Рубрика: Աշխարհագրություն 9

1.Բացատրել <<աշխատանքային ռեսուրսներ>> և <<տնտեսապես ակտիվ բնակչություն>> հասկացությունը:

Աշխատանքային ռեսուրսներ՝ մարդիկ, որոնք կարող են աշխատել (տարիքով և առողջությամբ հարմար են աշխատանքի համար)։

Տնտեսապես ակտիվ բնակչություն՝ մարդիկ, որոնք աշխատում են կամ աշխատանք են փնտրում։

2.Նշե’լ ՀՀ աշխատանքային ռեսուրսների քանակական և որակական բնութագիրը:

Քանակական՝ աշխատունակ մարդկանց թիվը նվազում է ծնելիության ցածր լինելու և արտագաղթի պատճառով։

Որակական՝ շատերը կրթված են, բայց կան մասնագետների պակաս և աշխատանքից դուրս եկող մարդիկ։

3.Ի՞նչ փոփոխություն է կրել ՀՀ բնակչության զբաղվածության կառուցվածքը:

Գյուղատնտեսությունում աշխատողները քիչ են դարձել։
Ծառայությունների ոլորտում աշխատողները շատացել են։
Արդյունաբերությունում մեծ փոփոխություն չկա։

1.Ի՞նչ ծագում ունեն ՀՀ տարածքի լճերը։Ինչո՞վ է դա պայմանավորված:

Հայաստանի լճերը հիմնականում ունեն տեկտոնական, հրաբխային և սառցադաշտային ծագում։Դա պայմանավորված է երկրի բարդ ռելիեֆով, լեռնային կլիմայով, հրաբխային գործունեությամբ և տեկտոնական շարժումներով։

2.Նշել Սևանա լճի ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիրը։

Հայաստանի ամենամեծ լիճը Սևանն է։ Ջուրը քաղցրահամ է, սնվում է 28 գետերից և ինքն իրենից սկիզբ է առնում Հրազդան գետը։ Լճի առավելագույն խորությունը 98,9 մ, մակերեսը 1416 կմ², իսկ ծովի մակերևույթից բարձրությունը 1916 մ է։

3.Նշել Սևանա լճի տնտեսաաշխարհագրական դիրքը։ Ի՞նչ խնդիրներ է այն լուծում։

Սևանա լիճը գտնվում է Հայաստանի կենտրոնական մասում և ունի մեծ տնտեսաաշխարհագրական նշանակություն։ Այն պահպանում է ջրային պաշարներ, օգտագործվում է էներգետիկայի (Հրազդանի հէկ), ձկնորսության և առողջարանային կենտրոնների համար, ինչպես նաև նպաստում է զբոսաշրջության զարգացմանը և էկոհամակարգի պահպանմանը։

4.Նշել լճեր, որոնք ունեն հրաբխային և սառցադաշտային ծագում։

Հրաբխային ծագում ունեն Աժդահակ և Արմաղանի լճերը, իսկ սառցադաշտային ծագում՝ Պարզ, Քարի և Սև լճերը:

1.Գնահատել ՀՀ ջրային հաշվեկշիռը։

Տարեկան Հայաստանի տարածքում մուտք գործող և հեռացող ջրերի ընդհանուր քանակը մոտ 18.5 մլրդ մ³ է։ Այդ ջրի գրեթե կեսը գոլորշիանում է, իսկ մնացածը վերականգնվող ջրային պաշարն է, որը ձևավորվում է գետերի, գետակների հոսքերից և լճերում կուտակվող ջրերից։

2.Որո՞նք են ՀՀ գետերի հիմնական հաշվեկշիռը։

ՀՀ գետերի հաշվեկշիռը ձևավորվում է տեղումներից, ձնհալքից և ստորգետնյա ջրերից, իսկ կորուստը՝ գոլորշիացմամբ ու արտահոսքով։

3 Ի՞նչ տարբերություն կան Կուր և Արաքսի համակարգերին պատկանող գետերի սնման պայմանների ու դրանց հոսքի ռեժիմների միջև։

