Եվա Միքայելյան

Աշխատանք դասարանում 

1. Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:

Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:

Բ. Գնալ, գգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախենալ, կամենալ, տզզալ, շրխկալ:

Ա խմբի բայերը ունեն «ել» վերջավորություն, իսկ Բ խմբի բայերը «ալ»։

2. Տրված արմատներից բայեր կազմի՛ր և ընդգծի՛ր արմատի և ել կամ ալ վերջավորության միջև եղած մասը:

Օրինակ`

տես — տեսնել, բարձր — բարձրանալ:

Ա. Ընկեր-ընկերանալ, թանձր-թանձրանալ, խոր-խորանալ: Ան

Բ. Վախ-վախենալ, կամ-կամենալ, մոտ-մոտենալ: Են

Գ. Հաս-հասնել, անց-անցնել, հագ-հագնել: Ն

Դ-. Թիռ-թռչել, սառ-սառչել, կիպ-կպչել: Չ

3.Տրված բայերը պատճառական դարձնող ածանցները թվի՛ր:
Մեծացնել, հեռացնել, գգացնել, վախեցնել, հիշեցնեյ, թռցնել, տեսցնել:

4. Տրված բայնրի անցյալ ժամանակը կազմի՛ր և պարզի՛ր, թե ինչպե՛ս

է փոխվում ընդգծված բայածանցներից յուրաքանչյուրը:

հագենալ — հագեցել է – են-ը դառնում է եց:

Հեռանալ-հեռացել է, մոտենալ-մոտեցել է, դալկանալ-դալկացել է, ամրանալ-ամրացել է, գտնել-գտել է, տեսնել-տեսել է, թռնել-թռչել է, փախչել-փախչել է, հասցնել-հասցրել է, մեծացնել-մեծացրել է:

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1. Տրված բայերի անցյալ ժամանակը կազմելու միջոցով պարզի՛ր, թե ընդգծվածները ո՛ր բառերի մեջ են արմատի մասեր և որտեղ` բայ կազմող ածանցներ (կարող են փոփոխվել կամ դուրս գալ):

կպչել- կպել է, հաչել – հաչել է  (կպչել բառի մեջ չ-ն ածանց է):
Հանել, վանել, բարձրանալ, մանկանալ, հենել, վախենալ) մեռնել, բռնել, թռչել, խաչել, հառաչել:
հանել է, վանել է, բարձրացել է, մանկացել է, հենել է, վախեցել է, մեռել է, բռնել է, խաչել է, հառաչել է

2. Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատար դերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջ ընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել:
Բ. Զգում (է), ծերանում (է), կպչում (է), տեսնում (է):
Գ. Զգացել (է), ծերացել (է), կպել (է), տեսել (Է է):
Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած:

Ո՞ր դերբայների հիմքերն են իրար նման:

Գ և Դ
Ո՞ր հիմքերը կարելի է կոչել անցյալի հիմք:

Գ և Դ
Ինչպե՞ս կանվանես մյուս հիմքը:

Ներկա հիմք։

3. Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրեցիք (ամրացնել) այդ վանդակը:
Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արածրեցիր(արածեցնել):
Հավերը երկարացրեցին (երկարեցել) վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն:
Նա իր ձիուն մեծացրեց(մեծացնել) չամչով ու գարիով:
Ես հավանաբար ձանձրացրեցի(ձանձրացնել) ունկնդիրներին:
Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք(թռցնել) արևկող անող թռչուններին: