ինչպե՞ս է բազմանում հողաթափիկ ինֆուզորիան։ Անսեռ եղանակով և կիսվելով երկու մասերի

Ի՞նչ է տեղի ունենում ֆոտոսինթեզի ընթացքում։ Լույսի էներգիան վերածվում է քիմիական նյութերի էներգիայի։
Ո՞րն է բջջային շնչառության նշանակությունը։ Ֆոտոսինթեզի ընթացքում առաջացած շաքարը պետք է քայքայվի, որպեսզի բջիջներն ապահովվեն էներգիայով։
Բացատրել ֆոտոսինթեզի և բջջային շնչառության կապը։ Երկու գործընթացներին էլ իրականացվում են էներգիայի ձևափոխությամբ։