Կուրի գետերի հոսքը հիմնականում սնվում է տեղումներով և ստորերկրյա ջրերով ու ավելի կայուն է, իսկ Արաքսի գետերը՝ ձնհալքով և սեզոնային տեղումներով, ուստի նրանց հոսքը ավելի տատանվող է։

Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչ գործոնների ազդեցությամբ է ձևավորվել մեր հանրապետության ներկայիս մակերևույթը։

Ամենասկզբում այն եղել է ծովի հատակ որից հետո ծովի հատակը բարձրացել է վերածվել ցամաքի, որից հետո նորից ծածկվել է ծովով ապա դարձել ցամաք: Այդ գործողությունները ուղեկցվել են հրաբխով: Նաև այդ գործողությունների ընթացքում երկրակեղևի վրա առաջացել են լեռնային համակարգեր:

2. Ինչո՞վ է բացատրվում մեր տարածքի օգտակար հանածոների բազմազանությունը։

Երկրաբանական պայմանները և ռելիեֆը շատ բազմազան են, այդ պատճառով մենք ունենք տարբեր օգտակար հանածոներ:

3.Նշել մետաղային և ոչ մետաղային օգտակար հանքատեսակների օրինակներ։

Մետաղներից շատ են գունավոր մետաղները՝պղինձ,կապար, ալյումին, ցինկ և այլն: Ոչ մետաղներից շատ են տուֆը,բազալտը, մարմարը, տարբեր կավերը և այլն:

4.Նշել օգտակար հանածոների նշանավոր հանքավայրեր։

Պղնձի խոշոր հանքավայրերն են Ալավերդին և Կապանը, հայտնի են Ագարակի և Քաջարանի հանքավայրերը:  Երկաթի աղբյուր են Աբովյանի, Հրազդանի և Սվարանցի հանքերը: Տուֆինը Արագածի լանջերը, Շիրակը, Մերձերևանյան շրջանները:

1.ՀՀ_ը տարածքի մեծությամբ և բնակչության թվով ինչպիսի՞ դիրք է գրավում աշխարհի պետությունների շարքում ։ Մոտ 130-րդ դիրքում է:

2.Թվարկե’լ և գնահատե’լ ՀՀ ՏԱԴ_ի և ՔԱԴ’ մեզ համր նպաստավոր կամ ոչ նպաստավոր հատկանիշները:

ՔԱԴ-ի առումով, մեր բախտը այդքան էլ չի բերել, քանիի որ չունենք շատ սահմանակից երկրներ, երկրների հետ կա պայքար, նաև չունենք ծով: Բայց կան նաև նպաստավոր հատկանիշներ, որանցից մեկն է՝ այն, որ հայաստանը գտնվում է միջազգային տրանսպորտային ուղիների խաչմերուկում: ՏԱԴ-մեզ համար նույնպես այդքան էլ նպաստավոր չէ, որովհետև մենք գտնվում ենք ոչ զարգացած երկրների շրժանում, չունենք ծով և այլ:

3 Ի՞նչ հանգամանքների դեպքում ՀՀ ՏԱԴ-ի ոչ նպաստավոր հատկանիշները կարող են դառնալ նպաստավոր։

Օրինակ՝ եթե պայքարները դադարեցվեն կարող են առաջանալ առևտրական կապեր:

1. Լեռնակազմական ո՞ր գործընթացներն են ձևավորել հայկական լեռնաշխարհի մակերևույթը։
   Լեռնակազմական շարժումները, երկրաշաժերը և հրաբուխները:
2. Թվարկե’լ Հայկական լեռնաշխարհի եզրային լեռնային համակարգը։
   Արևելապոնտական լեռներ,Փոքր Կովկաս, Հայկական (Կարադաղի) լեռներ,Զագրոս, Սավալան հրաբուխ,Արևելյան Տավրոս։
3. Ի՞նչ մասերից է կազմված հայկական հրաբխային բարձրավանդակը։
   Արագած,Մասիս,Գեղամա, Սիփան, Նեմրութ:
4. Նշե’ք օգտակար հանածոների նշանավոր հանքավայրեր։
   Դաշքեսան, Աղձնիք, Արկնի, Բաբերդ, Լճաշեն